HƯỚNG DẪN CHUNG: - Giám khảo cần nắm bắt được nội dung được thể hiện trong bài để đánh giá một cách tổng quát năng lực của thí sinh: năng lực tái hiện, vận dụng, sáng tạo kiến thức và kh
Trang 1I Mục tiêu ra đề kiểm tra:
Thu thập thông tin để đánh giá kiến thức, kĩ năng lực của HS sau khi họcxong các kiến thức tiếng việt ( các phép tu từ, câu trần thuật đơn), các
kiến thức về văn bản, kĩ năng viết văn miêu tả
Số câu
Số điểm
Tỷ lệ %
2330%
2330%
- Nhận diện được câu trần thuật đơn
Hiểu được tác dụng của phép tu từ trong văn bản cụ thể
-Hiểu được đặc điểmcủa câu trần thuật đơn
Số câu
Số điểm
Tỷ lệ %
2110%
2110%
5330%
3 Tập làm
văn: Miêu tả
Biết vận dụng các
Trang 2cảnh kiến thức, kĩ
năng viết văn miêu tả
Số câu
Số điểm
Tỷ lệ %
1550%
55.50%
Tổng số câu
Tổng số điểm
Tổng %
4 4 40%
2 1 10%
1 5 50%
7 10 100%
Trang 3I. ĐỌC- HIỂU: (4 điểm)
Câu 1: ( 1 điểm) Cho câu thơ sau:
“ Ca lô đội lệch”
Hãy chép những dòng thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ
Câu 2 (2 điểm ): Khổ thơ em vừa chép nằm trong bài thơ nào, của ai? Bài thơ
được viết theo thể thơ nào? Em biết gì về thể thơ đó ?
Câu 3: (1 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ có trong khổ thơ vừa chép ?
II. TỰ LUẬN (6 điểm)
Những cảnh vật tươi đẹp thường để lại trong ta những cảm xúc khó quên Hãy viếtbài văn tả lại một cảnh đẹp mà em yêu thích theo quan sát và tưởng tượng của em
Trang 4
-Hết -HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM ĐỀ KIỂM TRA
Môn : Ngữ văn lớp 6
I HƯỚNG DẪN CHUNG:
- Giám khảo cần nắm bắt được nội dung được thể hiện trong bài để đánh giá một cách tổng quát năng lực của thí sinh: năng lực tái hiện, vận dụng, sáng tạo kiến thức và khả năng tạo lập văn bản
- Chủ động, vận dụng linh hoạt, cân nhắc từng trường hợp cụ thể để cho điểm: nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản hoặc có những kiến giải một cách mới mẻ, thuyết phục, giám khảo vẫn cho điểm tối đa.
- Khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo, tránh việc đếm ý cho điểm.
- Giám khảo vận dụng đầy đủ các thang điểm Tránh nâng cao hoặc hạ thấp biểu điểm.
- Không làm tròn điểm toàn bài.
II ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM:
Câu Nội dung cần đạt Điểm
Học sinh có thể diễn đạt khác nhưng cơ bản đảm bảo nội
dung theo chuẩn kiến thức, kĩ năng như hướng dẫn sau và
không mắc lỗi cơ bản (chính tả, ngữ pháp, diễn đạt) thì cho
điểm tối đa.
1 Hãy chép tiếp câu thơ sau để hoàn thiện khổ thơ:
“ Ca lô đội lệch”
1đ
“Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng…”
1đ
2
Khổ thơ đó nằm trong bài thơ nào, của ai? Bài thơ được
viết theo thể thơ nào? Em biết gì về thể thơ đó?
