Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng

• Nghĩa của từ là nội dung sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ, trạng thái, quan hệ…mà từ biểu thị.. + Nghĩa gốc: Nghĩa có đầu tiên, nghĩa có ngay từ đầu khi từ xuất hiện… + Nghĩa chu

Lên voi xuống chó

• Nghĩa của từ là nội dung ( sự vật, sự việc, tính chất, quan

hệ, trạng thái, quan hệ…)mà từ biểu thị.

+ Nghĩa gốc: Nghĩa có đầu tiên, nghĩa có ngay từ đầu khi từ xuất hiện…

+ Nghĩa chuyển: Nghĩa suy ra từ nghĩa gốc, theo các phương thức chuyển nghĩa của từ

Các phương thức phát triển của từ vựng:

- Tăng số lượng từ ngữ ( tạo từ mới, mượn thêm từ ngữ của tiếng nước ngoài)

- Phát triển nghĩa của từ ( phương thức: ẩn dụ và hoán dụ)

THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG

Bài tập 1(74/sgk)

Bài tập 2(74/sgk)

Bài tập 3(75/sgk)

Thực hành về sự chuyển đổi tên gọi và hiện tượng nhiều nghĩa của từ( từ đa nghĩa)

nghĩa

Bài tâp 1( 74/sgk)

a)Trong câu thơ:

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

(Nguyễn Khuyến)

- Từ lá được dùng theo nghĩa gốc hay

nghĩa chuyển?

- Hãy xác định nghĩa đó.

b Trong tiếng Việt, từ “lá” còn được dùng theo nhiều

nghĩa khác trong những trường hợp sau :

I Thực hành về sự chuyển nghĩa và từ nhiều nghĩa

- Bạc tình nổi tiếng lầu xanh

Một tay chôn biết mấy cành phù dung

(Nguyễn Du – Truyện Kiều )

- Nó là một tay bóng bàn cừ khôi của lớp tôi

I Thực hành về sự chuyển nghĩa và từ nhiều nghĩa

Bài tập 3(75/sgk)

Tìm các từ có nghĩa gốc chỉ vị giác có khả năng chuyển nghĩa chỉ đặc điểm của âm thanh (giọng nói), chỉ tính chất của tình cảm, cảm xúc Hãy đặt câu với mỗi từ đó theo nghĩa chuyển.

I Thực hành về sự chuyển nghĩa và từ nhiều nghĩa

(Nghĩa của) các

từ đồng nghĩa:

Ý nghĩa cơ bản

Sắc thái ý nghĩa Sắc thái biểu cảm Khác nhau

-Ăn : …một hoạt động sinh lí cần thiết của con người.

- Xơi, dùng :…cách ăn một cách từ tốn, thưởng thức.

- Hốc, tọng :…cách ăn ngồm ngoàm, tham lam.

- Thời:… cách ăn thanh bạch của nhà sư.

- Chén:… nhấn mạnh khía cạnh hưởng lạc của việc ăn uống.

Cậy em em cĩ chịu lời,

Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Tại sao tác giả lại chọn

sau và giải thích lí do lựa chọn

a) Nhật kí trong tù/ … / một tấm lòng nhớ nước.

phản ánh canh cánh

thể hiện biểu hiện

bộc lộ biểu lộ

- Phản ánh: Tái hiện đặc trưng, thuộc tính, quan hệ của đối tượng

- Thể hiện: Biểu lộ, trình bày, mô tả cho mọi người hiểu.

- Bộc lộ: Nói ra những điều sâu kín riêng.

- Biểu hiện, biểu lộ: hiện rõ ra bên ngoài.

- Canh cánh: Điều lo nghĩ lúc nào cũng ở bên lòng, không yên.

=> Canh cánh

b) Anh ấy không/ …/ gì đến việc này.

dính dấp liên hệ

quan hệ liên can

can dự liên lụy

- Dính dấp: không liên quan đến người khác

- Quan hệ: trạng thái tác động, ảnh hưởng lẫn nhau.

- Can dự: tham gia vào những việc không hay

- Liên hệ: tiếp xúc, trao đổi để đặt hoặc giữ mối quan hệ

- Liên can: dính dáng vào vụ phạm pháp

- Liên lụy: phải chịu tội vạ lây

sau và giải thích lí do lựa chọn

c) Việt Nam muốn làm/ …/ với tất cả các nước trên thế giới.

- Bầu bạn: người tâm sự…

- Bạn hữu: người thân cận

- Bạn: tình cảm trung hòa

- Bạn bè: phân tách thành các nhóm

2 Hiện rõ hoặc hiện rõ ra bên ngoài (nói

về nội dung trừu tượng bên trong).

3 Hình ảnh tương trưng cho cái gì đó.

4 Để bộc lộ ra một tư tưởng tình cảm

nào đó.

5 Tỏ ra cho thấy, cho biết.

04/06/22 20

Trơ cái hồng nhan với nước non

(Tự tình - Hồ Xuân Hương)

04/06/22 22

trong câu thơ sau:

Vườn hồng ai dám /… / chim xanh

04/06/22 23

a Ẩn dụ và hoán dụ.

b Hoán dụ và nhân hóa.

c Nhân hóa và tượng trưng.

d Tượng trưng và phóng đại.

04/06/22 24

sống ngôn ngữ.

b Do quá trình chuyển nghĩa trong thực tế sử dụng ngôn ngữ.

c Bản thân từ ngữ tiếng Việt đã nhiều nghĩa.

d Do thực tế đời sống luôn sinh sôi và từ vựng luôn

cố định.