slide thuyết trình tiểu luận mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội ý nghĩa của nó đối với công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước ta hiện nay

Sự tác động lẫn nhau của các hình thái ý thức xã hội trong quá trình phát triển 7.. của những cộng đồng xã hội, nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÀI THẢO LUẬN Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - LêNin

Đề tài: “Mối quan hệ biện chứng giữa tồn

tại xã hội và ý thức xã hội Ý nghĩa của nó đối với công cuộc đổi mới, xây dựng đất

Tổng quan bài thuyết trình

I Khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội

1 Tồn tại xã hội

2 Ý thức xã hội

II Vai trò quyết định của tồn tại xã hội với ý thức xã

hội III Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội

3 Tính thường lạc hậu

4 Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội

5 Tính kế thừa của ý thức xã hội trong quá trình phát triển

6 Sự tác động lẫn nhau của các hình thái ý thức xã hội trong quá trình phát triển

7 Ý thức xã hội tác động trở lại tích cực tới tồn tại xã hội

IV Ý nghĩa phương pháp luận

8 Ý nghĩa chung

9 Sự vận dụng của Đảng và Nhà nước

V Kết luận

PHẦN MỞ ĐẦU

Cùng với việc xây dựng một bộ máy chính quyền trong sạch, vững mạnh thì trong thời buổi hiện nay, sự hòa nhập kinh tế với thế giới cũng là một vấn đề rất cấp bách Vậy phải làm thế nào

để nước ta không bị tụt hậu?? “Hòa nhập mà không hòa tan” Trước vấn đề cấp thiết trong việc đổi mới nền kinh tế cũng đồng thời nảy sinh ra nhiều vấn đề mang tính thời đại Để giải quyết được những vấn đề đó chúng ta phải có ý chí – ý thức xã hội của dân tộc Chúng ta phải đổi mới tư duy ngay trong nhận thức của mỗi người dân, việc nâng cao nhận thức sẽ đồng nghĩa với việc thay đổi xã hội Chính vì vậy, để tìm hiểu mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội cũng như vận dụng nó một cách linh hoạt sáng tạo sẽ đem lại thành công cho công cuộc đổi mới đất

download by : skknchat@gmail.co

2 Ý thức xã hội

Mặt tinh thần của đời sống xã hội, bao gồm toàn bộ những quan điểm, tư tưởng cùng những tình cảm, tâm trạng, của những cộng đồng xã hội, nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại

xã hội trong những giai đoạn phát triển nhất

định.

Kết cấu của ý thức xã hội

Kết cấu của hệ tư tưởng xã hội

trực tiếp của đời sống hàng

ngày của họ và phản ánh đời

− Sự khái quát hóa những kinh nghiệm xã hội

II Vai trò quyết định của tồn tại xã hội với

ý thức xã hội:

− Theo quan điểm duy vật lịch sử thì tồn tại xã hội là cái có trước sinh ra ý thức xã hội

VD: Trong chế độ xã hội nguyên thủy, do lực

lượng sản xuất còn thấp, công cụ sản xuất quá

thô sơ (gậy gộc, hòn đá, cung tên) nên người

nguyên thủy buộc phải thực hiện chế độ công

hữu về tư liệu sản xuất (rừng cây, con suối),

phải sống tập đoàn mới có thể kiếm được thức

ăn, chống thú dữ, tất cả của cải làm ra được

chia đều, dùng hết không còn dư thừa, nên

không thể có sự chiếm hữu làm của riêng,

không có tình trạng người bóc lột người

II Vai trò quyết định của tồn tại xã hội với

ý thức xã hội:

− Tồn tại xã hội biến đổi và phát triển dẫn đến ý thức

xã hội sớm muộn cũng phải biến đổi và phát triển

theo

Ví Dụ: Trong xã hội phong kiến, khi

quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa

ra đời và dần dần lớn mạnh thì cũng

nảy sinh quan niệm cho rằng sự tồn

tại của chế độ phong kiến là trái

công lý, không phù hợp với lý tính

con người phải được thay thế bằng

III Tính độc lập tương đối của ý thức

1.Tính thường lạc hậu:

Không phải trong mọi trường hợp, sự biến đổi của tồn tại xã hội đều ngay lập tức dẫn đến

sự biến đổi của ý thức xã hội, trái lại nhiều yếu

tố của ý thức xã hội có thể tồn tại rất lâu dài ngay cả khi cơ sở tồn tại sản sinh ra nó đều

được thay đổi căn bản.

Ví dụ:

Chế độ phong kiến không còn nhưng tư tưởng phong kiến vẫn còn đến nay.

− Ý thức xã hội luôn gắn bó với lợi ích của những nhóm, những tập đoàn người, những giai cấp nhất định trong xã hội.

download by : skknchat@gmail.co

2 Ý thức xã hội có thể vượt trước

tồn tại xã hội:

Ý thức xã hội nếu phản ánh đúng quy luật vận động của tồn tại xã hội trong những điều

kiện nhất định tư tưởng của con người đặc biệt

là những tư tưởng khoa học tiên tiến có thể vượt trước tồn tại xã hội chỉ ra chính xác sự vận động của tương lai có tác dụng chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người.

Ví dụ:

Sự phát triển mạnh mẽ

của khoa học kỹ thuật

giúp con người chinh

phục không gian và

tiên đoá n được những

việc xảy ra trong tương

lai (thời tiết, cá c hiện

tượng thiên nhiên, ).

3 Ý thức xã hội có tính kế thừa

trong sự phát triển của nó

Lịch sử phát triển đời sống tinh thần của xã hội cho thấy rằng, những quan điểm lý luận của mỗi thời đại không xuất hiện trên mảnh đất trống không mà được tạo ra trên cơ sở kế thừa những tài liệu lý luận của thời đại trước.

Ví dụ:

Công cụ lao động có

được sự hoàn thiện (hình

dáng, tính năng, hiệu quả

sử dụng ) như ngày nay

không phải bỗng dưng

mà có Nó phải trải qua

quá trình phát triển lâu

dài từ hàng ngàn năm

cùng sự phát triển của

loài người.

4 Sự tác động qua lại giữa các hình thái

ý thức xã hội trong sự phát triển của nó:

Ý THỨC CHÍNH TRỊ

Ý THỨC

TÔN GIÁO

Ý THỨC NGHỆ THUẬT

Ý THỨC PHÁP QUYỀN

Ý THỨC ĐẠO ĐỨC

Ý THỨC TÔN GIÁO

Ví dụ:

Ở thời cổ đại Tây Âu thì triết học và nghệ thuật đóng vai trò đặc biệt Thời Trung Cổ ở Tây Âu thì tôn giáo ảnh hưởng mạnh mẽ đến triết học, nghệ thuật, pháp quyền Ngày nay thì hệ tư tưởng

chính trị và khoa học đang tác động đến các lĩnh vực của đời sống tinh thần xã hội.

download by : skknchat@gmail.co

5 Ý thức xã hội có khả năng tác động ngược trở lại tồn tại xã hội

Theo Ph.Ăngghen : “ Sự phát

triển của chính trị, pháp luật,

triết học, tôn giáo, văn học nghệ

thuật, v.v đều dựa trên cơ sở sự

phát triển kinh tế nhưng tất cả

chúng có ảnh hưởng lẫn nhau và

ảnh hưởng đến cơ sở kinh tế”.

Ví dụ:

Hệ tư tưởng tư sản đã tác

động mạnh mẽ đến xã hội

các nước Tây Âu thế kỷ

XVII, XVIII Hệ tư tưởng

vô sản trở thành vũ khí về

mặt tư tưởng của giai cấp

vô sản đấu tranh để xoá bỏ

xã hội tư bản.

IV Ý nghĩa phương pháp luận

1.Ý nghĩa chung

2 Sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình đổi mới đất nước

IV Ý nghĩa phương pháp luận:

1.Ý nghĩa chung

Bác bỏ mọi quan điểm siêu hình, máy móc, tầm thường về mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý

thức xã hội

Từ tính quyết định của tốn tại xã hội đối với ý

thức xã hội và tính độc lập tương đối của ý thức

xã hội:

 Nhận thức các hiện tượng của đời sống tinh thần xã hội ta cần phải căn cứ vào tồn tại xã hội đã làm nảy sinh ra nó:

 Giải thích các hiện tượng tinh thần từ những

2 Sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình đổi mới đất nước:

Vận dụng nguyên tắc “ Tôn trọng khách

quan”, đồng thời khắc phục những sai lầm

trước đổi mới, đó là “ chủ quan duy ý chí”,

Đảng ta đã rút ra bài học “ phải xuất phát từ

thực tế khách quan và hoạt động theo luật

khách quan” Công cuộc đổi mới ở Việt Nam

có những đặc điểm nổi bật đó là diễn ra từ 2

chiều, từ dưới lên – tức là các hợp tác xã,

doanh nghiệp và từ trên xuống - tức là các

quyết định của Đảng và nhà nước Mối liên hệ

ấy sẽ làm cho công cuộc đổi mới ở Việt Nam

sẽ không có những biện pháp điều chỉnh vĩ mô

cứng rắn, duy ý chí ở bộ máy lãnh đạo phía

V Kết luận:

Tóm lại mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội là mối quan hệ biện chứng, ý thức xã hội do tồn tại xã hội sinh ra nhưng nó độc lập tương đối Nếu chỉ thấy tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội một cách đơn giản sẽ rơi vào chủ nghĩa duy vật tầm thường Còn nếu tuyệt đối hóa vai trò tồn tại ý thức xã hội mà không thấy vai trò quyết định của tồn xã hội đối với ý thức xã hội thì sẽ rơi vào chủ nghĩa duy tâm.

Chính vì vậy tìm hiểu mối quan hệ giữa tồn tại xã hội

và ý thức xã hội sẽ giúp ta nhận thức đúng đắn mối quan

hệ biện chứng giữa chúng Điều đó có ý nghĩa lí luận và thực tiễn to lớn.

Do thời gian có hạn và kiến thức của nhóm em còn nhiều hạn chế do đó bài thuyết trình sẽ không tránh khỏi

Thầy và các bạn đã theo dõi bài

thuyết trình của nhóm em