2 đ
Trang 5- Khổ thơ đó nằm trong bài thơ “ Lượm” của nhà thơ Tố Hữu
- Bài thơ được viết theo thể thơ 4 chữ
- Đặc điểm của thể thơ 4 chữ:
+ Bài thơ có nhiều dòng, mỗi dòng có 4 chữ được sử dụng
nhiều trong tục ngữ, ca dao và đặc biệt là vè, thích hợp với lối
3 Xác định và nêu tác dụng của phép tu từ có trong khổ thơ
- Tác dụng của phép so sánh trong khổ thơ:
+ Hình ảnh so sánh đã gợi tả được hình ảnh Lượm hồn nhiên,
nhí nhảnh, yêu đời đồng thời người đọc cũng cảm nhận được
tình cảm yêu mến ca ngợi của tác giả dành cho Lượm
(Lưu ý: HS có thể chỉ ra hình ảnh ẩn dụ: “ con đường vàng”
chỉ con đường tươi sáng, đẹp đẽ của lí tưởng cách mạng thì
vẫn chấp nhận và cho điểm)
(0,5 đ)
(0.5đ)
II. TỰ LUẬN:
Những cảnh vật tươi đẹp thường để lại trong ta những
cảm xúc khó quên Hãy viết bài văn tả lại một cảnh đẹp
mà em yêu thích theo quan sát và tưởng tượng của em
5 điểm
*YÊU CẦU:
1.Về hình thức
- Biết miêu tả theo một trình tự nhất định
- Bố cục bài 3 phần chặt chẽ, văn phong trong sáng, diễn đạt
lưu loát, từ ngữ được dùng gợi hình, gợi thanh và có sức biểu
Trang 6hay kết hợp không gian với thời gian
- Miêu tả khung cảnh đầy đủ các phương diện: đường nét,
màu sắc, hương vị, âm thanh
- Chú ý miêu tả được cả những đối tượng trong cảnh và đối
tượng tác động đến cảnh như: trời, mây, nắng, gió , các loài
vật, một vài hoạt động của con người
c Kết bài: Nêu suy nghĩ, nhận xét hay tình cảm của bản thân
với cảnh
1.0đ
* TIÊU CHUẨN CHO ĐIỂM CHUNG CẢ BÀI VIẾT:
- Điểm 5: Đáp ứng được yêu cầu đã nêu Bài viết có sáng tạo
- Điểm 4: Bài viết đáp ứng được những yêu cầu trên nhưng
chưa có sáng tạo, chưa thật lôi cuốn
- Điểm 3: Bài viết đáp ứng được những yêu cầu chính song
còn hạn chế trong cách diễn đạt hoặc bố cục chưa thật hợp lý
- Điểm 2: Bài đáp ứng được phần lớn các yêu cầu trên nhưng
còn kể lể, còn mắc lỗi diễn đạt, dùng từ, đặt câu, lỗi chính tả
- Điểm 0-1: Bài viết lạc đề, sai phương thức biểu đạt hoặc chỉ
đáp ứng được một phần nhỏ yêu cầu trên
Phần tự luận (7đ) Câu 1( 2 điểm) Cho đoạn văn sau:
“…Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước,trông hai bên bờ rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.Cây đước mọc dài theo bãi,theo từng lứa trái rụng,ngọn bằng tăm tắp,lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông đắp từng bậc màu xanh lá mạ ,màu xanh rêu ,màu xanh chai lọ…lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai.”
a Đoạn văn trích từ văn bản nào ? Tác giả là ai? Đoạn văn miêu tả cảnh gì?
b Đặt 1 câu miêu tả hoặc đánh giá một loài cây và xác định chủ ngữ - vị ngữ trongcâu đó?
Câu 2( 5 điểm) :
Tả cánh đồng lúa chín ở quê em vào một buổi sáng
III ĐÁP ÁN.
