Kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm ở cty TNHH Trung Tuan - .doc

Kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm ở cty TNHH Trung Tuan - .doc

LỜI NÓI ĐẦU

Trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay, với sự cạnh tranh của các doanh nghiệp, các tổ chức, các Công ty… chuyên kinh doanh sản xuất các loại mặt hàng tương tự nhau diễn ra hết sức gay gắt Vì vậy thị trường là vấn đề sống còn của các doanh nghiệp, mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đều phải gắn liền với thị trường cho nên bản thân các doanh nghiệp phải tìm nguồn mua và tiêu thụ hàng hoá của họ để tồn tại và phát triển

Kinh doanh trong cơ chế thị trường gắn trực tiếp với mục tiêu lợi nhuận

Vì vậy, trong điều kiện cạnh tranh thực hiện chính sách bán hàng và tổ chức công tác kế toán bán hàng có ảnh hưởng lớn đến doanh số bán ra và lợi nhuận của doanh nghiệp Nó cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho hoạt động bán hàng Tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng

Quan tâm đến vấn đề này đã được sự giúp đỡ của Công ty TNHH Dương

Phú - nơi em thực tập, em chọn đề tài: "Kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm ở Công ty TNHH Trung Tuấn" làm

chuyên đề thực tập của mình

Mục tiêu của chuyên đề này là tìm hiểu công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm của Công ty Trên cơ sở đó đối chiếu với chế độ kế toán của Việt Nam và từ đó rút ra những ưu điểm và hạn chế trong tổ chức kế toán tiêu thụ thành phẩm

Bài viết này gồm 3 chương chính:

http://tailieutonghop.com

Chương I: Một số vấn đề lý luận chung về kế toán bán hàng ở

doanh nghiệp thương mại Chương II: Tình hình thực tế về tổ chức công tác kế toán bán hàng ở

Công ty TNHH Trung Tuấn Chương III: Một số ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện công tác hạch

toán tiêu thụ sản phẩm và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Trung Tuấn

Do kinh nghiệm thực tế còn nhiều hạn chế nên bản chuyên đề này không thể tránh khỏi nhiều thiếu sót Vì vậy em mong nhận được sự góp ý của các thầy

cô giáo và các anh tại phòng kế toán của Công ty TNHH Dương Phú để hoàn thiện thêm bản chuyên đề này của em

Em xin chân thành cảm ơn!

http://tailieutonghop.com

CHƯƠNG I

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG Ở

DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI

I BÁN HÀNG VÀ Ý NGHĨA CỦA KẾ TOÁN BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI

1 Quá trình bán hàng và đối tượng bán hàng.

- Quá trình bán hàng của doanh nghiệp thương mại là quá trình xuất giao hàng hoá cho người mua và người mua nhận được hàng, trả tiền hay chấp nhận trả tiền Khi đó được coi là tiêu thụ

- Doanh nghiệp thương mại làm nhiệm vụ lưu chuyển hàng hoá phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng vì vậy đối tượng bán hàng của doanh nghiệp thương mại bao gồm:

+ Bán cho sản xuất

+ Bán trực tiếp cho người tiêu dùng

+ Bán trong hệ thống thương mại

+ Bán xuất khẩu

- Quá trình này hoàn tất khi hàng hoá đã giao cho người mua và đã thu được tiền bán hàng Quá trình này diễn ra đơn giản hay phức tạp, nhanh hay chậm có quan hệ chặt chẽ với phương thức bán hàng

2.Ý nghĩa của công tác kế toán bán hàng.

2.1 Ý nghĩa của công tác bán hàng.

http://tailieutonghop.com

Trong doanh nghiệp, hàng đem đi tiêu thụ có thể là hàng hoá, vật tư hay dịch vụ cung cấp cho khách hàng Việc tiêu thụ này nhằm để thoả mãn nhu cầu của các đơn vị kinh doanh khác, cá nhân trong và ngoài doanh nghiệp.

Thông qua tiêu thụ, doanh nghiệp thực hiện được giá trị sử dụng của hàng hoá, thu hồi vốn bỏ ra, góp phần tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn

Đối với doanh nghiệp thông qua tiêu thụ và quá trình sản xuất được thực hiện từ đó tăng vòng quay của vốn lưu động, mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả của quá trình hoạt động kinh doanh

Đối với nền kinh tế quốc dân, thông qua tiêu thụ sẽ góp phần đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của xã hội, giữ vững quan hệ cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa tiền và hàng Từ những vấn đề trên việc tiêu thụ hàng hoá và quản lý hàng hoá là rất cần thiết Do vậy, doanh nghiệp phải thực hiện tốt yêu cầu quản lý như sau:

Trong công tác tiêu thụ phải quản lý chặt chẽ từng phương thức bán, từng loại sản phẩm tiêu thụ, theo dõi từng khách hàng, đôn đốc thu hồi nhanh và đầy

đủ tiền hàng Đồng thời trên cơ sở đó xác định đúng đắn kết quả từng hoạt động

2.2 Ý nghĩa của công tác kế toán bán hàng

Kế toán bán hàng phục vụ đắc lực cho công tác quản lý kinh doanh trong doanh nghiệp Trong đó có công tác tiêu thụ hàng hóa Thông qua số liệu của kế toán hàng hóa và tiêu thụ hàng hóa mà chủ doanh nghiệp biết được mức độ hoàn thành kế hoạch kinh doanh tiêu thụ của doanh nghiệp, phát hiện kịp thời những thiếu sót, mất cân đối giữa các khâu để từ đó có biện pháp xử lý thích hợp Còn đợi các cơ quan Nhà nước thì thông qua số liệu đó biết được mức độ hoàn thành

http://tailieutonghop.com

kế hoạch nộp thuế Đối với các doanh nghiệp khác thông qua số liệu kế toán đó

để xem có thể đầu tư hay liên doanh với doanh nghiệp hay không

Để đạt được yêu cầu đó, quản lý hàng hóa và tiêu thụ hàng hóa phải thực

sự khoa học, hợp lý, phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp Mỗi khâu của quá trình tổ chức quản lý thuộc bộ phận hàng hóa và tiêu thụ hàng hóa được sắp xếp phù hợp đặc điểm kinh tế, kỹ thuật của doanh nghiệp, phù hợp với tình hình thực hiện kế hoạch trong thời kỳ

Tổ chức, quản lý tốt công tác tiêu thụ hàng hóa sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho bộ phận kế toán thực hiện nhiệm vụ của mình Từ đó tạo ra hệ thống chặt chẽ, khoa học và có hiệu quả

3 Các phương thức bán hàng của doanh nghiệp thương mại.

3.1 Bán buôn.

Bao gồm hai hình thức:

- Bán hàng qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: là bên mua cử đại diện dến kho của doanh nghiệp thương mại xuất hàng giao cho bên mua thanh toán tiền hay chấp nhận nợ khi đó hàng hóa được xác định là tiêu thụ

- Bán buôn thông qua kho theo hình thức chuyển thẳng: là doanh nghiệp thương mại khi mua hàng và nhận hàng không đưa về nhập kho mà vận chuyển thẳng giao cho bên mua tại kho người bán sau khi giao, nhận hàng đại diện bên mua ký nhận đủ hàng Bên mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán tiền hàng thì khi đó hàng hóa được chấp nhận là tiêu thụ

3.2 Phương thức bán lẻ.

Có 5 hình thức:

http://tailieutonghop.com

- Hình thức bán hàng thu tiền trực tiếp: nhân viên bán hàng trực tiếp bán hàng cho khách và thu tiền.

- Hình thức bán hàng thu tiền tập trung: Khách hàng nhận giấy thu tiền, hoá đơn hoặc tích kê của nhân viên bán hàng rồi đến nhận bàng ở quầy hàng hoặc kho Nhân viên bán hàng căn cứ vào hoá đơn, tích kê để kiểm kê số hàng bán ra trong ngày

- Hình thức bán hàng tự phục vụ: khách hàng tự chọn hàng hóa và trả tiền cho nhân viên gán hàng Hết ngày nhân viên bán hàng nộp tiền vào quỹ

- Hình thức bán hàng trả góp: người mua trả tiền mua hàng thành nhiều lần Doanh nghiệp thương mại ngoài số tiền thu theo hoá đơn giá bán hàng hoá còn thu thêm khoản tiền lãi trả chậm của khách

- Hình thức bán hàng tự động: Hình thức này không cần nhân viên bán hàng đứng quầy giao hàng và nhận tiền tiền của khách Khách hàng tự động nhét thẻ tín dụng của mình vào máy bán hàng và nhận hàng (Hình thức này chưa phổ biến rộng rãi ở nước ta nhưng ngành xăng dầu cũng đã bắt đầu áp dụng bằng việc tạo ra một số cây xăng bán hàng tự động ở các trung tâm thành phố lớn).

3.3 Phương thức gửi đại lý bán:

Doanh nghiệp thương mại giao hàng cho cơ sở nhận đại lý Họ nhận hàng

và thanh toán tiền cho doanh nghiệp thương mại rồi sau đó được nhận hoa hồng đại lý bán (hàng hóa thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại) Hàng hóa được xác nhận là tiêu thụ khi doanh nghiệp nhận được tiền cho bên nhận đại

lý thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán

4 Đặc điểm và yêu cầu quản lý của kế toán bán hàng.

http://tailieutonghop.com

4.1 Đặc điểm.

- Hàng hoá được coi là hàng bán khi có đủ ba điều kiện sau:_

+ Thông qua mua bán và thanh toán tiền hàng

+ Doanh nghiệp thương mại mất quyền sở hữu hàng hóa nhưng được quyền sở hữu tiền tệ

+ Hàng hoá bán ra phải là hàng hóa trước đây mua vào để bán hoặc qua gia công chế biến để bán

- Tuy nhiên vẫn có một số trường hợp ngoại lệ khi không đủ ba điều kiện trên nhưng vẫn được coi là hàng bán:

+ Hàng nhận bán đại lý ký gửi sau khi bán được

+ Hàng hoá dùng để thanh toán trả lương cho cán bộ công nhân viên

+ Hàng hoá xuất đỏi lấy vật tư, hàng hóa khác

+ Hàng hoá thiếu hụt trong quá trình bán hàng(theo quy định bên mua phải chịu)

+ Hàng hóa,thành phẩm dùng để biếu tặng

- Những trường hợpkhông được hạch toán vào chỉ tiêu hàng bán:

+ Hàng hóa xuất làm hàng mẫu

+ Hàng hóa thiếu hụt trong quá trình bán nhưng bên bán phải chịu

+ Xuất hàng hoá làm nguyên vật liệu cho sản xuất gia công

+ Hàng hóa tiêu dùng trong nội bộ doanh nghiệp

+ Hàng hóa gửi đi bán nhưng chưa bán được

4.2 Thời điểm ghi chép nghiệp vụ bán hàng.

a Thời điểm chung: là thời điểm doanh nghiệp mất quyền sở hữu về hàng hóa

nhưng có quyền sở hữu về tiền tệ hoặc có quyền đòi tiền

http://tailieutonghop.com

- Kiểm tra tình hình thu tiền bán hàng và quản lý tình hình bán hàng Với hàng hóa bán chịu cần phải mở sổ sách ghi chép thep từng khách hàng, từng lô hàng, số tiền khách nợ thời hạn, tình hình tiền nợ.

- Phải theo dõi, phản ánh chính xác và giám sát chặt chẽ quá trình tiêu thụ, ghi chép đầy đủ kịp thời các khoản: chi phí bán hàng, thu nhập bán hàng và xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh

- Lập báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh đúng chế độ, cung cấp kịp thời thông tin kinh tế cần thiết về tình hình bán hàng, phân tích kinh tế với các hoạt động tiêu thụ

2 Nguyên tắc tổ chức hạch toán hàng hóa.

Hàng hóa của doanh nghiệp mua vào bao gồm nhiều loại Vì vậy, để quản

lý và hạch toán chặt chẽ hàng hóa cần quán triệt các nguyên tắc sau:

- Phải tổ chức hạch toán hàng hóa theo từng loại, từng đơn vị mua, từng

số lượng, chất lượng hàng hóa.

- Phải kết hợp việc ghi chép giữa kế toán hàng hóa và thủ kho đảm bảo cho hàng hóa được phản ánh kịp thời, chính xác

- Công tác ghi chép ban đầu phải khoa kọc hợp lý nhằm phản ánh đúng tình hình biến động hàng hóa

- Hàng hóa khi nhập kho, xuất kho phải ghi giá trị thực tế, nếu hàng hóa xuất kho ghi giá trị hạch toán thì cuối kỳ phải tính ra giá thực tế

3 Nội dung của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại.

3.1 Chứng từ ban đầu.

- Hoá đơn giá trị gia tăng, hoá đơn bán hàng: dùng để phản ánh số lượng, chất lượng trị giá của hàng hóa, thuế suất, tiền thuế và số tiền phải thu

http://tailieutonghop.com

của người mua.

- Báo cáo bán hàng hàng ngày: phản ánh số lượng, chất lượng, trị giá giá trị hàng bán, thuế suất , tiền thuế, số tiền phải thu, số tiền thực thu sau mỗi ngày hoặc mỗi ca bán hàng đồng thời là cơ sở để ghi sổ kế toán

- Hoá đơn kiêm phiếu xuất kho: dùng để phản ánh số lượng, chất lượng trị giá hàng bán, thuế suất, tiền thuế và tổng số tiền phải thu của người mua Đồng thời là cơ sở để ghi sổ kế toán

- Hoá đơn bán hàng giao thẳng: dùng để phản ánh số lượng, chất lượng, trị giá hàng bán, thuế suất, tiền thuế, số tiền phải thu của người mua Trong trường hợp bán hàng không giao hàng tại kho tại quầy

- Biên bản thanh toán hàng đại lý ký gửi: dùng để phản ánh số lượng, chất lượng trị giá của hàng hóa gửi bán đại lý ký gửi, hoa hồng bên bán được hưởng

và số tiền phải thanh toán giữa hai bên

- Thẻ quầy hoặc thẻ kho: dùng để phản ánh số lượng của hàng hóa xuất, nhập hoặc tồn của cuối ngày hoặc cuối ca bán hàng

3.2 Các phương pháp tính giá vốn hàng hóa.

Hàng hóa khi xuất kho để tiêu thụ hay gửi đi để tiêu thụ đều phải xác định giá trị hàng hóa nhập kho và xuất kho, để phục vụ cho việc hạch toán kịp thời

Kế toán tuỳ thuộc vào điều kiện cụ thể của doanh nghiệp mà tính giá vốn hàng hóa theo phương pháp thực tế hay giá hạch toán

a Đánh giá theo phương pháp giá thực tế

- Để tính được trị giá vốn thực tế của hàng xuất kho, trước hết phải tính trị giá mua thực tế của chúng, sau đó tính toán phân bổ chi phí mua hàng cho chúng

và tổng cộng lại sẽ được trị giá vốn thực tế

http://tailieutonghop.com

Trị giá vốn thực Trị giá mua thực Chi phí mua hàng

tế của hàng = tế của hàng + phân tổ cho hàng

xuất kho xuất kho xuất kho

x

Số đơn vị tiêu thức phân bổ của hàng xuất kho

- Để xác định được trị giá mua thực tế của hàng xuất kho, các doanh nghiệp có thể áp dụng trong các hình thức sau:

+ Phương pháp giá đích danh (phương pháp nhận diện)

Theo phương pháp này hàng xuất kho thuộc đúng lô hàng mua vào đợt nào thì lấy đúng đơn giá mua của nó để tính

+ Phương pháp đơn giá bình quân gia quyền:

Theo phương pháp này trị giá mua thực tế của hàng xuất kho được tính bình quân giữa trị giá mua thực tế của hàng tồn kho đầu kỳ vơi giá trị thực tế của hàng kho trong kỳ

Trị giá mua thực tế

của hàng xuất =

Số lượng hàng xuất kho x

Đơn giá mua bình quân

Trong đó:

Đơn giá mua

bình quân =

Trị giá mua hàng tồn đầu kỳ +

Trị giá mua hàng nhập trong kỳ

Số lượng hàng tồn đầu kỳ +

Số lượng hàng nhập trong kỳ

http://tailieutonghop.com

Đơn giá mua bình quân có thể tính vào cuối kỳ, cũng có thể tính trước mỗi lần xuất.

+ Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO):

Theo phương pháp này khi tính trị giá hàng xuất kho người ta dựa trên giả thiết hàng nào nhập kho trước thì xuất trước và lấy đơn giá mua của lần nhập đó

để tính giá hàng xuất kho Như vậy hàng nào cũ nhất trong kho sẽ được tính là xuất trước, hàng nào tồn kho sẽ là hàng nhập kho mới nhất

Theo cách này trị giá hàng tồn kho sẽ sát với giá cả hiện hành và dĩ nhiên phương pháp này sẽ chiếm ưu thế theo quan điểm lập bảng cân đối kế toán (trị giá hàng tồn kho thường phản ánh sát giá thị trường tại thời điểm lập bảng cân đối kế toán)

+ Phương pháp nhập sau, xuất trước (LIFO):

Phương pháp này dựa trên giả thiết hàng nào nhập kho sau thì xuất trước

để tính trị giá hàng xuất kho, khi xuất đến lô hàng nào thì lấy đơn giá mua của lô hàng đó để tính Theo phương pháp này thì hàng nào mới nhất trong kho sẽ được xuất trước, còn hàng tồn kho sẽ là hàng cũ nhất trong kho Nếu tính hàng xuất kho theo phương pháp này thì trị giá hàng xuất kho (chi phí hàng bán hiện hành) tương xứng với thu nhập (tức là chi phí thuộc về hàng bán ta tương đối cập nhật)

Cả bốn phương pháp trên đều được coi là những phương pháp được thừa nhận và được sử dụng trong việc tính toán trị giá hàng xuất kho và hàng lưu kho, không coi phương pháp nào là “tốt nhất” hay “đúng nhất” Việc áp dụng phương pháp nào là tuỳ doanh nghiệp Khi lựa chọn phương pháp tính doanh nghiệp cần xem xét sự tác động của nó đến bảng cân đối kế toán, bảng kê khai thu nhập kết

http://tailieutonghop.com

quả và thu nhập chịu thuế và xem nó có ảnh hưởng hoặc chi phối tới những quyết định kinh doanh, quyết định của việc xác định giá bán sản phẩm, hàng hóa như thế nào.

b Đánh giá theo phương pháp giá hạch toán.

Để tính trị giá vốn thực tế của hàng xuất kho và lưu kho, người ta có thể

sử dụng phương pháp hệ số giá để tính Theo phương pháp này hàng ngày kế toán sẽ ghi sổ theo giá hạch toán, cuối kỳ mới tiến hành tính toán điều chỉnh chênh lệch giữa giá hạch toán và giá thực tế để xác định trị giá vốn thực tế của hàng xuất kho Trước hết tính hệ số giá theo công thức:

H s giáệ ố =

Trị giá vốn thực tế hàng tồn đầu kỳ +

Trị giá vốn thực tế hàng nhập trong kỳTrị giá hạch toán

hàng tồn đầu kỳ +

Trị giá hạch toán hàng nhập trong kỳSau đó tính trị giá vốn thực tế của hàng xuất kho:

Trị giá vốn thực tế

của hàng xuất kho =

Trị giá hạch toán của hàng xuất kho x Hệ số giáThực tế hiện nay rất ít doanh nghiệp sử dụng giá hạch toán để kế toán nhập, xuất kho hàng ngày, do vậy phương pháp này cũng ít được áp dụng Một trong những hạn chế của phương pháp này cũng giống như phương pháp đơn giá thực tế bình quân là bình quân hoá sự biến động của giá (che dấu sự biến động của giá cả)

4 Phương pháp hạch toán kế toán bán hàng.

4.1 Một số khái niệm cơ bản.

- Doanh thu bán hàng: là toàn bộ số tiền đã thanh toán hoặc được khách hàng chấp nhận thanh toán về khối lượng hàng hóa đã tiêu thụ

http://tailieutonghop.com

Đối với cơ sở kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên GTGT thì doanh thu bán hàng là tổng giá trị thanh toán bao gồm cả thuế.

Đối với cơ sở kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu bán hàng là doanh thu chưa có thuế GTGT

- Doanh thu bán hàng thuần là phần doanh thu còn lại sau khi đã khấu trừ các khoản giảm giá, hàng bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu phải nộp ra khỏi doanh thu bán hàng

- Giá vốn hàng bán: là giá mua vào của hàng hóa tiêu thụ

- Chiết khấu bán hàng: là tiền tính trên tổng doanh thu mà doanh nghiệp trả cho khách Chiết khấu hàng bán bao gồm:

+ Chiết khấu thanh toán là số tiền thưởng cho khách hàng đã thanh toán tiền hàng trước thời hạn quy định

+ Chiết khấu thương mại: là số tiền giảm trừ cho khách hàng do trong một khoảng thời gian nhất định đã tiến hành mua một khối lượng lớn hàng hóa (tính theo tổng số hàng đã mua trong thời gian đó) hoặc giảm trừ trên giá bán thông thường vì mua khối lượng lớn hàng hóa trong một đợt

- Giảm giá hàng bán: là số tiền giảm trừ cho khách hàng ngoài hoá đơn do các nguyên nhân đặc biệt như hàng kém chất lượng, không đúng quy cách, giao hàng không đúng thời hạn địa điểm được quy định trong hợp đồng,

- Hàng bán bị trả lại: là số hàng đã được xác định là tiêu thụ nhưng bị người mua từ chối, trả lại do không tôn trọng hợp đồng như đã ký kết

- Lãi gộp: là số chênh lệch giữa doanh thu thuần với giá vốn hàng bán

http://tailieutonghop.com

- Kết quả bán hàng: là số chênh lệch giữa doanh thu thuần với giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

Có thể khái quát mối quan hệ chặt chẽ giữa doanh thu , chi phí và kết quả bán hàng bằng sơ đồ sau:

Kết quả

bán hàng

Chi phí bán hàng chi phí quản lý

- Công dụng: tài khoản này dùng để phản ánh trị giá vốn của thành phẩm, hàng hóa, lao vụ, dịch vụ xuất bán trong kỳ.

- Nội dung kết cấu:

Tài khoản 632 không có số dư cuối kỳ

b Tài khoản 511: Doanh thu bán hàng.

+ Doanh thu thuần là chỉ tiêu kinh tế dùng để xác định kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh

Doanh thu

thuần =

Doanh thu (Có 511) x

Các khoản giảm doanh thu (Nợ 511)

- Quy định kế toán tài khoản 511

http://tailieutonghop.com

+ Chỉ hạch toán vào tài khoản 511 doanh thu của khối lượng hàng hóa đã tiêu thụ trong kỳ.

+ Lấy giá bán của hàng hóa để làm căn cứ tính doanh thu bán hàng (không gồm thuế VAT đầu ra, theo phương pháp VAT được khấu trừ)

+ Trường hợp bán hàng theo phương thức trả góp thì số tiền phải thu khách hàng bao gồm giá bán của hàng hóa cộng với lãi trả chậm Nhưng doanh thu chỉ phản ánh giá bán còn số lãi trả chậm thì hạch toán vào thu nhập của hoạt động tài chính

+ Đối với hàng hóa nhận bán đại lý ký gửi thì hạch toán doanh thu và hoa hồng doanh nghiệp được hưởng

+ Những sản phẩm hàng hóa được xác định là tiêu thụ nhưng vì lý do nào

đó hàng hóa bị trả lại hoặc giảm giá thì doanh thu của số hàng bị trả lại hạch toán vào TK 532 Cuối kỳ kết chuyển vào 511

+ Trường hợp doanh nghiệp đã viết hoá đơn bán hàng, đã thu tiền của người mua nhưng cuối kỳ vẫn chưa giao được hàng hóa cho người mua thì giá trị của số hàng bán này không được coi là hàng đã tiêu thụ Kế toán ghi:

Nợ TK 111, 112…

Có TK 131 + Doanh nghiệp mua bán ngoại tệ, vàng bạc đá quý thì khoản chênh lệch giữa giá bán và giá mua không được hạch toán vào TK 511 và hạch toán vào TK 711

http://tailieutonghop.com

Đã thu

- Kết cấu TK 511.

+ Bên Nợ: - Thuế tiêu thụ đặc biệt 3332.

- Thuế xuất khẩu 3333

- Lệ phí giao hàng 3339

- Hàng bán bị trả lại 531

- Giảm giá hàng bán

- Kết chuyển doanh thu thuần 911

+ Bên Có: Doanh thu bán hàng

+ Tài khoản 511 không có số dư cuối kỳ

- Tài khoản 5111 có 4 tài khoản cấp 2

+ TK 5111 : Doanh thu bán hàng hoá+ TK 5112 : Doanh thu bán các thành phẩm+ TK 5113 : Doanh thu cung cấp dịch vụ

ty, tổng công ty… hạch toán toàn ngành

- Quy định kế toán tài khoản 512

http://tailieutonghop.com

+ TK này chỉ sử dụng cho các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong một Công ty hay tổng Công ty, nhằm phản ánh số doanh thu tiêu thụ nội

+ Doanh thu tiêu thụ nội bộ là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh nội

bộ của các đơn vị thành viên

- Nội dung kết cấu TK 512

+ Bên Nợ: - Thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp (nếu có)

- Trị giá hàng bán bị trả lại, khoản giảm giá hàng bán đã chấp nhận trên khối lượng sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ tiêu thụ nội bộ trong kỳ

- Kết chuyển doanh thu tiêu thụ nội bộ vào TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

+ Bên Có: Tổng doanh thu bán hàng nội bộ của đơn vị thực hiện trong kỳ

+ TK 512 không có số dư cuối kỳ

- Tài khoản 512 có 3 tài khoản cấp 2

+ TK 5121: Doanh thu bán hàng hoá

+ TK 5122: Doanh thu bán sản phẩm

+ TK 5123: Doanh thu cung cấp dịch vụ

d Tài khoản 531: Hàng bán bi trả lại

- Công dụng:

http://tailieutonghop.com

Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị của số sản phẩm, hàng hoá, dịch

vụ, lao vụ đã tiêu thụ, bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân: do vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh doanh, hàng bị mất, kém phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách

Trị giá của hàng bán bị trả lại phản ánh trên tài khoản này sẽ điều chỉnh doanh thu bán hàng thực tế thực hiện trong kỳ kinh doanh để tính doanh thu thuần của khối lượng sản phẩm, hàng hoá đã bán ra trong kỳ hạch toán

- Quy định kế toán của TK 531

+ Tài khoản hàng bán bị trả lại chỉ phản ánh trị giá của số hàng bán bị trả lại (Tính theo đúng đơn giá ghi trên hóa đơn) Trường hợp bị trả lại một phần số hàng đã bán thì chỉ phản ánh vào TK này trị giá của số hàng bị trả lại đúng bằng

số lượng hàng bị trả lại nhân với đơn giá ghi trên hóa đơn khi bán

Các chi phí khác phát sinh liên quan đến việc hàng bán bị trả lại này mà doanh nghiệp phải chi phí được phản ánh vào TK 641 - Chi phí bán hàng

+ Trong kỳ kế toán, trị giá của hàng hoá bị trả lại được phản ánh bên Nợ

TK 531 - Hàng bán bị trả lại, cuối kỳ, tổng trị giá hàng bán bị trả lại được kết chuyển sang TK 511- doanh thu bán hàng để xác định kết quả kinh doanh

- Nội dung kết cấu của TK 531

Kết chuyển trị giá của hàng bán bị trả lại vào bên Nợ TK 511 (Doanh thu bán hàng) hoặc TK 512 (Doanh thu bán hàng nội bộ) để xác định doanh thu thuần trong kỳ hạch toán.

+ Tk 531 không có số dư cuối kỳ

e Tài khoản 532: Giảm giá hàng bán.

+ Bớt giá là khoản giảm trừ trên giá bán thông thường vì lý do mua với khối lượng lớn, tính theo một tỷ lệ nào đó trên giá bán Người bán hàng thực hiện việc bớt giá cho người mua ngay sau từng lần mua hàng

+ Hồi khấu là khoản giảm trừ tính trên tổng số các nghiệp vụ đã thực hiện với một khách hàng trong một thời gian nhất định Người bán thực hiện khoản hồi khấu cho người mua hàng ngay sau khi đã bán được hàng

tiền giảm giá hàng bán vào tài khoản doanh thu bán hàng này để xác định doanh thu thuần thực tế thực hiện trong kỳ.

- Nội dung kết cấu TK 532

+ Bên Nợ:

Các khoản giảm giá hàng bán đã chấp thuận cho người mua hàng

+ Bên Có: Kết chuyển toàn bộ số giảm giá hàng bán sang TK doanh thu bán hàng

+ TK 532 không có số dư cuối kỳ

g Tài khoản 333: Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước.

- Quy định kế toán của TK 333

+ Doanh nghiệp chủ động tính và xác định số thuế, phí, lệ phí phải nộp cho Nhà nước theo luật định và kịp thời phản ánh vào sổ kế toán về số thuế phải nộp trên cơ sở các thông báo của cơ quan thế Việc kê khai đầy đủ, chính xác số thuế, phí và lệ phí phải nộp là nghĩa vụ của doanh nghiệp

+ Thực hiện nghiêm chỉnh việc nộp đầy đủ kịp thời các khoản thuế, phí và

lệ phí cho Nhà nước Mọi thắc mắc và khiếu nại (nếu có) về mức thuế, về số thuế phải nộp theo thông báo cần được giải quyết kịp thời theo quy định, không được vì bất cứ một lý do gì để trì hoãn việc nộp thuế

http://tailieutonghop.com

+ Kế toán phải mở sổ chi tiết theo dõi từng khoản thuế, phí, lệ phí phải nộp và đã nộp.

+ Những doanh nghiệp nộp thuế bằng ngoại tệ, phải quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá quy định để ghi sổ kế toán

- Nội dung kết cấu của TK 333

Thuế, phí, lệ phí và các khoản còn phải nộp Nhà nước

Trong trường hợp rất cá biệt TK 333 có thể có số dư bên Nợ Số dư Nợ (nếu có) của TK 333 phản ánh số thuế và các khoản đã nộp lớn hơn số thuế và các khoản phải nộp được xét miễn giảm cho thoái thu nhưng chưa thực hiện việc thoái thu

- Tài khoản 333 có 9 tài khoản cấp 2

+ TK 3331: Thuế GTGT

+ TK 3332: Thuế tiêu thụ đặc biệt

+ TK 3333: Thuế xuất nhập khẩu

+ TK 3334: Thuế thu nhập doanh nghiệp

+ TK 3335: Thuế trên vốn

+ TK 3336: Thuế tài nguyên

+ TK 3337: Thuế nhà đất, tiền thuê đất

+ TK 3338: Các loại thuế khác

http://tailieutonghop.com

+ TK 3339: Phí, lệ phí các khoản nộp khác.

h Tài khoản 911: Xác định kết quả kinh doanh

- Công dụng:

Tài khoản này dùng để xác định kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh

và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một kỳ hạch toán Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm kết quả của hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính, kết quả hoạt động bất thường (đặc biệt)

+ Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phẩm hàng hoá, lao vụ, dịch vụ), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

+ Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệc giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí của hoạt động tài chính

+ Kết quả bất thường là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập bất thường (đặc biệt) và các khoản chi phí bất thường

- Quy định kế toán của TK 911

+ Tài khoản này phải phản ánh đầy đủ, chính xác các khoản kết quả hoạt động kinh doanh của kỳ hạch toán theo đúng quy định của cơ chế quản lý tài chính

+ Kết quả hoạt động kinh doanh phải được hạch toán chi tiết theo từng loại hoạt động (hoạt động sản xuất, chế biến, hoạt động kinh doanh thương mại, lao vụ dịch vụ, hoạt động tài chính…) Trong từng loại hoạt động kinh doanh có thể cần hạch toán chi tiết cho từng loại sản phẩm, từng ngành hàng, từng loại, từng khâu lao vụ dịch vụ

http://tailieutonghop.com

+ Các khoản doanh thu và thu nhập được kết chuyển vào tài khoản này là

số doanh thu thuần và thu nhập thuần

- Nội dung kết cấu của TK 911

+ Bên Nợ:

- Trị giá vốn của sản phẩm, hàng hoá, lao vụ dịch vụ đã tiêu thụ: 632

- Chi phí hoạt động tài chính và chi phí bất thường: 811, 821

- Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp : 641, 642

- Số lãi trước thuế về hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ 421+ Bên Có:

- Doanh thu thuần về số sản phẩm hàng hoá, lao vụ dịch vụ tiêu thụ trong kỳ: 511

- Thu nhập hoạt động tài chính và các khoản thu bất thường: 711, 721

- Trị giá vốn hàng bán bị trả lại (giá vốn hàng bán bị trả lại đã kết chuyển vào tài khoản xác định kết quả): 632

- Thực tế về hoạt động kinh doanh trong kỳ: 421

+ Tài khoản 911 không có số dư cuối kỳ

4.2.2 Phương pháp hạch toán

(Đối với các doanh nghiệp hạch toán thuế VAT theo phương pháp khấu trừ)

a Bán lẻ hàng hoá

- Kế toán căn cứ vào phiếu bán hàng và phiếu thu tiền mặt để ghi:

+ Nộp tiền cho thủ quỹ Kế toán ghi:

a Doanh thu:

http://tailieutonghop.com

Nợ 112, … 311 : Nhận báo có trong ngày.

Nợ 113 : Chưa nhận được giấy báo

Có 111+ Đơn vị không có thủ quỹ hoặc ở xa trung tâm Người bán hàng nộp tiền vào ngân hàng Kế toán căn cứ vào phiếu bán hàng và giấy nộp tiền để ghi:

a Nợ 111… 311 : Nhận giấy báo trong ngày

Nợ 113 : Chưa nhận được giấy báo

Có 511 : Doanh thu không thuế

Có 3331 : Thuế VAT

http://tailieutonghop.com

Doanh thu

Thuế tiêu thụ đặc biệt

Giá xuất kho

b Nợ 632

Có 1561+ Trường hợp bán hàng có phát sinh thừa thiếu theo nguyên tắc bán lẻ hàng hoá Tiền thừa doanh nghiệp được hưởng và hạch toán vào TK 721 Tiền thiếu người bán hàng phải bồi thường, hạch toán vào Nợ 1388 Nếu số tiền thừa hoặc thiếu quá lớn thì hạch toán vào TK chờ xử lý

* Bán hàng phát sinh thừa tiền bán hàng

a Ghi theo số thu:

* Bán hàng phát sinh thiếu tiền hàng

a Ghi theo số thực thu:

Giá xuất kho

Giá xuất kho

Số tiền thiếu

Giá xuất kho

Có 1561

d Số tiền bắt bồi thường theo giá cao thì khoản chênh lệch được hạch toán vào TK 721:

Nợ 1388 : Giá phải bồi thường

Có 511 : Doanh thu không thuế (số tiền thiếu)

Có 721 : Chênh lệch giá

b Bán buôn qua kho

- Bán buôn qua kho theo phương thức nhận hàng Người mua hàng đến nhận hàng tại kho của doanh nghiệp

Kế toán căn cứ vào hóa đơn kiêm phiếu xuất kho

a Nợ 111, 112… 131 : Số tiền phải thu

Có 511 : Doanh thu không thuế

- Bán buôn giao hàng tại kho người mua

Kế toán căn cứ vào hóa đơn kiêm phiếu xuất kho, phiếu gửi hàng và các chứng từ có liên quan để ghi :

a Gửi hàng

http://tailieutonghop.comGiá xuất kho

Chi phí trả hộ

Nợ 157

Có 1561 : Giá xuất kho hàng hoá

Có 1532 : Giá xuất kho bao bì

Nếu có chi phí vận chuyển trả hộ người mua theo hợp đồng:

Có 157+ Bao bì:

Nợ 131, 1112, 311…

Có 157 : Bao bì

Có 3331 : Thuế VAT+ Chi phí vận chuyển:

Số tiền chi phí mình trả hộ

Số h ng thà ừa

+ Gửi người mua giữ hộ:

Nợ 157

Có 3381+ Hàng thừa bán cho người mua:

- Hàng kém phẩm chất người mua từ chối

+ Nhờ người mua giữ hộ -> Kế toán không phải ghi sổ

Nợ 111, 112, 131… : Số tiền phải thu

Có 511 : Doanh thu không thuế

Có 3331 : Thuế VAT đầu ra

b Mua hàng

Nợ 632 : Bán ngay

Nợ 157 : Gửi bán, giao đại lý

Nợ 133 : Thuế VAT đầu vào

Có 111, 112,… 311 : Số tiền phải trả

* Nếu có bao bì đi kèm theo tính tiền riêng:

Nợ 111, 112, … 131: Bao bì đi kèm hàng bán ngay

d Kế toán bán hàng đại lý ký gửi

Giao hàng đại lý Nhận hàng bán đại lý

a Giao hàng

Nợ 157

Có 1561

a Nhận hàng

Nợ 003: Giá bán không thuế

b Nhận tiền hoặc giấy báo đã bán

được hàng

Nợ 111, 112, … 131: Giá bán +

thuế - hoa hồng

Nợ 111, 112, … 131: Số tiền phải thu

Có 511: Hoa hồng được hưởng

Có 331: Số tiền phải trả (Giá bán + Thuế

Trả tiền cho bên giao

Thuế VAT của hoa hồng

e Kế toán bán hàng có phát sinh chiết khấu

Trường hợp bên mua trả tiền trước thời hạn cho bên bán theo hợp đồng đã

g Kế toán bán hàng có phát sinh giảm giá.

Do hàng hoá kém phẩm chất người mua yêu cầu giảm gía, bới giá doanh nghiệp đã chấp thuận

Sau khi hạch toán kế toán bán hàng kế toán ghi:

a Nợ 532: Doanh thu do giảm giá

Nợ 3331 : Giảm thuế VAT

Có 111, 112, … 131 : Giảm số phải thu

b Cuối kỳ kết chuyển doanh thu về 511

Nợ 511

Có 532

h Hàng bán bị trả lại

http://tailieutonghop.comChiết khấu

Hàng hoá được xác định là tiêu thụ bị bên mua từ chối trả lại vì hàng hoá không đúng hợp đồng hoặc không đúng cam kết Kế toán điều chỉnh sổ và nhận lại hàng hoá.

a Nợ 331 : Doanh thu không thuế bị trả lại

Nợ 3331: Thuế VAT

Có 111, 112, 131

b Nợ 1561 : hàng về nhập kho

Nợ 157 : Nhờ người mua giữ hộ

Có 632 : Giá xuất kho

c Chi phí vận chuyển hàng bị trả lại về nhập kho

Doanh thu không thuế bị trả lại

Giá xuất kho

Giá xuất kho

1 lần thu tiền

e Kế toán bán hàng theo phương thức trả góp

Là bán hàng giao hàng cho khách nhiều lần tiền bán hàng thu ngay khi giao hàng một phần còn lại thu dần sau một thời gian quy định Số tiền khách hàng nợ thì phải chịu lãi trả chậm Số tiền lãi trả chậm được hạch toán vào thu nhập của hoạt động tài chính Kế toán căn cứ vào các chứng từ có liên quan để ghi:

a Nợ TK 111, 112 : Số tiền thu lần đầu

m Kế toán doanh thu nhận trước

Khi nhận trước tiền của khách hàng trả cho nhiều kỳ hoặc nhiều liên độ kế toán về cho thuê TSCĐ Kế toán căn cứ vào hợp đồng cho thuê TSCĐ

biên bản giao nhận TSCĐ và các chứng từ có liên quan đến việc thu tiền

a Nhận tiền của khách:

Nợ 111, 112 : Số tiền đã nhận

Có TK 3387 : Doanh thu nhận trước

http://tailieutonghop.com

a Nguyên tắc chung

Trong những doanh nghiệp tính thuế VAT theo phương pháp trực tiếp, việc hạch toán giá vốn hàng tiêu thụ cũng tương tự như doanh nghiệp tính thuế VAT theo phương pháp khấu trừ Đối với bán hàng, doanh thu bán hàng ghi nhận ở Tài khoản 511 và tài khoản 512 là doanh thu (giá bán) bao gồm cả thuế VAT (hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt hay thuế xuất khẩu) phải nộp Số thuế VAT cuối kỳ phải nộp được ghi nhận vào chi phí quản lý, còn thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu được trừ vào doanh thu bán hàng để tính doanh thu thuần

Có TK 3332 : Thuế tiêu thụ đặc biệt

Có TK 3333 : Thuế xuất khẩu

c Phản ánh giảm giá hàng bán, doanh thu bị trả lại (nếu có)

III KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH

1 Kế toán thuế và các khoản giảm trừ doanh thu

1.1 Kế toán thuế.

Thuế gắn liền với kế toán bán hàng và có nhiều loại: Thuế VAT, thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt… nhiệm vụ của kế toán là phải tính toán đầy đủ, chính xác, kịp thời số thuế phải nộp, tiến hành hạch toán đúng như trình tự quy định các tài khoản và sổ kế toán

Thuế GTGT = Thuế suất x ( -)

http://tailieutonghop.com

1.2 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu.

Trong quá trình tiêu thụ sản phẩm, để khuyến khích khách hàng mua với

số lượng lớn, trả tiền ngay, thanh toán trước thời hạn các doanh nghiệp thường

sử dụng những chính sách sau:

- Chiết khấu bán hàng: là số tiền doanh nghiệp giảm trừ cho khách hàng trong trường hợp họ thanh toán trước hạn định hoặc mua thường xuyên với khối lượng lớn

- Giảm giá hàng bán: là số tiền mà doanh nghiệp phải giảm cho khách hàng, do không thực hiện đúng các điều khoản ký kết trong hợp đồng như: về chất lượng, thời hạn, địa điểm…

- Hàng bán bị trả lại: là số hàng doanh nghiệp đã tiêu thụ nhưng so sản phẩm của doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng không đúng về chủng loại, quy cách, chất lượng mà khách hàng không chấp nhận

Các khoản: Chiết khấu, giảm giá, doanh thu bán hàng bị trả lại được phép trừ vào doanh thu trước thuế, do đó kế toán cần phải theo dõi đầy đủ, chính xác

và phải hạch toán chi tiết từng khoản vào các sổ sách kế toán làm căn cứ tính giảm doanh thu chịu thuế đối với các cơ quan thuế

2 Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

Trình tự kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp thể hiện qua sơ đồ sau:

3 Kết quả xác định kết quả hoạt động kinh doanh.

Kết quả hoạt động kinh doanh là phần doanh thu còn lại sau khi đã bù đắp được các khoản thuế doanh thu, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) hoặc thuế xuất nhập khẩu và các khoản chi phí kinh doanh Đó là lợi nhuận của doanh nghiệp

Lãi (lỗ) = - ( + )

Trong đó:

= - Thuế(XK,TTĐB )-

)i

¹l

¶nbÞtr

¸hµngb,

¸,mgi

¶gi(

mtrõ

¶ngi

¶ckho

¸C

Xác định kết quả kinh doanh kế toán còn sử dụng các tài khoản: 421, 641,

642 và trình tự được tiến hành như sau:

Có 642 : Chi phí quản lý doanh nghiệp

- Cuối kỳ kế toán kết chuyển doanh thu thuần: