Cơ sở lý luận và thực tiễn
Cở sở lý luận
2.1.1 Một số khái niệm có liên quan
Theo C.Mác (1858), lao động là hoạt động có mục đích nhằm tạo ra giá trị sử dụng, kết hợp sức lao động của con người với tư liệu lao động để tác động vào đối tượng lao động Lao động diễn ra như một quá trình giữa con người và tự nhiên, trong đó con người sử dụng sức lao động của mình để điều tiết và kiểm tra sự trao đổi chất với môi trường xung quanh (Nguyễn Viết Thông, 2009).
Lao động là hoạt động có mục đích và thiết yếu của con người, nhằm tạo ra của cải vật chất và tinh thần, phục vụ cho nhu cầu sống của cá nhân, gia đình và xã hội.
2.1.1.2 Khái niệm chất lượng lao động
Chất lượng lao động đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, đồng thời ảnh hưởng đến sự phát triển của các doanh nghiệp Nó được đánh giá qua các chỉ tiêu chính như trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, sức khỏe và các yếu tố tâm lý Như vậy, chất lượng lao động phản ánh mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành bản chất của người lao động.
Chấtlượng lao động là chỉ tiêu phản ánh trình độ phát triển kinh tế và đời sống người lao động trong doanh nghiệp
Chất lượng lao động là mức độ đáp ứng khả năng làm việc của người lao động với yêu cầu công việc của tổ chức, đảm bảo tổ chức thực hiện thành công mục tiêu và thỏa mãn nhu cầu của người lao động Nó thể hiện trạng thái nhất định của người lao động, phản ánh mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành bên trong của họ.
Chất lượng lao động, theo Trần Kim Dung (2001), bao gồm ba yếu tố chính: thể lực, trí lực và phẩm chất tâm lý xã hội Thể lực của người lao động phản ánh sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần, trong khi trí lực thể hiện trình độ văn hóa, chuyên môn kỹ thuật và kỹ năng lao động thực hành của họ.
Phẩmchất tâm lý xã hội chính là kỷluật,tự giác, có tinh thầnhợp tác và tác phong công nghiêp, có tinh thần trách nhiệm cao
2.1.1.3 Khái niệm nâng cao chất lượng lao động
Theo NguyễnThế Phong (2010), nâng cao chấtlượng lao động là tổngthể các hoạtđộnghọctập có tổchứcđượctiến hành trong nhữngkhoảngthời gian nhấtđịnhđểnhằmtạo ra sự thay đổi hành vi nghềnghiệpcủangười lao động”.
Theo Nguyễn Quốc Tuấn (2006), nâng cao chất lượng lao động là tập hợp các hoạt động có tổ chức diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định nhằm thay đổi hành vi nghề nghiệp Quá trình này bao gồm cả các hoạt động học tập, có thể chỉ kéo dài từ vài ngày đến vài giờ.
Nâng cao chất lượng lao động là quá trình tổ chức các hoạt động trong một thời gian nhất định nhằm cải thiện tích cực các khía cạnh thể lực, trí lực, chuyên môn khoa học - kỹ thuật, phẩm chất và nhân cách của người lao động, từ đó đảm bảo hoàn thành công việc một cách hiệu quả nhất.
2.1.1.4 Kiểm soát không lưu a Không lưu (Air traffic)
Là hoạt động của tàu bay đang bay hoặc đang hoạt động trên khu hoạt động tại sân bay (ICAO, 2016) b Kiểm soát không lưu (Air traffic Control)
Kiểm soát không lưu là hoạt động cung cấp thông tin hữu ích giúp máy bay tránh va chạm và đảm bảo hiệu quả của hệ thống không lưu Nó đảm bảo an toàn cho máy bay từ lúc cất cánh đến khi hạ cánh, với ba mục tiêu cơ bản là an toàn, điều hòa và hiệu quả (ICAO, 2016).
An toàn là mục tiêu hàng đầu trong hàng không, nhằm đảm bảo máy bay tránh va chạm với nhau, địa hình, người và vật cản trên mặt đất, cũng như các khu vực nguy hiểm như vùng bắn đạn thật, hoạt động núi lửa và thời tiết xấu (ICAO, 2016).
Điều hòa hoạt động hàng không là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo thứ tự cất cánh và hạ cánh, giúp các chuyến bay diễn ra suôn sẻ Điều này đảm bảo rằng các tàu bay hoạt động trong điều kiện tối ưu, giảm thiểu tình trạng trì hoãn và nâng cao hiệu quả của hệ thống hàng không.
