Trẻ thường nhạycảm với những thay đổi và tác động của môi trường cảnh vật xung quanh: có nhiềumàu sắc, những đồ chơi ngộ nghĩnh, bức tranh, hình ảnh sinh động… Do vậy, năngkhiếu nghệ thu
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
I LỜI GIỚI THIỆU
Phát triển thẩm mỹ là một trong 5 lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ Mầmnon Ở lứa tuổi này trí tưởng tượng của trẻ bay bổng, phong phú, tâm hồn trẻ rấtnhạy cảm và dễ xúc động với thế giới mới lạ hấp dẫn xung quanh Trẻ thường nhạycảm với những thay đổi và tác động của môi trường cảnh vật xung quanh: có nhiềumàu sắc, những đồ chơi ngộ nghĩnh, bức tranh, hình ảnh sinh động… Do vậy, năngkhiếu nghệ thuật và khả năng thẩm mỹ cũng được xuất hiện ở lứa tuổi này và giáodục thẩm mỹ cần được bồi dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để định hướng và ươmmầm cho trẻ phát triển năng khiếu thẩm mỹ nghệ thuật trong tương lai
Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động nghệ thuật, đóng vai tròquan trọng đối với sự phát triển thẩm mỹ của trẻ.Thông qua hoạt động tạo hìnhgiúp trẻ phát triển cảm giác, tri giác thẩm mỹ, giúp trẻ nhận ra màu sắc, hình dạng,đường nét, tỷ lệ, sự sắp xếp trong không gian…nhận thấy được cái đặc trưng và nétđẹp trong sự vật, hiện tượng mà trẻ miêu tả, từ đó buộc trẻ phải tư duy và quá trình
đó làm phát triển óc tưởng tượng sáng tạo, ham muốn tạo ra cái đẹp Đây là yếu tốcần thiết góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách
Hoạt động tạo hình trong trường mầm non với mục đích giúp trẻ nhận ra vẻđẹp của các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, từ đó giáo dục trẻ biết ứng xử vớicái đẹp, làm nảy sinh cho trẻ nhu cầu tái tạo và sáng tạo ra cái đẹp Cũng như cáchoạt động khác, hoạt động tạo hình cung cấp cho trẻ các biểu tượng về sự vậthiện tượng, phát triển thể lực cho trẻ, giáo dục đạo đức và kỹ năng giao tiếp xãhội, kỹ năng lao động cho trẻ
Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình đã mang lại hiệu quả tớiviệc phát triển cho trẻ Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và đem lại kếtquả mà tôi mong đợi Các phương pháp hoạt động tạo hình đang được sử dụng cònmang tính áp đặt và theo khuôn mẫu cứng nhắc Giáo viên thường chú ý đến sảnphẩm trẻ làm ra, ít chú ý đến kỹ năng tạo hình, quá trình làm ra sản phẩm; giáo viênthiếu sự linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức hoạt động tạo hình Do đó chưa phát huyđược hết khả năng sáng tạo của trẻ, của giáo viên
Mặt khác sự hứng thú, kĩ năng tạo ra sản phẩm tạo hình của trẻ chưa cao,nhiều trẻ chưa biết giữ gìn và nhận xét sản phẩm mình làm ra
Bản thân tôi là một người giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo bé 3 - 4 tuổi Tôinhận thấy phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình là rấtquan trọng Đó là nền tảng để phát triển cho trẻ khả năng cảm nhận và thể hiện cảmxúc trước vẻ đẹp của các sự vật, hiện tượng trong thiên nhiên, cuộc sống và trongcác tác phẩm nghệ thuật tạo hình
Trang 2Trong các lứa tuổi của trẻ mẫu giáo, lứa tuổi mẫu giáo bé được coi là quantrọng nhất, lứa tuổi thuận lợi nhất để tạo tiền đề và phát triển khả năng thẩm mỹđầu tiên của trẻ đặc biệt là thông qua hoạt động tạo hình Tôi đã nghiên cứu và đưavào vận dụng “ Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông quahoạt động tạo hình ở trường mầm non”
II TÊN SÁNG KIẾN:
“Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình ở trường mầm non.”
