Văn b n: Nh ng nó ph i b ng hai mày ản: Nhưng nó phải bằng hai mày ưng nó phải bằng hai mày ản: Nhưng nó phải bằng hai mày ằng hai màyLàng kia có một viên lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏ
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC EM HỌC SINH
Trang 2
(Truy n c ện cười) ười) i)
TRƯỜNG: THPT LƯƠNG ĐỊNH CỦA
GVDG: TRẦN HÀ PHƯƠNG
LỚP:10
NĂM HỌC: 2020 - 2021
Trang 3*KHỞI ĐỘNG
SÂN KHẤU HÓA TÁC PHẨM VĂN HỌC (DIỄN KỊCH)
- SO SÁNH VỚI VĂN BẢN GỐC (Sgk/Tr80)
- NHẬN XÉT + CHO ĐIỂM
Trang 4Văn b n: Nh ng nó ph i b ng hai mày ản: Nhưng nó phải bằng hai mày ưng nó phải bằng hai mày ản: Nhưng nó phải bằng hai mày ằng hai mày
Làng kia có một viên lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi.
Một hôm nọ, Cải và Ngô đánh nhau, rồi mang nhau đi kiện Cải sợ kém thế, lót trước cho thầy lí năm đồng Ngô biện chè lá những mười đồng Khi xử kiện, thầy lí nói:
-Thằng Cải đánh thằng Ngô đau hơn, phạt một chục roi.
Cải vội xòe năm ngón tay, ngẩng mặt nhìn thầy lí, khẽ bẩm:
-Xin xét lại, lẽ phải về con mà!
Thầy lí cũng xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay mặt, nói:
-Tao biết mày phải…nhưng nó lại phải…bằng hai mày!
(Sgk/tr80)
Trang 5TRUYỆN CƯỜI
Định nghĩa
Tác phẩm
tự sự dân gian ngắn
K t c u ết cấu ấu
ch t ch ặt chẽ ẽ
K t thúc ết cấu
b t ng ấu ờ
Nh ng vi c ững việc ệc
x u, trái t ấu ự nhiên
Tác
dụng
gây
cười
M c đích ục đích
gi i trí, ải trí,
phê phán
Phân
lo i ại
Truyện khôi hài
Gi i trí ải trí,
Giáo d c ục đích
Truy n ệc trào phúng Phê phán
Trang 6HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I TÌM HIỂU CHUNG
1.Thể loại: Truyện cười trào phúng.
2 Bố cục: 3 phần
a.Mở truyện (Câu 1): Giới thiệu về nhân vật lí trưởng và tài đặc biệt
của y.
b.Thân truyện (Tiếp ->“lẽ phải thuộc về con mà”): Diễn biến vụ kiện
giữa Ngô và Cải nhờ lí trưởng xử.
c.Kết truyện (Còn lại): Lời giải thích của lí trưởng cho cách xử kiện
của mình.
Trang 7II.TÌM HIỂU CHI TIẾT
HOẠT ĐỘNG NHÓM: (PHIẾU HỌC TẬP)
-Số lượng: 5 nhóm
-Thời gian: 4 phút
Trang 8CÂU H I ỎI
Trong truyện cười “Nhưng nó phải bằng hai mày” thì:
NHÓM 1:
Câu 1: Đối tượng gây cười là ai?
NHÓM 2:
Câu 2: Tình huống gây cười là gì?
NHÓM 3:
Câu 3: Mâu thuẫn gây cười như thế nào?
NHÓM 4:
Câu 4: Thủ pháp gây cười ở đây ra sao?
NHÓM 5:
Câu 5: Ý nghĩa của câu chuyện là gì?
Trang 9II.TÌM HI U CHI TI T ỂU CHI TIẾT ẾT
1 Đối tượng gây cười
-Quan lại tham nhũng (lí trưởng) -Người dân ít hiểu biết (Cải, Ngô).
Trang 10II.TÌM HIỂU CHI TIẾT
2 Tình huống gây cười
- Cải và Ngô đánh nhau mang đi kiện (người nông dân ngày xưa hay kiện tụng vì những việc nhỏ nhặt)
- Đi kiện đúc lót tiền mà còn bị đánh (Cải giơ năm
ngón tay: “xin xét lại lẽ phải về con mà”).
- Lí trưởng xử kiện không điều tra, hỏi cung mà ra
lệnh luôn: giơ năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay
mặt: “Tao biết mày phải nhưng nó phải bằng hai
mày!”
Trang 11II TÌM HI U CHI TI T ỂU CHI TIẾT ẾT
3 Mâu thuẫn gây cười
Lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi, nhưng lại
là giỏi tham nhũng (trái với tự nhiên, ở đây công lí được đo bằng tiền).
Trang 12II TÌM HI U CHI TI T ỂU CHI TIẾT ẾT
4 Thủ pháp gây cười
-Sự kết hợp của hai ngôn ngữ:
+ Lời nói: “Lẽ phải” (công khai).
+Cử chỉ: “Năm ngón tay” (hiểm ngầm).
-Nghệ thuật chơi chữ ( “phải”, phải bằng hai”).
Trang 13II TÌM HIỂU CHI TIẾT
5 Ý nghĩa truyện
- Phê phán quan lại tham nhũng ngày xưa.
- Tình cảnh bi hài của người dân lao động xưa.
Trang 14III T NG K T ỔNG KẾT ẾT (Xem Sgk/tr80)
1 Nghệ thuật
- Sự kết hợp lời nói
với cử chỉ.
- Chơi chữ độc đáo.
2 Nội dung
-Vạch trần lối xử kiện
vì tiền của quan lại
- Người lao động vừa đáng thương, vừa đáng trách
Trang 15*LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG
Đọc văn bản:
Một ông quan lớn đến hiệu thợ may may một cái áo thật sang để tiếp khách Biết quan xưa nay nổi tiếng luồn cúi quan trên, hách dịch với dân, người thợ may hỏi:
– Xin quan lớn cho biết ngài may chiếc áo này để tiếp ai ạ?
Quan chạm lòng tự ái, cau mày lại:
– Nhà ngươi muốn biết như thế để làm gì?
Người thợ may liền đáp:
– Thưa ngài, con hỏi để may cho vừa Nếu ngài mặc hầu quan trên thì vạt
đằng trước phải may ngắn đi dăm tấc, còn nếu ngài mặc để tiếp dân đen, thì
vạt đằng sau phải may ngắn lại.
Quan ngẫm nghĩ một hồi, gật gù cho là chí lý, truyền:
– Thế thì nhà ngươi may cho ta cả hai kiểu.
(Nguồn: “Hai kiểu áo” – Kho tàng Truyện cười dân gian Việt Nam)
Trang 16Th c hi n các yêu c u: ự ệc ầu:
Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?
Câu 2: Câu chuyện trên bàn về sự việc gì? Câu 2: Người thợ may đã gợi ý may cho quan chiếc áo như thế nào ?
Câu 4: Ý nghĩa của câu chuyện trên là gì?
Trang 17G i ý đáp án: ợi ý đáp án:
Câu 1: Phương thức biểu đạt chính là Tự sự.
Câu 2: Câu chuyện trên bàn về việc ông quan lớn đi may áo.
Câu 3: Người thợ may đã gợi ý may cho quan “may cho vừa Nếu
ngài mặc hầu quan trên thì vạt đằng trước phải may ngắn đi dăm tấc, còn nếu ngài mặc để tiếp dân đen, thì vạt đằng sau phải may ngắn lại”.
Câu 4: Ý nghĩa câu chuyện:
-Phê phán cách ứng xử của quan lớn (luồn cúi, hách dịch)
-Người dân lao động dần có sự hiểu biết, ứng xử tế nhị (người thợ may gợi ý cach may áo cho quan).
Trang 18* TÌM TÒI, M R NG Ở RỘNG ỘNG
- Chia sẻ một vấn đề tâm đắc nhất của bài học hôm nay.
- Sưu tầm 3 truyện cười dân gian Việt Nam khác.
Trang 19CHÚC QUÝ THẦY CÔ, CÁC EM HỌC SINH SỨC KHỎE, THÀNH CÔNG VÀ HẠNH PHÚC