(SKKN mới NHẤT) SKKN một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 5 6 tuổi nhận biết 29 chữ cái

Làm thế nào để vừa đáp ứng nhu cầu vui chơi của trẻ và phát triểt các kỹ năng học tập và làm thế nào để trẻ lớp tôi biết đọc 29 chữ cái để vững vàng bước vào trường tiểu học, tạo được sự

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận

Giáo dục Mầm non là nuôi dạy chăm sóc và giáo dục trẻ phát triển toàn diện theo 5 lĩnh vực Trong đó hoạt động làm quen chữ viết là một trong những hoạt động đóng vai trò hết sức quan trọng

Cho trẻ làm quen với chữ viết là chuẩn bị các kỹ năng tiền biết đọc, biết viết cho trẻ, giúp trẻ làm quen với sách, nguyên tắc đọc và viết tiếng Việt Đây chính là một trong các lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn bị cho trẻ trước khi vào lớp một

Giáo dục Mầm non của chúng ta đã có những đổi mới, những chuyển biến mới trong việc nuôi dạy trẻ Cùng với sự đổi mới của giáo dục Mầm Non nói chung, hoạt động làm quen chữ viết cũng có những đổi mới đáng kể Để dạy tốt hoạt động này theo hướng đổi mới hiện nay đòi hỏi người giáo viên Mầm Non phải tự suy nghĩ để tìm tòi ra biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ viết cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi

2 Cơ sở thực tiễn

Nắm được tầm quan trọng của việc nhận biết 29 chữ cái cho trẻ mầm non và tinhg hình của lớp có nhiều trẻ hiếu động sự tiếp thu các yêu cầu kiến thức còn hạn chế nhất là hoạt động nhận biết chữ cái của trẻ, trẻ khó nhớ, mau quên và thực tế hiện nay cho thấy nhiều cha mẹ lo lắng trong việc chuẩn bị các kiến thức, kỹ năng cần thiết cho trẻ Mong muốn con mình có thể đáp ứng các yêu cầu học tập ở lớp 1 bậc tiểu học, đặc biệt là cho trẻ học đọc, học viết Khi vào trường tiểu học, những lo lắng đó đã tạo áp lực không chỉ đối với trẻ mà còn với người giáo viên mầm non Trong khi hoạt động chủ đạo của độ tuổi này là chơi

và nhu cầu của trẻ chơi là chính đáng Từ thực trạng trên tôi cảm thấy buồn và lo lắng cho thế hệ mầm non đặc biệt là trẻ lớp tôi Làm thế nào để vừa đáp ứng nhu cầu vui chơi của trẻ và phát triểt các kỹ năng học tập và làm thế nào để trẻ lớp tôi biết đọc 29 chữ cái để vững vàng bước vào trường tiểu học, tạo được sự tin yêu của phụ huynh, để phụ huynh an tâm không nôn nóng về việc đọc thành thạo và viết của con mình

Sau một thời gian tìm tòi, nghiên cứu tôi đã mạnh dạn chọn đề tài:

“ Một số biện pháp nhằm tạo hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi nhận biết 29 chữ cái” Để tìm kiếm một số phương pháp dạy học hợp lý cho trường, tôi đã tìm ra những biện pháp như sau:

3 Mục đích nghiên cứu

Sau những năm thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới, tôi nhận thấy giáo dục mầm non mới chính là tạo điều kiện cho trẻ được làm quen với chữ cái, đượctập tô các nét cơ bản Để học sinh được tích cực hoạt động thì mỗi giáo viên cần phải suy nghĩ, tìm tòi ra những biện pháp dạy học cho trẻ đạt kết quả cao: phải lôi cuốn trẻ, trẻ được tích cực tham gia hoạt động, khi tham gia các hoạt động trẻ phải được thoải mái, tự tin khi thể hiện ý đồ của trẻ, các hoạt động cô đưa ra phù hợp với lứa tuổi, phù hợp với nhận thức của trẻ, trẻ được hoạt động vui chơi cũng như trong việc làm quen với 29 chữ cái

