Lí do chọn đề tài:Giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tìm ra những phương pháp mới để giảngdạy trong đó có nhu cầu về vui chơi hay còn gọi là hoạt động góc, được phân bổ nhưmột loại hoạ
Trang 11 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tìm ra những phương pháp mới để giảngdạy trong đó có nhu cầu về vui chơi hay còn gọi là hoạt động góc, được phân bổ nhưmột loại hoạt động chính trong một ngày của trẻ Ở đó, trẻ là trung tâm thông qua giờhoạt động góc trẻ được tham gia vào những vai chơi như: bán hàng, bác sĩ, gia đình trẻ tái hiện và tự tạo ra những tình huống, trẻ hợp tác với bạn khi chơi, tự phân vai và thểhiện các vai chơi Qua đó, giúp trẻ hiểu thêm bài học, phát triển trí tuệ một cách toàndiện Hoạt động góc là các hoạt động của trẻ được diễn ra tại các góc chơi ở trong nhómlớp, trẻ có thể tự làm việc một mình hoặc trong nhóm theo hứng thú và nhu cầu riêng, trẻmẫu giáo được hoạt động thực hành, trải nghiệm, khám phá những điều mới lạ nhằmcủng cố và phát triển các kỹ năng trong các lĩnh vực giáo dục, trong các chủ đề, trẻ nhàtrẻ được tích cực hoạt động giao lưu cảm xúc, hoạt động với đồ vật và vui chơi, kíchthích sự phát triển các giác quan và các chức năng tâm-sinh lý
Các góc chơi càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích trẻ chơi bấy nhiêu vàtạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xung quanh trẻ bấynhiêu Từ thực tế việc cho trẻ hoạt động góc, mỗi ngày tôi đã nhận thấy được rằng việcthực hiện hoạt động góc không chỉ để cho trẻ chơi mà còn giúp trẻ phát triển toàn diệntrong các lĩnh vực ngôn ngữ, thẩm mỹ, thể chất, nhận thức và tình cảm xã hội, hay nói
Trang 2một cách khác đây là cách để trẻ tiếp cận xã hội cuộc sống của người lớn, hay khẳngđịnh rằng “trẻ em là một hình ảnh thu nhỏ của người lớn”.
Chính những lý do đó mà tôi nghĩ rằng khi cho trẻ chơi hoạt động góc nếu chưa
bố trí góc chơi hợp lý, đồ dùng chưa phong phú, chưa bắt mắt trẻ thì trẻ sẽ không thíchchơi và chơi nhanh nhàm chán, giữa các góc chơi chưa gắn kết được với nhau, rời rạc thìcác góc chơi trẻ không hỗ trợ được cho nhau Trong quá trình chăm sóc và giáo dụccháu, khi tổ chức cho trẻ tham gia chơi hoạt động góc, tôi cũng đã quan sát, tìm hiểu vàbiết được các cháu thích chơi ở góc nào? Vì sao? Cháu không thích chơi ở góc nào? Vìsao?
Tôi cũng được biết nội dung trẻ hoạt động ở các góc chơi thiết kế theo tính chất
mở, nội dung được phát triển nâng cao dần trong việc thực hiện chủ đề và các lĩnh vựcphát triển của từng độ tuổi chương trình giáo dục mầm non Khi thiết kế nội dung chơi ởcác góc phải mang tính độc lập, sáng tạo của từng cá nhân trẻ tại các góc chơi đồng thờicần chú ý tạo tình huống phát triển các thao tác, kỹ năng chơi, thái độ, hành động chơi
theo từng vai của trò chơi và phát triển nhóm chơi trong trò chơi “Đóng vai có chủ đề”.
Không những thế, thông qua các hoạt động góc hàng ngày còn giúp trẻ chia sẻ niềm vuicủa mình với bạn bè, làm cho thế giới xung quanh của các bé đẹp hơn và rộng lớn hơn,tuổi thơ của các em sẽ trở thành những kỷ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, làm giàunguồn tình cảm và trí tuệ cho các bé sau này
Trang 3Chính vì vậy, tôi đó chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức
hoạt động góc lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi.” làm đề tài cho bản thân trong
năm học 2018-2019.
1.2 Điểm mới và phạm vi áp dụng của đề tài.
1.2.1 Điểm mới của đề tài:
Tăng cường các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm mà cụ thể là hoạt động góc Nếu
áp dụng tốt một số biện pháp này sẽ mang lại hiệu quả cao trong việc tổ chức hoạt độnggóc cho trẻ là một hoạt động hấp dẫn, bổ ích, thiết thực đối với trẻ, đó là một hoạt độngphản ánh sự sáng tạo, độc đáo, sự tác động qua lại giữa trẻ và môi trường xung quanh.Đặc biệt, thông qua hoạt động góc trẻ tái hiện nhập vai giống như người lớn, trẻ được táihiện lại công việc mà trẻ từng biết Vì vậy, không chỉ giúp trẻ trưởng thành hơn mà còntạo cho trẻ những phản xạ tự nhiên và tính sáng tạo trong khi đóng vai
Mặt khác, cách tổ chức các hoạt động chơi ở các góc như thế nào cho khoa học đểphát huy tối đa tính độc lập sáng tạo của trẻ cũng là một trong những điểm mới của đềtài
1.2.2 Phạm vi áp dụng của đề tài:
Đề tài “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động góc cho trẻ 5-6
tuổi.”, với đề tài này tôi đã áp dụng tại trường mầm non nơi tôi công tác, nhằm nâng cao
hiệu quả hoạt động góc lấy trẻ làm trung tâm trong năm học 2018-2019 Đề tài này có
Trang 4thể áp dụng rộng rãi, có hiệu quả đối với các trường mầm non trên địa bàn huyện, tỉnhnói riêng và có thể áp dụng rộng rãi trên toàn quốc nói chung.
Nội dung đề tài được viết trên tinh thần tổng hợp những kinh nghiệm của bảnthân, chủ yếu là những biện pháp tích cực qua công tác chăm sóc giáo dục trẻ
2 PHẦN NỘI DUNG
2.1 Thực trạng nội dung cần giải quyết:
Việc áp dụng chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm đã được thực hiện nhưng trong quátrình thực hiện vẫn còn gặp nhiều bất cập nên chưa tận dụng và phát huy tối đa sự sángtạo, trí tưởng tượng mà ở đó trẻ là trung tâm, giáo viên chỉ là người hướng dẫn Nên việclồng ghép đan xen hoạt động học trong quá trình chơi là một trong những mục tiêu hàngđầu mà các nhà giáo dục quan tâm tới, bởi kiến thức và kỹ năng sẽ được hình thành ở trẻmột cách tự nhiên nhất thông qua hoạt động chơi Đặc biệt là hoạt động chơi ở các góc
Đối với trường chúng tôi, qua hàng năm nhà trường đã bám sát các văn bản hướngdẫn của các cấp nên đã xây dựng kế hoạch lồng ghép các hoạt động lấy trẻ làm trungtâm Làm thế nào để tổ chức có hiệu quả các góc chơi để giúp trẻ ngày càng tích cựctham gia vào các góc chơi, tạo ra một hoạt động thật bổ ích đó là điều không đơn giản.Khi thực hiện đề tài này, tôi gặp những thuận lợi, khó khăn sau:
2.1.1 Thuận lợi:
Bản thân được phân công dạy lớp 5-6 tuổi, độ tuổi dễ dàng tiếp thu lĩnh hội tròchơi thuận lợi hơn những độ tuổi khác trong nhà trường
Trang 5Phòng học rộng rãi, thoáng mát được trang bị khá đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng,
đồ chơi, nhất là các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động góc
Ban giám hiệu nhà trường, Phòng giáo dục đã tổ chức các cuộc thi về xây dựngmôi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, từ đó đã học hỏi tích lũy được kinh nghiệmtrong việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm
Bản thân tôi yêu nghề, mến trẻ, tôi luôn tìm tòi những cái mới để giúp trẻ pháttriển toàn diện, giúp trẻ thông qua các góc chơi hoàn thiện nhân cách của mình hơn, traudồi cho trẻ thêm vốn hiểu biết một cách tự nhiên thông qua hoạt động chơi ở các góc
Hoạt động góc ở trường đã thu hút sự quan tâm của phụ huynh Thông qua đó trẻđược tái hiện lại những vai chơi trong cuộc sống hằng ngày Trẻ tham gia vào các vaichơi phải điều chỉnh thái độ hành vi phù hợp nên phụ huynh đã nhận thức rất rõ tầmquan trọng của trò chơi góc đối với trẻ Phụ huynh đã chú ý đến việc cùng trẻ tham giavào các hoạt động hằng ngày, gương mẫu trong cách giao tiếp, xử sự hay giúp trẻ giảiquyết những vướng mắc trong cuộc sống hằng ngày
Trang 6Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế, trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi nhưngcũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu nó không còn hứng thú.
Trẻ tham gia vào các hoạt động góc chưa được thoải mái
2.1.3 Điều tra thực tiễn:
Để có cơ sở cho việc nghiên cứu của mình, tôi tiến hành điều tra, khảo sát tìnhhình của trẻ ở lớp tôi đầu năm Qua điều tra khảo sát kết quả cho thấy như sau:
Trang 7cách khoa học đưa chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ trong nhà trường đạt kết quả cao và tôi đã sử dụng một số biện pháp và cách làm sau:
2.2 Một số biện pháp thực hiện.
2.2.1 Tạo môi trường đẹp, hấp dẫn, lôi cuốn trẻ:
Khi bước chân vào lớp mầm non bạn sẽ được bước chân vào một thế giới khác: thế giới của trẻ thơ với những gam màu đầy màu sắc, từ những nhân vật cổ tích, cỏ, cây,hoa, lá đến những nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh được trang trí bắt mắt Trẻ lứa tuổi mầm non “Học mà chơi chơi mà học” Tạo môi trường hoạt động cho trẻ chính là tạo cơhội cho trẻ được tìm tòi, khám phá những điều mới lạ, hấp dẫn trẻ đến với các hoạt độngmột cách tự nhiên nhất, qua đó kiến thức và kỹ năng đến với trẻ một cách tự nhiên thôngqua hoạt động chơi Môi trường học tập ở mầm non với các mảng tường, các góc chơi,
đồ chơi được sắp xếp nổi bật nhằm thu hút sự chú ý của trẻ cùng với không khí lớp học vui tươi, chan hòa gần gũi giữa cô và trẻ Môi trường giáo dục được ví như người giáo viên thứ hai tổ chức và hướng dẫn trẻ chơi
Tạo môi trường đẹp ở lớp, ở các góc chơi là nguyên tắc quan trọng để khi trẻ đếnlớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bày trí, sắp xếp, trang trí lớp học của trẻ Chính môi trường đó sẽ tạo ấn tượng với trẻ, tác động cần thiết để trẻ tích cực hoạt động chơi ở các góc
Ví dụ:
Trang 8- Tôi luôn sắp xếp đồ dùng, đồ chơi sao cho trẻ dễ thấy, dễ lựa chọn, để theo từng thể loại, chất liệu và từng bộ phận với nhau.
- Luôn đổi mới và sắp xếp các loại đồ dùng đồ chơi trong các góc thật linh hoạt, hấp dẫn, vừa phải, phù hợp với các góc
- Các góc chơi được trang trí thay đổi theo chủ đề, đồ chơi tự làm đẹp và hấp dẫn nhằm tạo hứng thú cho trẻ khi chơi
- Ví dụ: Chủ đề gia đình ở góc xây dựng tôi chuẩn bị các nguyên vật liệu như nhà,
cỏ, cây, hoa, hàng rào để trẻ chơi xây nhà chung cư, nhà tầng, ở góc phân vai tôi chuẩn
bị một số nguyên vật liệu giúp trẻ có thể chơi đi siêu thị hay chuẩn bị bữa ăn gia đình,tôi làm thêm một số hình ảnh rối tay những người thân trong gia đình, làm thêm một sốquyển album về các kiểu nhà, các món ăn trong gia đình, quần áo, đồ dùng trong giađình tôi cũng có thể tạo môi trường lớp học ở các góc trong lớp như chủ đề động vật côtrang trí lớp bằng các con vật gần gũi đáng yêu, làm thêm các con vật bằng rối tay chotrẻ chơi ở góc thư viện, chuẩn bị một số con vật bằng nhựa khi cho trẻ chơi ở góc xâydựng, còn chủ đề thực vật cô trang trí lớp và các góc bằng các loại hoa, rau… có thể chotrẻ cùng làm một số rau hoa để trẻ chơi ở góc xây dựng, góc phân vai và cô gieo lúa, cácloại đậu để cho trẻ quan sát khám phá quá trình nảy mầm của hạt giúp trẻ học và chơiđược tốt hơn Ở chủ đề giao thông tôi làm một số phương tiện giao thông như làm xe ô
tô, máy bay, tàu thuyền để ở các kệ góc, các biển báo giao thông được gắn xung quanhlớp để trẻ biết được mình đang học về chủ đề giao thông…
Trang 9Thông qua hoạt động góc còn giúp trẻ hiểu được nội dung của công việcbố mẹ trẻthường làm mà trẻ chưa hề thực hiện được Giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, tính quan sát, khảnăng sáng tạo, giao tiếp với nhau, nhằm giúp trẻ khắc sâu kiến thức, phát triển trí tuệ ởtrẻ một cách toàn diện.
2.2.2 Lựa chọn các góc chơi phù hợp với trẻ ở lớp mình
Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, ở các hoạt động góc giáo viên dựa vào nhucầu, hứng thú, khả năng, thế mạnh của trẻ để giúp đỡ trẻ tham gia vào hoạt động góc.Trẻ ở mỗi lứa tuổi có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhau Chính
vì vậy các góc chơi trong lớp cũng cần phải được lựa chọn phù hợp với từng độ tuổi Tôi
đã dựa vào mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ đích cũng như tâm sinh lí củalứa tuổi mẫu giáo lớn của lớp tôi để lựa chọn các góc chơi sao cho phù hợp, cụ thể:
Khi lựa chọn các góc chơi cho trẻ lớp tôi, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
Thứ nhất, tôi phân chia các góc chơi trong lớp phù hợp và hợp lý, thuận tiện chotrẻ hoạt động Góc yên tĩnh, xa góc hoạt động ồn ào (góc xây dựng, góc đóng vai ở gầnnhau và xa góc sách)
Thứ hai, tôi tuyệt đối không sắp xếp góc động – tĩnh xen nhau sẽ làm ảnh hưởngđến hoạt động của trẻ Ví dụ: Góc xây dựng gần với góc bán hàng để trẻ có thể đi lại dễdàng trao đổi mua bán đồ
Trang 10Thứ ba, tôi luôn dành chỗ cho hoạt động chung theo nhóm và chỗ cho hoạt động
cá nhân Các góc nên có khoảng rộng, cách nhau hợp lý để đảm bảo an toàn và vận độngcủa trẻ
Thứ tư, tôi luôn tạo khoảng cách giữa các góc chơi một cách hợp lý, chẳng hạngóc xây dựng chiếm nhiều vị trí nhất
VD: Ở chủ điểm thế giới động vật tôi cho trẻ xây vườn thú và trẻ sắp xếp thànhtừng khu như: động vật sống trong rừng, động vật nuôi trong nhà
Thứ năm, khi xây dựng các góc luôn chú ý đến thuận lợi cho sự bao quát trẻ củacô
2.2.3 Chuẩn bị nguyên vật liệu, đồ đựng đồ chơi ở các góc chơi.
Muốn cho trẻ hoạt động tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên kếhoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các góc cho trẻ trong lớp của mình Vìvậy, sự chuẩn bị đồ dùng của cô là hình thức hấp dẫn để trẻ khám phá và tham gia vàocác vai một cách cụ thể Nhờ có đồ dùng, đồ chơi sáng tạo sẽ thu hút trẻ tham gia vàocác góc chơi Mỗi góc chơi có một hoặc nhiều loại đồ dùng, đồ chơi phù hợp với gócchơi đó Một số loại đồ dùng đơn giản trẻ hợp tác cùng bạn, cùng cô để tạo ra
Từ những nguyên vật liệu rất đơn giản như vải nỉ, que đè lưỡi, hộp sữa chua, hộpváng sữa, xốp bitip, vỏ hộp phomai, thùng catton, tranh ảnh, giấy màu, format….tôi đãlàm ra những đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn ở các góc chơi giúp trẻ chơi hứng thú hơn
mà đảm bảo an toàn, không có tính chất độc hại
Trang 11Ví dụ như: Góc xây dựng tôi đã làm cỏ bằng xốp bitip rồi gắn vào hộp sữa chua,
phomai
+ Tạo cây: cây dừa dựng xốp bitit làm thân cây và lá cây, còn chậu cây tôi đã tận dụng chai nước lọc, hộp sữa chua
+ Làm hàng rào: Dựng miếng format làm hàng rào
+ Làm ngôi nhà bằng các hộp sữa chua, giấy màu cắt gộp lại thành ngôi nhà
Góc sách truyện, tôi đã tận dụng các tranh ảnh về các chủ đề như thực vật, trangphục, đồ dùng trong gia đình, giao thông,… để làm nên những quyển album đẹp cho trẻchơi ở góc sách truyện
Góc học tập chúng tôi cũng đã tận dụng những miếng vải nỉ, giấy màu mĩ thuật,
đề can, lịch để cắt số… để tạo nên bộ đồ dùng đồ chơi cho trẻ khi chơi làm quen vớitoán Khi trẻ chơi sẽ dưới sự hướng dẫn của cô
Còn ở góc cổ tích, thư viện tôi cũng làm một số con vật bằng rối tay khi tận dụngnhững miếng vải nỉ may lại và sử dụng que đè lưỡi, tôi còn làm thêm một số rối taynhững người thân trong gia đình
Ở góc âm nhạc tôi cũng làm một số mũ múa, hoa tay cho trẻ tham gia ở góc âmnhạc
Còn góc nội trợ hay là góc phân vai, tôi tận dụng các đồ dùng đồ chơi có sẵn giúptrẻ chơi được tốt hơn và hứng thú trong khi chơi
Trang 12Thỏa thuận trong vai chơi là điều quan trọng nhất khi trẻ tiến hành chơi ở các gócchơi, khi thỏa thuận giữa cô và cháu có sự trao đổi về cách chơi, vai chơi mà trẻ chơi,ngoài ra trẻ còn biết một số nội dung cần thiết trong quá trình chơi.
Giáo viên cần chuẩn bị chu đáo các góc mà trẻ sẽ thực hiện chơi trong ngày hôm
đó, cô cần tôn trọng quyết định của trẻ khi trẻ quyết định chọn góc cháu thích
Cô cần nêu ra góc chơi chính để trẻ thấy được tầm quan trọng của góc chơi chính
để trong buổi chơi sẽ làm nổi bật hơn các góc khác
Trong quá tŕnh chơi giáo viên nên hòa nhập đóng vai chơi
Ví dụ như: Góc xây dựng, trẻ hiểu được xây nhà là cần có ai để xây, nguyên vật
liệu gỗ để xây nhà, khi xây công viên thì cần có những gì, xây như thế nào, hàng rào cáccon sẽ xây như thế nào,… khi xây xong cho các chú kỹ sư xây dựng khánh thành côngtrình của mình Cô cần bao quát hết góc chơi và biết được cách nhập vai của trẻ trongkhi chơi
Góc phân vai: Khu vực chơi đóng vai là nơi trẻ chơi các trò chơi giả bộ, đóng vai.Trẻ rất thích chơi ở góc gia đình và tìm thấy ở đây sự liên kết giữa gia đình và lớp học.Trẻ được tự do suy nghĩ, tưởng tượng và đóng vai: giáo viên, bác sĩ, cha, mẹ, em bé,
… Trẻ khám phá, tìm hiểu các vai mà trẻ đóng Qua góc phân vai giúp trẻ hình thành kỹnăng sáng tạo, giao tiếp, xã hội, nhận thức, cảm xúc giúp trẻ phát triển sự giao lưu qualời nói, làm giàu vốn từ cho trẻ Bên cạnh đó, còn giáo dục nhân cách cho trẻ
Góc nghệ thuật: Được chia ra thành 2 góc nhỏ, góc tạo hình và góc âm nhạc