Trang 7Phần tự luận (7 điểm) ĐIỂM
Câu 1
(2,0
điểm)
“…Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn
thước,trông hai bên bờ rừng đước dựng lên cao ngất như hai
dãy trường thành vô tận.Cây đước mọc dài theo bãi,theo từng
lứa trái rụng,ngọn bằng tăm tắp,lớp này chồng lên lớp kia ôm
lấy dòng sông đắp từng bậc màu xanh lá mạ ,màu xanh rêu
,màu xanh chai lọ…lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói
- Miêu tả cảnh con Năm Căn rộng lớn mênh mông, đặc biệt là
cảnh rừng đước mọc cao vút, vững chắc như che chở cho
dòng sông tạo nên bức tranh thiên nhiên với vẻ đẹp hài hòa,
Trang 8b.Thân bài:
- Tả bao quát ( không gian , cảnh vật vào những buổi sáng )
-Tả chi tiết cánh đồng theo trình tự không gian và thời gian
+ Từ sáng sớm, khi mặt trời chưa thức dậy( Màn sương bao
phủ, không khí trong lành,có tiếng chim hoặc tiếng côn
trùng )
+ Mặt trời thức dậy: Những tia nắng,những giọt sương đọng
trên lá, làn gió nhẹ, hương lúa, sóng lúa,tiếng chim hót chào
buổi sáng
+ Người dân ra đồng thăm lúa:( Tiếng trò chuyện, tiếng cười
nói, màu sắc hình dáng những cây lúa, lá lúa, nắng tỏa xuống,
bầu trời cao trong vắt,bóng cò trắng rập rờn )
+ Sạch sẽ, đúng chính tả, trình bày khoa học Đảm bảo đủ ý,
diễn đạt trôi chảy Bài viết giàu hình ảnh, giàu cảm xúc
+ Trong bài viết biết sử dụng các biện pháp nghệ thuật: So
sánh, nhân hóa hợp lí.
+ Hs có thể trình bày bài viết theo nhiều cách khác nhau
nhưng đảm bảo đầy đủ nội dung sau:
+ Hs đạt 2 điểm thông hiểu khi xác định đúng yêu cầu của
kiểu bài trình bày được bố cục, nội dung cơ bản của bài văn
miêu tả.
+ Hs đạt 2 điểm vận dụng khi đạt yêu cầu thông hiểu khi biết
vận dụng các thao tác quan sát, nhận xét, so sánh tưởng tượng
khi miêu tả Diễn đạt rõ ràng, trôi chảy.
+ Hs đạt 1 điểm vận dụng cao khi thực hiện tốt yêu cầu thông
hiểu, vận dụng Thực hiện sự so sán, tưởng tượng sáng tạo,
hay và phù hợp, bài văn có sức thuyết phục cao.
Trang 9ĐỀ KIỂM TRA
Môn: Ngữ văn - Lớp 6Thời gian làm bài: 90 phút
Đề bài gồm: 06câu, 01 trang
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
… “Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như một tấm kính lau hết mây, hết bụi Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kỳ hết Tròn trĩnh, phúc hậu như lòng đỏ quả trứng thiên nhiên đầy đặn Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển hửng hồng Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển Đông.”
(Ngữvăn 6 - Tập 2, trang 89, NXB Giáo dục Việt Nam năm 2010)
Viết một đoạn văn ngắn (7 - 10 câu) nêu cảm nhận của em về hình ảnh Bác
Hồ trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của Minh Huệ
Câu 2 (5.0 điểm)
Những người bạn tốt luôn giúp cuộc sống mỗi chúng ta tươi đẹp hơn Em hãy viết bài văn tả một người bạn tốt nhất của mình
Trang 10- Hết
Trang 11- Đoạn văn trên trích từ văn bản: “Cô Tô”
- Tác giả Nguyễn Tuân
0.50.5
Mức chưa tối đa: HS trả lời thiếu/ sai trừ điểm tùy theo bài làm
Mức không đạt: Lạc yêu cầu/sai kiến thức hoặc không làm
Mức chưa tối đa: HS trả lời thiếu/ sai trừ điểm tùy theo bài làm
Mức không đạt: Lạc yêu cầu/sai kiến thức hoặc không làm
Trang 12được gì.
4
- Biện pháp tu từ: so sánh chân trời, ngấn bể sạch như một tấm kính lau hết mây, hết bụi Tác dụng:
+ Miêu tả chân thực, sinh động, đẹp đẽ khung cảnh bầu trời trong sáng, tinh khôi trận bão Từ đó, tạo phông nền tuyệt đẹp cho cảnh mặt trời mọc.
+ Thể hiện tình yêu thiên nhiên, con mắt quan sát tinh tế của tác giả.
