Bài giảng môn Công nghệ Thương mại điện tử: Chương 1 - Nguyễn Đức Cương

Bài giảng môn Công nghệ Thương mại điện tử: Chương 1 giúp cho người học trả lời những câu hỏi tại sao thương mại điện tử lại xuất hiện, thực chất thương mại điện tử là gì, tại sao nó lại trở nên quan trọng đến thế, thương mại điện tử sẽ tác động thế nào đến cuộc sống của chúng ta? Mời các bạn cùng tham khảo!

Trang 1

CHƯƠNG 1:

TỔNG QUAN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Giảng viên: Nguyễn Đức Cương

Nội dung

 Sự hình thành và phát triển của TMĐT

 Câu chuyện thành công của TMDT

 Một số khái niệm về TMĐT

 Đặc điểm của TMĐT

 Lợi ích và tác động của TMĐT

 Xu hướng của thương mại điện tử

 Các lĩnh vực ứng dụng của TMĐT

Nguyễn Đức Cương – cuongnguyenduc@gmail.com Slide 3

Thảo luận

 Tại sao thương mại điện tử lại xuất hiện?

 Thực chất thương mại điện tử là gì?

 Tại sao nó lại trở nên quan trọng đến thế?

 Thương mại điện tử sẽ tác động thế nào đến cuộc sống của chúng ta?

Sự hình thành và phát triển của TMĐT

 Các làn sóng văn minh nhân loại

 Alvin Toffler (trong cuốn EC future) chia văn minh nhân loại thành 3 làn sóng phát triển chính

 Ông đã dự đoán loài người sẽ tiến đến làn sóng văn minh thứ ba – làn sóng phát triển Kỷ nguyên Mạng

Trang 2

Các làn sóng văn minh nhân loại

 Văn minh nông nghiệp → Xã hội nông nghiệp

 Lao động xã hội sử dụng sức người là chính

 Trồng trọt trên cánh đồng

 Công cụ lao động thô sơ

Các làn sóng văn minh nhân loại

 Văn minh công nghiệp → Xã hội công nghiệp

 Máy móc thay thế sức người

 Khai thác tài nguyên thiên nhiên trong lòng đất,

đáy biển…

 Xa lộ, cao , đường sắt, sân bay, bến cảng, khu

công nghiệp

Sự hình thành và phát triển của TMĐT Các làn sóng văn minh nhân loại

 Kỷ nguyên mạng → Xã hội thông tin

 Tri thức đóng vai trò quan trọng

 Phát triển nguồn nhân lực và các mối quan hệ của con người trên thế giới thông qua các thiết bị: máy tính, điện thoại di động, PDA → Các nguồn trí tuệ con người được gắn kết

 Xa lộ thông tin (Internet), các mạng truyền thông, các phương tiện phần cứng và phần mềm, các máy tính PC, modem và các máy điện thoại di động…

Nhận định của một số CEO, học giả

 Internet đang tác động mạnh đến cuộc sống con người Cuộc sống mạng sẽ là một đặc trưng của đời sống tương lai Một khi con người đã bắt đầu

sử dụng Internet thì sẽ không có sự quay lại

(Bill Gates – Cựu chủ tịch Tập đoàn Microsoft)

 CNTT, Internet tác động mạnh mẽ tới lĩnh vực kinh doanh sẽ dẫn đến sự hình thành một phương thức kinh doanh mới – Thương mại điện tử

Trang 3

Sự hình thành và phát triển TMDT

 “Khi xã hội mạng đã dần trở thành hiện thực, các

hoạt động thương mại trên Internet có thể theo

sau Việc triển khai các hoạt động thương mại trên

Internet là điểm mấu chốt của việc tạo ra của cải

vật chất trong một xã hội mạng Hoạt động đó còn

được gọi là thương mại điện tử.”

Sayling Wen, “Future of E-commerce”

Sự hình thành và phát triển TMDT

 “Trong năm năm tới, tất cả các doanh nghiệp sẽ là

các doanh nghiệp trực tuyến”

Andy Grove, CEO của Intel

 “Một năm trên mạng tương đương với bảy năm

trên mặt đất”

John Chambers, CEO của Cisco Systems

 “Giống như đường sắt, thương mại điện tử đem tới

sự tác động mới, nhanh chóng làm thay đổi nền

kinh tế, xã hội và chính trị”

Peter Drucker, Người đứng đầu cộng đồng Hin-đu

Các câu chuyện thành công của TMDT

Câu chuyện của DELL

Qantas Airway

Yahoo, Ebay, Google

 Công ty Dell Computer được thành lập ngày 3 tháng 5 năm 1984; Vốn khởi đầu: 1000 $

 Tháng 1 năm 1993, DELL đoạt doanh số 2 tỷ $

 Vấn đề của Dell

Năm 1994, Dell rơi vào khủng hoảng “khi mà thật trớ trêu, đây lại là một vấn đề do phát triển quá nhanh - trong năm 1993 doanh thu của công ty tăng thêm 890 triệu USD, đạt 2,1 tỉ USD Ðiều này lẽ ra phải là một tin tức tốt lành nhưng sự thật thì ngược lại "Tiềm lực của chúng tôi không cho phép công ty

mở rộng hoạt động với một tốc độ cao như vậy."

1/DELL

Trang 4

 Giải pháp của Dell

 Marketing trực tuyến, trực tiếp

 Hệ thống bán hàng trực tuyến B2C

 Triển khai hệ thống B2B

 Hệ thống hợp tác điện tử

 Dịch vụ khách hàng điện tử

 Intrabusiness EC

1/DELL

Kết quả

 Cuộc cách mạng bán hàng qua mạng (trang

www.dell.com)

 1999, DELL trở thành công ty kinh doanh PC số 1 ở Mỹ

 Doanh số trực tuyến của Dell năm 2004: 3,25 tỉ USD

 DELL liên kết web đầu tiên tới khách hàng (liên kết có

tên “Premier Pages”) cho phép khách hàng vào trực

tiếp cơ sở dữ liệu về dịch vụ và hỗ trợ công ty

 Michael Dell - một trong số “100 nhân vật có ảnh

hưởng nhât trên thế giới” (Tạp chí Time bình chọn

4/2004)

1/DELL

 Vấn đề

 Giá nhiên liệu tăng

 Qantas phải đối mặt với 2 vấn đề lớn:

 sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ và việc tăng phí dịch vụ của sân bay quốc tế Sydney

 Sau vụ 11/9, nhu cầu vận tải hàng không giảm

 Qantas cần thay thế một số máy bay lớn để cạnh tranh

 Kinh tế Australia giảm sút

2/QANTAS

Giải pháp của Qantas

 Ký các hợp đồng với các nhà cung cấp nhiên liệu nhằm chủ động về vấn đề nhiên liệu, tránh những biến động lớn về giá cả thị trường

 Tập trung triển khai các hệ thống TMĐT liên quan tới các hoạt động mua, bán, trao đổi hàng hoá, dịch vụ, thông tin, triển khai hệ thống thanh toán điện tử

 Các giải pháp khác

2/QANTAS

Trang 5

Các câu chuyện thành công của TMDT 2/QANTAS

Qantas Airways – (http://www.qantas.com.au/)

Giải pháp - Các hoạt động B2B

 Tham gia thị trường điện tử B2B

 Liên kết với các nhà cung ứng và các hãng hàng

không lớn nhằm hợp tác giải quyết các vấn đề:

nguyên liệu, dịch vụ nguyên liệu, các dịch vụ bảo

trì, sửa chữa nhỏ, các dịch vụ hậu cần

 Liên kết với Corporcure.com.au cùng 13 tập đoàn

 Australia lớn hình thành tập khách hàng chiến lược

 Thực hiện các hoạt động mua sắm điện tử nhằm

cung cấp thiết bị văn phòng, các dịch vụ hỗ trợ…

2/QANTAS

Giải pháp của Qantas

 Các hoạt động B2C

 Đặt chỗ, bán vé trực tuyến

 Mạng không dây

 Các hoạt động B2E (business to Employee)

 Đào tạo trực tuyến

 Ngân hàng trực tuyến

2/QANTAS

 Kết quả

 Qantas cắt giảm chí phí ước tính khoảng 85 triệu USD (AU) mỗi năm (2003)

 Qantas tăng doanh thu từ các dịch vụ (không kể dịch vụ du lịch) hàng năm khoảng 700 triệu USD (AU)

 Trở thành một đối thủ cạnh tranh lớn nhất trong lĩnh vực vận tải hàng không

2/QANTAS

Trang 6

Câu chuyện TMDT của Việt Nam

 Xã đầu tiên của Nghệ An đã mạnh dạn lập 1 trang

web để quảng bá và bán rau qua mạng

 Hàng năm thu nhập từ rau màu chiếm 79% tổng

thu nhập của toàn xã

2/QANTAS

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ LÀ GÌ?

 Thương mại điện tử tiếng Anh là Electronic

Commerce - viết tắt là eCommerce.

 Q1: Mọi hoạt động kinh doanh hiện nay đều là TMDT

vì đều sử dụng điện thoại, fax hay email và tất cả

đều là phương tiện điện tử????

 Q2: TMDT chỉ có thể thực hiện được qua Internet

hay hệ thống các máy tính nối mạng?

Khái niệm TMĐT

 Nghĩa rộng :Thương mại điện tử là các giao dịch tài chính và thương mại bằng phương tiện điện tử:

trao đổi dữ liệu điện tử, chuyển tiền điện tử, các hoạt động gửi rút tiền bằng thẻ tín dụng

 Nghĩa hẹp: bao gồm các hoạt động thương mại được thực hiện thông qua mạng Internet

 Tổ chức Thương mại Thế giới: Thương mại điện

tử bao gồm

 Sản xuất, quảng cáo, bán hàng, phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet

 Việc giao nhận một cách hữu hình cả các sản phẩm được giao nhận cũng như những thông tin

số hóa thông qua mạng Internet

Trang 7

 Tổ chức hợp tác phát triển kinh tế của Liên Hợp

quốc:

 Thương mại điện tử được định nghĩa sơ bộ là

các giao dịch thương mại dựa trên truyền dữ

liệu qua các mạng truyền thông như Internet

Câu hỏi

 Theo anh chị, những hoạt động nào thường xuyên

xảy ra khi thực hiện thương mại điện tử

Các hình thức hoạt động chủ yếu của Thương mại điện tử

 Thư điện tử

 Thanh toán điện tử

 Trao đổi dữ liệu điện tử

 Truyền dữ liệu

 Bán lẻ hàng hóa hữu hình



 E-Commerce ?

 E-Business ?

 Sự tương đồng và khác biệt ????

Trang 8

Câu hỏi

 Thương mại điện tử có những cấp độ nào ??

 Xét về qui mô

 Xét về hình thức

 Xét về quản lý

Các cấp độ của TMĐT

 Các ứng dụng kinh doanh trên Internet được chia là

4 mức độ khác nhau:

 Brochureware: Đưa thông tin lên mạng dưới

một website giới thiệu công ty, sản phẩm Hầu

hết các ứng dụng trên Internet ở Việt Nam đều ở

dạng này

 eCommerce: Là các ứng dụng cho phép trao đổi

giữa người mua và người bán, hỗ trợ khách hàng

và quản lý cơ sở dữ liệu khách hàng hoàn toàn

trên mạng

 Đây là hình thức giao dịch giữa người bán và

người mua (Business To Customer hay viết tắt là

B2C)

Các cấp độ của TMĐT

 eBusiness - Kinh doanh điện tử Là ứng dụng

cho phép thực hiện giao dịch giữa doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác và khách hàng của doanh nghiệp đó (Business To Business hay viết tắt

là B2B) B2B bao gồm các ứng dụng như thị trường

ảo, quản lý quan hệ khách

 eEnterprise: Doanh nghiệp điện tử Một số

doanh nghiệp ứng dụng cả B2C và B2B Các doanh nghiệp nay được gọi là eEnterprise

Câu hỏi

 Nêu vài đặc điểm của Thương mại điện tử

Trang 9

Đặc điểm của TMĐT

 Giao dịch nhanh nhất, hiệu quả nhất, tận dụng

được tối đa mọi nguồn lực.

 Tiến hành trên mạng : không bị ảnh hưởng bởi

khoảng cách địa lý, không phan biệt nhà cung cấp

nhỏ hay lớn

 Hiện diện trên toàn cầu cho nhà cung cấp

 Lựa chọn toàn cầu cho khách hàng.

 Các nhà cung cấp đã tiếp cận gần hơn với

khách hàng

 Tăng chất lượng dịch vụ cho người tiêu dùng

Tăng chi phí đầu tư cho công nghệ,

người sử dụng phải luôn luôn học hỏi để

nâng cao kiến thức sử dụng công nghệ.

 Người bán và người mua không gặp nhau trực

tiếp mà thông qua mạng Internet -> do đó vấn đề

cập nhật thông tin cho các bên sẽ nhanh hơn, nhưng đòi hỏi người tham gia phải có khả năng sử dụng

 Tác động theo sự thay đổi của công nghệ

 Vì vậy người tham gia kinh doanh cũng phải luôn học hỏi để theo kịp sự thay đổi đó

 Các bên tiến hành giao dịch trong thương mại điện

tử không tiếp xúc trực tiếp với nhau và không đòi hỏi phải biết nhau từ trước

 Thương mại truyền thống được thực hiện với sự

tồn tại của khái niệm biên giới quốc gia

 Thị trường cạnh tranh toàn cầu

Trang 10

 Giao dịch thương mại điện tử đều có sự tham ra của

ít nhất ba chủ thể:

 Người mua

 Người bán

 Người cung cấp dịch vụ mạng, các cơ quan chứng

thực

 Đối với thương mại truyền thống: mạng lưới thông

tin chỉ là phương tiện để trao đổi dữ liệu

 Đối với thương mại điện tử: mạng lưới thông tin

chính là thị trường

Câu hỏi

 Theo anh chị, từ những đặc điểm đã nêu trên, hãy

cho biết

 Lợi điểm của thương mại điện tử

 Bất lợi của Thương mại điện tử

Ưu điểm của TMĐT

 Tăng lượng hàng bán

 Thị phần từ các vị trí địa lý phân tán

 Các cộng đồng người mua ảo

 Giảm chi phí

 Quản lý các thông tin kinh doanh

 Cung cấp bảng giá

 Xác định sản phẩm phù hợp thị trường

Bất lợi của TMĐT

 Không thể xem xét kỹ lưỡng sản phẩm(người mua!!)

 Tốc độ phát triển của kỹ thuật !!!

 Khó tính toán lợi nhuận của vốn đầu tư

 Các trở ngại liên quan đến văn hóa và luật lệ

Trang 11

Câu hỏi

 Theo anh chị

 Thương mại truyền thống phù hợp trong những

lĩnh vực nào

 Thương mại điện tử phù hợp trong những lĩnh vực

nào

 Những lĩnh vực nào có thể vừa sử dụng hình thức

truyền thống lẫn hình thức TMĐT

Chọn hình thức TM phù hợp

TMĐT ở tầm mức quốc tế

 Cần khắc phục rào cản ngôn ngữ

 Thể chế chính trị

 Chuyển đổi ngoại tệ

 Thuế(Tariffs) và các giới hạn xuất/nhập khẩu

 Các vấn đề về luật pháp, thuế, thông tin cá nhân

 Ai sẽ thu thuế?

 Bảo vệ các thông tin cá nhân?

Lược sử Internet (tìm hiểu thêm)

 Phát triển bởi Bộ Quốc Phòng Mỹ vào những năm đầu 1960

 Mô hình kết nối của các hãng điện thoại là hình mẫu cho các mạng máy tính

 Kết nối với các viện,cơ quan nghiên cứu, trường ĐH vào năm 1969

Trang 12

Internet và World Wide Web

 The Internet : là 1 hệ thống lớn mạng của các

mạng, có phạm vi toàn cầu

 The World Wide Web (WWW): dịch vụ họat động

trên Internet, cho phép NSD chia sẻ các thông tin

dựa trên giao tiếp đơn giản

Các ứng dụng trên Internet

 E-mail

 Truyền gửi thông điệp giữa các cá nhân trên

Internet

 File Transfer Protocol (FTP)

 Truyền gửi tập tin giữa các máy tính

 Telnet

 Đăng nhập và điều khiển 1 máy tính từ 1 máy tính

khác

Các ứng dụng trên Internet

 World Wide Web (WWW)

 Truy cập thông tin thông qua các giao diện đơn giản

 Videoconferencing

 Hội nghị từ xa-môi trường Internet

 Multimedia

 Truyền tải, thể hiện hình ảnh, âm thanh, Trên Internet

Thống kê sử dụng Internet

Trang 13

Số người sử dụng Internet tại ĐNÁ (2010)

Thống kê sử dụng Internet tại VN (We are social)

Doanh số từ TMĐT (E-Maketer)

 Tăng 21,1% trong năm 2012

 Vượt mốc 1.000 tỷ USD

 Năm 2012: Bắc Mỹ tăng 13,9% đạt 364 tỷ USD;

 Mỹ khoảng 343 tỷ USD

 Nhật Bản (127 tỷ USD)

 Anh (124 tỷ USD)

 Trung Quốc (110 tỷ USD)

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	1,11 MB