Hiệu quả của việc tối ưu hóa hoạt động của các máy bay dựa trên kế hoạch chuyến bay và điều kiện không lưu thực tế là rất quan trọng, nhằm đảm bảo rằng các máy bay hoạt động theo phương án tốt nhất (ICAO, 2016).
- Cơ quan Kiểm soát không lưu bao gồm: Đài Kiểm Soát Không Lưutại sân bay, Cơ quan Kiểm Soát Tiếp Cận và Trung tâm Kiểm Soát Đường Dài
Đài Kiểm Soát Không Lưu tại sân bay có nhiệm vụ quản lý lưu thông máy bay trong khu vực sân bay và xung quanh, bao gồm cả người, xe cộ và các phương tiện khác Chức năng chính của đài kiểm soát là giám sát di chuyển của máy bay từ bãi đậu đến đường băng và ngược lại, cũng như điều hành hoạt động của máy bay trên đường băng.
Đài kiểm soát tại sân bay, hay còn gọi là Đài chỉ huy, thường được chia thành hai bộ phận chính tại các sân bay quốc tế: bộ phận chỉ huy hạ cất cánh và bộ phận chỉ huy lăn.
Trách nhiệm kiểm soát trong lĩnh vực hàng không được phân chia rõ ràng: Chỉ huy lăn đảm nhận việc kiểm soát tàu bay lăn trên đường lăn và sân đậu, trong khi chỉ huy cất hạ cánh chịu trách nhiệm quản lý tàu bay khi hạ cánh hoặc cất cánh, cùng với mọi hoạt động của người, xe cộ và tàu bay trên đường cất hạ cánh.
Cơ quan Kiểm Soát Tiếp Cận quản lý vùng trời có giới hạn khoảng 40 hải lý từ sân bay và cao khoảng 4500 mét từ mặt đất, ngoại trừ vùng kiểm soát tại sân bay Nhiệm vụ chính của cơ quan này là cung cấp dịch vụ dẫn dắt máy bay hạ cánh và khởi hành bằng radar, thường được thành lập tại các sân bay lớn với mật độ hoạt động bay cao và tình hình không lưu phức tạp Tại các sân bay nhỏ, công tác kiểm soát tiếp cận được kết hợp với đài chỉ huy, thực hiện kiểm soát không ra đa, với các phương thức hạ cánh và cất cánh đã được thiết lập trước.
Cơ sở thực tiễn
2.2.1 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ KSVKL của Mỹ
KSVKLtại Mỹ, 1 quốc gia cónền hàng không phát triểnvà thường xuyên phải đối mặt với không ít rủi ro và sai sót.Theo một tài liệu nghiên cứu của
Hơn 60% KSVKL tại Mỹ thừa nhận họ đã từng ngủ quên hoặc gặp vấn đề sức khỏe do phải làm việc liên tục Lịch làm việc dày đặc là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mệt mỏi kéo dài và kém tỉnh táo, gây nguy hiểm cho an toàn của hệ thống giao thông hàng không quốc gia.
Vụ tai nạn máy bay nghiêm trọng nhất xảy ra vào năm 2006, khi một chiếc máy bay chở khách gặp nạn trong quá trình cất cánh từ một đường băng quá ngắn.
Vụ tai nạn máy bay tại Lexington, Kentucky đã khiến 49 trong số 50 hành khách thiệt mạng Nguyên nhân chính được xác định là do KSVKL ngủ gật trong ca trực, sau khi làm việc suốt đêm và chỉ có 2 giờ ngủ trong 24 giờ trước đó.
– Năm 2011, Mỹ chứng kiến nhiều vụ KSVKL ngủ gật nhất với tổng cộng
5 trường hợp, trong đó có vụ xảy ra tại sân bay quốc gia Reagan ở Washington vào đêm khuya Rất may, các máy bay đều hạ cánh an toàn.
Vụ việc kiểm soát viên không lưu ngủ gật khi làm việc vào tháng 4/2011 đã gây xôn xao trên mạng, khi máy bay của đệ nhất phu nhân Michelle Obama hạ cánh tại căn cứ không quân Andrews mà không có sự điều khiển từ không lưu.
KSVKL này bị sa thải ngay lập tức.
