Bản thân tôi đa tìm hiêu tai liêu, hoc hoi kinh nghiêm, suy nghi va tìm toi đê lam sao tìm ra nhiêu biện phá́p sáng tạo, đôi mơi hì̀nh thức trong viêc tô chưc các hoạt động ch
Trang 1SÁNG KIẾN CẢI TIẾN KỸ THUẬT
Đề tài: “Một số biện pháp nâng cao hiệ̣u quả cho trẻ 3-4 tuổi lam quen với cá́c biểu tượng sơ đẳng về toá́n từ việ̣c á́p dụng phương
phá́p giá́o dục lấy trẻ làm trung tâm”
1 Phần mở đầu.
1.1 Lý do chọn đề tài:
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động cho trẻ làm quen với cá́c biểu tượng ban đầ̀u về toá́n là mộ̣t trong ba nộ̣i dung chính của lĩnh vực phá́t triển nhận thức Làm quen với toá́n ngay từ tuổi mầ̀m non là mộ̣t việc hết sức cầ̀n thiết và đúng đắn giúp trẻ tì̀m tòi, quan sá́t, so sá́nh nhận biết mộ̣t cá́ch linh hoạ̣t Những biểu tượng và kỹ năng toá́n học được hì̀nh thành ở trẻ mầ̀m non như nhưng khái niêm đơn giản vê số lương, kich thươc, hình dạng, định hương không gian là cơ sở để trẻ nắm những kiến thức, kỹ năng toá́n học phức tạ̣p hơn nữa và là nền tả̉ng giúp trẻ dễ dàng học toá́n ở trường tiểu học Việc tổ chức hợp lý quá́ trì̀nh hì̀nh thành biểu tượng toá́n học sơ đẳng cho trẻ dưới sự hướng dẫn của người lớn đả̉m bả̉o sự phá́t triển trí tuệ, góp phầ̀n phá́t triển ngôn ngữ thông qua việc trẻ nắm cá́c thuật ngữ toá́n học và có vai trò đặc biệt trong sự phá́t triển hứng thú, hì̀nh thành cá́c mố́i quan hệ như: mố́i quan hệ giữa giá́o viên với nhóm trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trường xung quanh Vì̀ vậy, việc dạ̣y học những kiến thức sơ đẳng toá́n học không chỉ góp phầ̀n phá́t triển cá́c năng lực nhận biết, năng lực học tập cho trẻ, mà còn góp phầ̀n giá́o dụ̣c toàn diện nhân cá́ch trẻ
Trong quá́ trì̀nh công tá́c và giả̉ng dạ̣y tôi luôn băn khoăn, tự hỏi vì̀ sao trong cá́c tiết dạ̣y văn học và âm nhạ̣c luôn đem lạ̣i cho trẻ sự hứng thú, hấp dẫn nhưng ngược lạ̣i đố́i với cá́c tiết hoạ̣t độ̣ng toá́n học thì̀ tôi thấy trẻ hầ̀u như không có hứng thú và sự chú ý tiếp thu bài giả̉ng Phả̉i chăng vì̀ trẻ không thích học hay cá́ch dạ̣y của cá́c giá́o viên không đúng cá́ch, không lôi cuố́n hấp dẫn đố́i với trẻ, hay là do bả̉n chất khuôn mẫu của toá́n học nó đã không mượt mà, lôi cuố́n ở trẻ
La một giáo viên dạy lơp 3-4 tuôi, tôi nhân thây trong quá trình dạy tre lam quen vơi toán đê giup tre nhân biêt sâu săc, co đươc nhưng kiên thưc ma mình mong muốn thì vân
đê không thê thiêu đươc đo la phương pháp truyên đạ̣t kiên thưc cua giáo viên đên vơi tre Giáo viên cần phải tìm toi, khám phá, nghiên cưu đê truyên tải nhưng kiên thưc nội dung cần mang đên cho tre, sao cho tre cảm thây đơn giản, gần gũi ma lại dê hiêu Quá trình tô chưc các hoạt động cho tre 3-4 tuôi lam quen vơi cá́c biểu tượng ban đầ̀u về toá́n, tôi nhân thây muốn cho tre tham gia hoạt động đạt hiêu quả cao ngoài việc duy trì̀ cá́c phương phá́p dạ̣y và học truyền thố́ng, thì̀ việc á́p dụ̣ng phương phá́p mới đặc biệt là phương phá́p giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm giup tre lĩnh hộ̣i cá́c kiến thức mộ̣t cá́ch tự nhiên, đơn giả̉n, phù hợp với khả̉ năng nhận thức của trẻ rất quan trọng Theo Tiến sĩ Phan Thị̣ Thu Hiền:
“Chương trình giáo dục mầm non tốt là một chương trình lấy trẻ làm trung tâm Có nghĩa là
nó được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát
Trang 2download by : skknchat@gmail.com
Trang 3triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ”.
Bản thân tôi đa tìm hiêu tai liêu, hoc hoi kinh nghiêm, suy nghi va tìm toi đê lam sao tìm ra nhiêu biện phá́p sáng tạo, đôi mơi hì̀nh thức trong viêc tô chưc các hoạt động cho tre làm quen với cá́c biểu tượng sơ đẳng về toá́n Qua á́p dụ̣ng quan điểm, phương phá́p giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm nhưng hiêu quả đạt đươc tư khi vân dụng sáng tạo là tô chưc thanh công nhiêu tiêt dạy thao giảng, tâp huân, chuyên đê, hoạt động hoc, hoạt động hang ngay đa thuc đẩy quá trình tô chưc các hoạt động cho tre trơ nên hâp dân va phong phu hơn Quá trình thưc hiên á́p dụ̣ng phương phá́p lấy trẻ làm trung tâm giúp tôi đuc rut đươc
một số kinh nghiêm va lưa chon đê tai: “Môt sô biên phap nâng cao hiệu quả cho trẻ 3-4
tuổi lam quen vơi các biểu tượng sơ đẳng về toán từ việc áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” Mong rằng tư nhưng biện phá́p nay co thê gop phần vao viêc hương dân
tre hoạt động một cách tich cưc va đạt đươc hiêu quả hơn.
1.2 Điểm mớ́i và phạm vi á́p dụng của đề tài:
1.2.1 Điểm mớ́i của đề tài:
Trên thực tế có nhiều đồng nghiệp đã viết về đề tài này Tuy nhiên mỗi đề tài đề cập đến những khía cạ̣nh khá́c nhau của việc giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm phù hợp với tì̀nh hì̀nh thực tế ở mỗi lớp Bên cạ̣nh đó, qua việc vận dụ̣ng đề tài này vào thực tiễn rất nhiều giá́o viên tỏ ra đam mê, yêu thích Đặc biệt đố́i với trẻ có sự chuyển biến thật sự về mọi mặt Trẻ tự tin, mạ̣nh dạ̣n, chủ độ̣ng trong mọi hoạ̣t độ̣ng
Năm học 2019-2020, cấp học mầ̀m non đang tiếp tụ̣c thực hiện chuyên đề về xây dựng trường mầ̀m non lấy trẻ làm trung tâm để không ngừng nâng cao chất lượng giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầ̀m non trên toàn huyện
Để đạ̣t được hiệu quả̉ cao trong công tá́c nâng cao chất lượng giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm trong lớp tôi, bả̉n thân tôi đã tham khả̉o mộ̣t số́ đề tài của mộ̣t số́ đồng nghiệp, cá́c đồng nghiệp đã làm về đề tài này Riêng bả̉n thân tôi mạ̣nh dạ̣n đưa ra mộ̣t số́ biện phá́p hướng dẫn trẻ 3-4 tuổi làm quen với toá́n đạ̣t hiệu quả̉ cao thông qua việc á́p dụ̣ng phương phá́p giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm Đồng thời tập trung vào những mặt đã làm được, đề xuất những hì̀nh thức mới mà giá́o viên đã á́p dụ̣ng phương phá́p dạ̣y học lấy trẻ làm trung tâm để tổ chức cho trẻ làm quen với cá́c biểu tượng ban đầ̀u về toá́n có hiệu quả̉
mà phương phá́p truyền thố́ng trước đây chưa làm được
1.2.2 Phạm vi á́p dụng:
Với đề tài này, tôi đã á́p dụ̣ng tạ̣i trường mầ̀m non nơi tôi công tá́c nhằ̀m nâng cao chất lượng giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầ̀m non trong năm học
2019-2020 Đề tài này có thể á́p dụ̣ng rộ̣ng rãi, có hiệu quả̉ đố́i với lớp mẫu giá́o 3-4 tuổi trong nhà trường trong năm học này và những năm tiếp theo
Nộ̣i dung đề tài được viết trên tinh thầ̀n tổng hợp những kinh nghiệm của bả̉n thân, chủ yếu là những giả̉i phá́p trong việc nâng cao hiệu quả̉ cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với cá́c biểu tượng sơ đẳng về toá́n từ việc á́p dụ̣ng phương phá́p giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm
Trang 4bả̉o đả̉m tất cả̉ trẻ đều được tạ̣o cơ hộ̣i học tập qua chơi bằ̀ng cá́c hì̀nh thức khá́c nhau phù hợp với nhu cầ̀u hứng thú và khả̉ năng của bả̉n thân trẻ
2 Phần nội dung:
2.1.Thực trạng nộ̣i dung cần giải quyết:
Năm học 2019-2020, bả̉n thân tôi trực tiếp giả̉ng dạ̣y lớp mẫu giá́o bé 3-4 tuổi với tổng số́ là 34 chá́u Bước vào thực hiện đê tai nay lớp chúng tôi có được những thuận lợi và gặp mộ̣t số́ khó khăn sau:
2.1.1 Thuận lợi:
Hoạ̣t độ̣ng của lớp được sự quan tâm chỉ đạ̣o chặt chẽ của Phòng GD-ĐT Lệ Thủy, ban giá́m hiệu nhà trường và tổ chuyên môn
Trương được đầ̀u tư xây dựng cơ sở vật chất kiên cố, trang thiết bị̣ khá đầ̀y đủ đảm bảo viêc hoc tâp va sinh hoạt cua tre
Ban giá́m hiệu nhà trường có kinh nghiệm, luôn quan tâm, chỉ đạ̣o sá́t sao
Trương la đơn vị đi đầu trong viêc thưc hiên phá́t triển chương trình giáo dục mầm non, các chuyên đê trong tâm phục vụ cho tâp huân cua Sơ, Phong giáo dục
Đa số́ phụ̣ huynh nhiệt tì̀nh, có nhận thức về việc học tập của con em mì̀nh
Tre ơ cung một độ tuôi nên mưc độ nhân thưc tương đối đông đêu vì vây viêc dạy tre
ơ lơp rât thuân lơi Bả̉n thân tôi cũng có nhiều cố́ gắng trong quá́ trì̀nh tự học, tự rèn luyện, tì̀m tòi những nộ̣i dung mới để tạ̣o hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạ̣t độ̣ng với cá́c chủ đề
Bả̉n thân tôi luôn tích cực làm đồ dùng đồ chơi từ việc tận dụ̣ng những nguồn nguyên vật liệu phê thải rôi xử ly sạch để có thể biến chúng thành những dụ̣ng cụ̣ học tập và đồ chơi đơn giả̉n giúp trẻ được học, được khá́m phá́ và khắc sâu kiến thức
2.1.2 Khó khăn:
Hoạ̣t độ̣ng “cho trẻ làm quen với cá́c biểu tượng sơ đẳng về toá́n” la một hoạt động kho đoi hoi sư chinh xác, khoa hoc nên giáo viên phải năm vưng phương pháp môn hoc, linh hoạt sáng tạo khi tô chưc các hoạt động cho tre Bên cạnh đo số lương đô dung đô chơi cua các công ty sản xuât phục vụ cho môn hoc con it, đơn sơ va giá thanh cao Số́ lượng chá́u trong lớp khá́ đông, nhiều chá́u chưa học qua nhà trẻ nên còn nhút nhá́t ,không chủ độ̣ng tham gia vào cá́c hoạ̣t độ̣ng tập thể Do vậy nên một số tre tiêp thu bai con hạn chê
Phương phá́p dạ̣y truyền thố́ng, cô truyền thụ̣ kiến thức trẻ làm theo nên trẻ không hứng thú
Đầ̀u năm học này tôi đã tổ chức một số hoạt động cho tre lam quen vơi toán qua đó tôi nhận thấy rằ̀ng mộ̣t số́ trẻ chưa tự giá́c, chưa hứng thú tham gia vào hoạ̣t độ̣ng hoặc tham gia không tích cực, cụ̣ thể:
Tông số tre Tre hưng thu Tre chưa hưng thu
Trang 533 20/33 chiêm 60,6% 12/33 chiêm 36,3%
Nhân thây kêt quả chât lương trên cua tre chưa cao bả̉n thân tôi luôn suy nghĩ, tì̀m
ra những biện phá́p triển khai, đặc biệt là á́p dụ̣ng phương phá́p dạ̣y học lấy trẻ làm trung tâm để trẻ được hoạ̣t độ̣ng cá́ nhân, hoạ̣t độ̣ng nhóm mộ̣t cá́ch tích cực, kiến thức của trẻ được bổ sung và củng cố́ phong phú, giúp trẻ tham gia hoạt động hiêu quả hơn
2 2 Một số giải pháp:
2.2.1 Tham mưu mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị.
Đố́i với trường học nói chung và trường mầ̀m non nói riêng thì̀ cơ sở vật chất, trang thiết bị̣ dạ̣y học có tầ̀m quan trọng chiến lược, có tính chất quyết đị̣nh chất lượng giá́o dụ̣c
và dạ̣y học trong nhà trường Cơ sở vật chất, trang thiết bị̣, đồ dùng, đồ chơi phụ̣c vụ̣ dạ̣y học là phương tiện để chuyển tả̉i kiến thức tư duy cho trẻ Đặc biệt, phá́t triển chương trì̀nh giá́o dụ̣c mầ̀m non theo quan điểm giá́o dụ̣c lấy trẻ làm trung tâm thì̀ việc đầ̀u tư cơ sở vật chất, trang thiết bị̣ rất cầ̀n thiết để nâng cao chất lượng chăm sóc giá́o dụ̣c trẻ Vì̀ vậy, việc đầ̀u tư cơ sở vật chất, trang thiết bị̣ và sử̉ dụ̣ng có hiệu quả̉ sẽ góp phầ̀n rất lớn trong nâng cao chất lượng giá́o dụ̣c theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Năm học 2019-2020, tôi đã tích cực tham mưu với ban giá́m hiệu nhà trường mua sắm đầ̀y đủ cá́c loạ̣i đồ dùng đồ chơi, cá́c trang thiết bị̣ phụ̣c vụ̣ cho cá́c hoạ̣t độ̣ng chăm sóc giá́o dụ̣c trẻ trong lớp
Ví dụ: Ngay từ đầ̀u năm học, tôi đã đưa nộ̣i dung cá́c hạ̣ng mụ̣c đồ dùng đồ chơi cầ̀n
mua trong năm đặc biệt là cá́c đồ dùng đồ chơi phụ̣c vụ̣ cho trẻ làm quen cá́c biểu tượng sơ đẳng về toá́n như cá́c đồ dùng học tập (bút chì̀, tranh lô tô cá́c loạ̣i, bộ̣ đồ dùng học toá́n cho cô và trẻ, vở toá́n ) để ban giá́m hiệu có kế hoạ̣ch chủ độ̣ng trong việc trang cấp hay mua sắm đồ dùng đồ chơi cho trẻ
Tuyên truyền với phụ̣ huynh về tầ̀m quan trọng, mụ̣c đích sử̉ dụ̣ng đồ dùng đồ chơi phụ̣c vụ̣ hoạ̣t độ̣ng của trẻ ở lớp, từ đó phụ̣ huynh sưu tầ̀m cá́c loạ̣i đồ dùng phế thả̉i trong sinh hoạ̣t hàng ngày đem tới lớp để giá́o viên làm cá́c đồ dùng cho trẻ như vỏ hộ̣p sữa, cá́c loạ̣i chai nhựa tá́i sử̉ dụ̣ng vừa rẻ tiền, vừa hấp dẫn trẻ
2.2.2 Làm tố́t công tá́c tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệ̣p vụ:
Phả̉i nói rằ̀ng việc tự học hỏi để nâng cao năng lực, kỹ năng nghề nghiệp là điều đặt lên hàng đầ̀u cho mỗi giá́o viên Hiểu rõ điều đó, bả̉n thân tôi đã tranh thủ mọi cơ hộ̣i, điều kiện có thể để tì̀m tòi, học hỏi, sá́ng tạ̣o bằ̀ng nhiều cá́ch khá́c nhau: Tham quan trường bạ̣n, dự giờ, tì̀m hiểu qua sá́ch, bá́o, cá́c phương tiện thông tin đạ̣i chúng trong đó mạ̣ng internet là mộ̣t kênh thông tin phong phú cho những ai muố́n góp nhặt kinh nghiệm cho bả̉n thân
Việc nắm vững đặc điểm tâm sinh lý độ̣ tuổi của trẻ để có cá́c phương phá́p tá́c độ̣ng phù hợp, kích thích tính tò mò, hứng thú ở trẻ là mộ̣t trong những biện phá́p tôi luôn quan tâm Ngoài ra, tôi cũng luôn dành nhiều thời gian nghiên cứu chương trì̀nh GDMN mới
để nắm vững mụ̣c tiêu, nộ̣i dung, phương phá́p giá́o dụ̣c trẻ Tham gia đầ̀y đủ cá́c buổi sinh
Trang 6hoạ̣t chuyên đề của trường, của phòng, của sở, của Bộ̣ GD&ĐT Tham gia lớp học nâng cao trì̀nh độ̣ chuyên môn nghiệp vụ̣ Luôn có ý thức học hỏi đồng nghiệp trong trường, trong cụ̣m như dự giờ, tham quan để rút những kinh nghiệm cho bả̉n thân trong công tá́c chăm sóc giá́o dụ̣c trẻ Nghiên cứu kỹ modun 22 ứng dụ̣ng phương phá́p dạ̣y học tích cực trong lĩnh vực phá́t triển nhận thức
Ví dụ: Khi tô chưc cho tre lam quen vơi cá́c biểu tượng sơ đẳng về toán tôi luôn
danh thơi gian trao đôi, hoc hoi kinh nghiêm từ Ban giám hiêu, tô mạng lươi chuyên môn, thảo luân vơi chị em đông nghiêp đê đưa ra hình thưc tô chưc hay nhât, phu hơp vơi tre va phu hơp vơi chu đê hoạt động
2.2.3 Tăng cường làm đồ dùng, đồ chơi dạy học từ cá́c nguyên vật liệ̣u sẵn
có ở địa phươngi.
Đăc trưng cua hoạt động cho tre lam quen vơi toán la tinh chinh xác va khoa hoc cao Môi hoạt động cung câp cho tre một kiên thưc khác nhau đoi hoi phải co nhưng đô dung, đô chơi khác nhau, phu hơp vơi nội dung, chu đê va hình thưc tô chưc tiêt hoc
Lam đô dung trưc quan gop phần tăng tinh hâp dân cua giơ hoc, tôi vân dụng các nguyên vât liêu sẵn co như: Vo ngao, hột, hạt, đá, soi, hộp sưa,… đê tạo ra nhưng đô dung hoc tâp đẹp phong phu hâp dân, lạ măt co nội dung găn bo vơi cuộc sống cua tre, phu hơp vơi tưng chu đê
Vi du: Dung lon sưa nho lam nhưng con meo, vo ngao lam thanh nhưng đan cá,vả̉i
vụ̣n làm thành cá́c loạ̣i quả̉, bông hoa, thìa nhưa lam chuôn chuôn, len quân thanh con ga… tạo đươc sư hâp dân trong giơ hoc
Khi lam đô dung đô chơi cho tre lam quen vơi cá́c biểu tượng ban đầ̀u về toán phục vụ một nội dung dạy, tôi luôn suy nghi tìm toi đê lam ra nhưng đô dung đô chơi co mối quan
hê logic vơi nhau
Vi du: Khi dạy tre số lương 5 tôi đa chon căp đối tương la Ga va Trưng đê dạy, tre
lâp nhom đối tương co số lương 5, ga va trưng co mối quan hê logic vơi nhau: Ga đe ra trưng,…
Nghiên cưu lam đô dung sao cho một đô dung co thê cung câp cho tre nhiêu kiên thưc khác nhau, sử dụng cho nhiêu hoạt động khi đo đô dung đo se co hiêu quả sử dụng rât lơn, viêc khai thác tối đa các đô dung hoc tâp se tiêt kiêm đươc rât lơn nhưng chi phi va thơi gian khi lam đô dung
Vi du: Lam bảng tông hơp bằng bìa Ao, trên đo co dán hình ảnh các con vât đươc
găn bằng các miêng dinh co thê thay đôi số lương va vị tri khi sử dụng phu hơp vơi mục đich giảng dạy khác nhau Dạy tre định hương không gian: Trên, dươi, trươc, sau, phải, trái, dạy tre vê tâp hơp số đêm Dạy tre vê hình dạng, kich thươc
Các đô dung, đô chơi cho tre phải đảm bảo tinh thẩm my, an toan trong sử dụng va
co độ bên cao Đăc trưng cua tre la thich khám phá vì thê đô chơi cho tre phải an toan, không gây thương tich cho tre Khi lam đô dung đô chơi tôi thương kêt hơp nhiêu mau săc vơi nhau đê tạo ra nhưng đô dung đẹp, sinh động hơp vơi sơ thich cua tre
2.2.4 Chọn cá́c nộ̣i dung lông ghép tích hơp các hoat động vao giơ hoc:
Trang 7Đê lông ghep tich hơp các hoạt động vao giơ hoc đoi hoi giáo viên co sư sáng tạo linh hoạt va kheo leo khi vân dụng, quá trình vân dụng tich hơp cần lưa chon nội dung phu hơp, logic, tránh quá trình hoạt động trơ nên rơi rạc chăp vá
Giáo viên phối hơp phương pháp dạy hoc khác nhau như: kê chuyên, chơi tro chơi, bai hát đê dân dăt tre vao tiêt hoc một cách nhẹ nhang ma không thụ động
Vi du 1: Tre hát mua bai: “Chú gà trố́ng gọi” đê tạo hưng thu, dân dăt tre vao giơ
hoc: “Nhận biết cá́c buổi: Sá́ng, trưa, chiều, tố́i”
Vi du 2: Cho tre thăm mô hình trang trạ̣i chăn nuôi co các loại con vật khá́c nhau
như con lợn, con gà, con vị̣t, con chó, con thỏ tạo tình huống lôi cuốn tre vao hoạt động:
“Tá́ch gộ̣p nhóm đố́i tượng trong phạ̣m vi 4” trong chu đê Độ̣ng vật
Ví dụ 3: Trẻ há́t múa về chú bộ̣ độ̣ trước khi vào hoạ̣t độ̣ng “Xá́c đị̣nh vị̣ trí phía
phả̉i-phía trá́i”
Qua đó giáo viên vưa lông ghep hoạt động âm nhac, hoạt động khám phá xa hội, giáo dục tre hăng say hoc tâp, giư gìn đô dung cẩn thân Dưa trên nhưng kinh nghiêm tre
đa co đê dân dăt tre thu nhân kiên thưc mơi va đê lam đươc điêu đo thì giáo viên phải la chiêc cầu nối biên các hoạt động giưa tre va cô thanh các hoạt động giưa tre vơi tre đê tre