0.50.5
Mức chưa tối đa: HS trả lời thiếu/ sai cho điểm tùy theo bài
Có thể viết đoạn văn theo gợi ý sau:
- Hình ảnh Bác Hồ hiện lên là một vị lãnh tụ giản dị mà vĩ đạihết lòng thương yêu đến các chiến sĩ, dân công trong một đêmrét, không ngủ nơi núi rừng Việt Bắc hoặc Bác là người có tìnhyêu thương bao la, rộng lớn
- Hình ảnh Bác hiện lên vừa lồng lộng như ông Tiên, ông Bụttrong cổ tích vừa ấm áp như ngọn lửa hồng sưởi ấm lòng chiến
sĩ, dân công lại như người cha hết lòng thương yêu đàn con trẻvất vả, hi sinh vì nước
0.5
0.5
0.5
0.5
Trang 13- Bộc lộ cảm xúc, tình cảm: Kính yêu, biết ơn, tự hào về Bác,
lời hứa của bản thân
Lưu ý: HS có những cảm nhận riêng khác với những ý trên
nhưng độc đáo, hợp lí vẫn cho điểm tối đa.
Mức chưa tối đa: HS trả lời thiếu/ sai cho điểm tùy theo bài
- Mức tối đa (0.5điểm)
Học sinh giới thiệu khái quát về người bạn cần tả: đó là ai,quan hệ thế nào?; cách giới thiệu ấn tượng, hấp dẫn
- Mức chưa tối đa (0.25điểm): Mở bài chưa đủ ý,chưa hay.
- Mức không đạt: Lạc yêu cầu/sai kiến thức hoặc không có mở
bài
b Thân bài
- Mức tối đa (3.0điểm): Học sinh tả chi tiết về người bạn theo
trình tự hợp lí, biết kết hợp các tháo tác quan sát, so sánh, nhậnxét khi miêu tả
+ Tả ngoại hình: Những đặc điểm nổi bật về tầm vóc, khuôn
mặt, đôi mắt, làn da, mái tóc, trang phục, tác phong,
+ Tả tính tình, cử chỉ, hoạt động, lời nói, thái độ, cách cư xử với mọi người, nhất là với em.
+ Sở thích, thói quen, mong ước của bạn,
+ Kỉ niệm, tình cảm của bạn với em…
- Mức chưa tối đa: Đạt được một số yêu cầu trên song chưa
đầy đủ, sắp xếp chưa thật hợp lí; vận dụng các thao tác miêu tảchưa nhuần nhuyễn
- Mức không đạt: Chưa đạt được yêu cầu nào về nội dung kiến
thức, kĩ năng; lạc đề/sai kiến thức
c Kết bài
- Mức tối đa (0.5điểm): Học sinh nêu được tình cảm, cảm nghĩ,
mong ước của bản thân đối với người thân; có thể nêu việc làm
cụ thể
- Mức chưa tối đa (0.25điểm): Nêu được song chưa đầy đủ các
Trang 14yêu cầu trên; kết bài chưa hay.
- Mức không đạt : Lạc đề/sai cơ bản về kến thức hoặc không có
kết bài
*Tiêu chí khác
a Hình thức
- Mức tối đa (0.5điểm): Học sinh nắm vững phương pháp làm
bài văn miêu tả người; bố cục rõ ràng, mạch lạc; diễn đạt trôichảy, không mắc lỗi chính tả, diễn đạt
- Mức chưa tối đa (0.25điểm):Đã đạt được một số yêu cầu song
chưa nhuần nhuyễn về kĩ năng, còn mắc lỗi
- Mức không đạt: Chưa nắm vững phương pháp; chưa hoàn
thiện bố cục, sắp xếp ý chưa hợp lí; chưa có kĩ năng dựng đoạn,mắc nhiều lỗi
b Sáng tạo
- Mức tối đa (0.5điểm): Bài viết có những phát hiện riêng,
mang tính cá nhân, hợp lí; thể hiện sự tìm tòi trong cách diễnđạt; sử dụng từ ngữ chọn lọc, đa dạng các kiểu câu
- Mức chưa tối đa (0.25điểm):Đã đạt được một số yêu cầu chưa
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con người Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!” (Ngữ văn 6- tập 2)
Trang 15Câu 1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2 Qua đoạn trích tác giả đã ca ngợi những phẩm chất đáng quý nào của câytre?
Câu 3 Chỉ ra phép tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên?
Câu 4 Em hãy cho biết câu sau là kiểu câu gì?
"Tre là cánh tay của người nông dân"
Phần II: Tập làm văn (8,0 điểm)
1 Giáo viên cần nắm vững đáp án để đánh giá tổng quát bài làm của học
sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm Khi chấm bài GV cần bàn bạc, thống nhất trong tổ, nhómđể cho điểm một cách linh hoạt và phù hợp
2 Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên không quá cứng nhắc,
cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm, khuyến
khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
Trang 163.Chỉ cho điểm tối đa khi bài làm của thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.
II Đáp án và thang điểm
Trang 17(Sáng tạo: Khuyến khích những bài có sáng tạo trong sử
dụng từ ngữ, hình ảnh, diễn đạt )
0,5
Đoạn văn tham khảo:
Khi ông mặt trời thức giấc là lúc bình minh trên quê hương
em Không khí mát rượi cùng với những giọt sương còn vương trên cỏ khiến cho buổi sáng quê em thật yên ả.
Những chú chim hót líu lo như chào ngày mới Trên khắp
các ngả đường, các bạn học sinh bắt đầu đạp xe đến lớp Xa
xa, trên cánh đồng lúa chín, những bác nông dân ra đồng gặt lúa tấp nập Buổi sáng trên quê em thật yên bình và đẹp.
- Phép so sánh trong đoạn văn : Những chú chim hót líu lo như chào ngày mới.
Câu 2
(5,0 điểm)
Miêu tả khu vườn nhà em vào một buổi sáng đẹp trời. 5,0 điểm
1.Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài văn miêu tả cảnh
- Bài văn có bố cục rõ ràng, mạch lạc, văn viết giàu cảmxúc, sáng tạo, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi về chính tả,
dùng từ và ngữ pháp
* Sáng tạo : HS có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết
câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố miêu tả, biểu
cảm, khả năng liên tưởng, quan sát đọc đáo…); văn viết giàu
0,5
Trang 18cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt.
2.Yêu cầu về kiến thức:
Vận dụng tốt kiến thức về văn miêu tả ( tả cảnh và tảngười) miêu tả sáng tạo theo ý tưởng tượng của bản thân
- Tả cụ thể cảnh khu vườn: Chọn những cảnh tiêu biểu để tả(Vườn trồng những loại cây gì, đặc điểm của từng loại cây,sương sớm, ánh nắng ban mai, hoạt động của các loài vật,của con người )
- Lợi ích của khu vườn đối với gia đình em
(Có thể lựa chọn một vài hình ảnh tiêu biểu để tả kĩ Chú ý nghệ thuật sử dụng từ ngữ, hình ảnh, so sánh, nhân hóa )
Trang 19“Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa.”
(“Cô Tô”, SGK Ngữ văn 6, tập II, trang 88)
a Xác định một câu trần thuật đơn có từ “là” trong đoạn văn và cho biết câu đó
Câu 2 ( 5 điểm ) : Tập làm văn :
Học sinh chọn 1 trong 2 đề sau :
Đề 1 : Hãy miêu tả cảnh sân trường vào giờ ra chơi.
Đề 2 : Hãy miêu tả một người thầy (cô giáo) mà em yêu mến.
(Chú ý : Học sinh làm bài vào giấy kiểm tra)
HƯỚNG DẪN CHẤM Phần II : Tự luận ( 8 điểm )
Câu 1 ( 3 điểm ) :
a HS xác định đúng câu trần thuật đơn có từ “là” : Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô
là một ngày trong trẻo, sáng sủa (0,5 đ)
à Công dụng : miêu tả (0,5 đ)
b HS chỉ ra được biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn : so sánh, ẩn
dụ (0.5 đ)
à Tác dụng (0,5 đ):