Xác định được tầm quan trọng của nội dung này, những nămqua, cùng với việc nâng cao chất lượng dạy và học các môn học và hoạt độnggiáo dục, Phòng Giáo dục huyện Lệ Thủy luôn quan tâm, ch
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ RÈN KĨ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 4
Lệ Thủy, tháng 02 năm 2019
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ RÈN KĨ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 4
Họ và tên: Đỗ Thị Ngọc Trang Chức vụ: Giáo viên Tiếng Anh Đơn vị công tác: Trường TH số 1 An Thủy
Lệ Thủy, tháng 02 năm 2019
2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 31 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Cùng với sự phát triển và hội nhập của toàn cầu, tiếng Anh dần trở nênphổ biến hơn với mọi người, vai trò của ngôn ngữ này càng được thể hiện rõ.Hiện nay, dạy và học ngoại ngữ có vai trò rất quan trọng giúp đào tạo nguồnnhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế TiếngAnh hiện nay ngoài là công cụ để mọi người học hỏi thêm về tin học, khoa học
kĩ thuật nói chung, còn là cách để mọi người giao tiếp, chia sẻ về vốn văn hóa vàkiến thức xã hội Xác định được tầm quan trọng của nội dung này, những nămqua, cùng với việc nâng cao chất lượng dạy và học các môn học và hoạt độnggiáo dục, Phòng Giáo dục huyện Lệ Thủy luôn quan tâm, chú trọng đến việcnâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ cho học sinh ở tất cả các cấp học,nhất là học sinh bậc Tiểu học
Nhận thức được vai trò quan trọng này, môn Tiếng Anh dần trở thành mộtmôn học quan trọng trong trường tiểu học Trường Tiểu học nơi tôi công táccũng không nằm ngoài xu hướng này bằng việc đầu tư cho việc dạy – học TiếngAnh qua việc tạo điều kiện cho giáo viên bồi dưỡng năng lực, nâng cao trình độchuyên môn của mình, tạo điều kiện được sử dụng trang thiết bị hiện đại (máychiếu, smart TV, cassette) cho việc dạy – học Nhờ vậy, việc dạy – học TiếngAnh có sự khởi sắc nhất định Nhiều năm qua, chất lượng dạy học bộ môn nàyluôn ổn định và đạt chất lượng chuẩn vùng quy định Hằng năm trường đều cóhọc sinh tham gia các hội thi và đạt giải cao cấp huyện, cấp tỉnh
Dạy và học tiếng anh bậc Tiểu học được xem là nền tảng quan trọng gópphần hình thành cho học sinh những kĩ năng giao tiếp cơ bản, giúp các em cóthêm nhiều kiến thức, hiểu biết, áp dụng khi lên các bậc học cao hơn Khônggiống như các môn học khác, tiếng Anh là một môn học đặc thù và khó đối vớihọc sinh Học sinh cần phải thành thạo cả bốn kĩ năng nghe - nói - đọc - viết,trong đó “nói” là một trong bốn kỹ năng quan trọng trong việc dạy tiếng
Anh để học sinh có khả năng thực hành giao tiếp nhanh và đạt hiệu quả cao nhất.Qua nhiều năm giảng dạy ở trường, tôi thấy học sinh khó khăn kĩ năng nghe vànói Các em rất ngại nói tiếng Anh trong giờ học do nhiều nguyên nhân khácnhau như: tâm lý ngượng ngùng, dè dặt, sợ các bạn cười khi mình nói sai
Mặt khác, mức độ nhận thức và tiếp thu đối với môn học Tiếng Anh ở từng emkhác nhau Nhiều em với trình độ khá hơn thường tự tin, trả lời nhanh các câu
Trang 4hỏi hoặc giải quyết nhiệm vụ đặt ra sớm dẫn đến các học sinh yếu hơn chây ỳ, ỷlại, không hợp tác tham gia hoặc thiếu tự tin Mặt khác, nhiều em khá hơnthường có tâm lý tìm bạn học khá giống mình khi cùng thực hiện một nhiệm vụ.
