Tính cấp thiết của đề tài
Từ khi bắt đầu sự nghiệp đổi mới vào năm 1986, Việt Nam đã trải qua những chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa, tập trung và bao cấp sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước và định hướng xã hội chủ nghĩa Trong quá trình này, cải cách hành chính trở thành yêu cầu khách quan, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo tiền đề và thúc đẩy cải cách kinh tế, đồng thời được xác định là trọng tâm trong việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa.
Việt Nam trở thành một bộ phận quan trọng trong chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta trong sự nghiệp đổi mới
Cải cách hành chính là một quá trình nhằm xây dựng nền hành chính trong sạch, có năng lực và sử dụng quyền lực một cách đúng đắn Mục tiêu của cải cách là hiện đại hóa quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả công việc, thúc đẩy sự phát triển xã hội lành mạnh, phục vụ đời sống nhân dân, và xây dựng nếp sống, làm việc theo pháp luật.
Trong những năm qua, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh đã nỗ lực cải cách hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh, đạt được nhiều thành tựu trong đời sống xã hội Chất lượng và hiệu quả của nền hành chính đã có những chuyển biến tích cực, với ngân sách và nguồn lực đầu tư cho cải cách hành chính tăng mạnh Công tác cải cách hành chính tại huyện Quế Võ đã ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý.
Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu trong cải cách hành chính, nhưng hiện nay vẫn tồn tại một số vấn đề phổ biến như thủ tục rườm rà, trùng lặp và cứng nhắc, cùng với sự lẫn lộn giữa các thủ tục cũ và mới.
Việc ban hành thủ tục hành chính hiện nay còn nhiều bất cập như tình trạng cửa quyền, hạch sách, chậm trễ và thủ tục rườm rà, dẫn đến việc tổ chức và công dân phải đi lại nhiều lần, gây phiền hà và tiêu tốn thời gian Tính cấp thiết của cải cách thủ tục hành chính không chỉ nằm ở khía cạnh kinh tế, giúp tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các nhà đầu tư, mà còn ở khía cạnh xã hội, tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền và nghĩa vụ với Nhà nước Hơn nữa, cải cách còn nhằm tổ chức bộ máy nhà nước gọn nhẹ, hiện đại và nâng cao năng lực cán bộ, công chức, từ đó giảm thiểu tệ quan liêu và tham nhũng Tại huyện Quế Võ, số lượng thủ tục hành chính cấp huyện đang gia tăng, bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, còn có các đề án quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có kế hoạch đưa huyện Quế Võ trở thành thị xã trước năm 2025.
Bắc Ninh đang đối mặt với yêu cầu cấp bách về việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và thu hút đầu tư trong huyện Sự gia tăng yêu cầu từ người dân đòi hỏi phải có những cải cách trong quy trình giải quyết thủ tục hành chính Nhiều câu hỏi đã được đặt ra liên quan đến thực trạng cải cách thủ tục hành chính, những khó khăn hiện tại và các giải pháp để thúc đẩy cải cách trong tương lai Để giải quyết những vấn đề này, chúng tôi thực hiện đề tài “Giải pháp tăng cường cải cách thủ tục hành chính ở huyện.”
Qu ế Võ, tỉnh Bắc Ninh ” với mong muốn giúp huyện Quế Võ có những bước chuyển mình tích cực trong hiện tại và tương lai.
M ụ c tiêu nghiên c ứ u c ủ a đề tài
Mục tiêu chung
Dựa trên việc đánh giá hiện trạng thực hiện các giải pháp cải cách thủ tục hành chính tại huyện Quế Võ, bài viết đề xuất các biện pháp hoàn thiện nhằm tăng cường hiệu quả cải cách thủ tục hành chính trong thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp cải cách thủ tục hành chính
- Đánh giá thực trạng thực hiện giải pháp tăng cường cải cách thủ tục hành chính ở huyện Quế Võ
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giải pháp cải cách thủ tục hành chính ở huyện Quế Võ
- Đề xuất hoàn thiện giải pháp nhằm tăng cường cải cách thủ tục hành chính ở huyện Quế Võ
- Thực trạng thực hiện giải pháp tăng cường cải cách thủ tục hành chính ở huyện Quế Võ như thế nào?