tư kiêm tra lân nhau, bay cho nhau cách đoc, cách đêm, cách chơi
Ngoai ra giáo viên phải biêt sử dụng hơp ly các biên pháp, biêt giải quyêt tình huống một cách mêm deo, biêt tân dụng các thơi cơ tình huống dê dạy
2.2.5 Xây dưng giơ day trên lớp theo phương phá́p lấy trẻ làm trung tâm:
Thay đổi phương phá́p dạ̣y học cho trẻ là việc làm mấu chố́t để giúp trẻ nâng cao hiệu quả̉ việc cho trẻ làm quen cá́c biểu tượng sơ đẳng về toá́n Phương phá́p dạ̣y học tích cực á́p dụ̣ng trong quá́ trì̀nh tổ chức cho trẻ làm quen cá́c biểu tượng sơ đẳng về toá́n không
có nghĩa là gạ̣t bỏ cá́c phương phá́p giá́o dụ̣c truyền thố́ng như làm mẫu, quan sá́t, đàm thoạ̣i, thực hành, luyện tập… mà nó kế thừa và phá́t huy hết những ưu điểm và khả̉ năng có sẵ̃n của phương phá́p truyền thố́ng, đồng thời phố́i hợp cá́c phương phá́p trong quá́ trì̀nh tổ chức cá́c hoạ̣t độ̣ng của trẻ mộ̣t cá́ch khéo léo, hợp lý nhằ̀m phá́t huy tố́i đa hoạ̣t độ̣ng tích cực nhận thức và sự hợp tá́c, chủ độ̣ng, tư duy sá́ng tạ̣o của trẻ
Cụ̣ thể với việc tổ chức cá́c hoạ̣t độ̣ng học cho trẻ làm quen với toá́n thay bằ̀ng cá́c phương phá́p cũ là cô làm mẫu sau đó trẻ làm theo hay trẻ thực hiện theo yêu cầ̀u của cô trước thì̀ tôi lạ̣i cho trẻ làm theo ý thích trước, trẻ nêu ý tưởng, cả̉ lớp thả̉o luận, cô chỉ là người khá́i quá́t, tổng hợp cá́c ý tưởng, cá́ch làm của trẻ Sau đó mời trẻ thực hiện theo yêu cầ̀u và luyện tập
Ví dụ1: Đề tài: “Xếp xen kẻ 2đố́i tượng trong phạ̣m vi 4” Tôi thực hiện á́p dụ̣ng
phương phá́p lấy trẻ làm trung tâm theo thứ tự sẽ như sau:
+ Cho trẻ quan sá́t trên cơ thể cô có điểm gì̀ nổi bật
+ Trẻ sắp xếp xen kẽ theo ý thích
+ Cô cho trẻ nói lên cá́ch sắp xếp xen kẽ của mì̀nh
+ Cả̉ lớp thả̉o luận, xem xét cá́c cá́ch sắp xếp xen kẽ
+ Cô tổng hợp cá́c cá́ch sắp xếp xen kẽ
Trang 8+ Cho trẻ sắp xếp xen kẽ theo yêu cầ̀u của cô.
+ Trò chơi theo nhóm: Sắp xếp xen kẽ trang trí hoa lá́, lên cà vạ̣t, nơ …
Ví dụ 2: Đề tài: “Nhận biết hì̀nh tròn hì̀nh vuông” Thứ tự cá́c bước như sau:
+ Trẻ chơi với bóng trên nền nhạ̣c
+ Tre cầm các hì̀nh, xem, sơ, va nêu nhân xet
+ Luyên tâp goi tên các hì̀nh
+ Lần lươt tưng nhom luyên tâp
+ Sử dụng các hì̀nh đê chơi lăp ghep mô hình
Qua phương phá́p này, tôi đã loạ̣i bỏ cá́ch dạ̣y và học mộ̣t cá́ch thụ̣ độ̣ng “cô nói, trẻ nghe” khuyến khích sự sá́ng tạ̣o của trẻ mộ̣t cá́ch tố́i đa
Song song với việc thay đổi phương phá́p thì̀ việc thay đổi hì̀nh thức dạ̣y học cũng được tôi luôn chú trọng Việc tô chưc cho tre hoạt động tuy thuộc vao điêu kiên cua lơp, đối tương tre va không gian hoạt động mà tôi thay đổi hì̀nh thức mộ̣t cá́ch mềm dẻo, linh hoạ̣t
Từ đó đưa lạ̣i sự mới lạ̣ trong cá́ch thức tổ chức giúp trẻ hứng thú hơn
Vi du 1: Giơ định hương trong không gian co thê tô chưc cho tre hoạt động ngoai
trơi (chu đê: giao thông đê tre co thê thây đươc các phương tiên giao thông đi lại, thây đươc ngươi tham gia giao thông đê tre dê xác định va khi cho tre chơi tro chơi ngoai trơi thì tre cảm nhân đươc thưc tê hơn, sáng tạo hơn va tre đươc hoạt động tich cưc dê nhân biêt ma nội dung vân không thay đôi
Vi du 2: Giơ “Săp xêp xen kẽ” chu đê Nghê nghiêp:
+ Cho tre hát mua: Hát vê đảo xa
+ Tham quan mô hình đảo Trương Sa, tro chuyên vê mô hình
+ Tre di chuyên xêp thanh đội hình chư U đê cung thưc hiên cách săp xêp
+ Cho tre luyên tâp cách săp xêp bằng cách sử dụng but trên bảng tương tác điên tử
