Mục đích nghiên cứu
Để nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ em, đặc biệt là trẻ đồng bào dân tộc thiểu số, cần chú trọng hình thành kỹ năng nói, đọc rõ ràng và kể chuyện diễn cảm Đồng thời, phát triển khả năng giao tiếp hàng ngày giữa giáo viên và trẻ, giữa trẻ với nhau, cũng như với mọi người xung quanh là rất quan trọng.
Dạy trẻ phát âm chính xác tiếng Việt là rất quan trọng, bao gồm việc luyện tập phát âm đúng từ và câu Ngoài ra, cần rèn luyện kỹ năng nghe, hiểu, đọc thơ và kể lại câu chuyện, giúp trẻ nắm bắt các sự kiện trong cuộc sống hàng ngày một cách linh hoạt.
Giúp trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số phát triển nhân cách là một yếu tố quan trọng, đồng thời nâng cao sự tự tin và dũng cảm của trẻ Qua đó, trẻ sẽ hình thành những ứng xử văn minh trong cuộc sống hàng ngày.
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I.Cơ sở lí luận của vấn đề
Hoạt động làm quen văn học ở trường mầm non đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ rèn luyện khả năng diễn đạt rõ ràng và mạch lạc Việc giới thiệu tác phẩm văn học không chỉ mở rộng nhận thức và phát triển trí tuệ cho trẻ mà còn giáo dục đạo đức và thẩm mỹ Đồng thời, hoạt động này cũng góp phần phát triển ngôn ngữ, nâng cao kỹ năng đọc và kể chuyện, từ đó hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.
Bộ GDĐT tiếp tục thực hiện Kế hoạch số 56/KH-BGDĐT ngày 25/01/2017 về triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” trong giai đoạn 2016 – 2020 Nhằm đánh giá tiến độ và kết quả, Bộ tổ chức hội thảo sơ kết sau 02 năm thực hiện kế hoạch này.
3 Người thực hiện: Võ Thị Hiền download by : skknchat@gmail.com
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học tại lớp lá
4 trường Mầm non Cư Pang triển khai thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”.
Tiếp tục thực hiện Quyết định số 1008/QĐ-TTg ngày 2/6/2016, Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số” giai đoạn 2016-2020, định hướng đến 2025, nhằm nâng cao kỹ năng tiếng Việt cho trẻ em tại các vùng dân tộc thiểu số Mục tiêu của đề án là đảm bảo các em có đủ khả năng sử dụng tiếng Việt để hoàn thành chương trình giáo dục mầm non và tiểu học, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho việc tiếp thu tri thức ở các cấp học tiếp theo Đề án không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của các dân tộc thiểu số, qua đó đóng góp vào sự tiến bộ và phát triển chung của đất nước.
Chương trình Giáo dục mầm non mới cần được thực hiện hiệu quả, đặc biệt chú trọng vào phát triển ngôn ngữ cho trẻ, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục Hoạt động làm quen văn học tại trường mầm non đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ, giúp trẻ rèn luyện khả năng diễn đạt rõ ràng và mạch lạc, đồng thời tăng cường vốn tiếng Việt Việc giới thiệu tác phẩm văn học không chỉ mở rộng nhận thức và phát triển trí tuệ mà còn giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, và hình thành các kỹ năng đọc, kể chuyện cho trẻ, góp phần quan trọng vào quá trình hình thành và phát triển nhân cách của các em.
Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ em dân tộc thiểu số, nhiều khó khăn đã được ghi nhận, như sự nhút nhát và ngại giao tiếp của trẻ Trẻ thường sử dụng tiếng mẹ đẻ, dẫn đến hạn chế trong vốn từ tiếng Việt Đặc biệt, trong các hoạt động làm quen với văn học, trẻ hầu như không hiểu nội dung bài thơ hay câu chuyện, và thiếu hứng thú tham gia Do đó, cần tìm ra các giải pháp và biện pháp để khắc phục những tồn tại này và phát huy tính sáng tạo trong giáo dục trẻ.
4 Người thực hiện: Võ Thị Hiền download by : skknchat@gmail.com
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học tại lớp lá
4 trường Mầm non Cư Pang
II Thực trạng của vấn đề
Trường Mầm non Cư Pang tọa lạc tại xã Ea Bông, một khu vực đặc biệt khó khăn Hơn 90% trẻ em tại trường là người dân tộc thiểu số, thể hiện sự đa dạng văn hóa của cộng đồng địa phương.
50% trẻ em đến từ hộ nghèo, và lớp lá mà tôi chủ nhiệm có 100% trẻ là người dân tộc thiểu số Đa số trẻ em ở đây là lần đầu tiên đến trường và chưa từng học qua lớp mẫu giáo 3 tuổi hay 4 tuổi Hầu hết các em chưa nói rõ tiếng Việt và chủ yếu giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ, dẫn đến việc giao tiếp bằng tiếng Việt gặp nhiều khó khăn.