4 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi nhận biết 29 chữ cái

5 Đối tượng khảo sát,thực nghiệm

Khảo sát trên trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi tại lớp mình

6 Phương pháp nghiên cứu.

+ Phương pháp trực quan: Bao gồm phương pháp làm mẫu, làm gương giúp

trẻ quan sát, ghi nhớ

+ Phương pháp quan sát: Quan sát các biểu hiện, hành vi, các kỹ năng thông qua ngôn ngữ và hoạt động hàng ngày

+ Phương pháp điều tra:Điều tra tính tức cực,tự giác trong các hoạt động hàng ngày của trẻ,điều tra sự hứng thú của trẻ khi tham gia vào các hoạt động + Phương pháp tuyên truyền với các bậc phụ huynh: Tuyên truyền với các bậc phụ huynh trong các buổi họp đầu năm học,giữa năm học và cuối năm học,tuyên truyền vào giờ đón trả trẻ…

7 Phạm vi nghiên cứu

Được sự giúp đỡ của Ban giám hiệu, của đồng nghiệp của phụ huynh học sinh nên tôi nghiên cứu trên trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi do tôi phụ trách để nắm biết được tính phát huy tích cực của trẻ trong các hoạt động bắt đầu từ tháng 9/2016 đến tháng 3/2017.

-Lựa chọn đề tài

Tháng

9/2016

Tháng 10/2016

- Khảo sát Tháng

11/2016

Tháng 12/2016

- Đăng ký đề tài sáng kiến kinh nghiệm

- Xây dựng đề cương chi tiết Tháng

12/2016

Tháng 2/2017

- Thực hiện các biện pháp

- Ghi chép các biện pháp giúp trẻ phát huy tính tích cực trong các hoạt động và kết quả tiến bộ của trẻ

Tháng

2/2017

Tháng 3/2017

- Khảo sát sau khi thực hiện đề tài

- Đánh máy,in,đóng quyển SKKN

- Nộp bản SKKN

II NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

1 Cơ sở lý luận của vấn đề

Như chúng ta đã biết việc cho trẻ làm quen với 29 chữ cái còn mang tính

chất hoạt động biệt lập, chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm non trong tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với việc đọc và việc viết nhằm chuẩn bị cho trẻ học lớp một

Làm quen chữ viết theo quan điểm tích hợp trong đổi mới phương pháp giáo dục mầm non phải được tiến hành một cách tự nhiên, bắt đầu từ những hoạt động gần gũi và có ý nghĩa đối với trẻ Để dạy trẻ làm quen với chữ viết, cần có

sự thay đổi cách tổ chức các hoạt động trong môi trường chữ viết và ngôn ngữ nói một cách phong phú

2 Thực trạng của vấn đề

2.1 Thuận lợi

Theo mong muốn của phụ huynh và sự chỉ đạo của nhà trường để dạy tốt hoạt động này giáo viên phải đạt được những mục tiêu như:

Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ viết Biết thiết kế và tổ chức các hoạt động làm quen với chữ viết theo chủ điểm

để phát triển các kỹ năng cần thiết chuẩn bị cho việc đọc, viết, trước khi vào học lớp một

Sáng tạo trong việc, thay đổi địa điểm hình thức tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ viết theo các hoạt động hàng ngày

Luôn được sự hướng dẫn và chỉ đạo sát sao về chuyên môn của phòng giáo dục và sự quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt của Ban giám hiệu nhà trường

Bản thân tôi có kinh nghiệm qua nhiều năm dạy ở lớp lớn Biết sử dụng vi tính

Đa số các cháu có cùng độ tuổi, trẻ ngaon ngoãn có nề nếp về học tập

2.2.Khó khăn

Đa số phụ huynh lớp tôi là những người làm nghề nhân viên văn phòng, lao động thủ công nên ít có thời gian nên ngôn ngữ của các cháu còn hạn chế quan tâm đến con em