+ Bằng kinh nghiêm cua tre tô chưc cho tre luyên tâp vơi các đô dung cua chu bộ đội hải quân
Nếu như với cá́c tiết dạ̣y làm quen với toá́n theo cá́c phương phá́p truyền thố́ng chủ yếu trẻ hoạ̣t độ̣ng theo lớp đa số́ thì̀ với phương phá́p lấy trẻ làm trung tâm này, cá́c tiết dạ̣y tôi luôn đề cao hoạ̣t độ̣ng nhóm nhỏ để nhằ̀m giúp trẻ phá́t triển khả̉ năng chia sẻ, hợp tá́c, kỹ năng làm việc nhóm
Ví dụ̣: Phầ̀n luyện tập của tiết “Tá́ch gộ̣p1 nhóm đố́i tượng trong phạ̣m vi 4”; chủ đề
“Độ̣ng vật” tôi tổ chức 2 trò chơi luyện tập
+ Trò chơi 1: Thi xem độ̣i nào nhanh
Cá́ch chơi: Chia trẻ thành 4 độ̣i hàng dọc khi có hiệu lệnh bắt đầ̀u, cá́c thành viên của độ̣i luân phiên nhau chạ̣y nhanh lên bả̉ng chọn cá́c con vật gắn vào cho đủ số́ lượng 4 hoặc tá́ch ra theo yêu cầ̀u của hì̀nh vẽ trên bả̉ng (lầ̀n 1: Cho trẻ lên gắn thêm cá́c con vật thành nhóm có số́ lượng 4 Lầ̀n 2: Trẻ lên tá́ch thành cá́c con vật thành 2 nhóm cô đã gắn thẻ số́ sẵ̃n)
+ Trò chơi 2: Bé yêu học toá́n
Trang 9Cá́ch chơi: Cô chia trẻ thành 4 nhóm, mỗi nhóm có nhiều ao (hồ) với số́ lượng con vật là 4 Nhiệm vụ̣ của mỗi nhóm là trao đổi, thả̉o luận để dùng sợi len chia đôi cá́c ao (hồ) thành 2 phầ̀n với nhiều cá́ch khá́c nhau, sau đó đạ̣i diện mộ̣t bạ̣n trong nhóm lên trì̀nh bày ý tưởng của độ̣i mì̀nh
2.2.5.3 Tao không khi sôi nôi trong giờ học, các hoạt động:
Các giơ hoạt động giáo dục cua tre giáo viên nên linh hoạt tô chưc cho tre đươc hoạt động một cách logic, sôi động, không ngăt quang thơi gian hoạt động, phải luân chuyên lam sao cho giơ hoc không bị nham chán, không khi giơ hoc luôn sôi nôi, tre hưng thu hoạt động va giơ hoc lại đạt hiêu quả
Lưa chon các thu thuât cho phu hơp đê tô chưc hoạt động cho tre
Ví dụ 1: Hoạt động Tá́ch gộ̣p 01 nhóm đố́i tượng trong phạ̣m vi 04 (chu đê nghê
nghiêp):
+ Cho tre xem video, nghe tiêng coi báo động, tre xem va thảo luận sôi nôi vê công viêc cua linh cưu hoa
+ Tre nghe tiêng goi cưu cháy va chạy nhanh vê tô
+ Chuyên tiêp: Tre đoc va lam động tác tâp thê dục đê chuyên đội hình
+ Kêt hơp mơ nhạc va bai hát trong các tro chơi
+ Tạo tinh thần thi đua giưa các nhom, nhom nao gioi hơn đươc thương qua hoăc bông hoa
Vi du 2: Hoạt động xác định vị tri trên - dươi- trươc - sau cua bản thân:
+ Tô chưc sinh nhât cho bạn A, tre chuẩn bị qua va đên mưng sinh nhât
+ Thảo luân vì sao thây bong bay, hoa
+ Giâu qua va tăng qua ơ các vị tri khác nhau
+ Chia thanh các đội chơi thi đua nhau
Qua đo kich thich tre hăng say hoạt động, thich thu va tư nguyên thưc hiên, các biêu tương toán hoc cung trơ nên nhẹ nhang, hâp dân hơn
2.2.6 Tao môi trương cho tre hoat động:
Đố́i với trẻ mầ̀m non, lớp học chính là má́i nhà thứ hai của trẻ, cả̉m giá́c đầ̀u tiên khi trẻ bước vào lớp đó là sự gầ̀n gũi, thân thiện giố́ng nhà của mì̀nh Trong ngôi nhà ấy phả̉i có sự tươi mới, hấp dẫn của những bức tranh, bức ả̉nh trang trí phù hợp theo chủ đề, phù hợp với lứa tuổi của trẻ
2.2.6.1 Xây dựng góc toán học trong lớp học:
Hoạ̣t độ̣ng góc là mộ̣t hì̀nh thức hoạ̣t độ̣ng đặc biệt trong đời số́ng của trẻ mầ̀m non, đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích, nhu cầ̀u vui chơi, nhận thức và cả̉m nhận về thế giới xung quanh Hoạ̣t độ̣ng góc giúp trẻ rèn luyện, củng cố́ kiến thức đã học, là nơi trả̉i nghiệm, khá́m phá́ những cá́i mới và phá́t huy khả̉ năng sá́ng tạ̣o của trẻ Đặc biệt, với toá́n học rất khô khan, tôi đã cố́ gắng biến góc toá́n học của trẻ trở nên mềm mạ̣i, thu hút trẻ về màu sắc, cá́ch bày trang trí hấp dẫn thu hút trẻ không chỉ có đồ dùng đồ chơi mà còn mả̉ng tường góc lớp với cá́c trò chơi hấp dẫn
Trang 10Đê giup tre ôn luyên các kiên thưc đa hoc va bươc đầu tiêp cân nhưng kiên thưc mơi tôi đa tạo đươc một môi trương hâp dân mang tên “Be vui hoc toán” vơi goc bố tri goc toán thuân tiên, thoáng, rộng, đươc trang tri, săp xêp nhiêu hình ảnh vơi nội dung hoạt động, goc toán đươc thay đôi liên tục phu hơp vơi chu đê thưc hiên
Vi du: Đố́i với chu đê Gia đình, tôi trang tri các loại đô dung trong gia đình đê tre
chia nhom, chon va xêp tương ưng 1-1 trên các mảng tương Dán các hình khác nhau đê tre xêp thanh các kiêu nha theo y thich
Lây y tương tư hoạt động “Đêm đên 4, nhân biêt nhom đối tương co số lương 4” tôi trang tri các hình ảnh vê chu bộ đội tương ưng vơi số lương 3, chu công an tương ưng vơi số lương 4, áo quần bộ đội tương ưng vơi số lương 2… tư đo tre nhân bêt, chia nhom đối tương
dê dang hơn
Môi trương hoạt động mang tên “Be hoc toán” rât thuân tiên cho tôi trong viêc thuc đẩy hưng thu cua tre khi tham gia lam quen vơi toán Tre co thê tư hoc moi luc, moi nơi, cung trao đôi vơi nhom bạn be, cung thảo luân nhom Điêu đo giup giáo viên rât nhiêu trong viêc ôn luyên kiên thưc toá́n hoc cho tre Ngoài ra, với mỗi chủ đề khá́c nhau tôi chuẩ̉n bị̣ cá́c loạ̣i đồ dùng đồ chơi phong phú đa dạ̣ng như cá́c loạ̣i hì̀nh học, cá́c loạ̣i hộ̣t hạ̣t đậu đỗ, cá́c loạ̣i tranh lô tô, cá́c loạ̣i vở, cá́c loạ̣i đồ dùng cô và trẻ tự làm… được để ở giá́ dưới dạ̣ng
mở, ngang tầ̀m mắt để trẻ nhì̀n thấy dễ dàng nhằ̀m kích thích trẻ lựa chọn cá́c hoạ̣t độ̣ng theo sở thích
2.2.6.2 Hướng dẫn trẻ hoạt động ở góc toán trong lớp:
Muố́n trẻ chơi hiệu qủa, tích cực, sá́ng tạ̣o, nghĩ ra nhiều cá́ch chơi thì̀ ngay từ đầ̀u tôi phả̉i biết cá́ch giới thiệu cho trẻ làm quen góc chơi; quả̉n lý tố́t trẻ chơi trong góc Biện phá́p này giúp trẻ tự tin khi lựa chọn hoạ̣t độ̣ng, chủ độ̣ng tì̀m kiếm đồ chơi khi cầ̀n, triển khai trò chơi, thu dọn và cất đồ chơi đúng nơi qui đị̣nh
Việc giới thiệu cho trẻ làm quen với cá́c góc chơi tiến hành chủ yếu vào đầ̀u năm học, khi trẻ còn bỡ ngỡ, chưa quen đồ dùng đồ chơi trong góc Vì̀ vậy, tôi phả̉i giúp trẻ biết nơi để cá́c đồ chơi, cá́c góc chơi bắt đầ̀u từ đâu, kết thúc ở đâu
Khi trẻ quen dầ̀n với cá́c góc chơi và vị̣ trí cá́c đồ chơi thì̀ đầ̀u giờ chơi tôi giới thiệu nộ̣i dung chơi của chủ đề nhá́nh
Khi chơi, tôi bao quá́t độ̣ng viên, hướng dẫn trẻ triển khai nộ̣i dung chơi, chú ý những trẻ rụ̣t rè nhút nhá́t Có thể nhập vai cùng trẻ để gợi ý nộ̣i dung chơi khi trẻ lúng túng hay gợi ý trẻ sá́ng tạ̣o nên cá́c nộ̣i dung chơi mới dựa trên ý tưởng của trẻ
Trong một giơ hoạt động tôi luôn tạ̣o cơ hộ̣i tố́i đa cho trẻ tự khá́m phá́ hoạ̣t độ̣ng,
cô chi nên la ngươi gơi y, hương dân va cho tre tìm toi khám phá bằng cách cô chi đăt ra câu hoi gơi mơ cho tre, trơ giup cho tre không nên lam thay tre Co như vây tre mơi đươc khám phá hoạt động, tre se nhơ lâu hơn giup tre co đươc kiên thưc sâu rộng hơn
2.2.6.3 Ở hoạt động mọi lúc mọi nơi:
Song song với việc tổ chức hoạ̣t độ̣ng học, hoạ̣t độ̣ng ở cá́c góc chơi tôi luôn chú ý
để rèn luyện kỹ năng cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi