Đề thi vào 10 năm 2019 2020 theo phương án mới

Câu 3 0,75 điểm: Xác định và phân tích hiệu quả của biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng trong hai câu thơ:“hồi chiến tranh ở rừng/vầng trăng thành tri kỉ” Câu 4 3,0 điểm: Dựa vào

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 1

Và sau đó, tác giả thấy:

“Từ hồi về thành phố quen ánh điện, cửa gương vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường”.

(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

Câu 1 (1,25 điểm): Những khổ thơ trên được trích trong tác phẩm nào, của ai? Trình

bày hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm đó và cho biết hoàn cảnh ấy có ý nghĩa như thế nàotrong việc thể hiện chủ đề của bài thơ?

Câu 2 (1,0 điểm): Từ “với” thuộc từ loại nào? Có thể thay thế từ “với” trong hai câu

thơ trên bằng từ “ở” được không? Vì sao?

Câu 3 (0,75 điểm): Xác định và phân tích hiệu quả của biện pháp nghệ thuật được tác

giả sử dụng trong hai câu thơ:“hồi chiến tranh ở rừng/vầng trăng thành tri kỉ”

Câu 4 (3,0 điểm): Dựa vào khổ thơ thứ hai trong phần ngữ liệu trên, hãy viết một đoạn

văn khoảng 12 câu theo phương pháp lập luận quy nạp để làm rõ cảm xúc của nhân vật trữtình với vầng trăng Trong đoạn có sử dụng một lời dẫn trực tiếp và một câu bị động (gạchchân và chỉ rõ)

Phần II: (4,0 điểm)Trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ, trước

khi mất, bà mẹ đã nói với Vũ Nương rằng:

“Ngắn dài có số, tươi héo bởi trời Mẹ không phải không muốn đợi chồng con về, mà không gắng ăn miếng cơm miếng cháo đặng cùng vui sum họp Song, lòng tham vô cùng mà vận trời khó tránh Nước hết chuông rền, số cùng khí kiệt Một tấm thân tàn nguy trong sớm tối, việc sống chết không khỏi phiền đến con Chồng con nơi xa xôi chưa biết sống chết thì không thể về đền ơn được Sau này, trời xét lòng lành, ban cho phúc đức, giống dòng thơ tốt, con cháu đông đàn, xanh kia quyết chẳng phụ con, cũng như con đã chẳng phụ mẹ.”

(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

Câu 1 (1,0 điểm): Trong đoạn trích trên, em hiểu bà mẹ muốn nói với Vũ Nương điều

gì? Em có nhận xét gì về những tình cảm của người mẹ dành cho Vũ Nương?

Câu 2 (1,0 điểm): Trong chương trình THCS đã có nhiều văn bản viết về tình mẫu tử em

hãy nêu tên hai văn bản và cho biết tên tác giả

Câu 3 (2,0 điểm): Từ đoạn trích trên, cùng với những hiểu biết xã hội, hãy viết một

đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về lòng hiếu thảo của mỗi conngười

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9

SỐ 1 NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

+ Tại thời điểm đó, có những người từng trải qua thử thách gian khổ, từng gắn bó

với thiên nhiên, nhân dân, đồng đội, sau khi ra khỏi thời đạn bom, được sống

trong hòa bình, đã quên đi những nghĩa tình của thời đã qua

+ Tác giả viết bài thơ như lời tự nhắc nhở về những năm tháng gian lao xưa

Đồng thời, bài thơ còn có ý nghĩa gợi nhắc, củng cố người đọc thái độ sống “uống

nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủychung cùng quá khứ

0,5 đ0,5 đ

+Từ “ở”: đi cùng với những danh từ chỉ không gian thường chỉ địa điểm hoạt

động của con người

+ Từ “với”: khi kết hợp với các danh từ đó còn gợi ra mối quan hệ giữa các sự

vật Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên

- Biện pháp nghệ thuật nhân hóa: “vầng trăng thành tri kỉ”

- Hiệu quả nghệ thuật: Trăng như người bạn tâm giao, gắn bó, tình nghĩa với con

người

0,25 đ0,5 đ

điểm) - Có gạch chân được một cách dẫn trực tiếp

- Có gạch chân được một câu bị động

* Lưu ý: Nếu đoạn văn quá dài (quá ngắn) hoặc viết nhiều đoạn trừ 0,25 đ

0,25 đ0,25 đ

Khai thác các tín hiệu nghệ thuật đặc sắc: giọng điệu, ngôn ngữ, hình ảnh, từ láy,

các biện pháp hoán dụ, nhân hóa để làm rõ những nội dung sau:

- Hoàn cảnh sống của nhân vật trữ tình đã thay đổi ở “thành phố” đối lập với nơi

“đồng”, “sống”, “bể”, “rừng”

- “ánh điện, cửa gương” là hình ảnh tượng trưng cho cuộc sống sung túc đủ đầy

- Trong hoàn cảnh đó, vầng trăng vẫn luôn ở bên cạnh cũng như | quá khứ vẫn

thủy chung, tình nghĩa “đi qua ngõ"

- Con người coi trăng như “người dưng: người xa lạ không quen biế 🡪 Con người

* Đủ nội dung, diễn đạt tốt : 2đ

* Diễn đạt được song ý chưa thật sâu: 1,5 đ

* Diễn xuôi ý thơ, dài dòng, còn mắc một vài lỗi diễn đạt: 1,25 đ

* Ýquá sơ sài, nhiều lỗi diễn đạt: 1,0đ

* Chưa thể hiện được phần lớn số ý hoặc sai lạc về nội dung, diễn đạt kém 0,5

- Em hiểu thế nào ở lời nói trên của bà mẹ

+ Con người ta sống chết theo lẽ tự nhiên, dù muốn nhưng cũng

không thể chờ đến ngày sum họp gia đình được

+ Nhờ cậy con dâu lo hậu sự cho mình

+ Ca ngợi đức tính hiếu thảo của con dâu, mong muốn con dâu và gia đình sẽ có

một cuộc sống hạnh phúc

- Qua lời nói này thể hiện được tình của bà mẹ với Vũ Nương: yêu quý, trân

trọng, ghi nhận công lao của nàng với gia đình

- Văn bản “Trong lòng mẹ”, tác giả Nguyễn Hồng

- Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” của Nguyễn Khoa Điềm

0,5 đ0,5 đ

- Khoảng 2/3 trang giấy

- Cách trình bày đoạn văn : tự chọn phương pháp lập luận, có kết hợp tốt các

phương thức biểu đạt, diễn đạt có liên kết, sinh động hấp dẫn, có sức thuyết phục

* Lưu ý: Đoạn văn quá dài hoặc quá ngắn thì trừ 0,25 đ

0,5 đ

Về nội dung:

HS có nhiều cách diễn đạt, song phải trình bày được những suy nghĩ về tấm lòng

hiếu thảo của con cái trong xã hội hiện đại ngày nay

- HS phải biết dẫn đắt và đưa ra vấn đề nghị luận một cách hợp lý, tự nhiên

- Hiểu rõ được tấm lòng hiếu thảo là gì?

- Phân tích và đưa ra được những nội dung, dẫn chứng về tâm lòng hiếu thảo của

con cái trong xã hội hiện đại ngày nay, để thấy ý nghĩa, giá trị của nó trong gia

đình và trong xã hội

- Từ đó, liên hệ bản thân về thái độ, cách ứng xử, hành động việc làm để thể hiện

sự hiếu thảo với ông bà, cha mẹ

0,25 đ

0,25 đ0,5 đ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9

SỐ 2 NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

Phần I (6,0 điểm)

-Cho đoạn thơ sau:

“Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Anh với tôi đôi người xa lạ

Từ phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu, Đêm rét chung chăn thành đội tri kỉ

Đồng chí!”

(Chính Hữu, Đồng chí, SGK Ngữ văn 9, tập một, NXBGD, 2018

1 Bài thơ “Đồng chí được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Kể tên một văn bản (chú thích tên

tác giả) em đã học trong chương trình Ngữ văn 9 được ra mắt bạn đọc có cùng năm sáng

2 Phân loại theo cấu tạo ngữ pháp, dòng thơ cuối thuộc kiểu câu gì? Tác dụng của kiểu câu

đó trong văn cảnh? (1,5 điểm)

3 Viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) theo phép lập luận diễn dịch để làm rõ những cơ sở

hình thành tình đồng chí trong đoạn thơ trên Đoạn văn có sử dụng một câu ghép có quan

hệ bổ sung (gạch chân và chú thích rõ) (3,5 điểm)

Phần II (4,0 điểm)

Trong tác phẩm “Chiếc lược ngà” của nhà văn Nguyễn Quang Sáng, những dòng viết về

tình cảm của ông Sáu dành cho con đã để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc:

“Chắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó gì lên lại bỏ chạy, nên anh chỉ đứng nhìn nó Anh nhìn với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao.” (Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)

1 Đọc đoạn văn, ta thấy tác giả miêu tả đôi mắt của những ai? Em hiểu gì về tâm trạng của

điểm)

2 Bằng một đoạn văn tự sự khoảng 2/3 trang giấy thi có sử dụng yếu tố miêu tả nội tâm, hãy

kể lại đoạn truyện về cuộc chia tay đầy xúc động của cha con ông Sáu trước lúc ông lênđường.(gạch chân và chú thích rõ yếu tố miêu tả nội tâm) (2,5 điểm)

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9

2 Giám khảo cần vận dụng đầy đủ thang điểm Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa Có thể cho điểm tối đa với những bài còn có những sơ suất nhỏ.

Bài thơ “Đồng chí được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Kể tên một văn bản

(chú thích tên tác giả) em đã học trong chương trình Ngữ văn 9 được ra mắt

bạn đọc có cùng năm sáng tác với bài thơ này

- Hoàn cảnh sáng tác:

+ Bài thơ được sáng tác vào đầu năm 1948 - thời kì đầu của cuộc khángchiến chống Pháp đầy khó khăn, thiếu thốn, sau khi tác giả cùng đồng đội tham

0,5

gia chiến đấu trong chiến dịch Việt Bắc 1947 và phải nằm lại điều trị tại một lán

chiến khu

+ Bài thơ được in trong tập "Đầu súng trăng treo" (1966 )

- Kể tên văn bản có cùng năm sáng tác với bài thơ:

+ Văn bản "Làng”- tác giả Kim Lân

0,5

Câu 2

(1,5

điểm)

Phân loại theo cấu tạo ngữ pháp, dòng thơ cuối thuộc kiểu câu gì? Tác dụng

của kiểu câu đó trong văn cảnh?

- Phân loại theo cấu tạo ngữ pháp, dòng thơ cuối thuộc kiểu câu đặc biệt.

- Tác dụng:

+ Về nghệ thuật: tạo nhịp điệu, là bản lề khép mở hai phần của bài thơ

+ Về nội dung: giúp thể hiện ý đồ nghệ thuật của tác giả, biểu hiện sự dồn tụsức nặng tư tưởng và cảm xúc Câu đặc biệt vang lên như một phát hiện, như lời

khẳng định, như một tiếng gọi trầm lắng đọng trong lòng người

Viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) theo phép lập luận diễn dịch để làm rõ

những cơ sở hình thành tình đồng chí trong đoạn thơ trên Đoạn văn có sử

dụng một câu ghép có quan hệ bổ sung (gạch chân và chú thích rõ)

* Yêu cầu về nội dung:

- Mở đoạn: câu mở đoạn đạt yêu cầu về nội dung và hình thức

- Thân đoạn: biết bám sát ngữ liệu và khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật

(thành ngữ, kết cấu sóng đôi, điệp ngữ), ngôn ngữ cô đọng, hàm súc, có dẫn

chứng, lí lẽ làm rõ cơ sở hình thành tình đồng chí keo sơn của những người lính

cách mạng trong đoạn thơ

+ Họ có chung hoàn cảnh xuất thân

+ Chung mục đích, lí tưởng chiến đấu

+ Chung khó khăn gian khổ, chung niềm vui

- Phần câu ghép có quan hệ bổ sung phải được học sinh xác định, chú thích rõ

thì mới cho điểm

2,5

1,0

- Nếu thí sinh chỉ diễn xuôi lại đoạn thơ mà không khai thác nội dung

trên cơ sở các tín hiệu nghệ thuật, giám khảo không cho quá 1,0 điểm.

Đọc đoạn văn, ta thấy tác giả miêu tả đôi mắt của những ai? Em hiểu gì về

tâm trạng của mỗi nhân vật qua đôi mắt ấy?

- Đoạn văn miêu tả đôi mắt của ông Sáu và bé Thu

- Tâm trạng của mỗi nhân vật hiện lên qua đôi mắt ấy:

+ Ông Sáu: ánh mắt của những trìu mến, yêu thương, lưu luyến, khát khao

Ánh mắt chan chứa nỗi buồn, nỗi thất vọng và mong nhớ

+ Bé Thu: ánh mắt biểu hiện sự thay đổi trong nhận thức và tình cảm, ánhmắt của những ăn năn, hối hận, ánh mắt của những xúc động, đồng cảm và khao

khát được yêu thương

0,51,0

Câu 2

(2,5

điểm)

Bằng một đoạn văn tự sự khoảng 2/3 trang giấy thi có sử dụng yếu tố miêu tả

nội tâm, hãy kể lại đoạn truyện về cuộc chia tay đầy xúc động của cha con

ông Sáu trước lúc ông lên đường.(gạch chân và chú thích rõ yếu tố miêu tả

nội tâm)

* Yêu cầu về nội dung:

Xác định đúng yêu cầu tự sự kết hợp yếu tố miêu tả nội tâm Bài làm đảm bảo

- Cử chỉ, hành động và lời hứa của ông Sáu với con

* Yêu cầu về kĩ năng:

- Bài làm phải được tổ chức thành một đoạn văn bản tự sự hoàn chỉnh

- Đảm bảo độ dài hạn định (khoảng 2/3 trang giấy thi)

- Lời kể lưu loát, mạch lạc, trình bày sạch đẹp, hạn chế lỗi chính tả, dùng từ,

ngữ pháp (Yêu cầu kĩ năng thứ nhất không đáp ứng được thì trừ 1,5 điểm Các

yêu cầu còn lại không đáp ứng được trừ 0,5 điểm.)

* Cách cho điểm:

- Học sinh được 2,5 điểm khi: thực hiện đầy đủ các yêu cầu về kiến thức, kĩ

năng đã nêu trên nhưng còn mắc một vài sơ suất không cơ bản

- Học sinh được 2,0 điểm hoặc 1,5 điểm khi: thực hiện tương đối đầy đủ các yêu

cầu về kiến thức, kĩ năng như đã nêu trên nhưng còn mắc một số lỗi không cơ

bản

- Học sinh 1,0 điểm hoặc 0,5 điểm khi: chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu về

kiến thức, kĩ năng như hướng dẫn, còn mắc nhiều lỗi chính tả

- Học sinh không có điểm khi: bài làm không được viết bằng tiếng Việt hoặc

không đáp ứng yêu cầu của đề bài.

Hết

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 3

NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

Phần I (6 điểm)

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”

Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen

Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chữa niềm tin dai dẳng ”

(Trích SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2019)

1 Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Em hãy nêu tên tác giả và hoàn cảnh sángtác của tác phẩm.

2 Từ “đinh ninh” trong đoạn trích được hiểu là gì? Vì sao bà phải “dặn cháu đinh ninh”?

3 Hãy thuật lại lời dặn cháu của người bà theo cách gián tiếp

4 Viết đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận tổng - phân - hợp làm rõ hình ảnhngười bà được gợi lại trong dòng hồi tưởng của người cháu ở đoạn trích trên Đoạn văn có sửdụng một câu cảm thán (gạch chân và chú thích rõ)

Phần II (4 điểm)

Dưới đây là những câu văn trích từ truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long:

“Ơ, bác về cháu đấy ư? Không, không, đừng vẽ cháu! Để cháu giới thiệu với bác những người khác đáng cho bác về hơn.”

(Trích SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2019)

1 Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa sử dụng ngôi kể nào? Tác dụng của việc lựa chọn ngôi kểđó?

2 Trong tác phẩm, “những người khác đáng cho bác vẽ hơn” mà “cháu” đề cập đến là

những ai? Vì sao “cháu” lại cho rằng họ đáng vẽ hơn mình?

3 Từ hiểu biết về tác phẩm và thực tế, hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng 2/3 tranggiấy trình bày suy nghĩ của em về đức tính khiêm tốn

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 3

1 - Đoạn trích nằm trong bài thơ Bếp lửa của tác giả Bằng Việt.

- Bài thơ ra đời năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên học ngành Luật ở nước

ngoài

0,50,5

2 - Từ “đinh ninh” ở đây có nghĩa là nhắc đi nhắc lại cho người khác nắm chắc,

nhớ chắc

- Bà phải dặn cháu như vậy vì bà muốn cháu nhớ và làm theo lời dặn của mình

để bố cháu yên tâm công tác, phục vụ kháng chiến, đất nước

0,5

Đoạn văn cho thấy học sinh biết khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật, có

dẫn chứng, lí lẽ, nhận xét, bảo đảm về:

- Nội dung: hình ảnh người bà trong dòng hồi tưởng của người cháu được gọi

lại từ năm tháng chiến tranh khó khăn và ác liệt là một người:

+ Giàu tình yêu thương, đức hi sinh;

+ Có sức sống, niềm tin, ý chí mãnh liệt

Nếu học sinh chỉ diễn xuôi khổ thơ và không chú ý khai thác các tín hiệu nghệ

thuật, giám khảo cho không quá 1 điểm

1 - Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa sử dụng ngôi kể thứ ba

- Tác dụng của việc lựa chọn ngôi kể: cách kể khách quan, chân thực; người kể

có thể kể một cách linh hoạt

0,5

0,5

- “những người khác đáng cho bác về hơn” mà “cháu” đề cập đến trong đoạn

trích trên là: ông kĩ sư vườn rau, đồng chí nghiên cứu bản đồ sét

- “Cháu” (tức anh thanh niên) cho rằng họ đáng vẽ hơn vì:

+ Anh rất khiêm tốn, anh thấy những đóng góp của mình còn nhỏ bé so với sự

cống hiến của những người sống và làm việc quanh mình

Anh trân trọng những cống hiến thầm lặng mà vô cùng ý nghĩa và Cổ Ách của

họ cho đất nước

0,5

0,5

Bài làm đảm bảo những yêu cầu về:

- Nội dung: Học sinh hiểu được khiêm tốn là một đức tính mà mỗi người cần có,

nêu được biểu hiện và ý nghĩa của sự khiêm tốn Biết hên hệ và rút ra bài học để

rèn luyện đức tính tốt đẹp này

- Hình thức: Đoạn văn nghị luận có lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục, dẫn

chứng tiêu biểu, diễn đạt sinh động, độ dài theo quy định

1,5

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 4

NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

-Phần I (6 điểm)Làng là tác phẩm thành công của nhà văn Kim Lân viết về người nông dân.

Trong tác phẩm, nhà văn có viết:

…"Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đua nhau ra đầu thà chơi sân chơi sại với nhau.

Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cử giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rủng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên:

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.

(SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2014)

1 Đoạn trích trên diễn tả tâm trạng nào của ông Hai? Vì sao ông Hai lại có tâm trạng như vậy?

2 Ghi lại những câu văn có sử dụng hình thức độc thoại nội tâm ở trong đoạn trích trên Chép

chính xác 4 câu thơ khác trong một đoạn trích “Truyện Kiều" mà em đã được học cũng sử

dụng hình thức độc thoại nội tâm này

3 Dựa vào đoạn trích trên kết hợp với hiểu biết về tác phẩm “Làng”, em hãy viết đoạn văn

tổng - phân - hợp (khoảng 12 câu) phân tích diễn biến tâm trạng của ông Hai từ khi nghe tin

làng Chợ Dầu theo giặc đến khi tâm sự với người con út (Trong đoạn văn có sử dụng câu bị động và lời dẫn trực tiếp, chú thích rõ)

Phần II (4 điểm): Trong bài thơ “Đồng chí", nhà thơ Chính Hữu đã viết:

…Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vả Miệng cười buốt giá Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu sủng trăng treo.

(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục 2014)

1 Bài thơ "Đồng chí" được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Kể tên một tác phẩm khác trong

chương trình Ngữ văn lớp 9 có cùng đề tài với bài thơ đó, ghi rõ tên tác giả

2 Các từ vai, miệng, chân, tay, đầu trong đoạn thơ, từ nào được dùng theo nghĩa gốc, từ nàođược dùng theo nghĩa chuyên? Nghĩa chuyển nào được hình thành theo phương thức ẩn dụ,nghĩa chuyên nào được hình thành theo phương thức hoán dụ?

3 Một cử chỉ giản dị tay nắm lấy bàn tay đã gợi tình yêu thương, tiếp thêm sức mạnh đểnhững người lính vượt qua khó khăn Hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng nửa trang giấythi nêu suy nghĩ của em về sức mạnh của tình yêu thương trong cuộc sống hôm nay

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9

- GV căn cứ vào làm bài của HS để định mức điểm phẩy lẻ 0,25đ; không làm tròn

II Đáp án và thang điểm

PHẦN I (6 điểm) Câu

1

(1đ)

- Đoạn trích điện tử tâm trạng đau đớn, tủi hổ của ông Hai

- Ông Hai có tâm trạng ấy vì ông nghe tin làng mình theo giặc từ miệng những

người đàn bà đi tản cư

0,5đ0,5đ

Câu

2

(1,5đ

)

- Ghi lại câu văn có sử dụng hình thức độc thoại nội tâm: Chúng nó cũng là trẻ

con làng Việt gian đấy tư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư?

Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu

- Chép đúng 4 câu thơ trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích" có sử dụng

hình thức độc thoại nội tâm (4 câu thơ miêu tả nỗi nhớ của Kiều dành cho Kim

Trọng hoặc 4 câu thơ miêu tả nỗi nhớ của Kiểu dành cho cha mẹ)

- Hình thức: Đủng cấu trúc đoạn văn tổng - phân – hợp, đảm bảo dung lượng,

không mắc các lỗi diễn đạt, lỗi chính tả

- Nội dung: Đảm bảo các ý sau:

+ Khi mới nghe tin: Tâm trạng sững sờ, xấu hổ, uất ức (0.5đ)

+ Về đến nhà: Tâm trạng lo lắng, đau đớn, tủi hổ (0,5đ)

+ Suốt mấy ngày hôm sau: từ sững sở, day dứt tâm trạng ông Hai biến thành sự

sợ sệt trong nỗi tủi hổ khiến ông không dám ló mặt ra ngoài (0.5đ)

+ Khi mụ chủ nhà biết chuyện: ông rơi vào tình trạng bế tắc, tuyệt vọng

(0.25đ)

+ Ông tâm sự với người con út để giãi bày minh oan (0,5đ)

- Kiến thức tiếng Việt:

0,5đ

2đ

+Câu bị động (có gạch chân và chủ thích rõ) (0.5đ)

+ Lời dẫn trực tiếp (có gạch chân và chú thích rô) (0,5đ)

1đ

PHẦN II (4 điểm) Câu

1

(1đ)

- Hoàn cảnh sáng tác: Năm 1948, thời kì đầu kháng chiến chống thực dân

Pháp, sau khi tác giả cùng đơn vị tham gia chiến đấu trong chiến dịch Việt

Bắc, thu đông năm 1947

- Một tác phẩm khác cũng đề tài: Bài thơ về tiểu đội xe không kính - Phạm

Xét các từ vai, miệng, chân, tay, đầu trong đoạn thơ:

* Các từ được dùng theo nghĩa gốc:

+ "miệng" (Miệng cười buốt giá)

+ “chân” (Chân không giây)

+ “tay” (Thương nhau tay năm lấy bàn tay)

* Các từ được dùng theo nghĩa chuyển:

+ "vai" (Áo anh rách vai)

+ “đầu" (Đầu súng trăng treo)

* Nghĩa chuyển:

-“vai" được dùng theo phương thức hoán dụ

- “đầu” được dùng theo phương thức ẩn dụ

0,5

0,5

0,25đ

0,25đ0,25đ

Câu

3

* Hình thức: Là một đoạn vẫn hoàn chỉnh, đảm bảo dung lượng, dieexb đạt

trôi chảy, lập luận chặt chẽ, không mắc lỗi

0,5đ

(2đ) * Nội dung: Đảm bảo nếu được hiểu biết đúng đắn về:

- Tình yêu thương

- Những biểu hiện cụ thể của tình yêu thương

- Sức mạnh của tình yêu thương trong cuộc sống hiện nay

+Sức mạnh nâng đỡ con người: tình yêu thương là chỗ dựa vững chắc để niềm

vui được nhân lên, nỗi buồn được vơi bớt; yêu thương giúp con người có đủ

dũng khí, nghị lực vượt qua mọi khó khăn, trở ngại trong cuộc sống

+ Sức mạnh cảm hóa cái xấu, cái ác; xóa bỏ ngăn cách, hận thù

🡪 Làm cho mối quan hệ giữa con người với con người trong cuộc sống trở nên

tốt đẹp hơn,

- Liên hệ trách nhiệm của bản thân

Lưu ý: Nếu đoạn văn quả dài hoặc quả ngắn trừ 0,5đ.

0,25đ0,25đ0,75đ

0,25đ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 5

NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

Phần I (6 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Không bao lâu sau, cây lược được hoàn thành Cây lược dài độ hơn một tấc, bề ngang

độ ba phân rưỡi, cây lược cho con gái, cây lược dùng để chải mái tóc dài, cây lược chỉ có một hàng rang thưa Trên sống lưng được có khắc một từng nét: “Yêu nhớ tặng Thu con của ba”

(“Chiếc lược ngà” - Nguyễn Quang Sáng)

Câu 1 (1 điểm): Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản “Chiếc lược ngà” và cho biết đoạn trích

trên nằm ở tình huống thứ mấy của truyện? Vai trò của tình huống này là gì?

Câu 2 (1 điểm):Truyện được kể theo lời trần thuật và điểm nhìn của nhân vật nào? Cách chọn

vai kể đó có tác dụng gì trong việc xây dựng nhân vật và thể hiện nội dung tư tưởng củatruyện?

Câu 3 (1 điểm): Xét về mặt cấu tạo ngữ pháp, hàng chữ nhỏ “Yêu nhớ tặng Thu con của ba”

mà ông Sáu gò lưng, tẩn mẩn khắc từng nét trên cây lược thuộc loại câu gì? Cách sử dụngkiểu câu ấy có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện tình cảm của ông Sáu?

Câu 4 (3 điểm): Bằng một đoạn văn quy nạp, khoảng 12 câu, có sử dụng một lời dẫn trực tiếp

và một trợ từ, em hãy phân tích để thấy rõ tình cảm của ông Sáu với bé Thu trong những ngày

ở chiến khu

Phần II (4 điểm): Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” đã khắc họa nhiều hình ảnh đẹp tráng lệ,

thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống.

Câu 1 (1,25 điểm): Chép chính xác khổ thơ thứ ba của bài “Đoàn thuyền đánh cá” Theo em,

trong khổ thơ này có nên thay thế “thuyền ta” băng “đoàn thuyền” không? Vì sao?

Câu 2 (0,75 điểm): Trong chương trình Ngữ văn THCS, cũng có những câu thơ miêu tả vẻ đẹp

của con thuyền lúc ra khơi Hãy ghi lại chính xác câu thơ đó, cho biết tên tác giả và tác phẩm

Câu 3 (2 điểm): Công việc đánh cá vốn vất vả, lam lũ, nhưng qua cách nhìn đầy lạc quan của

nhà thơ Huy Cận nó đã trở nên thật lãng mạn, bay bổng và đậm chất thần thoại Em hãy viếtmột đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 2/3 trang giấy thi) nêu suy nghĩ của mình về tinh thầnlạc quan

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

- Năm 1966 - thời kỳ kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt

- Đoạn trích nằm ở tình huống 2: Anh Sáu ở chiến khu, dồn hết tâm sức làm

chiếc lược ngà nhưng chưa kịp trao cho con gái thì anh đã hy sinh

🡪 Bộc lộ tình cảm sâu sắc, mãnh liệt, cảm động của người cha đối với con

0,50,250,252

(1 điểm)

Người kể chuyện là bác Ba, người bạn thân thiết của ông Sáu

+ Chứng kiến khách quan và kể lại đồng thời bày tỏ niềm xúc động, sự đồng

cảm, chia sẻ với các nhân vật

+ Các chi tiết, sự việc và ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật trong truyện được bộc

lộ rõ hơn, ý nghĩa tư tưởng của truyện thêm sức thuyết phục

+ Câu chuyện trở nên đáng tin cậy

+ Lời nhận xét, bình luận của người kể chuyện dẫn dắt sự tiếp nhận của người

đọc, người nghe

0,25

0,25

0,253

- Ông thương nhớ con, ân hận vì mình đã đánh con

- Ông dồn tình thương yêu ấy vào việc làm cho con một chiếc lược ngà (lấy

các dẫn chứng chứng minh)

🡪 Lòng yêu con đã biến người chiến sĩ trở thành một nghệ nhân chỉ sáng

tạo ra một sản phẩm duy nhất trong đời Cho nên cây lược ngà kết tinh

trong nó tình phụ tử: mộc mạc mà đằm thắm sâu sa, đơn sơ mà kỳ diệu

- Thỉnh thoảng những lúc rảnh rỗi ông lại lấy cây lược ra ngắm nghía rồi mài

lên tóc cho thêm bóng, thêm mượt

- Trước lúc hi sinh, ông chỉ đau đáu một điều là phải trao chiếc lược ngà cho

con (Không đủ sức trăng trôi điều gì nhưng ánh mắt của ông thể hiện niềm

khát khao, ủy thác, ước nguyện cháy bỏng: ước nguyện của tình phụ tử)

- Ông Sáu vĩnh viễn ra đi nhưng tình cha con thì bất diệt, nó sẽ sống mãi cùng

chiếc lược ngà

0,5

0,250,25

0,250,5

🡪 Chiếc lược ngà mãi mãi là kỉ vật, là nhân chứng sống động, là bản di

chúc không lời được viết bởi tình phụ tử thiêng liêng, bất diệt của ông Sáu

PHẦN II

1

(1,25 đ)

- Chép chính xác thơ

- Thuyền ta: hoán dụ

- Không nên thay:

+ Thuyền ta: thể hiện được sắc thái kiêu hãnh, tự hào của người lao động,

+ Đoàn thuyền: chỉ nói về tập thể người lao động, không thể hiện được sắc

thái kiêu hãnh

0,250,50,5

2

(0,75 đ)

Ghi lại đúng câu thơ: Chiếc thuyền nhẹ phăng mái chèo…

Bài thơ: ”Quê hương” – Tế Hanh

0,50,253

5 Dẫn chứng + phản đề (ưu tiên cho dẫn chứng trong thực tế cuộc sống)

6 Liên hệ cá nhân, bài học

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9

SỐ 6 NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

Phần I (6 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Rét, bác ạ Ở đây có cả mưa tuyết đấy Nửa đêm đang nằm trong chăn, nghe chuông đồng hồ chỉ muốn đưa tay tắt đi Chui ra khỏi chăn, ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vẫn thấy

là không đủ sáng Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài chỉ chực đợi mình ra là

ào ào xô tới Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống những nhát chổi lớn, muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung ”

(“Lặng lẽ Sa Pa”- Nguyễn Thành Long)

Câu 1 (1 điểm): Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản “Lặng lẽ Sa Pa”? Tình huống của truyện

ngắn này có gì đặc biệt? Sự đặc biệt ấy mang lại tác dụng gì?

Câu 2 (1 điểm): Biện pháp tu từ gì đã được tác giả sử dụng trong đoạn văn trên? Nêu tác

dụng của nghệ thuật đó

Câu 3 (1 điểm): Xét về mặt cấu tạo ngữ pháp, câu “Rét, bác ạ” thuộc loại câu gì? Vì sao anh

thanh niên lại sử dụng loại câu ấy?

Câu 4 (3 điểm): Bằng một đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu, có sử dụng một lời dẫn gián tiếp

và một tình thái từ, em hãy phân tích để thấy rõ anh thanh niên là người có suy nghĩ đẹp vàđúng đắn

Phần II (4 điểm):

Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” đã khắc họa nhiều hình ảnh đẹp tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống.

Câu 1 (1,25 điểm): Chép chính xác khổ thơ thứ năm của bài thơ Em hiểu như thế nào về câu

“Gã thuyền đã có nhịp trăng cao”?

Câu 2 (0,75 điểm): Trong chương trình Ngữ văn THCS, cũng có câu thơ nói về lời cảm tạ của

ng dân khi có một mẻ lưới bội thu Hãy ghi lại chính xác câu thơ đó, cho biết tên tác giả và tácphẩm

Câu 3 (2 điểm): Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá có sức hút lớn với người đọc, một phần là nhờ

những hình ảnh thơ vô cùng sáng tạo và độc đáo Em hãy viết một đoạn văn nghị luận xã hội(khoảng 2/3 trang giấy thi) nêu suy nghĩ của mình về tinh thần sáng tạo trong thực tế cuộcsống

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 6

- Năm 1970, là kết quả của chuyến đi thực tế lên Lào của tác giả

- Tình huống: cuộc gặp gỡ tình cờ, ngắn ngủi của ông thanh niên làm công tác

khí tượng trên đỉnh Yên Sơn ở Sa Pa

🡪 Tác dụng giới thiệu nhân vật chính một cách tự nhiên, thuận lợi và vẻ đẹp

của nhân vật hiện lên khách quan, chân thực, mạch truyện được phát triển và

góp phần làm sáng tỏ chủ đề…

0,50,25

🡪 Diễn tả chân thực, rõ nét sự khắc nghiệt của thiên nhiên

🡪 Nổi bật công việc đầy khó khăn, gian khổ của anh thanh niên

0,250,25

0,53

- Bên cạnh đó, anh hiểu ý nghĩa công việc của mình, biết mình là một bộ phận

không thể thiếu góp phần vào sự vận hành của cả một guồng máy (dẫn chứng)

* Về hạnh phúc: Với anh, hạnh phúc giản là sự đóng góp, cống hiến, là khi

công việc của mình có ích cho đất nước Khi biết: một lần do phát hiện kịp thời

một đám mây giúp không quân ta hạ được nhiều máy bay Mỹ trên cầu Hàm

Rồng, anh thấy mình “thật hạnh phúc”

* Về cuộc sống: Một mình trên đỉnh Yên Sơn vời vợi không một bóng người

nhưng anh luôn thấy “cuộc đời đẹp quá”, chưa bao giờ thấy cô đơn, buồn tẻ

- Cách hiểu về câu thơ:

+ Hình ảnh ẩn dụ “Gõ thuyền trăng cao”: vầng trăng soi xuống mặt biển,

sóng xô bóng trăng dưới nước như gõ vào mạn thuyền

🡪 Thiên nhiên và con người như cùng một nhịp lao động

🡪 Công việc đánh cá giữa biển đêm vốn nặng nhọc, vất vả, lam lũ đã trở nên

mộng mơ

0,25

0,5

0,250,25

2

(0,75 đ)

-Chép đúng câu thơ: Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe

- Bài thơ: Quê hương – Tế Hanh

0,50,253

2 Giải thích: sáng tạo là tìm ra cái mới, cách giải quyết mới, không bị gò bó

phụ thuộc vào cái đã có

- Là khả năng tạo ra những điều mới, hiệu quả và tiên tiến hơn những gì đã có

Người mang trong mình khả năng sáng tạo luôn không ngừng nỗ lực, tìm tòi để

cải tiến phương thức lao động hay tạo nên những tác phẩm nghệ thuật độc đáo,

giàu giá trị

3 Biểu hiện

4 Vai trò, ý nghĩa

5 Dẫn chứng + phản đề (ưu tiên cho dẫn chứng trong thực tế cuộc sống)

6 Liên hệ cá nhân, bài học

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 7

NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

Phần I (7 điểm).

-“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật với âm điệu hào hùng, khỏe

khoắn thực sự đã trở thành hồi kèn xung trận, trở thành tiếng hát quyết thắng của tuổi trẻViệt Nam thời chiến

1 Chép lại khổ thơ phản ánh sự hình thành của “tiểu đội xe không kính” và cho biết hoàn

cảnh ra đời của bài thơ

2 Nhan đề tác phẩm dường như có một từ thừa, đó là từ nào? Vì sao tác giả lại thêm từ đó

vào nhan đề của bài?

3 Xét về cú pháp, hai câu thơ cuối khổ thơ vừa chép thuộc kiểu câu gì và được tác giả sử

dụng nhằm mục đích nào? Hãy chép lại một câu thơ trong bài thơ khác đã học cũng có cúpháp tương tự

4 Viết một đoạn văn tổng- phân- hợp khoảng 12 câu, trong đoạn có sử dụng một từ tượng

thanh và một câu dùng cụm chủ- vị để mở rộng thành phần (gạch chân, chú thích), chứng

minh nhận định: “Những chiếc xe không kính quả là một sáng tạo của Phạm Tiến Duật”.

Phần II (3 điểm)

Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” (Nguyễn Thành Long), nhân vật anh thanh niên từng tâm sự “ Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa.”

1 Theo em, “nghề” mà anh thanh niên nói tới là nghề gì? Vì sao nghề nghiệp đó lại khiến anh

“không nghĩ vậy nữa” ?

2 Qua nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm cùng hiểu biết xã hội, em hãy viết một đoạn

văn nghị luận xã hội dài khoảng 2/3 trang giấy thi, bàn về sự cống hiến thầm lặng trong cuộcsống

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 7

HS chép được đến đâu cho điểm đến đấy

- Hoàn cảnh sáng tác : Năm 1969, thời điểm gay go, ác liệt của cuộckháng chiến chống Mĩ

1đ

0.5đ

2

(1đ)

- Từ thừa “Bài thơ”

- Nguyên nhân từ này được đưa vào nhan đề+ thể hiện chất thơ ngay trong sự khốc liệt của hiện thực chiếntranh

+ nhấn mạnh thể loại “thơ” của một tác phẩm giàu tính văn xuôi vềmặt ngôn từ

0.25đ 4

3.5đ

- Hình thức : 1đ + Viết thành đoạn văn, đủ độ dài, ko mắc các lỗi cơ bản…

+ Không tồn tại đơn độc mà thành 1 tiểu đội, gắn bó với người chiến

sĩ lái xe như người bạn

- NX về NT xây dựng hình tượng những chiếc xe và tình cảm của nhàthơ dành cho chúng

II

(3đ)

1

(1đ)

- Công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu

- Lí do : vì anh hiểu công việc với anh là đôi, hơn nữa công việc nàygắn liền với việc của những người khác

0.5đ 0.5 đ

2

(2đ)

- Hình thức:

+ Đúng hình thức đoạn, đảm bảo độ dài

+ Trình bày sạch sẽ, diễn đạt trôi chảy

- Nội dung:

+ Giải thích khái niệm và nêu biểu hiện của cống hiến thầm lặng

+ Ý nghĩa của những cống hiến thầm lặng

+ Phê phán cách sống lệch lạc thiên về hưởng thụ

+ Bài học nhận thức: làm thế nào để cống hiến thành một phươngchâm sống

+ Liên hệ bản thân

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 8

NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

-Phần I (4 điểm) Trong bài thơ “Đồng chí”, Chính Hữu đã viết rất xúc động về người chiến sĩ

thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.

(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2017, tr.128)

Câu 1 Chép chính xác bảy câu thơ tiếp để hoàn chỉnh đoạn thơ.

Câu 2 Trong bảy câu thơ vừa chép, nhà thơ đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Hãy chỉ rõ

và cho biết tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?

Câu 3 Qua tình cảm của những người chiến sĩ trong bài thơ và từ thực tế cuộc sống, hãy trình

bày suy nghĩ của em về một tình bạn đẹp (khoảng 2/3 trang giấy thi)

Phần II (6 điểm) Bốn câu thơ trong trích đoạn “Cảnh ngày xuân” (“Truyện Kiều”- Nguyễn Du)

đã được một học sinh viết lại như sau:

Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Cỏ thơm xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Câu 1 “Truyện Kiều” có mấy tên gọi? Nêu ý nghĩa của những tên gọi đó?

Câu 2 Từ “xuân” trong đoạn trên và từ “xuân” trong câu thơ dưới đây, từ nào được dùng với

nghĩa gốc? Từ nào được dùng với nghĩa chuyển và được chuyển nghĩa theo phương thứcnào?

Ngày xuân em hãy còn dài Xót tình máu mủ, thay lời nước non.

(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)

Câu 3 Trong đoạn thơ trên, có một từ bị chép nhầm Đó là từ nào? Việc chép sai từ như vậy

sẽ ảnh hưởng như thế nào đến ý nghĩa của câu thơ và đoạn thơ trên?

Câu 4 Viết đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận tổng hợp- phân tích- tổng hợp nêu

cảm nhận của em về bức tranh mùa xuân dưới ngòi bút tài hoa của đại thi hào Nguyễn Du

Trong đoạn văn có câu mở đoạn là câu bị động, kết đoạn là câu cảm thán (gạch chân- chúthích).

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 8

3

2đ

1 Yêu cầu về kĩ năng:

Biết cách làm đoạn văn NLXH : kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát,luận điểm rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng hợp lí, không mắc lỗi chính tả,dùng từ, ngữ pháp

2 Yêu cầu về kiến thức :

- Tình bạn là tình cảm gắn kết giữa những người có mối quan hệ quenbiết, cùng chung môi trường học tập, làm việc, môi trường sống hoặcchung những thói quen, sở thích Tình bạn chân thành không phânbiệt giai cấp, tầng lớp

- Tình bạn có ý nghĩa vô cùng lớn lao:

+ Ko ai có thể sống cô đơn, lẻ loi, chúng ta đều cần có bạn bè để mởrộng mối quan hệ, tình cảm

+ Người bạn chân chính là người luôn yêu mến chân thành, tôn trọngchúng ta Họ sẽ luôn bên cạnh, sẵn sang giúp đỡ ta những lúc khókhăn, nguy hiểm Người bạn làm nỗi buồn vơi đi và niềm vui nhân lên

2đ

nhiều lần.