Là một giáo viên giảng dạy tiếng Anh, nhận thức được vai trò quan trọngcủa kĩ năng nói tiếng Anh, bản thân tôi luôn trăn trở làm thế nào để học sinh nóitốt tiếng Anh nên tôi mạnh dạn vận dụng “Một số biện pháp nâng cao hiệu quảrèn kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 4” nhằm tạo cho các em hứng
thú và tự tin trong giao tiếp bằng tiếng Anh, góp phần nâng cao chất lượng dạyhọc môn Tiếng Anh trong nhà trường tiểu học hiện nay
1.2 Điểm mới của sáng kiến
Ở sáng kiến này, tôi dựa vào kinh nghiệm dạy học trên lớp của bản thân,qua thực tiễn vận dụng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạtđộng của học sinh và qua tham khảo một số ý kiến của đồng nghiệp, từ đó tôi đisâu tìm hiểu và đưa ra một số biện pháp rèn kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinhlớp 4 phù hợp với tình hình lớp học, đặc điểm của học sinh.Từ đó góp phần nângcao chất lượng và hiệu quả của môn học nói chung và kĩ năng nói tiếng Anh nóiriêng ở trường tôi công tác
1.3 Phạm vi nghiên cứu sáng kiến
Sáng ki n này đ ến này được vận dụng thực hiện trên đối tượng là học sinh lớp ược vận dụng thực hiện trên đối tượng là học sinh lớp ận dụng thực hiện trên đối tượng là học sinh lớp c v n d ng th c hi n trên đ i t ụng thực hiện trên đối tượng là học sinh lớp ực hiện trên đối tượng là học sinh lớp ện trên đối tượng là học sinh lớp ối tượng là học sinh lớp ược vận dụng thực hiện trên đối tượng là học sinh lớp ng là h c sinh l p ọc sinh lớp ớp 4
ở tr ường Tiểu học mà tôi công tác có độ tuổi từ 9 đến 10 tuổi ng Ti u h c mà tôi công tác có đ tu i t 9 đ n 10 tu i ểu học mà tôi công tác có độ tuổi từ 9 đến 10 tuổi ọc sinh lớp ộ tuổi từ 9 đến 10 tuổi ổi từ 9 đến 10 tuổi ừ 9 đến 10 tuổi ến này được vận dụng thực hiện trên đối tượng là học sinh lớp ổi từ 9 đến 10 tuổi.
4
Trang 5download by : skknchat@gmail.com
Trang 62 PHẦN NỘI DUNG 2.1 THỰC TRẠNG KĨ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CỦA HỌC SINH
VÀ NGUYÊN NHÂN.
2.1.1 Thực trạng kĩ năng nói tiếng Anh của học sinh ở trường tôi công tác
Trường Tiểu học nơi tôi công tác là một trong những trường thuộc vùngnông thôn, phần lớn các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ làm nôngnên không có thời gian kèm cặp ở nhà Để tìm hiểu thực trạng kĩ năng nói tiếngAnh của học sinh, ngay từ hai tuần đầu năm học này, tôi đã tiến hành khảo sát vàđánh giá kĩ năng nói đối với 66 em học sinh khối lớp 4 và thu được một số
kết quả như sau:
Bảng 1 Hứng thú của học sinh đối với môn tiếng Anh
Hứng thú của học sinh đối với Số lượng học
Bảng 2 Ngữ điệu, cách phát âm bằng tiếng Anh của học sinh
Ngữ điệu, cách phát âm Số lượng học Tỷ lệ ( %)
sinh
Bảng thống kê trên cho thấy vẫn còn nhiều học sinh phát âm chưa chínhxác, trong đó chỉ có 21 em (chiếm 31,8%) phát âm luôn đúng, có 23 em (chiếm
Trang 734,8%) phát âm thường xuyên sai và 22 em (chiếm 33,3%) phát âm thỉnh thoảngsai Điều này cho thấy, khả năng phát âm của học sinh là một vấn đề cần phải
5
download by : skknchat@gmail.com
Trang 8khắc phục sớm ngay từ đầu Phát âm sai dẫn đến người nghe không hiểu hoặchiểu sai nội dung mà người nói muốn truyền đạt.