Phụ huynh còn thiên nặng về việc cho trẻ mầm non học trước chương trình lớp 1 Họ chưa hiểu cách dạy trẻ làm quen chữ viết ở độ tuổi mầm non

Một số trẻ lớp tôi vào ngang nên còn lúng túng chưa biết cách cầm bút, tư thế ngồi viết chưa đúng

Một số trẻ phát âm chưa chuẩn, ngọng, mang nhiều âm địa phương

3.Các biện pháp

Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã làm một số khảo sát đối với trẻ theo các tiêu chí sau:

- Tiêu chí 1: trẻ nhận biết và phát âm đúng

- Tiêu chí 2: trẻ cầm vở, bút, để vở, ngồi tô đúng tư thế

- Tiêu chí 3: trẻ tô viết đúng chữ cái

- Tiêu chí 4: trẻ hứng thú, tích cực tham gai hoạt động làm quen chữ cái

TS

trẻ

Thời gian

khảo sát

Tiêu chí 1 Tiêu chí 2 Tiêu chí 3 Tiêu chí 4

51

trẻ

Đầu

năm

Th

9

Số

Tỷ lệ (%)

55 45 35,3 64,7 64,7 35,3 31,4 68,6

(Bảng khảo sát đầu năm – Tháng 9) Đứng trước tình hình như vậy, bản thân tôi băn khoăn lo lắng và suy nghĩ, tìm ra biện pháp để tạo hứng thú cho trẻ nhận biết 29 chữ cái

3.1.Biện pháp 1: Tạo môi trường học tập cho trẻ theo các chủ đề, sự kiện

Bước vào trường học, hay bất cứ một lớp học của trường mầm non nào thì hiện ra ngay trước mắt chúng ta đầu tiên chính là quang cảnh môi trường học tập

sư phạm đẹp, lôi cuốn không chỉ gây hứng thú rất tốt cho trẻ Chính vì vậy mà biện pháp đầu tiên tôi đưa ra chính là tạo môi trường học tập cho trẻ theo đúng các chủ đề học Cách sắp xếp các góc chơi phải phù hợp với diện tích lớp, phải đảm bảo thoáng, chơi thuận tiện và phải được trang trí theo đúng nội dung chủ

đề

Các góc chơi động (xây dựng, nấu ăn, bán hàng…) được đan xen với các góc chơi tĩnh (học tập , làm quen chữ cái, sách truyện, tạo hình,…) một cách hợp lý

Đây là giờ mà trẻ mong đợi nhất trong ngày, như chúng ta đã biết vui chơi

là nhu cầu cần thiết đối với sự phát triển của trẻ nhỏ Trẻ nhỏ cần được vui chơi như cần được ăn cơm, uống nước, hít thở khí trời… Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ tiếp thu và cũng cố tri thức một cách nhẹ nhàng giống như một giờ học, trẻ chơi thực chất là học

Trước hết tôi bố trí góc chơi hợp lý và thường xuyên thay đổi đồ chơi theo từng chủ đề, ở góc chơi, tôi bố trí số lượng trẻ chơi xen kẽ cháu biết chơi với những trẻ còn yếu, chưa ham thích, tích cực trong việc nhận biết 29 chữ cái

Ở góc học tập, tôi bố trí những bảng chữ cái như: Thẻ chữ cái, chữ cái rời,

đủ kiểu to nhỏ, đồng hồ chữ cái, bảng con, phấn viết, đômino về chữ cái…

Cháu được tự do hoạt động chọn chữ, gắn, xếp chữ cái và đọc chữ, viết chữ cái đó lên bảng với sự giúp đỡ của cô và bạn, dần dần trẻ biết đọc đúng từ ngữ điệu, cách phát âm và rất hứng thú khi viết ra những chữ cái mình vừa đọc Trẻ được hoạt động một mình, hoạt động cùng nhóm bạn xúm xít xung quanh chiếc đồng hồ chữ cái khi đồng hồ quay đến chữ cái nào thì cả nhóm đọc to chữ cái đó và viết chữ cái đó ra giấy lần lượt trẻ thay nhau quay Với cách chơi này trẻ rất hứng thú

Ở góc Bác Sĩ: Mỗi trẻ khám bệnh đều có một quyển sổ ghi chữ cái A, B, C…đại diện cho tên của mình, Bác sĩ ghi tên bệnh nhân vào sổ và gọi bệnh nhân vào khám bệnh, hình thành cho trẻ tính hiếu kì Đối với ngôn ngữ viết là hứng thú với những nét nguệch ngoạc hoặc vẽ gì đó Chính từ đó phát triển hứng thú sao chép các đố tượng hoặc chữ cái

Ở góc phân vai: Đối với góc chơi này tôi ghim vài trang giấy lại thành tập cho trẻ viết hoặc vẽ Thông qua việc nhập vai mô phỏng các hoạt động đọc viết của người lớn mà trẻ quan sát được như cách cô bán hàng, ghi giá vào những rổ trái cây, cá, con tôm, cách người mua đưa tiền, trẻ mua những đồ dùng đó về viết ra giấy những ghi chú nhỏ lên đồ dùng đó để từ đó trẻ nhận ra được mối liên

hệ giữa lời nói và chữ viết phát triển kỷ năng sử dụng bút vở để viết, cô giúp trẻ ghi lại các công thức món ăn, danh mục đồ dùng của cửa hàng

Tượng tự những góc chơi khác, trẻ tự biết được cách phát âm và viết đúng các chữ cái thông qua các trò chơi Đối với trẻ chỉ là vẽ một vài nét nguệch ngoạc trên giấy hoặc viết một hai từ

Bên cạnh đó múa hát đồng dao, trò chơi dân gian nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc làm phong phú vốn từ của trẻ thông qua lời ca hát đối đáp, ngôn ngữ giản dị, gần gũi với trẻ cô quan sát trẻ đọc chú ý sửa sai cách đọc của trẻ

Ở góc xây đựng: Tôi cho trẻ xâu hạt, lắp ghép nhằm rèn luyện các cơ ngón tay, bàn tay giúp cho việc cầm bút tô chữ cái trở nên khóe léo dẻo dai hơn

Hoạt động góc chơi không những hình thành cho trẻ kiến thức kỹ năng đọc

và viết mà còn hình thành cho trẻ kiến thức toán học tìm hiểu thế giới xung quanh Nói chung là phát triển nhận thức thẩm mĩ tính cẩn thận và biết nhường nhịn bạn khi chơi Ngoài ra tôi còn tập trung nhiều cơ hội để cho trẻ đọc và viết thông qua các hoạt động tạo hình cho trẻ viết kí hiệu riêng của mình và sản phẩm của mình tạo ra hoặc là một hình vẽ, khám phá khoa học, làm que biểu tượng toán Tuy nhiên tôi thật sự thấy trẻ bị cuốn hút bởi giấy và viết, trẻ đọc và

viết được tốt, cô không chỉ chú ý đến hoạt động học mà còn ở các hoạt động khác trong ngày cần có sự quan tâm của cô

Cách sắp xếp góc:

- Tùy diện tích của phòng nhóm mà tôi lựa chọn, phân chia thành từng góc hoạt động sao cho phù hợp với diện tích lớp học,phù hợp với chủ đề

- Việc đặt tên các góc hoạt động tôi rất quan tâm, đặt tên cho từng góc phải gần gũi với trẻ và phù hợp với từng chủ đề

- Khi bố trí các góc chơi tôi và giáo viên trong lớp cần lưu ý chỗ đủ rộng để trẻ di chuyển mà không làm phiền, ảnh hưởng với các hoạt động khác Khi bố trí

số lượng trẻ chơi trong một góc giáo viên nên trao đổi cùng với trẻ

- Khi lựa chọn góc chơi tôi phải lựa chọn học liệu cho mỗi góc sao cho phù hợp với từng nội dung của từng chủ đề, phù hợp với kỹ năng của trẻ lớp mình Đồng thời cần có sự hướng dẫn sử dụng các học liệu đó