III TÁC GIẢ SÁNG KIẾN:
Họ và tên:
Địa chỉ:
Số điện thoại:; Email:
IV CHỦ ĐẦU TƯ TẠO RA SÁNG KIẾN:
Bản thân tự tiến hành nghiên cứu sáng kiến
Đề cập đến một số cơ sở khoa học của vấn đề giáo dục phát triển thẩm mỹ chotrẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình ở trường mầm non
Chỉ ra thực trạng về công tác giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3 tuổi thôngqua hoạt động tạo hình ở trường mầm non Đề xuất một số kinh nghiệm để gópphần nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông quahoạt động tạo hình ở trường mầm non Góp phần giúp cho giáo viên tổ 3-4 tuổinâng cao kiến thức chuyên ngành và công tác giáo dục phát triển thẩm mỹ thôngqua hoạt động tạo hình tại trường mầm non đạt kết quả cao hơn
Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông quahoạt động tạo hình ở trường Mầm non Đại tự đạt kết quả cao
VI NGÀY SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG
Sáng kiến được áp dụng tháng 8 năm 2017 đến tháng 5 năm 2018
VII MÔ TẢ BẢN CHẤT SÁNG KIẾN.
1 Cơ sở lý luận.
1.1 Khái niệm hoạt động tạo hình ở trường mầm non
Trang 3Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng tạo Nóphản ánh cuộc sống hiện thực bằng những hình tượng nghệ thuật Trong đó conngười không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới mà còn cải tạo nó theo quy luật củacái đẹp, gửi gắm vào đó tâm hồn và tình cảm của người nghệ sỹ.
1.2 Vai trò của hoạt động tạo hình với sự phát triển của trẻ
1.2.1 Vai trò của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển nhận thức
Trong hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đốitượng miêu tả để có được hiểu biết, sự hình dung về các đối tượng đó Từ đó, xâydựng các biểu tượng Có thể khẳng định rằng, hoạt động tạo hình là một trongnhững phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ như: ócquan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết củatrẻ về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trở nên “giàu có” hơn cả vềlượng và chất
Hoạt động tạo hình với các quá trình tìm hiểu, đánh giá đối tượng miêu tả
và sản phẩm tạo hình sẽ tạo điều kiện phát triển ở trẻ vốn từ, lời nói hình tượngtruyền cảm và phát triển ở trẻ ngôn ngữ mạch lạc
1.2.2 Vai trò của hoạt động tạo hình đối với việc giáo dục tình cảm- xã hội
Tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp, cáitốt trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các
kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa - xã hội qua các hình tượng, các sựkiện, hiện tượng được miêu tả Nội dung của tạo hình là con đường dẫn dắt trẻnhanh chóng hòa nhập vào xã hội xung quanh
Tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ sẽ trải nghiệm những xúc cảm đặc biệtnhư tình yêu thương, lòng mong muốn làm điều tốt cho người khác Đó chính làđiều kiện để hình thành ở trẻ tính chu đáo, ý thức cộng đồng, biết chia sẻ, quan tâmchăm sóc tới người khác và các kỹ năng giao tiếp xã hội
Quá trình hoạt động sáng tạo ra sản phẩm sẽ giúp trẻ được rèn luyện các kỹnăng hoạt động thực tiễn, thói quen làm việc một cách tự giác, tính tích cực
1.2.3 Vai trò của hoạt động tạo hình đối với việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ
Với tư cách là một hoạt động nghệ thuật, hoạt động tạo hình tạo nên nhữngđiều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẩm mỹ: việc quansát, tìm hiểu các sự vật, hiện tượng giúp trẻ nhận ra các đặc điểm thẩm mỹ (hìnhdáng, màu sắc, cấu trúc, tỷ lệ, sự sắp xếp không gian,…) nhận ra được những nétđộc đáo, tạo nên sức hấp dẫn của đối tượng miêu tả
Sự thể hiện nội dung tạo hình bằng phương tiện truyền cảm mang tính trựcquan (đường nét, hình dạng, màu sắc,…) sẽ làm cho các cảm xúc thẩm mỹ của trẻ
Trang 4ngày càng trở nên sâu sắc hơn, trí tưởng tượng mang tính nghệ thuật của trẻ ngàycàng phong phú.
Sự phản ánh hiện thực và biểu lộ tình cảm qua các phương tiện truyền cảmđặc trưng cho loại hình nghệ thuật vật thể như đường nét, hình dạng, màu sắc, bốcục, không gian,… chính là con đường lĩnh hội các kinh nghiệm văn hóa thẩm mỹrất phù hợp với lứa tuổi của trẻ em, trên cơ sở đó mà hình thành thị hiếu thẩm mỹsau này
1.2.4 Vai trò của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển thế chất của trẻ
Hoạt động tạo hình sẽ giúp phát triển vận động tinh của bàn tay, ngón tay,qua các hoạt động: xé, dán, tô màu,… Đồng thời phát triển ở trẻ khả năng phối hợp,điều chỉnh hoạt động của mắt và tay, rèn luyện sự khéo léo, linh hoạt trong vậnđộng của tay Từ đó, giúp cho việc học viết của trẻ ở tiểu học sẽ đạt kết quả tốt
1.2.5 Vai trò của hoạt động tạo hình đối với việc chuẩn bị cho trẻ đi học ở trường phổ thông.
Hoạt động tạo hình góp phần không nhỏ trong việc chuẩn bị cho trẻ mộtkiến thức sơ đẳng về tự nhiên, xã hội, về khoa học - kỹ thuật để giúp trẻ nhanhchóng làm quen với các môn học mới ở tiểu học
Hoạt động tạo hình góp phần chuẩn bị về tâm lý cho trẻ bước vào học tập tạitrường tiểu học: hoạt động này giáo dục ở trẻ lòng ham muốn tiếp thu những điềumới lạ, những phương thức hoạt động mới, giúp trẻ hình thành thói quen học tậpmột cách có mục đích, có tổ chức, biết lắng nghe và thực hiện lời chỉ bảo của côgiáo Hoạt động tạo hình là môi trường cho trẻ rèn luyện năng lực điều khiển hành
vi của mình và thực hiện nhiệm vụ đã đề ra
1.3 Nội dung hoạt động tạo hình của trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non.
Hoạt động tạo hình trong trường mầm non bao gồm các nội dung sau:
1.3.1 Hoạt động vẽ:
Vẽ nét thẳng, xiên (VD: để miêu tả mưa rơi, cỏ cây, mái tóc, )
Vẽ hình tròn ( VD: để tạo thành bong bóng xà phòng, cuộn len, mặt trời, quảbóng, cái bánh, )
Vẽ nét ngang ( Vd: vẽ thành con đường đi, cái bút, con giun, )
Vẽ phối hợp các nét khác nhau để tạo ra các sự vật, con vật, đồ dùng, cócấu trúc đơn giản với màu đỏ, vàng, xanh
Trang 5Ví dụ: Lăn dọc trên bàn tay hoặc lòng bàn tay viên đất thành cái bút, viênphấn, con giun.