Năm học 2018-2019, ngành giáo dục tiếp tục triển khai hiệu quả các cuộc vận động như “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” và “Xây dựng môi trường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Để đạt được mục tiêu này, cả giáo viên và học sinh cần nỗ lực hơn trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non.
Các yếu tố hiện tại đã tác động đến hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ em Để tạo hứng thú cho trẻ, tôi định hướng tiếp tục áp dụng và phát triển các biện pháp cũ, từ đó phát huy những điểm mạnh và thành công nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Vào cuối năm học 2017- 2018 , tôi chủ động kiểm tra, khảo sát, thống kê trẻ ở lớp lá 4 tổng số trẻ 25, nữ 9, dân tộc thiểu số là 25 Kết quả như sau:
Trẻ đọc thơ, kể chuyện diễn cảm
Trẻ biết kể truyện sáng tạo.
5 Người thực hiện: Võ Thị Hiền download by : skknchat@gmail.com
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang
Nhà trường được trang bị sân chơi sạch sẽ và an toàn, cùng với phòng học rộng rãi, thoáng mát Đồ dùng và đồ chơi cho trẻ học tập và vui chơi khá đầy đủ, bao gồm cả những sản phẩm tự tạo từ nguyên vật liệu mở như lốp xe, vỏ chai, thùng sơn, tre, nứa, giúp thu hút trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động hàng ngày Ngoài ra, trường còn có khu vui chơi phát triển vận động và môi trường học tập phong phú cả trong và ngoài lớp học, đồng thời trang trí để tăng cường tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số.
Tổ chuyên môn tích cực hỗ trợ giáo viên tham gia các chuyên đề và tập huấn do phòng và cụm chuyên môn tổ chức Điều này bao gồm việc tổ chức các tiết dạy mẫu và chuyên đề cấp trường, nhằm phổ biến những phương pháp và hình thức đổi mới trong chương trình mầm non, với trọng tâm là lấy trẻ làm trung tâm.
Tất cả giáo viên đều có chuyên môn vững vàng trong giảng dạy và luôn nỗ lực học hỏi, nâng cao trình độ nghiệp vụ Họ thể hiện sự nhiệt tình và sáng tạo trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, đồng thời đã có những hoạt động tuyên truyền hiệu quả nhằm khuyến khích trẻ đến trường.
Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Để xây dựng kế hoạch giáo dục hiệu quả cho trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số, cần tìm hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lý và ngôn ngữ của các em Việc này giúp đảm bảo rằng chương trình giáo dục phù hợp với độ tuổi và nhu cầu phát triển của trẻ, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp thu kiến thức và phát triển toàn diện.
Nghiên cứu về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em dân tộc thiểu số cho thấy rằng trẻ em trong nhóm này thường có xu hướng ưu tiên hoạt động lao động hơn là học tập Họ thường nhút nhát, sợ hãi và ngại giao tiếp với người lạ, dẫn đến việc chưa sẵn sàng cho các hoạt động học tập tại trường Nhiều trẻ em thích theo bố mẹ đi làm ruộng hơn là tham gia các hoạt động học tập Hơn nữa, môi trường giao tiếp xã hội của trẻ em dân tộc thiểu số còn hạn chế, với nhiều trẻ chưa được tiếp xúc với chương trình mẫu giáo từ 3 đến 4 tuổi.
7 Người thực hiện: Võ Thị Hiền download by : skknchat@gmail.com
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học tại lớp lá
Các trường Mầm non Cư Pang, dù nhỏ, đã tích cực tham gia vào các hoạt động gia đình như cõng em, chăn gia súc và nấu cơm Do đó, giáo viên cần gần gũi với trẻ, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình và lắng nghe tâm tư nguyện vọng của các em Sự động viên và hỗ trợ tận tình từ cô giáo không chỉ giúp trẻ cảm thấy an tâm mà còn tạo dựng lòng tin yêu, từ đó nâng cao hiệu quả trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ.
Quan sát trẻ là một phương pháp thiết yếu để hiểu rõ tâm sinh lý của trẻ, giúp giáo viên nhận diện cảm xúc và hành vi qua nét mặt, lời nói và cử chỉ Trong quá trình này, giáo viên cần xác định rõ mục đích, nội dung và kế hoạch quan sát, thực hiện quan sát một cách có hệ thống, ghi chép cụ thể và rút ra những nhận định cá nhân về trẻ sau khi quan sát.
Mỗi trẻ em có những đặc điểm tâm sinh lý riêng, từ nhút nhát đến mạnh dạn, và từ nhanh nhẹn đến chậm chạp Để hiểu rõ hơn về từng trẻ, giáo viên thường xuyên trò chuyện, sử dụng các câu hỏi dễ hiểu và thực hiện các bài tập kiểm tra tâm lý dưới dạng trò chơi Sau khi nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ, giáo viên sẽ xây dựng kế hoạch và phương pháp giáo dục phù hợp với sự phát triển của mỗi em.