+ Khi ta mắc sai lầm, bạn sẽ ko ngần ngại góp ý để ta hoàn thiện vàtrở nên tốt đẹp hơn

- Cách xây dựng tình bạn đẹp:

+ Có tình cảm chân thành, thẳng thắn với bạn, ko dối trá Tôn trọng

“cái tôi” cá nhân của bạn nhưng sẵn sang góp ý khi nhận thấy nhữngđiều chưa tốt của bạn để bạn có thể sửa chữa

+ Quan tâm, giup đỡ bạn những lúc khó khăn, hoạn nạn

- Bài học nhận thức và hành động của bản thân

+ Đoạn trường tân thanh : Tiếng kêu mới…

- Xuân 2 : Nghĩa chuyển

- Chuyển theo phương thức ẩn dụ

3

1đ

- Từ chép sai « thơm », sửa « non »

- Việc chép sai từ đó làm ảnh hưởng tới ý nghĩa của câu thơ Sử dụng

từ thơm sẽ ko thể diễn tả hết súc sống mạnh mẽ, ko gian mênh

mông, thoáng đạt và trong trẻo, mơn mởn của cỏ cây của bức tranhxuân Đồng thời ko làm nổi bật được gam màu của bức tranh xuân để

từ đó thấy điểm nhấn ấn tượng là sắc trắng của những bông hoa lêtrong câu thơ tiếp theo

0.5 0.5

+ Cái tài của ND là vừa tả khung cảnh mùa xuân, vừa gợi được cả thờigian mùa xuân đang trôi rất nhanh.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 9

a Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo của câu thơ trên

b Nêu rõ xuất xứ của những câu thơ vừa chép

c Tìm và nêu rõ tác dụng của biện pháp nghệ thuật tu từ có trong câu thơ trên

Câu 2 (5.5 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Lần này ta ra, thân hành cầm quân, phương lược tiến đánh đã có tính sẵn Chẳng qua mươi ngày có thể đuổi được người Thanh Nhưng nghĩ chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận, ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù Như thế thì việc binh đao không bao giờ dứt, không phải là phúc cho dân, nỡ nào mà làm như vậy Đến lúc ấy chỉ có người khéo lời lẽ mới dẹp nổi việc binh đao, không phải Ngô Thì Nhậm thì không ai làm được Chờ mười năm nữa, cho ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng bấy giờ nước giàu quân mạnh, thì ta có sợ gì chúng?” (Sách Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục)

a Đoạn văn trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Giải thích nhan đề của văn bản có đoạntrích trên

b Đoạn trích trên là lời của ai, nói với ai? Nói trong hoàn cảnh nào? Hãy dùng một câu văn đểnêu rõ nhận xét của em về nhân vật ta trong đoạn trích trên

c Qua nội dung của đoạn trích trên, hãy viết một đoạn văn khoảng 10 câu văn theo phép lậpluận diễn dịch để làm rõ phẩm chất nhân vật được nói đến trong đoạn trích trên Trong đoạn

có sử dụng một câu ghép, một lời dẫn trực tiếp (có chú thích)

Câu 3 (2.5 điểm) Trong văn bản Phong cách Hồ Chí Minh, tác giả Lê Anh Trà từng viết:

“Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng như các vị danh nho xưa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn người mà đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác.”

(Sách Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục)

a Giải thích cụm từ “di dưỡng tinh thần”

b Theo em, vì sao tác giả lại viết “Nếp sống giản dị của Bác là một cách di dưỡng tinh thần”?

c Viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về việc học tập và làmtheo những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh của thế hệ trẻ ngày nay

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐÁP ÁN KHẢO SÁT MÔN VĂN LỚP 9 SỐ 9

1.c - HS chỉ ra biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu “Làn thu thủy nét xuân

sơn” và nêu rõ tác dụng nhằm khắc họa vẻ đẹp sắc sảo mặn mà của nhân vật TK

1

2.a - Đoạn văn trên trích văn bản “Hoàng Lê…” của nhóm tác giả Ngô Gia

Văn Phái Giải thích nhan đề: Viết bằng chữ Hán, ghi chép về sự thốngnhất của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, trao trả Bắc Hà cho vua Lê

1

2.b - Đoạn trích là lời của vua Quang Trung nói với các binh sĩ của mình

(Ngô, Sở, Lân…) ở Tam Điệp, Ninh Bình

- Nội dung chính: Nhân vật vua QT trong đoạn văn trích dẫn trên là người có ý chí quyết thắng, có tầm nhìn xa trông rộng)

(Lưu ý: HS có thể chỉ nói được một phần, không sai yêu cầu là được.)

chất cao đẹp của vua QT.

+ Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng: là người mưu lược trong việc dụng binh, có kế hoạch xây dựng lực lượng, có phương lược đánh giặc, tính trước thời gian chiến thắng

+ Thể hiện việc sáng suốt trong việc dùng người, việc ngoại giao

+ Yêu nước thương dân3.a Giải thích theo SGK “di dưỡng tinh thần” hoặc bồi bổ cho về tinh

thần, giữ cho tinh thần vui khỏe

0,5

3.b - HS trả lời được miễn là ý tích cực

- HS trình bày độ dài một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi, có hình thức rõ ràng, mạch lạc, nêu bật được các luận điểm, luận cứ, luận chứng

- Trình bày suy nghĩ của bản thân về việc học tập và làm theo những nét đẹp trong phong cách HCM của thế hệ trẻ ngày nay

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 10

NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

-Câu 1 (2 điểm) Cho câu thơ sau: “Làn thu thủy nét xuân sơn”

a Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo của câu thơ trên

b Nêu rõ xuất xứ của những câu thơ vừa chép

c Tìm và nêu rõ tác dụng của biện pháp nghệ thuật tu từ có trong câu thơ trên

Câu 2 (5.5 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Lần này ta ra, thân hành cầm quân, phương lược tiến đánh đã có tính sẵn Chẳng qua mươi ngày có thể đuổi được người Thanh Nhưng nghĩ chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận, ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù Như thế thì việc binh đao không bao giờ dứt, không phải là phúc cho dân, nỡ nào mà làm như vậy Đến lúc ấy chỉ có người khéo lời lẽ mới dẹp nổi việc binh đao, không phải Ngô Thì Nhậm thì không ai làm được Chờ mười năm nữa, cho ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng bấy giờ nước giàu quân mạnh, thì ta có sợ gì chúng?”

c Qua nội dung của đoạn trích trên, hãy viết một đoạn văn khoảng 10 câu văn theo phép lậpluận diễn dịch để làm rõ phẩm chất nhân vật được nói đến trong đoạn trích trên Trong đoạn

có sử dụng một câu ghép, một lời dẫn trực tiếp (có chú thích)

Câu 3 (2.5 điểm) Trong văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh”, tác giả Lê Anh Trà từng viết:

“Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng như các vị danh nho xưa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn người, mà đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác”

(Sách Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục)

a Giải thích cụm từ “di dưỡng tinh thần”

b Theo em, vì sao tác giả lại viết “Nếp sống giản dị của Bác là một cách di dưỡng tinh thần.”

c Viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về việc học tập vàlàm theo những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh của thế hệ trẻ ngày nay

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 10

1.c HS chỉ rõ biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu “Làn thu thủy nét xuân sơn” và

nêu được tác dụng nhằm khắc họa vẻ đẹp sắc sảo mặn mà của nhân vật

2.b - Đoạn trích là lời của vua QT nói với các binh sĩ của mình (Ngô, Sở, Lân…)

ở Tam Điệp, Ninh Bình

- ND chính: Nhân vật vua QT trong đoạn văn trích dẫn là người có ý chí

quyết thắng, có tầm nhìn xa trông rộng

1

2.c * Hình thức:

- HS trình bày thành đoạn văn có độ dài khoảng 10 câu

- Đúng kiểu đoạn văn, có yêu cầu TV

* Nội dung: Đảm bảo các ý:

- Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng: là người mưu lược trong

việc dụng binh; có kế hoạch xây dựng lực lượng, có phương lược đánh

giặc, tính trước thời gian chiến thắng

- Thể hiện việc sáng suốt trong việc dùng người, việc ngoại giao

- Yêu nước, thương dân

3.a - Giải thích theo SGK “di dưỡng tinh thần” hoặc bồi bổ cho về tinh thần,

giữ cho tinh thần vui khỏe

3.b - Trình bày suy nghĩ của bản thân về việc học tập và làm theo những nét

đẹp trong phong cách HCM của thế hệ trẻ ngày nay

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 11

NĂM HỌC 2019 - 2020

Thời gian làm bài 90 phút

-Phần I (4 điểm) Nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi đã viết về “Ánh trăng” của Nguyễn Duy: “Bài thơ

viết về ánh trăng mà nói chuyện đời, chuyện tình người… Qua bài thơ, tác giả đối thoại với chính mình và thủ thỉ tâm sự với bạn đọc” (Báo Văn nghệ số 16, ngày 19/4/1986)

Câu 1 (1 điểm) Chép nguyên văn hai khổ thơ cuối và nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ

Câu 2 (0.5 điểm) Trong đoạn thơ vừa chép, hình ảnh “Trăng cứ tròn vành vạnh” có ý nghĩa

gì?

Câu 3 (0.5 điểm) Theo em, “Qua bài thơ, tác giả đối thoại với chính mình và thủ thỉ tâm sự với bạn đọc” điều gì về “chuyện đời, chuyện tình nghĩa”?

Câu 4 (2 điểm) Từ ý nghĩa bài thơ, kết hợp với hiểu biết thực tế, hãy trình bày suy nghĩ của

em về đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” bằng một đoạn văn khoảng 10 câu.

Phần II (6 điểm).

“Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, một thi phẩm tiêu biểu nhât cho giọng điệu khỏe

khoắn, tự nhiên, rất tinh nghịch, tươi vui mà giàu suy tưởng của Phạm Tiến Duật có đoạn:

Không có kính, ừ thì có bụi Không có kính, ừ thì ướt áo

Bụi phun tóc trắng như người già Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời

Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

(Ngữ văn 9, tập một- NXB Giáo dục, 2015)

Câu 1 (1 điểm) Bài thơ lúc đầu có tên là “Tiểu đội xe không kính”, nhưng sau đó, tác giả quyết

định thêm vào thành “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” Theo em, hai chữ “Bài thơ” ở đây

góp thêm ý nghĩa gì cho nhan đề tác phẩm?

Câu 2 (0.5 điểm) Chỉ ra một từ tượng thanh trong đoạn thơ trên và nêu ý nghĩa của nó.

Câu 3 (1 điểm) Nụ cười người lính trong bài thơ khiến em liên tưởng đến câu thơ nào trong

chương trình Ngữ văn lớp 9? Chép chính xác câu thơ ấy và ghi rõ tên tác giả, tác phẩm?

Câu 4 (3.5 điểm) Dựa vào đoạn thơ đã cho, bằng một đoạn văn theo cách lập luận quy nạp

khoảng 12 câu, hãy làm rõ tinh thần quả cảm, lạc quan, bất chấp gian khổ hiểm nguy củanhững người lính lái xe Trường Sơn trong thời kì chống Mỹ cứu nước Gạch chân và chú thích

rõ một câu ghép và một lời dẫn trực tiếp em sử dụng trong đoạn văn

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐÂP ÁN KHẢO SÁT NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 11

(4đ)

1

(1đ)

- Chép chính xác hai khổ thơ cuối Sai 1 dòng, trừ 0.25đ

- HCST : Sáng tác 1978, ba năm sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

0.5đ 0.5đ

2 - Hình ảnh ”Trăng cứ tròn vành vạnh” biểu tượng cho sự tròn 0.5đ

)

đầy, vẹn nguyên, thủy chung của quá khứ bất chấp những đổi thay của ”người vô tình” Qua đó, thể hiện lời tự trách cứ đầy day dứt và thức tỉnh của con người

* Nội dung : Đảm bảo các ý sau :

- Giải thích « Uống nước nhớ nguồn » : Là thái độ trân trọng, ghi khắc công ơn những người đã giúp đỡ hay tạo dựng thành quả cho ta hưởng thụ

- Bình luận :+ Mọi thành quả ta được hưởng thụ đều do bao công sức, máu xương của các thế hệ cha anh

+ Lòng biết ơn giúp con người biết sống đẹp và được mọi người yêu mến kính trọng

+ Lòng biết ơn là truyền thống đẹp của DT nên thế hệ trẻ cần phát huy

- Liên hệ, rút ra bài học :+ Liên hệ thực tế : mặt tích cực, tồn tại+ Bài học : KĐ đạo lí cần được phát huy đến muôn đời Đề ra những hành động thiết thực nhằm rèn luyện, nuôi dưỡng lòng biết ơn

- « Bài thơ về… » mang theo một tuyên ngôn NT của PTD nói riêng và các nhà thơ nói chung : Ca ngợi chất thơ từ ngay trong hiện thực trần trụi và khốc liệt nhất Và chất thơ ở đây chính là

0.5 đ

0.5đ

tình yêu Tổ quốc, tinh thần lạc quan, niềm tin chiến thắng, tình đồng đội sâu sắc của những người lính trẻ TS

- Chép đúng câu thơ : « Miệng cười buốt giá »

- Bài thơ : Đồng chí- Chính Hữu

so sánh đầy mới mẻ và sáng tạo, các ĐT « phun », « tuôn »,

« xối » như nhân gian khổ lên gấp nhiều lần

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TP HÀ NỘI -

ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN 9 SỐ 12

(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

1 Xác định lời dẫn trực tiếp có trong đoạn trích

2 Chỉ ra và nêu giá trị của phép tu từ trong câu văn: “Nếu đọc được 10 quyển sách không quan trọng, không bằng đem thời gian, sức lực đọc 10 quyển ấy mà đọc một quyển thực sự

có giá trị”.

3 Từ văn bản trên và những hiểu biết xã hội, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng 2/3 tranggiấy thi) về giá trị của sách đối với đời sống con người

Phần II (6 điểm)

Đã có nhiều bài thơ hay và xúc động viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh mà “ Viếng lăng Bác” của

Viễn Phương là một tác phẩm như thế Trong bài thơ có những câu sau:

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

1 Cho biết bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

2 Đặt trong mạch cảm xúc của bài thơ, hai câu thơ trên diễn tả tâm trạng gì của tác giả?

3 Hình ảnh “trời xanh” được sử dụng mang ý nghĩa như thế nào? Hãy tìm một hình ảnh có ý

nghĩa tương tự như thế trong bài thơ