Yêu cầu lựa chọn đồ dùng, học liệu:

- Phải lựa chon các đồ dùng về các góc sao cho đảm bảo an toàn và vệ sinh, đảm bảo tính thẩm mỹ để thu hút sự chú ý của trẻ Đồng thời có sự kết hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh để sưu tầm các nguyên vật liệu phế phẩm để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động

Bảo quản đồ dùng:

- Các đồ dùng, đồ chơi được vệ sinh sạch sẽ hàng ngày Các đồ dùng được sắp xếp gọn gàng đúng chỗ quy định sau khi hoạt động Đặc biệt là các sản phẩm do trẻ làm ra thì được triển lãm tại lớp

Xây dựng môi trường học tập trong từng góc hoạt động:

Nơi đón trẻ: Đây là nơi chuyển tiếp giữa nhà trường và xã hội bên ngoài, nơi

cô đón và trả trẻ, nơi trao đổi giữa cha mẹ trẻ và cô giáo cũng là nơi giáo viên tuyên truyền thường xuyên cho các hoạt dộng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ bằng các bảng biểu thông báo lịch sinh hoạt Tất cả các bảng biểu này đã được giáo viên trang trí bằng các hình ảnh ngộ nghĩnh hấp dẫn trẻ, thu hút sự chú ý của trẻ

và phụ huynh học sinh

+ Trong các bảng thông báo thì giáo viên luôn đưa ra thông tin tuyên truyền

về chủ đề, cách sưu tầm nguyên vật liệu, phế liệu phục vụ cho chủ đề

Góc hoạt động chung: Đây là nơi mỗi cá nhân trẻ được thực hiện hoạt động một cách tập thể dưới sự hướng dẫn của giáo viên với tư cách là thành viên của lớp học, là nơi tổ chức các hoạt động học tập khác nhau như: tạo hình, âm nhạc,

LQVT, LQVH,… Khi bước vào hoạt động chung của mỗi chủ đề thì giáo viên cần phải giới thiệu cho trẻ biết và cùng với trẻ chuẩn bị tranh ảnh giới thiệu về chủ đề đó

Góc tạo hình: Đây là nơi giúp trẻ phát triển các kỹ năng sáng tạo, cảm nhận

và thể hiện cảm xúc, ý tưởng của trẻ một cách tích cực, độc đáo, riêng tư Cũng

là nơi phát triển rèn luyện các kỹ năng tạo hình (vẽ, nặn, cắt dán, làm đồ chơi, pha màu,…), phát triển các giác quan đặc biệt là sự phối hợp giữa tay và mắt Cũng ở góc này sẽ rèn cho trẻ nề nếp thói quen vệ sinh: rửa tay, lau mặt, mặc tạp

dề, thu dọn đồ dùng sau khi làm Thông qua góc hoạt động này phát triển khả năng giao tiếp của trẻ (trò chuyện, trao đổi, môt tả về các sản phẩm của mình), phát triển các khả năng vận động (cách cầm bút, sử dụng hồ, băng keo, kéo, bút màu, bút lông, cách trưng bày sản phẩm) Chính vì vậy, ở góc tạo hình luôn được qan tâm, trang trí bằng các hình ảnh nghệ thuật, tranh dân gian, tranh của giáo viên và học sinh Giáo viên cũng luôn chú ý đến sản phẩm do tập thể trẻ làm để thông qua đó giáo dục trẻ biết chia sẻ kinh nghiệm Ngoài các sản phẩm trưng bày còn được trưng bày ở các góc khác, cho trẻ mang về tặng người thân

Góc học tập: là một góc giúp trẻ khám phá, tìm tòi, củng cố, ôn luyện những kiến thức đã học về toán, MTXQ,… ở góc này tôi thường chia ra làm nhiều góc nhỏ (góc toán: sắp xếp theo quy tắc, tách gộp, bé chơi với hình, bé tập đếm…, góc bé tìm hiểu vê MTXQ bé)