+ Lăn tròn viên đất tạo thành hòn bi, quả, cái kẹo, trẻ đặt viên nọ lên viênkia
+ Ấn bẹt viên đất thành những chiếc bánh, bánh xe có kích thước to nhỏkhác nhau
+ Phối hợp các thao tác lăn dọc, uốn cong, xoay tròn, ấn bẹt để tạo thànhcác sản phẩm đơn giản như: cái vòng, quả cam có cuống, đồ chơi,
Xé và dán các hình đơn giản: hình cây to, trang trí ô tô, dán tổ chim,
2 Thực trạng việc giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 thông qua hoạt động tạo hình ở trường mầm non Đại Tự - Yên Lạc:
2.1 Thuận lợi:
Ở tuổi mẫu giáo bé trẻ thích tìm tòi, thích khám phá môi trường xung quanh.Trẻ hay đặt các câu hỏi về những điều trẻ chưa biết nên đó là điều kiện thuận lợi đểgiáo viên nắm bắt kiến thức của trẻ, truyền đạt cho trẻ nhiều kiến thức mới
Giáo viên dạy lớp 3-4 tuổi có trình độ chuyên môn vững, yêu nghề mến trẻ,chịu khó học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Tích cực học hỏi vàtrao đổi cùng đồng nghiệp về chuyên môn, nghiên cứu, sưu tầm các loại sách báonên tích lũy được nhiều kinh nghiệm hay về chăm sóc giáo dục trẻ
Lớp học sạch đẹp, có môi trường an toàn để chăm sóc giáo dục trẻ, có một số
đồ dùng cần thiết cho dạy và học
Ban giám hiệu nhà trường luôn chỉ đạo sát sao các nội dung giáo dục trẻ, đặcbiệt là giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo bé thông qua hoạt động tạohình Đầu tư vật chất, tài liệu về hoạt động tạo hình cho giáo viên Tổ chức một sốhoạt động tập thể cho trẻ tham gia để phát huy tính chủ động tự tin và sáng tạo củatrẻ
Phụ huynh sẵn sàng tham gia phối hợp với nhà trường và giáo viên để nângcao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
2.2 Khó khăn:
Trẻ 3-4 là giai đoạn đầu của trẻ mẫu giáo nên ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế,trẻ phát âm chưa rõ, chưa diễn tả được ý hiểu của mình đối với người khác Trẻ cònnhút nhát chưa tích cực hoạt động Đặc biệt là 3/4 số trẻ trong lớp chưa qua nhà trẻ
Trang 6nên kỹ năng cầm bút, tô vẽ, nặn, xé dán chưa có, nhận thức của trẻ không đồng đềunên việc truyền thụ kiến thức của giáo viên đến trẻ còn gặp rất nhiều khó khăn
Mặc dù trường đầu tư về cơ sở vật chất để phục vụ dạy và học Tuy nhiên đồdùng phục vụ cho mon học tạo hình vẫn chưa đáp ứng đủ
Riêng đối với môn học tạo hình, đòi hỏi giáo viên phải có năng khiếu trong
vẽ, nặn, xé dán,… nhưng không phải giáo viên nào cũng có năng khiếu đó Chonên sản phẩm làm mẫu của giáo viên cho trẻ quan sát đôi khi chưa đảm bảo tínhthẩm mỹ
Bên cạnh đó phụ huynh ở trường tôi nghề nghiệp chính chủ yếu là làm nôngnghiệp nên không ít phụ huynh chưa nhận thức được hết tầm quan trọng của mônhọc tạo hình của trẻ 3-4 tuổi Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này Cho con nghỉhọc còn tuỳ tiện, đi muộn về sớm
Quá trình tổ chức còn nặng về kết quả sản phẩm, nhiều khi cô chưa thực sựchú ý rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ hay khả năng tạo cảm hứng cho trẻ khi học tạohình, chưa chú ý tận dụng môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ.Việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ từ trước tới nay vẫn theo khuôn mẫu cứngnhắc
2.3 Kết quả khảo sát ban đầu:
Qua khảo sát trẻ lần 1 vào đầu năm học 2017-2018 về các nội dung giáodục phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 thông qua hoạt động tạo hình của học sinh lớptôi Trẻ có kết quả như sau:
1 Trẻ biết vẽ các nét cơ bản để tạo thành bức
2 Trẻ biết một số kỹ năng nặn cơ bản để tạo
3 Trẻ biết kỹ năng xé thành dải, xé vụn và dán
4 Trẻ hứng thú tham gia hoạt động và biết giữ gìn sản phẩm tạo hình của mình 4/25 16%
5 Trẻ biết nhận xét các sản phẩm tạo hình của
Trang 7cơ bản và chưa tạo thành bức tranh đơn giản qua các nét vẽ cơ bản, trẻ còn rụt rèchưa tự tin khi thực hiện
Từ thực trạng trên, để phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạtđộng tạo hình tại lớp mình phụ trách tôi đã thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
3 Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình ở trường mầm non Đại tự - Yên Lạc:
Để đạt được hiệu quả cao trong việc chăm sóc giáo dục phát triển thẩm mỹcho trẻ mẫu giáo bé thông qua hoạt động tạo hình, thì trước hết người giáo viênphải xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể cho năm học, cho từng tháng, từng tuần.Phải nắm vững chuyên môn, không ngừng học hỏi, tìm tòi để trao đổi kiến thức,năng động sáng tạo, phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, luôn luôn gần gũi yêu thương
và tôn trọng trẻ, tạo niềm tin đối với trẻ Trẻ mẫu giáo, hoạt động vui chơi luônđóng vai trò chủ đạo, trẻ được “Học mà chơi chơi mà học” Để việc giáo dục pháttriển thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo bé thông qua hoạt động tạo hình có chất lượng thìcần phải thực hiện các giải pháp sau:
- Xây dựng môi trường trong lớp học và ngoài lớp học
- Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp
- Dạy một số kỹ năng tạo hình đầu tiên cho trẻ
- Tích lũy vốn kinh nghiệm tạo hình cho trẻ
- Sử dụng các nguyên vật liệu, phế liệu dạy trẻ làm đồ chơi
- Hướng dẫn trẻ học tạo hình mọi lúc, mọi nơi
- Phối kết hợp với phụ huynh
Những biện pháp này có liên quan mật thiết với nhau, xuyên suốt trong quátrình thực hiện giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt độngtạo hình Trong năm học 2017-2018, cùng với việc giáo dục để trang bị cho trẻnhững kiến thức sơ đẳng về các môn học, tôi còn quyết tâm thực hiện mục tiêu giáodục phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình để góp phầnnhỏ bé của mình vào quá trình phát triển thẩm mỹ cho trẻ một cách toàn diện
Giải pháp 1: Xây dựng môi trường trong lớp học và ngoài lớp học.
Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ vềnghệ thuật tạo hình Tạo môi trường đẹp trong lớp là để khi trẻ đến lớp ấn tượngđầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé
Bé quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn nhà békhông?
Với từng yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình vàđặc điểm tâm lí của trẻ ở độ tuổi mẫu giáo bé mà tạo môi trường nghệ thuật xungquanh trẻ Lớp đẹp, bố cục hợp lý, màu sắc bắt mắt sẽ kích thích giác quan của trẻ
Trang 8tạo hứng thú cho trẻ vào lớp, khiến tinh thần của trẻ phấn chấn, trẻ thích hoạt động
và có ham muốn tạo ra các sản phẩm tạo hình đẹp giống của cô
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các tiêu
đề của các góc Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường vẽ, thiết kế các hình ảnh ngộnghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ Các góc hoạt động như góc gia đình: Khi nói về gia đình thì góc trang trí bằngmàu hồng, trong đó có hình ảnh Mẹ và bé mặc tạp dề nấu cơm, có đồ dùng dụng cụchế biến, tên góc thật gần gũi như Tổ ấm gia đình, gia đình bé yêu Hay góc xâydựng tôi lấy tên: Kiến trúc sư tí hon, công trình xây dựng của bé có hình ảnh các béhoặc các con vật đang chuyển các vật liệu xây dựng Còn phía mảng tường tôithường làm bằng nhựa trong để trẻ có các sản phẩm do chính tay trẻ làm để gài vàolàm tranh trang trí cho góc đó
Để phát huy tối đa tác dụng của môi trường hoạt động sau khi chuyển chủ đề tacần thay đổi nội dung chủ đề mới Tôi đã cùng trẻ thảo luận và đặt tên cho chủ đềmới và tên của góc chơi của mình Nội dung của các góc tôi giới thiệu cho trẻ vềcác sản phẩm bằng các ngôn ngữ nghệ thuật để tích luỹ cho trẻ có vốn hiểu biết vềnghệ thuật và say mê nghệ thuật Từ đó kích thích lòng ham muốn thích tham giatạo sản phẩm nghệ thuật để có sản phẩm trang trí lớp học của mình
VD: Ở mảng hoạt động tạo hình :
Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình Chúng mình hãycùng chọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé Nào ai có ý kiến cô gợi ý các tênnhư sau: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon…Cho trẻ thảo luận vàlựa chọn nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hay hơn cô có thể chọn làm tên góc hoạtđộng
Bây giờ ngôi nhà này đã có tên rồi: cô giới thiệu với chúng mình đây là hìnhảnh hai bạn gấu đang tập vẽ tranh, bạn thỏ đang nặn…tranh này do cô tự làm lấychúng mình thấy có đẹp không? còn đây là tranh dán hình ngôi nhà của bạn GiaLong, còn đây là con Gà, con Vịt, quả Cam…Bây giờ cô muốn mỗi bạn hãy làmthật nhiều những sản phẩm để trang trí cho ngôi nhà của chúng mình đẹp hơn nhé
Cô muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm được trang trí lên từng ngôi nhà nhỏcủa chúng mình để cô thay các tranh vẽ của các bạn cũ, chúng mình có đồng ýkhông?
Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới
Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tuỳ theo từng chủ đề mà tôi cóthể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các nguyên vật liệu phù hợp và phong phú
về chủng loại
VD: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí, sáp màu, màu nước, đất nặn, lá cây,
cỏ, hạt đỗ, … Nguyên vật liệu thì tôi luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để sử
Trang 9dụng khi vào hoạt động Ngoài ra tôi còn chuẩn bị một bức tranh hay 1 sản phẩmtạo hình mà tôi đã cung cấp hoặc sắp cung cấp trên hoạt động chung để làm mảngcung cấp kiến thức cho trẻ thu hút sự chú ý của trẻ trong các giờ đón và trả trẻ, giờhoạt động góc, kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc chơi Từ đó giúp trẻ được củng cố
và làm quen kiến thức đó giúp trẻ tăng thêm vốn kiến thức, kỹ năng hơn trong giờhoạt động chung
Với chủ đề: “ Thế giới động vật” ở góc tạo hình tôi nặn một số con vật (Chó,
gà, lợn, mèo, thỏ, …) bày ở giá hoặc tranh một số con vật bằng các thể loại như vẽ,
xé dán, tô màu…để cung cấp kiến thức cho trẻ Khi trẻ vào góc chơi hoặc giờ đóntrả trẻ tôi thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản phẩm đó
V/D : + Đây là con gì? Cô nặn như thế nào?
+ Đây là bức tranh gì? Tranh làm bằng gì?
Khi thực hiện các đề tài “ Nặn con vật, vẽ con gà…” trẻ đã có vốn kiến thứchiểu biết qua các sản phẩm thì trẻ sẽ tự tin hơn và thực hiện tốt hơn
+ Góc tạo hình: Khi làm những bức tranh, loại hoa, dán trang phục cho bạn kếthợp vừa làm vừa giới thiệu Sau đó cô yêu cầu trẻ kể lại những đặc điểm chung của
nó, nguyên liệu sử dụng để làm Những trẻ chậm hay chưa làm được, cô hướng dẫn
tỉ mỉ về cách làm (xé, vẽ, chấm, tô màu ) kết hợp với động viên khuyến khích trẻ.Như vậy khi giáo viên tiến hành cho trẻ thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau
sẽ tạo cho trẻ cảm giác thoả mái, không gò bó, chán nản giúp trẻ sẽ tích cực hoạtđộng sâu hơn trong góc chơi từ đó đối tượng cô định cung cấp hoặc củng cố chotrẻ sẽ dần dần được hình thành trong tâm trí của trẻ Từ đó sẽ giúp trẻ phát triển khảnăng, kỹ năng về tạo hình Không những chỉ có góc tạo hình mới phát huy khảnăng tạo hình của trẻ mà ở các góc chơi khác giáo viên cũng có thể rèn luyện kỹnăng về tạo hình cho trẻ Cụ thể:
+ Góc học tập: Góc học tập là góc hoạt động mà qua đó trẻ có thể củng cố lại kiếnthức mà trẻ đã lĩnh hội qua các giờ hoạt động chung, Mặt khác, ở góc chơi này trẻ
có thể chơi các trò chơi nhằm phát triển trí tuệ Bởi vậy góc học tập chỉ thực sự cóhiệu quả khi có đồ dùng, đồ chơi