- Đâu là các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giải pháp cải cách thủ tục hành chính ở huyện Quế Võ?
- Cần làm gì để tăng cường cải cách thủ tục hành chính ở huyện Quế Võ thời gian tới?
1.4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đề tài nghiên cứu tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến giải pháp cải cách thủ tục hành chính Để thực hiện nghiên cứu này, chúng tôi tiến hành điều tra ý kiến từ những cán bộ làm việc tại bộ phận một cửa.
Luận văn nghiên cứu các giải pháp cải cách thủ tục hành chính tại UBND huyện Quế Võ, với trọng tâm là cải cách thể chế, tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức, rà soát các thủ tục hành chính và hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị Bài viết cũng đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giải pháp cải cách thủ tục hành chính trong khu vực này.
Do giới hạn về quy mô và thời gian của luận văn, đề tài sẽ tập trung nghiên cứu vào các lĩnh vực cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và xây dựng nhà ở, tư pháp, cũng như lao động thương binh xã hội Những lĩnh vực này liên quan chặt chẽ đến các thủ tục hành chính, thường xuyên cần được giải quyết và yêu cầu cải cách để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và tổ chức khi thực hiện các giao dịch công việc.
- Về không gian: Đề tài nghiên cứu các thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực trên địa bàn huyện Quế Võ
- Về thời gian: Số liệu được thu thập từnăm 2013 đến năm 2016 Đề tài được thực hiện tháng 4 năm2017 đến tháng 4 năm 2018.
1.5 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC, THỰC TIỄN
Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về cải cách thủ tục hành chính, bao gồm các khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của cải cách này Nó làm rõ nội dung cải cách thủ tục hành chính cấp huyện, như việc ban hành văn bản, tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức, rà soát và đánh giá thủ tục hành chính, cải cách quy trình tiếp nhận và giải quyết thủ tục, cùng với việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thủ tục hành chính.
Đề tài đã đánh giá thực trạng cải cách thủ tục hành chính tại huyện Quế Võ, Bắc Ninh, thông qua việc phân tích ưu điểm và hạn chế trong việc ban hành văn bản hướng dẫn, triển khai tuyên truyền, rà soát thủ tục, và ứng dụng công nghệ thông tin Kết quả cải cách được ghi nhận rõ rệt ở ba lĩnh vực chính: quản lý đất đai, đăng ký kinh doanh và thuế, với số thủ tục giảm đáng kể và thời gian hoàn thành rút ngắn từ 1,5-5 lần Các yếu tố ảnh hưởng đến cải cách bao gồm chính sách của Nhà nước, năng lực cán bộ, nguồn kinh phí, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, và nhận thức của người dân Trên cơ sở đó, đề tài đã đưa ra giải pháp nhằm tăng cường cải cách thủ tục hành chính tại huyện Quế Võ trong tương lai.
PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
2.1.1 Các khái niệm, đặc điểm và vai trò của cải cách thủ tục hành chính
2.1.1.1 M ột số khái niệm a Khái niệm thủ tục hành chính
Nói đến thủ tục là nói đến quy trình và cách thức giải quyết công việc
Để thực hiện hiệu quả một công việc, cần tiến hành một chuỗi hoạt động theo thứ tự nhất định và tuân thủ các quy định chặt chẽ trong từng bước thực hiện.
Thủ tục, theo nghĩa chung nhất, là phương thức giải quyết công việc theo trình tự nhất định, bao gồm các nhiệm vụ liên quan nhằm đạt được kết quả mong muốn Hoạt động của các cơ quan nhà nước phải tuân theo pháp luật, trong đó có quy định về cách thức sử dụng thẩm quyền để giải quyết công việc theo chức năng nhiệm vụ được giao Khoa học pháp lý gọi đây là các quy phạm thủ tục, quy định về các loại thủ tục trong quản lý nhà nước như thủ tục lập pháp, thủ tục tố tụng tư pháp và thủ tục hành chính.