Bảng 3 Cách dùng từ, đặt câu, khả năng trình bày/diễn đạt của học sinh
Cách dùng từ, đặt câu, khả năng Số lượng học
Bảng 4 Chất lượng kĩ năng nói của học sinh
Khảo sát chất lượng kĩ năng nói đầu năm của 66 học sinh khối lớp 4,chúng tôi thu được kết quả như sau:
số học sinh chưa hoàn thành chiếm 25,8%, còn lại hoàn thành 51,5% Điều nàycho thấy, việc nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh nói chung và kĩ năng nóitiếng Anh nói riêng là vấn đề rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay
Từ việc tìm hiểu thực trạng kĩ năng nói tiếng Anh của học sinh lớp 4 vàthực tế giảng dạy tại trường tôi trong những năm qua, tôi rút ra được nhữngthuận lợi, khó khăn trong quá trình dạy học môn tiếng Anh như sau:
Trang 9download by : skknchat@gmail.com
Trang 10Thuận lợi:
- Trong những năm học qua, Phòng giáo dục Lệ Thủy đặc biệt quan tâmđến dạy học môn Tiếng Anh bằng việc tổ chức tập huấn cho giáo viên giảng dạyTiếng Anh các chuyên đề cấp cụm, huyện với những nội dung thiết thực, sát vớitình hình dạy học tiếng Anh hiện nay
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, giúp đỡ, động viên, sẵn sàngchia sẻ những khó khăn, vướng mắc của giáo viên và tạo mọi điều kiện để chúngtôi hoàn thành tốt công việc của mình
- Bản thân tôi và các giáo viên giảng dạy Tiếng Anh nhiệt tình, có tay nghề vững vàng, tích cực, chủ động và luôn có ý thức học hỏi
- Nhiều phụ huynh luôn quan tâm, giúp đỡ trong quá trình học tập của họcsinh
- Nhiều học sinh rất yêu thích và có năng khiếu về môn học này, sẵn sàng tham gia vào các hoạt động của giờ học
- Học sinh được làm quen với công nghệ thông tin, các em sớm được tiếp xúc với máy tính, với mạng Internet và thu nhận được nhiều thông tin
Khó khăn:
- Tiếng Anh là một môn học đặc thù và rất khó đối với học sinh Tiểu học.Hơn nữa các em đều ở vùng nông thôn nên không có điều kiện tiếp xúc với ngườinước ngoài, ít nghe băng đĩa Tiếng Anh nên có xu hướng phát âm không chuẩnxác
- Phần lớn các em học sinh tập trung nhiều vào môn Toán, Tiếng Việtnhưng chưa chú tâm và đầu tư cho môn Tiếng Anh, chuẩn bị bài một cách sơ sài.Trong các giờ học, đa số các em thường thụ động, thiếu sự linh hoạt, ngại việc đọc– nói Tiếng Anh và ít tham gia phát biểu để tìm hiểu bài học
- Học sinh phát âm tiếng địa phương nên khi đọc Tiếng Anh không chuẩn,phát âm Tiếng Anh bị Việt hóa, một số em nói ngọng nên khó khăn khi phát âmTiếng Anh
- Tiếng Anh không phải là tiếng mẹ đẻ nên các em ngại trong giao tiếp, sợmắc lỗi, hay xấu hổ với bạn bè và thầy cô
- Phương tiện, công cụ phục vụ cho việc học tập Tiếng Anh đối với học sinh còn hạn chế
2.1.2 Nguyên nhân thực trạng
2.1.2.1 Về phía giáo viên
7
download by : skknchat@gmail.com
Trang 11- Khi soạn bài, giáo viên chưa chú ý thiết kế phiếu cho hoạt động phỏng vấn nhằm tăng cường tính tích cực, sáng tạo của học sinh
- Trong khi thiết kế kế hoạch dạy học, GV chưa nghiên cứu kĩ bài học nênchưa kịp thời bổ sung, thay thế các hoạt động chưa phù hợp đối tượng, qua đó đểphát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh
- Trong quá trình dạy học, giáo viên chưa có các biện pháp hữu hiệu đểgiúp học sinh hiểu và nắm vững yêu cầu, chủ đề nói; chưa tạo hứng thú, niềm tincho học sinh trước khi nói
- Chưa thường xuyên quan tâm sửa lỗi phát âm, lỗi dùng từ, đặt câu, diễn đạt cho học sinh trong quá trình nói
- Giáo viên chưa thường xuyên tạo môi trường để tăng cường khả năngnói tiếng Anh cho học sinh, chưa tăng cường kiểm tra, đánh giá sự tiến bộ của từnghọc sinh về kĩ năng nói tiếng Anh
- Giáo viên chưa thật sự kiểm soát tốt hoạt động nói của tất cả các họcsinh, dẫn đến một số em còn dùng Tiếng Việt trong giao tiếp hoặc không tham giavào các hoạt động nói
2.1.2.2 Về phía học sinh
- Học sinh chưa thấy được tầm quan trọng của bộ môn Tiếng Anh trongthời đại hiện nay, nhất là kĩ năng nói Chính vì thế, các em còn thờ ơ, chây lười,không hứng thú tham gia vào các hoạt động, thiếu tự tin Tiếng Anh không phải làtiếng mẹ đẻ nên các em ngại giao tiếp, sợ mắc lỗi, hay xấu hổ với bạn bè và thầycô
- Nhiều học sinh chưa hiểu yêu cầu/chủ đề nói nên nói không đúng trọng tâm, không đúng yêu cầu của giáo viên đưa ra
- Trong quá trình học tập, khả năng nói của nhiều học sinh chưa tốt, vốn
từ của các em còn hạn chế, nói còn nhỏ, e dè, trình bày/diễn đạt còn lủng củng,thiếu sự linh hoạt và sáng tạo
2.2 BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KĨ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 4
Từ thực trạng nêu trên và qua nghiên cứu các bài dạy trong sách giáokhoa tiếng Anh lớp 4, chúng tôi đã mạnh dạn vậng dụng các biện pháp dưới đâynhằm nâng cao chất lượng kĩ năng nói cho học sinh lớp 4 ở trường tôi công tácnhư sau:
2.2.1 Biện pháp 1: Tạo sự hứng thú, niềm phấn khởi, sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh khi tham gia vào hoạt động nói
Trang 12Việc tạo sự hứng thú, niềm phấn khởi, sự tự tin, mạnh dạn cho học sinhkhi tham gia vào hoạt động nói có vai trò rất quan trọng.
Để làm được điều này, đầu tiên phải chú ý thái độ lên lớp của giáo viên.Tôi nhận thấy phần lớn giáo viên khi đứng lớp thường có thái độ nghiêm khắctrong giảng dạy để học sinh tập trung hơn nhưng theo tôi, không nên tạo sự căngthẳng trong giờ học ngoại ngữ Bởi vì, những tiết học Toán, Tiếng Việt, họcsinh đã tập trung nhiều cho nên đến tiết Tiếng Anh, giáo viên cần tạo không khílớp học, sinh động, vui vẻ Đây là cách cuốn hút học sinh vào tiết dạy của mình
để các em thấy rằng, Tiếng Anh không khó học và khô khan như mình nghĩ
Vì vậy, trong khi lên lớp bản thân tôi luôn vui vẻ, hòa nhập vào thế giớitrẻ thơ của học sinh, chính thái độ ấy sẽ giúp các em tự tin và mạnh dạn nóiTiếng Anh trong lớp học mà không sợ tôi trách phạt hay bạn bè chế giễu khi bịsai
Khi bước vào lớp, tôi luôn nở nụ cười với cả lớp tạo sự gần gũi, thân thiệnvới học trò của mình để bắt đầu một tiết học mới
Bản thân tôi cũng rèn luyện cho mình tính “khôi hài” và sử dụng nó trongtiết dạy để cuốn hút học sinh Người thầy được ví như một nghệ sĩ, nếu diễn tốt
sẽ được khán giả mến mộ và đón nhận một cách nồng nhiệt
Sau đó, thay vì miễn cưỡng hay ép buộc các học sinh lên trình bày hay trảlời các câu hỏi thì tôi đã tiến hành tổ chức các trò chơi vui nhộn, nếu học trò nàothua cuộc trong các trò chơi đó thì sẽ tự giác thực hiện hoạt động nói đó
Ví dụ 1: Ở Unit 5: Can you swim?- Lesson 2 (Activity 3- Let’s talk)
Tôi đã tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “Listing” Các em học sinh phảinhớ lại những từ vựng về các hoạt động mà các em đã học Theo lần lượt, các
em phải nói ra những hoạt động đó, em sau không được lặp lại từ mà em trước
đã nói Nếu em nào nói lặp hoặc không nói ra từ chỉ hoạt động nào thì thua cuộc
và người thua cuộc phải nói về khả năng mình có thể làm gì và không làm gì, sửdụng mẫu câu: I can , but I can’t
Ví dụ 2: Ở Unit 7: What do you like doing? – Lesson 2 (Activity 3- Let’s
talk)
Tôi đã cho học sinh chơi trò chơi “Passing the ball” Học sinh nghe nhạc
và chuyền bóng, khi nhạc dừng, em nào giữ quả bóng màu vàng sẽ là người đặtcâu hỏi ( What do you like doing? hoặc What’s your hobby?) em nào giữ quảbóng màu xanh sẽ trả lời câu hỏi Nếu học sinh yếu nắm giữ quả bóng không thể
9
download by : skknchat@gmail.com
Trang 13trả lời được hoặc “ấp a ấp úng”, thì tôi sẽ động viên và khuyến khích.
Qua việc tổ chức các trò chơi, tôi nhận thấy các em thật sự hứng thú vàtiếp thu bài học nhanh hơn
2.2.2 Biện pháp 2: Thường xuyên quan tâm đến phát âm và ngữ điệu của học sinh khi giao tiếp Tiếng Anh
Hiện nay, có quan điểm cho rằng, học sinh tiểu học không cần phát âmchuẩn như người bản xứ, các em chỉ cần nói đạt yêu cầu là ổn Nhưng tôi khôngđồng tình với quan điểm này Đối với tôi, phải tập các em nói đúng và chuẩnngay từ khi mới học ngoại ngữ Bởi vì, người xưa thường nói “ tre non dễ uốn”
và một phần do kinh nghiệm bản thân từ nhiều năm nay dạy học sinh tiểu họcnên tôi thấy rõ mặt hạn chế của học trò Nếu giáo viên lơ là trong việc sửa lỗiphát âm, không hướng dẫn chú ý trọng tâm từ, ngữ điệu trong câu thì khi nghengười khác phát âm đúng, các em sẽ không nhận ra và hiểu được người đối diệnnói gì Mặt khác, sẽ làm các em lúng túng, e dè và không tự tin trong giao tiếp
Vì vậy khi lên lớp tôi luôn quan tâm đến việc rèn luyện cho học sinh phát
âm chuẩn từ vựng Tôi đã sử dụng tối đa băng đĩa ở các hoạt động cần thiếttrong các tiết dạy của mình Tôi hướng dẫ học sinh tập trung khi nghe và khuyếnkhích các em bắt chước giọng đọc trong đĩa càng giống càng tốt Sau khi nghe
và lặp lại, tôi yêu cầu học sinh đọc đồng thanh, sau đó học sinh tiếp tục luyệntheo cặp rồi cá nhân Tuyên dương những học sinh đọc tốt và chỉnh sửa ngaynếu học sinh đọc sai và không chuẩn
Bên cạnh đó, tôi cũng đã cố gắng kiên trì luyện phát âm cho học sinh đểtạo cho các em có thói quen phát âm đúng và phải phát âm đúng Bởi lẽ, các emmới bước đầu học Tiếng Anh nhưng phát âm không đúng sẽ thành thói quen ảnhhưởng không tốt trong quá trình học và giao tiếp sau này
Tôi chú ý luyện tập cho học sinh phát âm có các âm cuối
Ví dụ 3: Khi nói từ coat /ˈkoʊt/, boat /ˈboʊt/, cat /cæt/ thì tôi cho họcsinh đọc bật âm cuối /t/ lên, và đọc đồng thanh cả lớp khoảng 2 – 3 lần, sau đógọi từng nhóm và cá nhân
Tập cho học sinh có thói quen đọc nối bằng cách nếu thấy từ phía trướckết thúc bằng một phụ âm và từ sau nó được bắt đầu bằng một nguyên âm thìcác em nối phụ âm cuối đó với nguyên âm đầu của từ tiếp theo
Ví dụ 4: Khi nói stand-up /ˈstænd^p/ thì học sinh nối phụ âm cuối /d/ với nguyên
âm đầu tiên của từ tiếp theo là âm /u/ Khi nói look-at /lukæt/ thì học 10