Trong góc học tập luôn có nội dung cung cấp cho trẻ cung cấp về toán và môitrường xung quanh thông qua các môn học đó giáo viên thiết kế lựa chọn các tròchơi, nội dung để củng cố cung cấp cho trẻ Từ đó có thể lồng ghép rèn luyện kỹnăng tạo hình cho trẻ
VD: Với nội dung toán: “ Tô màu theo yêu cầu của cô” thì giáo viên kết hợprèn luyện cho trẻ kỹ năng cầm bút và kỹ năng tô màu
VD: Với nội dung môi trường xung quanh: Cô cho trẻ được cắt dán tranh ảnh,
đồ dùng, con vật theo chủ đề tiến hành, cô kết hợp rèn luyện kỹ năng cầm kéo, cắt
và phết hồ cho trẻ
Trang 10+ Góc thư viện và sách: Là một góc yên tĩnh nhất, khi vào góc sách trẻ được xemcác loại sách, tô vẽ, làm tranh chuyện, kể chuyện sáng tạo cùng cô kể về các đồdùng có liên quan tới chủ đề đang thực hiện thì giáo viên cũng có thể nhẹ nhàngđưa kiến thức, kỹ năng hoạt động tạo hình rèn thêm cho trẻ
VD: Cô hướng dẫn trẻ tô tranh truyện, hướng dẫn cách tô màu cho bức tranhthêm đẹp
Như vậy ở trong mỗi góc chơi, nhóm chơi chỉ có một nhóm trẻ hoặc một cánhân tham gia hoạt động sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên muốn rèn trẻ cábiệt, trẻ yếu kém hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ Từ đó giúp trẻ phát triển hơn vềkhả năng tạo hình
Ngoài ra, tôi còn tận dụng không gian bên ngoài như hiên của phòng học làmnơi trưng bày sản phẩm của trẻ Tôi bố trí mỗi trẻ có một ô để gài sản phẩm đượcnhận xét đánh giá của trẻ được trẻ tự tay cầm ra ô của mình cài vào ở đây trẻ đượcquan sát toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn Trẻ có thể tự so sánh bài của aiđẹp hơn, ai xấu hơn, nếu bài của bé xấu thì bé phải cố lên lần sau phải làm cho đẹphơn để bằng bạn hoặc làm đẹp hơn để có bài trang trí trong các góc Từ kết quả đó
sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học tạo hình của trẻ
Để tạo môi trường tốt vào tạo hứng thú cho trẻ, Cô có thể trang trí xen kẽtrồng cây xanh, sắp xếp đồ dùng đồ chơi cho hợp lí để tạo môi trường thực sự phùhợp với tâm lý của trẻ để trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình
Như vậy, tạo môi trường hấp dẫn cho trẻ là một việc làm rất quan trọng gópphần nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ Giúp trẻ luôn có hứng thú, say mê tham
ra vào các hoạt động Thông qua đó không chỉ nâng cao chất lượng tiết học qua cácchủ đề mà còn nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ cho trẻ em
Giải pháp 2: Sắp xếp vị trí ngồi học phù hợp cho trẻ trong giờ học tạo hình.
