Báo cáo bài tập lớn môn Hệ điều hành: Tìm hiểu lập trình API trong Window

Báo cáo bài tập lớn môn Hệ điều hành: Tìm hiểu lập trình API trong Window có kết cấu nội dung gồm 3 phần. Trong đó, phần mở đầu giới thiệu chung, phần 2 giới thiệu sơ lược về Window API, phần 3 đề cập đến một số thành phần cơ bản của ứng dụng.

M c l c ụ ụ

Mục lục 2

I.MỞ ĐẦU: 2

II, SƠ BỘ WINDOW API, CÁCH THỨC LÀM VIỆC 4

1 Các thư viện lập trình của Windows SDK – Software Development Kit: 4

2 Các khái niệm cơ bản: 4

3 Các thành phần giao diện đồ họa (GUI – Graphics User Interface) 5

4 Qui trình hoạt động của chương trình ứng dụng: 6

5 Ví dụ 6

III, MỘT SỐ THÀNH PHẦN CƠ BẢN 12

1 Tài nguyên của ứng dụng (Resources) 12

2 Một số kiểu dữ liệu mới: 13

3 Một số hàm đồ họa cơ sở: 15

4.HỘP THOẠI VÀ ĐIỀU KHIỂN 17

IV.Kết luận 21

I.M  Đ U: Ở Ầ

Các  ng d ng c a Windows r t d  s  d ng, nh ng r t khó đ i v iứ ụ ủ ấ ễ ử ụ ư ấ ố ớ  

người đã t o l p ra chúng. Đ  đ t đạ ậ ể ạ ược tính d  dùng đòi h i ngễ ỏ ườ ậi l p trình 

ph i b  ra r t nhi u công s c đ  cài đ t. ả ỏ ấ ề ứ ể ặ

L p trình trên Windows khó và ph c t p h n nhi u so v i l p trìnhậ ứ ạ ơ ề ớ ậ  trên DOS. Tuy nhiên l p trình trên Windows s  gi i quy t đậ ẽ ả ế ược m t s  v nộ ố ấ  

đ  khó khăn trong môi trề ường DOS nh  xây d ng giao di n ngư ự ệ ười dùng, 

qu n lý b  nh   o, đ c l p thi t b  vào ra, thâm nh p Internet, kh  năng chiaả ộ ớ ả ộ ậ ế ị ậ ả  

s  tài nguyên,   ẻ

Windows cung c p các hàm đ  ngấ ể ườ ậi l p trình thâm nh p các đ cậ ặ  

tr ng c a h  đi u hành g i là giao di n l p trình  ng d ng (Applicationư ủ ệ ề ọ ệ ậ ứ ụ  Programming Interface – API). Nh ng hàm này đữ ược đ t trong các th  vi nặ ư ệ  liên k t đ ng (Dynamic Link Library – DLL). Các chế ộ ương trình  ng d ng sứ ụ ử 

d ng chúng thông qua các l i g i hàm và ch  chia s  đụ ờ ọ ỉ ẻ ược khi trong máy có cài đ t Windows. ặ

II, S  B  WINDOW API, CÁCH TH C LÀM VI C Ơ Ộ Ứ Ệ

­ Đượ ử ục s  d ng nh  là th  vi n c  s  đ  t o ra nh ng th  vi n caoư ư ệ ơ ở ể ạ ữ ư ệ  

c p h n trong nh ng ngôn ng  l p trình. VD: OWL c a BorlandC, MFC c aấ ơ ữ ữ ậ ủ ủ  Visual C++,… 

Instance: M t giá tr  nguyên do HĐH t o ra đ  đ nh danh 1 th  hi nộ ị ạ ể ị ể ệ  đang th c thi c a  ng d ng. ự ủ ứ ụ

Callback: Thu c tính c a 1 hàm/ th  t c s  độ ủ ủ ụ ẽ ược g i b i HĐH, khôngọ ở  

 + Cho phép thay đ i kích thổ ướ ử ổc c a s  (Resizeable). 

 + Không có các c a s  con. ử ổ

 + Ví d : NotePad, Paint,… ụ

  ­ MDI – Multi Document Interface: 

 + M t c a s  làm vi c chính (Frame window) và nhi u c a s  conộ ử ổ ệ ề ử ổ  (Child window). 

 + Cho phép thay đ i kích thổ ướ ử ổc c a s  (Resizeable). 

 + Cho phép Maximize/Minimize/Close các c a s  con. ử ổ

vi c. ệ

4.  Qui trình ho t đ ng c a chạ ộ ủ ương trình  ng d ngứ ụ : 

 ­ C a s  đử ổ ược hi n th  lên màn hình. ể ị

 ­ L p trình trên Windows là l p trình trên c  s  thông đi p, quá trình traoậ ậ ơ ở ệ  

đ i thông tin và đi u khi n d a trên thông đi p. Có r t nhi u thông đi pổ ề ể ự ệ ấ ề ệ  

được phát sinh ng u nhiên nh  nh n phím hay chu t, ch n menu,   ẩ ư ấ ộ ọ

 ­ Tương tác c a  ng d ng v i ngủ ứ ụ ớ ườ ử ụi s  d ng thông qua m t hay nhi uộ ề  

c a s , t o l p các c a s  khi c n thi t và qu n lý thông tin trong đó. ử ổ ạ ậ ử ổ ầ ế ả

5. Ví dụ

#include <windows.h> 

LRESULT CALLBACK XulyMessage (HWND,UNIT,WPARAM,LPARAM);  char szAppName [ ] = “Vidu”;

int WINAPI WinMain (HANDLE hInst, HANDLE hPrevInst, 

LPSTR lpszCmdLine, int nCmdShow)  { 

HWND hwnd; MSG msg; 

WNDCLASSEX wndclass; 

wndclass.cbSize = sizeof(wndclass); 

wndclass.style = CS_HREDRAW | CS_VREDRAW; 

break; 

nh  Do v y, nguyên t c l p trình trên Windows ch  y u là sao chép và ch nhớ ậ ắ ậ ủ ế ỉ  

s a nh ng n i c n thi t d a vào m t chử ữ ơ ầ ế ự ộ ương trình m u có s n.ẫ ẵ

a. Hàm WinMain() được th c hi n đ u tiên hay còn g i là đi m vào c aự ệ ầ ọ ể ủ  

chương trình. 

Ta th y hàm này có 4 tham s : ấ ố

+  hInst, hPrevinst: Ch  s  chỉ ố ương trình khi chúng đang ch y. Vìạ  Windows là h  đi u hành đa nhi m, có th  có nhi u b n c aệ ề ệ ể ề ả ủ  cùng m t chộ ương trình cùng ch y vào cùng m t th i đi m nênạ ộ ờ ể  

ph i qu n lý ch t ch  chúng. hInst là ch  s  b n chả ả ặ ẽ ỉ ố ả ương trình 

v a kh i đ ng, hPrevinst là ch  s  c a b n đã đừ ở ộ ỉ ố ủ ả ược kh i đ ngở ộ  

trước đó và chúng luôn có giá tr  NULL. ị+  lpszCmdLine: ch a đ a ch  đ u c a xâu ký t  các đ i s  dòngứ ị ỉ ầ ủ ự ố ố  

l nh. ệ+  nCmdShow: Cho bi t cách th c hi n th  c a s  khi chế ứ ể ị ử ổ ương trình 

kh i đ ng. Windows có th  gán giá tr  SW_SHOWNORMALở ộ ể ị  hay SW_SHOWMINNOACTIVE. 

Các tham s  trên do h  đi u hành truy n vào. ố ệ ề ề

Đ nh nghĩa l p c a s  và đăng ký v i Windows ị ớ ử ổ ớ

  + L p c a s  (window class): Là m t t p các thu c tính mà HĐHớ ử ổ ộ ậ ộ  Windows s  d ng làm khuôn m u (template) khi t o l p c a s  M i l pử ụ ẫ ạ ậ ử ổ ỗ ớ  

c a s  đử ổ ược đ c tr ng b ng 1 tên (class­name) d ng chu i. ặ ư ằ ạ ỗ

Phân lo i class: ạ

­ L p c a s  c a h  th ng (System class): Đớ ử ổ ủ ệ ố ược 

đ nhnghĩa trị ước b i HĐH Windows. Các  ng d ng không th  ở ứ ụ ể

h y b  ủ ỏ

­ L p c a s  do  ng d ng đ nh nghĩa: Đớ ử ổ ứ ụ ị ược đăng ký b i ở

ng d ng. Có th  h y b  khi không còn s  d ng n a

­ L p toàn c c c a  ng d ng (Application global class).ớ ụ ủ ứ ụ

­ L p c c b  c a  ng d ng (Application local class).ớ ụ ộ ủ ứ ụ

 M i c a s  đ u thu c m t l p xác đ nh. ỗ ử ổ ề ộ ộ ớ ị

Khi l n đ u ch y,  ng d ng ph i đ nh nghĩa và đăng ký l p v i c aầ ầ ạ ứ ụ ả ị ớ ớ ử  

s  (Window Class). Đây là c u trúc d  li u mô t  tính ch t c a c a s , l nổ ấ ữ ệ ả ấ ủ ử ổ ầ  

lượt ta gán các giá tr  ban đ u cho các thành ph n c a c u trúc l p c a s ,ị ầ ầ ủ ấ ớ ử ổ  bao g m: Kích thồ ước, ki u, đ a ch  hàm x  lý thông đi p c a s , đ nh nghĩaể ị ỉ ử ệ ử ổ ị  hình d ng cho con tr  chu t (cursor) và bi u tạ ỏ ộ ể ượng (Icon), màu n n, tên l pề ớ  

+ Sau khi đã đ nh nghĩa các thành ph n l p c a s  ta ph i đăng kýị ầ ớ ử ổ ả  

l p c a s  v i h  đi u hành (RegisterClassEX). ớ ử ổ ớ ệ ề

ATOM RegisterClassEx (CONST WNDCLASSEX *lpWClass); 

v i: Ki u giá tr  c a ATOM đớ ể ị ủ ược đ nh nghĩa trong window.h làị  WORD; lpWClass là con tr  đ n c u trúc l p c a s ; hàm nàyỏ ế ấ ớ ử ổ  

tr  v  ch  s  c a l p c a s  ả ề ỉ ố ủ ớ ử ổ+Có hai nguyên nhân d n đ n vi c đăng ký c a s  th t b i: ẫ ế ệ ử ổ ấ ạ

­ Trùng tên gi a các  ng d ng trong h  đi u hành. ữ ứ ụ ệ ề

­ Không đ  b  nh  ủ ộ ớ + T o l p  c a s  làm vi c (Frame Window) ạ ậ ử ổ ệ

­ Sau khi đăng ký thành công ta có th  t o l p c a s  thông quaể ạ ậ ử ổ  

hàm CreateWindow(). HWND CreateWindow ( 

LPCSTR lpClassName,  LPCSTR lpWinName,  DWORD dwStyle,  int X, int Y, 

int Width, int Height,  HWND hParent,  HMENU hMenu,  HINSTANCE hInst,  LPVOID lpszAdditional); 

­   G i   hàm   ShowWindow()đ   hi n   th   c a   s   BOOLọ ể ể ị ử ổ  ShowWindow (HWND hwnd, int nShow); 

v i: hwnd ch  s  c a s  c n hi n th  ớ ỉ ố ử ổ ầ ể ị

nShow cách th c hi n th  c a c a s , tham s  này đứ ể ị ủ ử ổ ố ược nh nậ  giá tr  l n đ u tiên c a hàm WinMain() ị ầ ầ ủ