Kiểm soát không lưu đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn bay, nhưng ít ai biết đến những khó khăn mà các kiểm soát viên không lưu phải đối mặt Một nghiên cứu khảo sát 3.268 kiểm soát viên không lưu tại các sân bay ở Mỹ cho thấy, trong số 10 người, có đến 2 người gặp phải những sai sót nghiêm trọng, như vi phạm khoảng cách an toàn giữa các máy bay Đáng chú ý, hơn một nửa số lỗi này xuất phát từ tình trạng mệt mỏi của các kiểm soát viên.
Ca đêm là thời điểm có ít chuyến bay nhưng lại là nỗi lo lớn của kiểm soát viên không lưu (KSVKL), khi họ chỉ có thể ngủ trung bình 2-3 tiếng trước ca trực Cơ quan quản lý hàng không liên bang Mỹ (FAA) nhận thức được vấn đề mệt mỏi và áp lực mà KSVKL phải đối mặt, dẫn đến kế hoạch thay đổi lịch làm việc toàn hệ thống Để nâng cao chất lượng công việc, FAA và Hiệp hội An toàn giao thông quốc gia Mỹ đã tiến hành điều tra và đề xuất tăng thời gian nghỉ ngơi cho KSVKL, nhằm đảm bảo họ có đủ thời gian phục hồi sức lực sau những ca làm việc căng thẳng.
Và thời gian gần đây, ngày 5/6/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nêu rõ Chính phủ Mỹ ủng hộ việc chuyển các hoạt động kiểm soát không lưu của
FAA đã giao cho một cơ quan phi chính phủ nhiệm vụ thúc đẩy đổi mới trong ngành vận tải hàng không, với sự ủng hộ từ Tổng thống Mỹ nhằm giải quyết những vấn đề mà người dân gặp phải khi sử dụng dịch vụ hàng không Đề xuất này nhấn mạnh rằng thực thể mới phải đảm bảo giám sát các hoạt động kiểm soát không lưu của Mỹ, bao gồm an toàn, an ninh quốc gia và an ninh mạng Giới kinh doanh hàng không nhận định đây là một cuộc cách mạng trong ngành vận chuyển hành khách.
2.2.2 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ KSVKL của Campuchia
Campuchia là quốc gia mà tiếng Anh không phải là ngôn ngữ mẹ đẻ, việc
Việc KSVKL (Kiểm soát viên không lưu) đạt tiêu chuẩn tiếng Anh theo yêu cầu của ICAO là một thách thức lớn Trước năm 1987, chất lượng KSVKL tại Campuchia bị đánh giá thấp, đặc biệt là khả năng sử dụng tiếng Anh, dẫn đến việc toàn bộ vùng FIR của Campuchia bị giao cho Thái Lan quản lý, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế và an ninh quốc phòng Nhằm cải thiện tình hình, nhà chức trách hàng không Campuchia đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng KSVKL, đặc biệt là trình độ tiếng Anh, nhằm đáp ứng yêu cầu trong công tác điều hành bay.
Giai đoạn 1 tập trung vào việc áp dụng quy trình tuyển dụng nghiêm ngặt dựa trên các tiêu chí và tố chất cần thiết cho KSVKL, đặc biệt là kỹ năng tiếng Anh Chúng tôi sẽ gấp rút tuyển dụng và bổ sung nhân sự, đồng thời gửi họ đến các trung tâm đào tạo danh tiếng ở nước ngoài như Mỹ và New Zealand để nâng cao trình độ chuyên môn.
Singapore ) để đào tạo huấn luyện KSVKL (CATS, 2016)
Sau khi hoàn thành khóa đào tạo quốc tế, các KSVKL sẽ được huấn luyện thực hành tại vị trí làm việc dưới sự hướng dẫn trực tiếp của các huấn luyện viên giàu kinh nghiệm từ AEROTHAI – Thái Lan Phương pháp huấn luyện “cầm tay chỉ việc” giúp KSVKL nâng cao kỹ năng và tích lũy kinh nghiệm thực tế hiệu quả.
Quy định nghiêm ngặt về việc sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp công việc hàng ngày tại KSVKL nhằm hạn chế tối đa việc sử dụng tiếng mẹ đẻ.
- Có chế độ đãi ngộ đặc biệt cho lực lượng KSVKL, mức lương tương đương với các KSVKL của AEROTHAI (3000$ – 4000$/tháng)
Kết quả là chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, đến năm 1993, cơ bản
Campuchia đã thu hút một lượng lớn KSVKL, đảm bảo chất lượng và đủ năng lực để điều hành mọi hoạt động bay trong vùng trời trách nhiệm Điều này còn dẫn đến việc một số KSVKL của AEROTHAI đã xin thôi việc để chuyển sang làm việc cho Campuchia.