Vị trí ngồi học của trẻ chiếm một vị trí rất quan trọng, nếu sắp xếp vị tríngồi học của trẻ không hợp lý thì trẻ sẽ không nhìn thấy được sản phẩm mẫu của
cô và bài của các bạn dẫn đến giờ học không đạt kết quả cao Nếu sắp xếp hợp lýthì sẽ tạo nhiều điều kiện cho trẻ hứng thú với giờ học, luôn thể hiện cảm xúc, trítưởng tượng cho hoạt động tạo hình
Do đó, tôi đã sắp xếp vị trí ngồi học cho trẻ bằng cách: Xếp xen kẽ cháumạnh dạn với cháu nhút nhát, cháu nam xen cháu nữ để trẻ mạnh dạn tham giavào hoạt động tạo hình Chia tổ, đặt tên cho tổ “tổ chim xanh, tổ bướm trắng, tổong vàng” và bầu ra tổ trưởng để tổ trưởng giúp cô quán xuyến, nhắc nhở thànhviên của mình Tôi luôn động viên trẻ trong tiết học, uốn nắn tác phong ngồi họccho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện, không nói leo, nói phải xin phép
cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu,…Với những biện pháp trên trẻ đã mạnh dạn vàtích cực tham tham gia vào hoạt động tạo hình hơn
Trang 11Giải pháp 3: Dạy các kỹ năng tạo hình đầu tiên cho trẻ theo nội dung của chương trình giáo dục
Theo tâm lý học lứa tuổi và thực tiễn, trẻ mẫu giáo bé tri giác sự vật hiệntượng bằng tư duy trực quan hành động nên rất cần sự hỗ trợ của cô nên dẫn tới kỹnăng tạo hình của trẻ còn yếu như: Kỹ năng cầm bút còn ngượng, nét vẽ, nét tô vàcách sử dụng đường nét còn vụng về Trẻ chưa vẽ được nét gấp khúc mà chỉ mới sửdụng nét thẳng, nét xiên để vẽ và tô màu Chính vì vậy mà cô phải đưa ra các biệnpháp rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ Đồng thời, sử dụng phương pháp dạy học lấy trẻlàm trung tâm, giúp trẻ được hoạt động tích cực Từ đó, sản phẩm của trẻ sẽ đadạng, phong phú, sáng tạo hơn Vì vậy tôi đã tiến hành dạy trẻ các kỹ năng tạo hình
cơ bản sau:
+ Kỹ năng cầm bút: Đây là thao tác tương đối khó khăn đối với trẻ 3 tuổi vì vậykhi dạy trẻ tôi tiến hành dạy trẻ các thao tác từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phứctạp, các hoạt động đó được liên tục thực hiện tạo thành kỹ năng
VD: Đầu tiên, tôi hướng dẫn trẻ cách cầm bút, cầm bút bằng ba đầu ngóntay, ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa, Sau đó, cho trẻ cầm bút di màu theo ý thíchcủa trẻ, di màu các hình ảnh to rõ nét, ít chi tiết Khi trẻ đã cầm bút khá thành thạotôi cho trẻ tập vẽ nét cơ bản như: vẽ nét xoay tròn để tạo thành cuộn len, vẽ nétxiên để tạo thành mưa rơi (nét xiên, vẽ nét thẳng, vẽ nét ngang…) Đồng thời tôihướng dẫn cho trẻ tập vẽ các bức tranh sáng tạo theo ý thích của trẻ, ở giai đoạnnày chưa đòi hỏi trẻ phải tạo được bức tranh hoàn chỉnh mà chỉ yêu cầu trẻ tưởngtượng và đặt tên cho bức tranh của mình là được
+ Cho trẻ làm quen với bút lông, màu nước: Sau khi trẻ cầm bút chì vẽ khá thànhthạo, tôi thực hiện mức độ cao hơn là cho trẻ làm quen với bút lông, màu nước ởtrẻ 3 tuổi việc sử dụng màu nước là rất khó Thực tế tôi thấy việc cho trẻ sử dụngmàu nước giúp trẻ rất hứng thú Khi cho trẻ làm quen màu nước tôi tổ chức cụ thểnhư sau:
Bước 1: Chọn và sử dụng màu sắc của màu nước đẹp nổi bật Để gây hứngthú cho trẻ hoạt động tôi cho trẻ hoạt động ngoài trời không gian thoáng đãng mát
mẻ, bước đầu cho trẻ chơi với màu, in bàn tay bàn chân, in đồ chơi, vẽ những hìnhthù đơn giản như ông mặt trời, bóng bay,…
Bước 2: Tôi cho trẻ dùng bút lông vẩy màu hoặc phết màu, yêu cầu kỹ năngtrẻ làm: cầm bút chấm vào màu, gạt nhẹ vào mép hộp để màu không vung vãi lungtung Sau đó để cách mặt tờ giấy đến bút 1 khoảng cách từ 25 - 30 cm vẩy nhẹ theo
ý của trẻ, có thể đan xen các màu bằng các bút khác nhau ở kỹ năng này cô dạy trẻ
có thói quen dùng bút nào màu ấy để tạo bức tranh có màu sắc đẹp Dùng cácnguyên vật liệu chấm màu tạo ra sản phẩm: Dùng bánh mỳ để vẽ tán lá cây, dùng