Góc thư viện: là nơi giúp trẻ làm quen với cách cầm sách truyện, cách sử dụng và bảo quản sách truyện,cũng là nơi trẻ sử dụng kinh nghiệm sẵn có để mở rộng hiểu biết tạo cho trẻ cảm xúc lành mạnh, ham xem sách báo, rèn các thói quen và có ý thức đối việc học tập sau này của trẻ Đặc biệt ở góc này giúp trẻ tự mình làm những quyển sách, truyện,… của mình Chính vì vậy mà tôi đã chuẩn

bị các loại sach truyện có kích cỡ to, nhỏ khác nhau, có sách trong nước và ngoài nước Các cuốn sách đó có nội dung về cổ tích, môi trường,gia đình,… Ngoài ra cò có khung rối và các nhân vật rối do các cô tự tay làm cho trẻ để trẻ

có thể hòa mình vào thế giới cổ tích

Góc phân vai: đây là nơi giúp trẻ thể hiện các mối quan hệ giữa trẻ với các thành viên trong xã hội thông qua việc chơi Qua đó hình thành ở trẻ những

kỹ năng cần thiết trong cuộc sống cộng đồng, hình thành ở trẻ tình cảm lành mạnh, ý thức ban đầu về trách nhiệm của mình, phát triển ngôn ngữ, khả năng giao tiếp, cách biểu đạt của trẻ

Góc xây dựng: đây là nơi hấp dẫn và thu hút trẻ, đặc biệt là các trẻ nam Thông qua góc chơi này phát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng, phát triển khả năng phối hợp tay, mắt giúp trẻ phát tình cảm lành mạnh: đoàn kết, tính tập thể, giúp đỡ lẫn nhau, giúp trẻ linh hoạt và tự tin

Vì vậy đồ chơi của góc chơi này cần phải đủ các loại, có màu sắc hấp dẫn, đặc biệt trong góc chơi xây dựng rất cần cho trẻ sưu tầm nhiều các nguyên vật liệu như: các kích cỡ và các vật liệu khác nhau, các loại hột hạt, các tranh ảnh mẫu lắp ghép và cho trẻ tự dùng các sản phẩm tự làm để bày và sắp đặt vào công trình của mình

Chính vì vậy khi tổ chức các hoạt động tôi tránh không áp đặt một mô hình cụ thể nào mà nên gợi cho trẻ tự sáng tạo theo ý thích và cảm nhận của chính trẻ

Chủ đề, sự kiện nào tôi sẽ cùng trẻ thảo luận và đi đến thống nhất sẽ trang trí theo ý tưởng nào? (tôi sẽ cho trẻ cùng thực hiện)

3.2.Biện pháp 2: Tạo hứng thú trong hoạt động học Làm quen chữ cái

Bên cạnh tạo môi trường theo đúng chủ đề thì không thể thiếu các mảng tưởng mở cho trẻ được hoạt động Và làm thế nào tạo được những mảng tường

mở để trẻ hoạt dộng tích cực, các mảng tưởng mở đó khi đến mỗi chủ đề thì phải được thay bằng nội dung các chủ đề đó Đó chính là những khó khăn mà giáo viên mắc phải Trước đây, trang trí các góc chủ yếu là góc chết từ đầu năm học cho đến hết năm học mà đều do bàn tay cô thực hiện Nhưng mấy năm gần đây

cô đều để góc chơi mở, trẻ đều được hoạt động với các nguyên vật liệu dễ kiếm, những sản phẩm mà trẻ được làm ra theo sự hướng dẫn của cô trong mỗi chủ đề, với mỗi nhánh

+ Ví dụ 1: Góc sách truyện không chỉ bày tranh truyện theo chủ đề mà tôi còn tận dụng mảng mở sau giá để làm nơi trẻ tập kể truyện

Xây dựng tranh mô phỏng câu chuyện trong chủ đề đang hoạt động để trẻ có thể tập kể lại các câu truyện trong chủ đề với các nhân vật rối mà trẻ làm cùng cô, hoặc trưng bày các bộ truyện tranh cô và trẻ cùng làm