Được sự nhất trí của ban giám hiệuvà hội đồng sư phạm trường Tiểu học Đôn Nhân tôi mạnh dạn viết lại những bài họckinh nghiệm để nhìn nhận, đánh giá lại quá trình công tác và từ đó áp dụ
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1 Lời giới thiệu
Giáo dục tiểu học là nền tảng của giáo dục phổ thông Giáo dục tiểu học nhằmgiúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài vềđạo đức, trí tuệ và các kĩ năng cơ bản khác như: quan sát, phân tích, tổng hợp đểcác em học tiếp lên cao
Để đạt được mục tiêu đó, người giáo viên tiểu học ngoài công tác giảng dạycần làm tốt còn phải chú ý đến công tác chủ nhiệm lớp Thực tế đã chứng minh rằng:Không thể có giờ dạy tốt, ngày học tốt ở một lớp có nền nếp học tập kém mà chỉ cóthể đạt được điều đó ở một tập thể lớp có nền nếp, có ý thức Vì vậy, người giáo viênmuốn xây dựng được một tập thể học sinh có ý thức, có nền nếp học tập thì phải nắmđược đặc điểm tâm sinh lí học sinh, hoàn cảnh của từng học sinh
Giáo viên chủ nhiệm là linh hồn của lớp học Muốn vậy, giáo viên cần tạo điềukiện để học sinh bộc lộ những mặt tốt, hạn chế những mặt tiêu cực, không lành mạnh,thúc đẩy học sinh phát huy tiềm năng sẵn có của mình Giáo viên cần phải có cácbiện pháp uốn nắn những biểu hiện sai trái một cách kịp thời, đưa chất lượng giáodục toàn diện ngày một nâng cao Để đạt được điều đó người giáo viên cần phải làmtốt công tác chủ nhiệm lớp
Trong những năm gần đây, công tác chủ nhiệm lớp đã được quan tâm đến vàđây cũng là một trong những tiêu chuẩn đánh giá xếp loại giáo viên hàng tháng, từng
kì, và cả năm học Công tác chủ nhiệm lớp đã được các đồng chí giáo viên quan tâmđến nhưng việc đầu tư công sức, thời gian cho công tác này có lúc, có nơi chưa đượcchú trọng một cách đúng mực
Các đồng chí làm công tác chủ nhiệm một cách tự phát, chưa đầu tư thỏa đáng,các biện pháp còn chung chung, thiếu cụ thể và khoa học Vì những tồn tại đó nênhiệu quả giáo dục và giảng dạy chưa cao, chưa đáp ứng được mục tiêu của giáo dụcTiểu học Để đạt được mục tiêu của giáo dục Tiểu học, bên cạnh công tác giảng dạycần phải quan tâm chú ý đến công tác chủ nhiệm lớp Là giáo viên đang trực tiếpgiảng dạy và chủ nhiệm lớp, tôi thấy vai trò và chức năng của công tác chủ nhiệm lớp
là rất quan trọng, nó quyết định đến chất lượng dạy và học, đến hiệu quả giáo dụctoàn diện
1
download by : skknchat@gmail.com
Trang 2Trong qua trình giảng dạy và công tác chủ nhiệm nhiều năm, tôi đã rút ra đượcmột số kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm lớp Được sự nhất trí của ban giám hiệu
và hội đồng sư phạm trường Tiểu học Đôn Nhân tôi mạnh dạn viết lại những bài họckinh nghiệm để nhìn nhận, đánh giá lại quá trình công tác và từ đó áp dụng tốt hơnnữa trong những năm học tới
2 Tên sáng kiến
"Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp"
3 Tác giả sáng kiến
- Họ và tên: Lê Xuân Quý
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học Đôn Nhân - Huyện Sông Lô - Tỉnh Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0977338824
- Email: lexuanquy.gvc1donnhan@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Lê Xuân Quý
Giáo viên Trường Tiểu học Đôn Nhân - Huyện Sông Lô - Tỉnh Vĩnh Phúc
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Áp dụng vào thực tế giảng dạy, tu dưỡng đạo đức và vốn sống thực tế cho học sinh trong trường tiểu học
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 20/8/2019.
7 Mô tả bản chất của sáng kiến
7.1 Về nội dung của sáng kiến
7.1.1 Cơ sở lí luận
Trong quá trình giáo dục ở bậc tiểu học, mọi hoạt động trong và ngoài nhàtrường đều hướng tới việc đưa học sinh tham gia vào các hoạt động để đạt được mụctiêu:"Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sựphát triển đúng đắn lâu dài về đạo đức trí tuệ, phẩm chất, thẩm mĩ, và các kĩ năng đểhọc sinh học tiếp bậc học trung học cơ sở" Để đạt được mục tiêu đó, ngoài việc duytrì phong trào thi đua: "Dạy tốt, học tốt" thường xuyên thì một trong những yếu tốkhác quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện là: Công tác chủ nhiệm lớp; muốn
có giờ dạy tốt, ngày học tốt thì phải có một tập thể học sinh có ý thức và nền nếp tốt
7.1.2 Cơ sở thực tiễn
2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 3Qua thực tế làm công tác giảng dạy và giáo dục ở bậc Tiểu học trong nhữngnăm qua tôi thấy thực trạng một số trường cũng như trường tôi đang công tác hiệnnay Đó là coi nhẹ công tác chủ nhiệm mà chỉ quan tâm đến công tác giảng dạy trênlớp Một số đồng chí làm công tác chủ nhiệm một cách tự phát cá nhân mà chưa đầu
tư thỏa đáng với những giai đoạn, với các công việc một cách cụ thể và lô gíc trongnăm học Các biện pháp còn chung chung nên hiệu quả giáo dục giảng dạy còn chưacao
Các đồng chí giáo viên đó chưa thấy rõ tầm quan trọng của công tác chủ nhiệmtrong quá trình giáo dục Đó là: Cần làm tốt công tác chủ nhiệm, lớp chủ nhiệm cónền nếp tốt thì việc giáo dục học sinh mới có hiệu quả cao
Chỉ khi học sinh có nền nếp tốt thì chất lượng giảng dạy, chất lượng ngày họcmới nâng cao Từ đó chất lượng văn hóa đại trà từng bước đi lên
Do thực trạng một số trường nói chung và thực trạng công tác chủ nhiệm ởtrường tiểu học Đôn Nhân nơi tôi đang công tác nói riêng Xuất phát từ mục tiêu giáodục với nhận thức trên tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu
7.1.3 Mục đích nghiên cứu
Nhằm phục vụ cho công tác chủ nhiệm Từng bước nâng cao hiệu quả công tácchủ nhiệm lớp, góp phần làm tốt công tác chuyên môn tại trường trong giảng dạy vàgiáo dục học sinh những năm học tới
Cụ thể: Xây dựng lớp chủ nhiệm có nền nếp tốt, nâng cao chất lượng học lực
và hạnh kiểm học sinh Giúp học sinh hình thành và phát triển những tư tưởng tìnhcảm tốt đẹp, tạo sự phát triển đúng hướng toàn diện và lâu dài về sau
7.1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu
7.1.4.1 Nhiệm vụ tổng quát
Các biên pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm góp phần thực hiện mụctiêu giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học
7.1.4.2 Nhiệm vụ cụ thể
a Thực trạng của công tác chủ nhiệm và nguyên nhân của thực trạng đó
- Mô tả thực trạng ban đầu về hoàn cành gia đình, mức độ hoàn thành các hoạt động giáo dục và những điểm khác của học sinh lớp 4A đầu năm học 2019-2020
- Phân tích các thực trạng đó để thấy các nguyên nhân Từ đó đề ra các biện pháp thích hợp nhằm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp
3
download by : skknchat@gmail.com
Trang 4b Các biện pháp thực hiện nhằm hoàn thành công tác chủ nhiệm lớp và kết quả đạt được.
c Rút ra những kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp
7.1.5 Đối tượng nghiên cứu
Là những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp mà kháchthể là học sinh lớp 4A năm học 2019-2020 Trường Tiểu học Đôn Nhân
7.1.6 Phạm vi nghiên cứu
Toàn thể học sinh lớp 4A năm học 2019-2020 khi ở nhà, khi ở trường và ở ngoài xã hội
7.1.7 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp chính: Tổng kết các kinh nghiệm qua thực tế làm công tác chủ
Một số em ở gần trường như các em ở thôn Hoà Bình, Thôn Trung, rất thuậnlợi cho việc đi học Bên cạnh đó, nhiều em ở xa trường tới 2 - 3 km như các em ởthôn Dân Chủ, điều kiện đi lại rất khó khăn; các em còn nhỏ, kinh tế gia đình khókhăn
Qua đánh giá của nhà trường và giáo viên chủ nhiệm cũ thì trong năm học2018-2019 lớp chưa có thành tích gì nổi bật trong phong trào học tập và rèn luyện.Qua việc nắm hồ sơ về tình hình lớp học, tôi thấy: muốn đưa phong trào của lớp đilên trước hết cần nắm chắc từng đối tượng học sinh trong lớp và qua thăm hỏi để hiểu
4
download by : skknchat@gmail.com
Trang 5rõ từng em về mọi mặt Từ đó mới có thể đề ra các biện pháp tác động thích hợp cóhiệu quả.
7.1.8.1.1 Điều tra hoàn cảnh gia đình học sinh
Các nguồn thông tin để tôi điều tra:
Qua hồ sơ học sinh, qua trò chuyện với học sinh trong lớp và qua thăm hỏi, nóichuyện với các em trong các buổi hoạt động tập thể Ngoài ra, tôi trực tiếp đi thămgia đình một số học sinh trong lớp và thấy hoàn cảnh như sau:
- Gia đình kinh tế khá: 7 gia đình
- Gia đình kinh tế trung bình: 19 gia đình
- Gia đình kinh tế còn khó khăn: 5 gia đình
7.1.8.1.2 Điều tra về xếp loại hai mặt giáo dục
Song song với điều tra hoàn cảnh gia đình tôi tiến hành điều tra học lực của học sinh đầu năm
7.1.8.1.3 Điều tra về ý thức tổ chức kỷ luật của học sinh
Kết hợp với điều tra hoàn cảnh gia đình, tôi điều tra về ý thức kỷ luật - tính cách của từng học sinh, học sinh cá biệt, học sinh chậm tiến tôi phân ra như sau:
- Học sinh ý thức tự giác tốt: 11 em
- Học sinh có ý thức còn tự do: 20 emCòn lại là những học sinh có ý thức trung bình không giao việc cụ thể vàkhông nhắc nhở thì không tự giác
Tất cả kết quả điều tra tôi đều ghi lại trong sổ chủ nhiệm và sổ tay riêng củamình và cố gắng hoàn thành trước khi kiện toàn tổ chức lớp Sau khi đã có kết quảđiều tra tôi lập bảng điều tra như sau:
7.1.8.1.4 Điều tra tổng hợp học sinh lớp 4A năm học 2019-2020
Sĩ số
* Nhận xét thực trạng lớp.
5
Trang 6download by : skknchat@gmail.com
Trang 7Tỉ lệ học sinh học đúng độ tuổi đạt 100% song ý thức tự giác của một số học sinh còn chưa cao.
- Khả năng nhận thức của học sinh tương đối đồng đều
- Ý thức tổ chức kỷ luật còn khá lỏng lẻo, nền nếp tự giác chưa cao, nhiều học sinh còn theo tư tưởng trung bình chủ nghĩa
7.1.8.2 Giả thuyết
Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp tôi đã tiến hành như sau:
1 Điều tra tìm hiểu thực trạng
2 Đề ra các biện pháp cụ thể để từng bước nâng cao chất lượng công tác chủ
3 Phát huy tiềm năng sẵn có của học sinh trong và ngoài nhà trường
4 Phối hợp với các đoàn thể và phụ huynh
7.1.8.3 Hệ thống các biện pháp thực hiện
Sau khi nhận lớp chủ nhiệm và nhận rõ thực trạng của lớp tôi đã đề ra một sốbiện pháp cụ thể sau:
7.1.8.3.1 Làm gương cho học sinh và tạo mỗi quan hệ thầy trò tốt đẹp
Với suy nghĩ: muốn giáo dục tốt cho học sinh thì bản thân người giáo viên cầnđược học sinh tin yêu, kính trọng; do vậy tôi luôn cố gắng tu dưỡng bản thân về mọimặt như: Chuyên môn nghiệp vụ, tư thế tác phong, hành vi, cử chỉ, lời nói cũng nhưlối sống.Với học sinh tôi luôn gần gũi thương yêu và tôn trọng các em Sẵn sàng giúp
đỡ các em và tạo điều kiện cho các em giúp đỡ người khác
Việc đánh giá học sinh luôn công bằng, công khai Ngoài ra tôi luôn khuyếnkhích học sinh bày tỏ những suy nghĩ của mình trước tập thể, trước thầy cô Từ đó tôiđược học sinh tin yêu, quý mến, các em mạnh dạn bày tỏ những băn khoăn thắc mắc
và được giải thích kịp thời cụ thể, tình cảm thầy trò gắn bó hơn Khi đó việc làm theo
sự chỉ dẫn của thầy giáo "bắt trước" cô giáo trong lối sống trong rèn luyện đã trởthành nhu cầu Từ trong suy nghĩ của số đông học sinh đặc biệt là học sinh nữ, các
6
Trang 8download by : skknchat@gmail.com
Trang 9em thích mời thầy giáo làm chủ trò trong các trò chơi hay nhờ thầy phân xử nhữngthắc mắc trong mối quan hệ mà các em gặp trong cuộc sống ở nhà cũng như ở trường.
Bởi vậy tôi đã nắm được các thông tin cần thiết, nhanh chóng và chính xác Từ
đó có các biện pháp giáo dục, uốn nắn kịp thời đối với tập thể lớp và từng cá nhânhọc sinh đồng thời bản thân tôi cũng tự nhận ra các sai lầm và kịp thời điều chỉnhtrong công việc
7.1.8.3.2 Kiện toàn tổ chức lớp
Dựa vào điều kiện hoàn cảnh gia đình, năng lực học tập và ý thức đạo đức, khu
ở của học sinh, tôi biên chế lớp theo tổ Đảm bảo trong một tổ có đầy đủ các đốitượng học sinh, có học sinh đạo đức tốt, có học sinh có ý thức cá nhân Tôi chia lớpthành 4 tổ, mỗi tổ gồm 7 hoặc 8 học sinh Những học sinh cùng thôn hoặc gần nhànhau tôi xếp vào cùng một tổ Như vậy học sinh có điều kiện giúp đỡ nhau học tập ởnhà cũng như ở lớp Một số học sinh có năng lực tốt kèm một số học sinh còn chậm.Các em có ý thức tốt kèm những em có ý thức tự do
Dựa vào ý thức điều tra tôi phân tích cho học sinh cả lớp thấy rõ để các em cửbầu ra những bạn có năng lực, có ý thức trách nhiệm cao, hoàn cảnh gia đình thuậnlợi, nhanh nhẹn và hoạt bát vào ban cán sự lớp Ban cán sự lớp cùng giáo viên xâydựng một tập thể lớp vững mạnh
Việc bầu và chọn ban cán sự lớp là vấn đề tôi rất quan tâm và chú ý Vì đây làlực lượng nòng cốt giúp giáo viên trong công tác chủ nhiệm lớp, lớp có phong trào tựquản tốt hay không đều phụ thuộc vào đội ngũ cán sự lớp Do vậy tuy ở cấp tiểu học,xong ban cán sự lớp tôi cử 5 em (Trong đó 1 em lớp trưởng phụ trách chung, 1 emlớp phó phụ trách học tập, 3 em còn lại phụ trách từng mặt: lao động, văn nghệ, thểdục vệ sinh )
Sau khi kiện toàn tổ chức xong, tôi bồi dưỡng các em cán sự lớp một buổi Tôihưỡng dẫn chi tiết cụ thể đến từng em, giao nhiệm vụ cụ thể
Ví dụ: Mỗi em một quyển sổ theo dõi từng mặt mình phụ trách từng tuần; mỗituần kẻ rõ thứ, ngày tức là ghi nhật kí hàng ngày cuối tuần ban cán sự sơ kết Lớptrưởng cùng giáo viên chủ nhiệm tổng hợp khen, chê nhắc nhở kịp thời Đồng thờigiáo viên chủ nhiệm họp bàn với ban cán sự lớp đề ra phương hướng nhiệm vụ chotuần kế tiếp và tháng tiếp theo
7.1.8.3.3 Xây dựng chỉ tiêu phấn đấu cho lớp, lên kế hoạch hoạt động và
tổ chức thực hiện
7
download by : skknchat@gmail.com
Trang 10Tôi xây dựng kế hoạch thăm gia đình học sinh ngay từ đầu năm học, những đốitượng học sinh có hoàn cảnh khó khăn và học sinh có ý thức tự do tôi đã quan tâm và
đi thăm đầu tiên đẻ nắm tình hình, từ đó tôi xây dựng kế hoạch theo từng tuần, từngtháng và cả năm học
Thông qua lớp trong giờ sinh hoạt, tôi giao chỉ tiêu đến từng tổ, yêu cầu tổ giaochỉ tiêu đến từng bàn, từng cá nhân để học sinh tự quản và giúp đỡ nhau cùng hoànthành kế hoạch của mình đồng thời áp dụng những hình thức thi đua, khen thưởng vàđộng viên kịp thời đối với các em có tiến bộ trong từng tuần, từng tháng
Biểu số 2.Chỉ tiêu phấn đấu năm học 2019-2020
Môn học và hoạt động
Hoàn
Hoànthành
thànhtốt
9
Tôi lên kế hoạch hoạt động từng tháng, từng tuần của lớp mình theo chủ điểmnăm học và hợp với đặc điểm tình hình học sinh trong lớp để kế hoach có thể thực thi
đi vào hoạt động có hiệu quả
7.1.8.3.4 Phát huy tiềm năng sẵn có của học sinh trong và ngoài nhà trường
a Học sinh có hoàn cảnh khó khăn
Với các em có hoàn cảnh khó khăn như bố mẹ li thân, gia đình khó khăn vềkinh tế có 5 đối tượng tôi giao về 4 tổ; tổ 1: 1 em ; tổ 2: 1 em; tổ 3: 1 em; tổ 4: 2 em.Trước hết, sau khi điều tra nắm rõ hoàn cảnh 6 em đó, ngay đầu năm tôi chủ độngđến thăm gia đình từng em Tôi động viên khuyến khích các em cố gắng, tạo sự gầngũi giữa tôi với gia đình học sinh Tôi động viên các em cùng khu đến gia đình 6 em
đó học nhóm và giúp đỡ các bạn học tập, vừa có thời gian rỗi rãi đỡ đần một số việccho gia đình bạn Đối với những em có hoàn cảnh khó khăn tôi bàn với cán sự lớp vàhội cha mẹ học sinh phát động phong trào trong lớp "cùng giúp bạn vượt khó" Bằnghình thức quyên góp, ủng hộ sách, vở, bút, phấn, kể cả quần áo giầy dép Qua biệnpháp này, tôi thấy các em gần gũi nhau hơn Bên cạnh đó, với phương thức giao chỉ
8
Trang 11download by : skknchat@gmail.com
Trang 12tiêu đến từng tổ, việc giúp đỡ nhau của các em cũng rõ hơn Rất nhiều em mang thừabảng phấn để sẵn sàng giúp đỡ những em quên hoặc thiếu Do vậy các phong tràohọc tập và rèn luyện của lớp tôi ngày một nổi trội và rất nền nếp.
b Với học sinh hư được cưng chiều
Đối với những học sinh gia đình khá nhưng được cưng chiều, tính tự do ỷ lạicòn cao Với những em này ngoài việc tổ nhóm giúp đỡ tôi trực tiếp gặp riêng từng
em sau khi mắc khuyết điểm, khuyên dăn và trao đổi cùng gia đình để giáo dục Đặcbiệt với những em khi có tiến bộ là tôi phân ngay trách nhiệm (ví dụ làm nhómtrưởng hoặc phụ trách giúp đỡ một em khác nào đó) Tôi thường xuyên tìm nhữngđiểm tốt của các em để tuyên dương kịp thời Do vây các em tiến bộ rất nhanh
Đặc biệt với những học sinh cá biệt tôi thường xuyên gần gũi giao việc cho các
em Bằng biện pháp nêu gương liên tục, tôi luôn theo dõi và nêu những việc tốt củacác em trước lớp, hạn chế phê bình các em ở chỗ đông người Nếu các em mắckhuyết điểm tôi gặp riêng trao đổi, phối hợp chặt chẽ với gia đình
c Việc duy trì tỉ lệ chuyên cần
Nếu trong lớp có học sinh nghỉ học không phép, không có lí do Tôi chưa vộikhiển trách ngay mà tôi yêu cầu tổ trưởng cùng một số bạn đến gia đình thăm hỏi đểbiết rõ lí do nghỉ học Nếu là khó khăn hoặc có gì vướng mắc chưa kịp viết giấy báocáo thì giúp đỡ động viên em đó kịp thời Việc làm này của tôi được nhiều phụ huynhtin cậy, bởi họ thấy con em họ thực sự được quan tâm
d Giáo dục đạo đức thông qua các giờ học
Tôi thường xuyên giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các bài đạo đức vàcác bài gảng khác ở trên lớp bằng cách tự liên hệ thực tế từ chung đến riêng và cụ thểtrong lớp học để các em nhận thức đúng đắn vấn đề, từ đó vận dụng thực hành trongcuộc sống
e Bồi dưỡng nhân tố điển hình trong lớp
Qua khảo sát, xác định nhân tố điển hình tôi trực tiếp phân chỗ ngồi để các emgiúp đỡ nhau trong học tập và các hoạt động khác, tôi thường xuyên nêu gương vềtừng mặt cụ thể của các em này để tập thể học tập
g Xây dựng bàn học tốt trong tuần
Ngay từ đầu năm học các em được chép đầy đủ nội quy, quy định của lớp.Trong đó có một nội quy mà các em thi đua sôi nổi nhất, tiêu chuẩn ngắn gọn, dễ nhớ
đó là tiêu chuẩn: Bàn học tốt là bàn học thực hiện tốt 3 không trong một tuần.
9
download by : skknchat@gmail.com