Để quản lý hành chính nhà nước hiệu quả, các cơ quan hành chính cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc, chế độ và phép tắc theo quy định của pháp luật Những quy tắc này xác định trình tự và cách thức sử dụng thẩm quyền của cơ quan hành chính trong việc thực hiện chức năng quản lý hành chính công, và được gọi là thủ tục hành chính.
Khái niệm TTHC (thủ tục hành chính) được nhắc đến trong các giáo trình đào tạo luật và hành chính, coi đây là một chế định độc lập trong ngành luật hành chính TTHC bao gồm các quy phạm hình thức và được hiểu là trình tự, cách thức thực hiện các hoạt động quản lý hành chính nhà nước Mặc dù có sự khác biệt trong cách thể hiện khái niệm này giữa các giáo trình, nhưng nhìn chung, TTHC được xác định là bộ phận thủ tục của hoạt động quản lý theo quy định của luật hành chính Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam của Khoa Luật Đại học Quốc gia nhấn mạnh rằng TTHC là trình tự và cách thức thực hiện các hành động nhằm đạt được hệ quả pháp lý, trong khi đó, giáo trình của Đại học Luật Hà Nội định nghĩa TTHC là cách thức tổ chức thực hiện hoạt động quản lý nhà nước, bao gồm trình tự, nội dung và mục đích cụ thể Trong giáo trình “Hành chính học đại cương” của Giáo sư Đoàn Trọng Truyến, TTHC được mô tả là trình tự về thời gian, không gian và cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước, nhằm đảm bảo các hoạt động cần thiết được thực hiện hiệu quả.
Thủ tục hành chính là quy phạm pháp luật quy định trình tự và thời gian thực hiện thẩm quyền của bộ máy nhà nước, đồng thời là phương thức giải quyết công việc của các cơ quan nhà nước trong mối quan hệ với tổ chức và cá nhân.
Với các quan niệm trên có thể thấy TTHC có bản chất và đặc điểm khác với các thủ tục khác, thể hiện ở những điểm chủ yếu sau:
Thủ tục hành chính (TTHC) khác biệt với các thủ tục khác ở chỗ nó được quy định bởi pháp luật hành chính nhằm điều chỉnh các mối quan hệ trong lĩnh vực tổ chức và quản lý hành chính nhà nước TTHC bao gồm các công việc giữa các cơ quan nhà nước và giữa các nhân viên nhà nước, cũng như giữa cơ quan nhà nước với cá nhân và tổ chức Bên cạnh đó, TTHC không giống như các thủ tục tố tụng trong lĩnh vực tư pháp, như tố tụng hình sự hay dân sự Mục đích của TTHC là phục vụ cho công tác quản lý và tạo cơ sở cho việc thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể trong các giao dịch hành chính.
TTHC là công cụ pháp lý thiết yếu cho các cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền, giúp thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn một cách thống nhất, công khai và minh bạch Điều này khẳng định TTHC không chỉ là công cụ thực hiện quyền hành pháp mà còn là phương tiện quản lý và điều hành, đảm bảo nền hành chính trong sạch, dân chủ, thống nhất và hiện đại.
TTHC là công cụ pháp lý quan trọng giúp tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp thực hiện giao dịch hành chính, đồng thời tham gia tích cực vào các quan hệ pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Thủ tục hành chính đóng vai trò quan trọng trong xã hội, tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của người dân.
Thông qua thủ tục hành chính, cá nhân và tổ chức có thể thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ của mình, đồng thời các cơ quan nhà nước thực hiện chức năng quản lý Cải cách thủ tục hành chính là quá trình cải thiện, đơn giản hóa các quy trình này nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng phục vụ của các cơ quan hành chính.
