Bên cạnh đó, còn một số tồn tại nhất định cần được giải quyết thông qua các giải pháp như sớm hoàn thiện các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để đảm bảo tính khả thi, ổn định
Nội dung và phương pháp nghiên cứu
Địa điểm nghiên cứu
Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện dự án nghiên cứu tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.
Thời gian nghiên cứu
- Luận văn được thực hiện từ tháng 5/2014 đến tháng 8/2016
Trong giai đoạn 2011-2015, dữ liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đã được thu thập.
Trong tháng 5 và tháng 6 năm 2016, phỏng vấn các hộ gia đình và cá nhân bị thu hồi đất cùng với người thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được tiến hành.
Đối tượng nghiên cứu
Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (BT-HT-TĐC) khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang được triển khai đồng bộ, minh bạch và đúng pháp luật, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân Đối với Dự án đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1 trên địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, công tác BT-HT-TĐC được tích hợp vào quy trình giải phóng mặt bằng, đảm bảo tiến độ dự án và ổn định đời sống cho người dân bị ảnh hưởng.
Khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1 trên địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, hộ gia đình và cá nhân được nhận bồi thường đất đai, hỗ trợ và tái định cư (BT, HT, TĐC) theo quy định của pháp luật Các chế độ BT, HT, TĐC nhằm bảo đảm quyền lợi và ổn định đời sống, sản xuất của người bị thu hồi đất sau khi đất được thu hồi Việc thực hiện đầy đủ và công khai các chế độ này giúp dự án được triển khai thuận lợi và đóng góp vào sự phát triển hạ tầng giao thông tại Bắc Giang.
- Người liên quan trực tiếp đến thực hiện BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất tại Dự án nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu
3.4.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
3.4.2 Thực trạng quản lý, sử dụng đất và công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
3.4.3 Kết quả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại dự án nghiên cứu
3.4.4 Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại dự án nghiên cứu 3.4.5 Giải pháp hoàn thiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định khi Nhà nước thu hồi đất
Phương pháp nghiên cứu
Đây là một dự án trọng tâm chạy qua địa bàn tỉnh Bắc Giang, có phạm vi ảnh hưởng rộng liên quan đến nhiều xã, thị trấn và số hộ, diện tích, loại đất thu hồi lớn Dự án cho phép đánh giá và so sánh công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn dựa trên dữ liệu về tác động lên từng khu vực Việc nghiên cứu cung cấp cơ sở phân tích toàn diện các điều kiện thực tế, từ đó đề xuất các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp với từng địa phương Kết quả sẽ giúp làm rõ yếu tố ảnh hưởng, bảo đảm công bằng cho người dân bị ảnh hưởng và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án ở Bắc Giang.
Dự án được thực hiện dựa trên hai bộ Luật Đất đai 2003 và 2013, từ đó có cơ sở để nghiên cứu và so sánh các quy định cũng như chế độ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
3.5.2 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
Thu thập và tổng hợp các tư liệu, số liệu có sẵn về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình quản lý, sử dụng đất trên địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang tại Chi cục Thống kê huyện Việt Yên Việc thu thập dữ liệu từ nguồn này nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về tiềm năng đất đai, trạng thái quản lý và sử dụng đất, phục vụ cho công tác lập kế hoạch, đánh giá và ra quyết định phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Dữ liệu tại Chi cục Thống kê huyện Việt Yên được dùng để phân tích xu hướng biến động đất đai, nhu cầu sử dụng đất và tác động của điều kiện tự nhiên đến quy hoạch sử dụng đất, từ đó đề xuất giải pháp quản lý đất đai hiệu quả.
Quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và danh sách các hộ có đất bị thu hồi được thu thập và lưu trữ tại Trung tâm Phát triển quỹ đất và Cụm công nghiệp huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, nhằm đảm bảo tính minh bạch, đầy đủ thông tin và thuận tiện cho người dân trong quá trình giải phóng mặt bằng và thực hiện các quyền liên quan.
Các văn bản quy phạm pháp luật và quyết định của UBND tỉnh Bắc Giang quy định rõ về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và mức giá bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất Thông tin này được tổng hợp từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Việt Yên để tham khảo và áp dụng trên thực tế.
3.5.3 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
Điều tra trực tiếp và ngẫu nhiên bằng phiếu in sẵn được phát cho các hộ gia đình, cá nhân thuộc diện được bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nhằm đảm bảo sự minh bạch về mức giá bồi thường, mức hỗ trợ, tiến độ thực hiện dự án và mục đích sử dụng số tiền được bồi thường, hỗ trợ; đồng thời đưa ra cái nhìn về những khó khăn sau khi bị thu hồi đất và thái độ của cán bộ thực hiện BT, HT, TĐC Số lượng phiếu điều tra được xác định theo một công thức nhất định.
(Lê Huy Bá và cs., 2006)
Trong đó: n - Số phiếu điều tra;
N - Tổng số các hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi tại dự án; e - Sai số tiêu chuẩn ( e = 5-15%)
Thay vào công thức trên với e chọn bằng 10% (giá trị trung bình của sai số tiêu chuẩn), ta có:
Ngoài điều tra hộ gia đình, cá nhân được BT, HT, TĐC, dự án còn tiến hành điều tra bằng phiếu in sẵn với 100% người liên quan trực tiếp đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án nghiên cứu Tổng số đối tượng tham gia khảo sát là 12 người, trong đó có 7 viên chức thuộc nhóm cán bộ quản lý và thực thi dự án.
Trung tâm Phát triển quỹ đất và Cụm công nghiệp huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang phối hợp với 05 công chức địa chính thuộc các xã, thị trấn có đất bị thu hồi tiến hành điều tra nhằm làm rõ trình tự thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (BT, HT, TĐC); xác định đơn giá bồi thường đất và tài sản trên đất; đánh giá áp lực từ cấp trên trong quá trình thực hiện công tác BT, HT, TĐC; và ghi nhận phản hồi từ người dân bị thu hồi đất nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đúng quy định pháp luật.
3.5.3 Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
Dữ liệu thu thập được tổng hợp và xử lý bằng phần mềm Microsoft Office Excel 2010 nhằm xây dựng các bảng số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất, số hộ bị ảnh hưởng trong phạm vi dự án và diện tích các loại đất bị thu hồi Kết quả điều tra của người bị thu hồi đất và cán bộ thực hiện công tác thu hồi đất được tổng hợp làm cơ sở cho việc so sánh, đánh giá kết quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
3.5.4 Phương pháp phân tích, so sánh số liệu
Phân tích việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (BT, HT, TĐC) tại địa bàn nghiên cứu dựa trên số liệu tổng hợp từ ý kiến của người dân và người trực tiếp tham gia triển khai dự án, bao gồm các yếu tố như giá bồi thường đất và tài sản, vật kiến trúc, cây trồng hoa màu; các chính sách hỗ trợ, thuận lợi và khó khăn tại nơi ở mới; trình độ năng lực của đội ngũ thực hiện; sự hiểu biết của người dân và những bất cập trong quá trình thực hiện dự án Nghiên cứu cũng so sánh cách thực hiện BT, HT, TĐC ở địa bàn khi áp dụng Luật Đất đai năm 2003 so với Luật Đất đai hiện hành.
2013, như quy trình thực hiện BT, HT, TĐC; xác định giá đất cụ thể (hệ số điều chỉnh giá đất); về hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp
Tiêu chí đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được xác định dựa trên các yếu tố gồm diện tích các loại đất bị thu hồi và đơn giá bồi thường về đất so với cùng loại giá đất trên thị trường; mức hỗ trợ; tiến độ thực hiện so với kế hoạch đề ra; mức độ người dân hiểu biết về các chính sách BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất; ý thức phối hợp thực hiện của nhân dân, tinh thần và thái độ của cán bộ thực hiện; đời sống, việc làm của người dân sau khi bị thu hồi đất; năng lực chuyên môn của người thực hiện BT, HT, TĐC; cũng như áp lực thực hiện công việc, sự hiểu biết và chấp hành pháp luật của người được BT, HT, TĐC.