­ Đ  thông báo cho  ng d ng bi t là ph i v  l i vùng làm vi cể ứ ụ ế ả ẽ ạ ệ  

c a c a s , ta ph i g i hàm UpdateWindow() yêu c u Windowsủ ử ổ ả ọ ầ  

g i thông đi p đ n hàm x  lý thông đi p c a s  ử ệ ế ử ệ ử ổ

+ Vòng l p thông đi p ặ ệ

­ Khi nh n phím hay chu t, Windows chuy n  đ i s  ki n nàyấ ộ ể ổ ự ệ  thành các thông đi p và đ t vào hàng đ i thông đi p. Vòng l pệ ặ ợ ệ ặ  thông đi p có nhi m v  nh n và x  lý các thông đi p trongệ ệ ụ ậ ử ệ  hàng đ i. ợ

­ TranslateMessage: D ch thông đi p sang d ng tiêu chu n. ị ệ ạ ẩ

­ DispatchMessage: Phân ph i thông đi p đ n hàm x  lý thôngố ệ ế ử  

đi p tệ ương  ng. ứ

b. Th  t c x  lý thông đi p ủ ụ ử ệ

+ Nh n và x  lý thông đi p c a chậ ử ệ ủ ương trình. 

+ M t chộ ương trình có th  có nhi u th  t c window. ể ề ủ ụ

+ M t l p c a s  s  khai báo 1 th  t c window. ộ ớ ử ổ ẽ ủ ụ

+ Các thông đi p sau khi x  lý nên tr  v  giá tr  0. ệ ử ả ề ị

+ D ng t ng quát: ạ ổ

LRESULT CALLBACK WndProc( 

HWND hWnd, //handle c a window nh n message ủ ậ

UINT message, //ID c a thông đi p (tên thông đi p) ủ ệ ệ

WPARAM wParam, //thams  th  nh t c a message (WORD) ố ứ ấ ủLPARAM lParam) //thams  th  hai c a message (LONG) ố ứ ủ

}

Thông đi p WM_PAINT: ệ

C p nh t l i thông tin v  trên màn hình ậ ậ ạ ẽ

Các tr ng thái xu t hi n thông đi p WM_PAINT:ạ ấ ệ ệ

 i. T o c a s  Hi n th  C p nh t ạ ử ổ ể ị ậ ậ

BeginPaint: L y ng  c nh thi t b  ấ ữ ả ế ị

EndPaint: Gi i phóng ng  c nh thi t b  ả ữ ả ế ị

III, M T S  THÀNH PH N C  B N Ộ Ố Ầ Ơ Ả

1. Tài nguyên c a  ng d ng (Resources) ủ ứ ụ

+ Là 1 đ i tố ượng (object) được s  d ng trong  ng d ng (VD: menuử ụ ứ ụ  bar, dialog, bitmap, icon, cursor, …). 

+ Được đ nh nghĩa bên ngoài và đị ược thêm vào trong file thi hành c aủ  

ng d ng khi biên d ch (linking). 

+ Các d ng resource: ạ

2. M t s  ki u d  li u m i:ộ ố ể ữ ệ ớ

V  m t đi m màu clrRef t i v  trí (nXPos, nYPos) lên hDC. Giá tr  tr  ẽ ộ ể ạ ị ị ả

v  là màu c a đi m (nXPos, nYPos) ho c ­1 n u đi m này n m ngoài ề ủ ể ặ ế ể ằvùng hi n th  ể ị

  +DWORD MoveToEx(HDC hDC, int x, int y); 

Di chuy n bút v  đ n t a đ  (x, y) trên hDC. Giá tr  tr  v  là t a đ  cũ ể ẽ ế ọ ộ ị ả ề ọ ộ

Tô màu m t vùng kín, fillStyle quy t đ nh cách tô : ộ ế ị

­ FLOODFILLBORDER : Tô màu vùng có màu đường biên là cRef. 

­FLOODFILLSURFACE : Tô vùng có màu cRef.

4.H P THO I VÀ ĐI U KHI NỘ Ạ Ề Ể

4.1 H p tho i  ộ ạ

H p tho i ph i h p gi a ngộ ạ ố ợ ữ ườ ử ụi s  d ng v i chớ ương trình b ng ằ

m t s  ph n t   đi u khi n mà các ph n t  này nh n nhi m v  thu nh n ộ ố ầ ử ề ể ầ ử ậ ệ ụ ậthông tin t  ngừ ười dùng và cung c p thông tin đ n ngấ ế ười dùng khi người dùng tác đ ng đ n các ph n t  đi u khi n. Các ph n t  đi u khi n này nh nộ ế ầ ử ề ể ầ ử ề ể ậ  

c a s  cha là m t h p tho i. Các ph n t   đi u khi n thử ổ ộ ộ ạ ầ ử ề ể ường là các Button, List Box, Combo Box, Check Box, Radio Button, Edit Box, Scroll Bar, Static. 

  H p tho i tr ng thái (modal). ộ ạ ạ

  H p tho i không tr ng thái (modeless). ộ ạ ạ

  H p tho i thông d ng (common dialog) ộ ạ ụ

4.2Thi t k  h p th aiế ế ộ ọ

Ví d : ụ

4.3Các ki u đi u khi n  ể ề ể

Các ki u đi u khi n để ề ể ược khai báo trong resource script có d ng nh  ạ ư

sau, ngo i tr  ki u  đi u khi n  LISTBOX,  COMBOBOX, SCROLLBAR, ạ ừ ể ề ểEDITTEXT. 

Control­type "text", id, xPos, yPos, xWidth, yHeight, iStyle 

Các ki u  đi u khi n  LISTBOX,  COMBOBOX,  SCROLLBARể ề ể , EDITTEXT 

được khai báo trong resource script v i c u trúc nh  trên ớ ấ ư

nh ng không có trư ường "text".  

Thêm thu c tính cho các ki u  đi u khi n b ng cách thay  đ i tham ộ ể ề ể ằ ổ

s  ố

iStyle

  Ví d  ta mu n t o radio button v i chu i di n đ t n m   bên trái ụ ố ạ ớ ỗ ễ ạ ằ ở

c a nút thì ta gán trủ ường iStyle b ng BS_LEFTTEXT c  th  nh  sau:ằ ụ ể ư

4.4  Th  t c x  lý h p th ai  ủ ụ ử ộ ọ

  Đ c đi m :ặ ể

•  M i h p th ai c n có m t th  t c x  lý riêng. ỗ ộ ọ ầ ộ ủ ụ ử

•  Các thông đi p không đệ ược g i t i hàm x  lý c a s  chính. ử ớ ử ử ổ

•  X  lý thông  đi p nào thì tr  vử ệ ả ề TRUE, n u không tr  v  FALSE ế ả ề

•  Thường ph i x  lý hai thông đi p chínhả ử ệ : WM_INITDIALOG và  WM_COMMAND: LOWORD(WPARAM) ch a ID các  đi u  khi nứ ề ể

4.5  H p tho i tr ng thái   ộ ạ ạ

  Hi n th  h p tho i ể ị ộ ạ

  G i thông đi p đ n hàm WndProc yêu c u x  lý ngay c  khi h p ở ệ ế ầ ử ả ộ

tho i đang m  nh  hàm SendMessageạ ở ờ : 

4.6  H p tho i không tr ng thái   ộ ạ ạ

  Hi n th  h p tho i ể ị ộ ạ

h n  . M c dù đã r t c  g ng nh ng do l n đ u ti p xúc v i l p trình ơ ặ ấ ố ắ ư ầ ầ ế ớ ậWindows API nên  chúng em không tránh kh i nh ng  sai sót .Vì v y chúng ỏ ữ ậ

em r t mong th y góp ý thêm cho bài làm c a nhómấ ầ ủ

M t l n n a, chúng em xin c m  n s  nhi t tình c a ộ ầ ữ ả ơ ự ệ ủ th yầ  giáo đã giúp nhóm hoàn thành bài t p l n nàyậ ớ