Trao đổi với phụ huynh về tính cách của từng trẻ là rất quan trọng, vì nó giúp giáo viên ghi chép rõ ràng vào nhật ký, từ đó theo dõi các đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Việc này không chỉ phát huy những điểm mạnh mà còn giúp khắc phục những hạn chế của trẻ, tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển toàn diện.
Song song với việc tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý của trẻ cô giáo cần chú ý đến đặc điểm ngôn ngữ của trẻ.
Vào đầu năm học, cô giáo lên kế hoạch tìm hiểu đặc điểm của trẻ trong lớp thông qua các hoạt động trò chuyện giữa cô và trẻ, cũng như giữa trẻ với nhau Ngoài ra, cô còn gặp gỡ cha mẹ để thu thập thông tin về tính cách, khả năng nhận thức và tình hình sức khỏe của trẻ tại nhà, nhằm nắm bắt rõ hơn về từng em.
8 Người thực hiện: Võ Thị Hiền download by : skknchat@gmail.com
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học tại lớp lá
Trường Mầm non Cư Pang chú trọng đến việc phát hiện và phát triển những đặc điểm riêng của trẻ Các cô giáo sẽ áp dụng những biện pháp phù hợp nhằm khắc phục những hạn chế và đồng thời phát huy những điểm mạnh của từng trẻ.
- Thường xuyên ra những bài tập bằng hình thức trò chơi để kiểm tra đặc điểm phát âm của trẻ
Tăng cường tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số là rất quan trọng để phát triển vốn từ vựng của các em Trong môi trường học tập, giáo viên và phụ huynh cần phối hợp để tạo ra không gian học tập tiếng Việt phong phú, từ lớp học đến sân trường, giúp trẻ tiếp cận ngôn ngữ một cách tự nhiên và hiệu quả.
Giáo viên cần hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để giúp các em chuẩn bị tốt về mặt tâm lý, từ đó tạo ra một tinh thần thoải mái, vui vẻ và hứng thú tham gia vào mọi hoạt động Điều này không chỉ giúp trẻ tự tin hơn trong việc thực hiện các nhiệm vụ mà còn đặc biệt quan trọng trong việc làm quen với văn học Văn học đóng vai trò thiết yếu trong việc giáo dục trí tuệ, đạo đức và thẩm mỹ, đồng thời có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Để xây dựng kế hoạch hoạt động cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, cần lên kế hoạch tháng và tổ chức các hoạt động một ngày tích hợp phù hợp với độ tuổi và tình hình thực tế của lớp Tôi liên tục tìm hiểu và nghiên cứu các tài liệu giáo dục mầm non như chương trình giáo dục mầm non, hướng dẫn xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, và bồi dưỡng thường xuyên về đặc điểm phát triển ngôn ngữ cho trẻ Những tài liệu này giúp xác định các mục tiêu và kết quả mong đợi về mặt ngôn ngữ cho trẻ mầm non.
Dựa vào kế hoạch gợi ý của tổ khối và tình hình thực tế của lớp, tôi đã xây dựng mạng chủ đề cho cả năm với 10 chủ đề chính Mỗi chủ đề được phân thành 2 đến 3 chủ đề nhánh, phù hợp với tiêu chí 6 về kế hoạch giáo dục tháng và tiêu chí 15 về khả năng điều chỉnh kế hoạch để phù hợp với trẻ và hoàn cảnh thực tiễn.
9 Người thực hiện: Võ Thị Hiền download by : skknchat@gmail.com
Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn Làm quen văn học tại lớp lá
Trường Mầm non Cư Pang áp dụng chương trình giáo dục mầm non theo thông tư 17, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ em Tình hình thực tế tại lớp học cho thấy những kết quả mong đợi tích cực từ trẻ, với sự phát triển toàn diện về kỹ năng và nhận thức Các hoạt động giáo dục được thiết kế phù hợp, giúp trẻ em phát huy tối đa tiềm năng của mình trong môi trường học tập thân thiện và sáng tạo.
Dựa vào mục tiêu và nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi, tôi xây dựng kế hoạch tuần với đề tài phù hợp tình hình lớp học và chương trình giáo dục mầm non Hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên đóng vai trò gợi mở, khuyến khích trẻ tham gia hoạt động, từ đó phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của trẻ Tôi cũng thực hiện đánh giá trẻ hàng ngày và vào cuối mỗi chủ đề để theo dõi sự tiến bộ của các em.
Năm học mới, tôi khởi đầu với chủ đề “Trường mầm non” bao gồm 4 nhánh: “Ngày hội bé đến trường”, “Lớp bé yêu thương”, “Tết Trung thu”, và “Những hoạt động thú vị” Từ những nhánh này, tôi lựa chọn các đề tài phù hợp với tình hình của trẻ, chẳng hạn như bài thơ “Cô giáo của con”.