(SKKN CHẤT 2020) một số biện pháp giúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo thông qua hoạt động góc

Từ những thực tế mà tôi đã thực hiện ở lớp, việc cho trẻ hoạt độộ̣nggóc tôi đã nhận thấy được rằng việc thực hiện hoạt độộ̣ng góc không phải để cho trẻ chơi không mà còn giúp trẻ phát

ĐỀ TÀI : MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG VÀ SÁNG TẠO THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GÓC

1. PHẦN MỞ ĐẦU

1.1. Lí do chọn đề tài

Xa hội ngay một phat triên cuộc sông con người ngay một hiên đai vì vậytrẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đìì̀nh, là tương lai của đất nước Nhữngngườì̀i làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của họ là những đứa trẻkhỏe mạnh, thông minh và ngoan ngoãn, biết lễ phép, kính trọng, vâng lờì̀i ông

bà, cha mẹ, thầy cô giáo Tương lai

của Đất nước sẽ rạng rỡ vô cùng khi xã hộộ̣i của chúng ta có mộộ̣t thế hệ trẻ đâynăng động nhiêt huyêt sau này là những con ngườì̀i có sức khỏe, vừa có đức, vừa

có tài Rồi mai đây những ngườì̀i con ấy sẽ là lớp kế cận, tiếp tục gánh vác sựnghiệp của cha ông ta dựng nước và giữ nước, thực hiện lòng mong mỏi của Bác

Hồ “Non Sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộộ̣c Việt Nam cóđược sánh vai với các cườì̀ng quốc năm châu hay không chính là nhờì̀ mộộ̣t phầnlớn ở công học tập của các cháu”

Trang 2

Hiện nay Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định Giáo dục không chỉ là mộộ̣t bộộ̣phận khăng khít của nền kinh tế mà còn là độộ̣ng lực hàng đầu thúc đẩy sự pháttriển của xã hộộ̣i.

Vậy những ngườì̀i giao viên ươm nhưng mâm non cho đât nước, la ngườilàm công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ cần phải làm gìì̀ để trẻ đượcphát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần nhất là trong thờì̀i kỳ đổi mới Làmộộ̣t giáo viên mầm non, tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để việc giáo dục trẻ đạthiệu quả cao nhất, vìì̀ đặc trưng của trẻ là “ học mà chơi – chơi mà học ” nên bêncạnh việc “học” thìì̀ việc “chơi” của trẻ và đặc biệt là chơi như thế nào cũngkhông kém phần quan trọng Giáo viên cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gìì̀?Chơi như thế nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt độộ̣ng học, phục vụ cho

sự phát triển tư duy của trẻ Thực tế cho thấy, trò chơi mà trẻ yêu thích nhất vàluôn muốn được khám phá đó là hoạt độộ̣ng góc Hoạt độộ̣ng góc là mộộ̣t hoạt độộ̣ngphản ánh lại cuộộ̣c sống thực tế, sáng tạo, độộ̣c đáo, là sự tác độộ̣ng qua lại giữa trẻvới môi trườì̀ng sống xung quanh Khi trẻ tham gia hoạt độộ̣ng góc có nghĩa là trẻgiống như đang sống cuộộ̣c sống thực, đang trai nghiêm cuộc sông ma trongtương lai tre se trai qua va cung tư đo giup tre hiêu sâu sắc hơn vê cuộc sông macha me ông ba cua tre đang sông va cung qua hoat động goc giup tre thêm yêuthich vê cuộc sông, cac nghanh nghê cung như biêt đươc công viêc cua tât camoi người trong cai xa hội ma tre đang sinh sông Có thể nói trẻ thực sự là mộộ̣tchủ thể tích cực, hành độộ̣ng mộộ̣t cách tự lực, tự nguyện và tự tin Đặc biệt thôngqua hoạt độộ̣ng chơi giúp phát huy tính tích cực chủ độộ̣ng và sáng tạo của trẻ.Vìì̀ vậy góc chơi càng phong phú bao nhiêu thìì̀ càng kích thích trẻ chơi bấy nhiêu

và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xung quanh trẻ bấy nhiêu Từ những thực tế mà tôi đã thực hiện ở lớp, việc cho trẻ hoạt độộ̣nggóc tôi đã nhận thấy được rằng việc thực hiện hoạt độộ̣ng góc không phải để cho trẻ chơi không mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện trong các lĩnh vực ngôn ngữ, thẩm mỹ, thể chất, nhận thức và tìì̀nh cảm xã hộộ̣i, hay nói mộộ̣t cách khác đây là mắắ́c xích gắắ́n kết hỗ trợ lẫn nhau

Trang 3download by : skknchat@gmail.com

Chính vìì̀ nhận thực được tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ tham giacác hoạt độộ̣ng vui chơi ở trườì̀ng mầm non, đặc biệt là qua hoạt độộ̣ng góc tôi đã

mạnh dạn tìì̀m tòi và nghiên cứu : “Một số biện pháp giúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo thông qua hoạt động góc ” nhằm giúp trẻ chơi tốt hơn ở hoạt độộ̣ng này.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Đánh giá thực trạng và tìì̀m ra những biện pháp giúp trẻ phát huy tính tích

cực, chủ độộ̣ng và sáng tạo thông qua hoạt độộ̣ng góc, tạo điều kiện cho trẻ tham

gia các hoạt độộ̣ng góc mộộ̣t cách tích cực, chủ độộ̣ng và phát huy khả năng tưởngtượng, sáng tạo của mìì̀nh ở mỗi góc chơi

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Trẻ 5 - 6 tuổi, lớp Lá 2 – Trườì̀ng Mầm non Hoa Mai, xã Đăk Sôr, huyện Krông Nô, tỉnh ĐăkNông

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Căn cứ vào mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, tôi sử dụng các phương phápnghiên cứu sau:

+ Phương pháp nghiên cứu, phân tích, tổng hợp:

+ Phương pháp điều tra:

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

+ Phương pháp thống kê

1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Tìì̀m ra các biện pháp, phương pháp nhằm giúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ độộ̣ng và sáng tạo thông qua hoạt độộ̣ng góc

Học sinh lớp lá 2 trườì̀ng Mầm Non Hoa Mai, xã Đăk Sôr, huyện Krông

Nô, tỉnh Đăk Nông

2. PHẦN NỘI DUNG

Trang 4

2.1 Cơ sơ lý luân

Mỗi chúng ta đều biết rằng mục tiêu chung của giáo dục mầm non là pháttriển tất cả khả năng của trẻ, phải hìì̀nh thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cáchcon ngườì̀i, làm tiền đề cho sự phát triển tốt hơn trong những giai đoạn tiếp theo.Vìì̀ thế giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tiếp tục tìì̀m ra những phươngpháp mới để giảng dạy trong đó có nhu cầu về vui chơi hay còn gọi là hoạt độộ̣nggóc cũng rất quan trọng và được phân bổ như mộộ̣t hoạt độộ̣ng chính trong ngày,theo thông tư 17/2009 TT- BGDĐT ngày 25/07/2009 của BGD&ĐT về chươngtrìì̀nh khung của Giáo dục mầm non, thìì̀ hoạt độộ̣ng góc là mộộ̣t hoạt độộ̣ng trongngày của trẻ Thông qua giờì̀ hoạt độộ̣ng góc giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, tính quansát, kỹ năng phân biệt, so sánh, … nhằm giúp trẻ khắắ́c sâu kiến thức, trẻ hiểuthêm về nộộ̣i dung bài học, phát triển trí tuệ ở trẻ mộộ̣t cách toàn diện

Trong những năm gần đây, việc tổ chức cho trẻ chơi hoạt độộ̣ng góc ngàycàng được quan tâm và đầu tư hơn Nếu như trước đây mỗi giờì̀ chơi của trẻ chỉđược tổ chức mộộ̣t cách máy móc và rập khuôn, thìì̀ bây giờì̀ theo chương trìì̀nhgiáo dục Mầm non mỗi giờì̀ hoạt độộ̣ng góc là kết quả của sự chuẩn bị kỹ lưỡng

và có sự đầu tư, đầu tư về nộộ̣i dung chơi cho phù hợp với chủ đề, đầu tư về cácgóc chơi làm sao cho có sự liên kết với nhau nhằm tạo cho trẻ mộộ̣t không gianchơi thật thoải mái và đạt hiệu quả

Thông qua hoạt độộ̣ng góc còn giúp trẻ hiểu được nộộ̣i dung của công việc thật màtrẻ chưa hề thực hiện được

Ví dụ: Như trong chơi xây dựng Trẻ thể hiện và hiểu được xây nhà cần những nguyên vật liệu gì ?; Ai đã xây nên ngôi nhà mà trẻ đang ở ?; …

Chơi hoạt độộ̣ng góc giúp trẻ từ chỗ không biết, chưa biết rõ đến nắắ́m được mụcđích của nộộ̣i dung, làm giàu vốn kinh nghiệm, tăng thêm sự hiểu biết và pháttriển tri thức cho trẻ Hoạt độộ̣ng góc giúp trẻ phát triển sự giao lưu qua lờì̀i nói,làm giàu vốn từ cho trẻ

Chơi hoạt độộ̣ng góc còn giúp trẻ thể hiện tìì̀nh cảm, giáo dục nhân cách cho trẻ,tìì̀nh cảm của trẻ được hìì̀nh thành qua mối quan hệ tốt giữa ngườì̀i với ngườì̀i, mốiquan hệ giữa con ngườì̀i và lao độộ̣ng, giữa trẻ và gia đìì̀nh, tìì̀nh cảm đó được thể

Trang 5download by : skknchat@gmail.com

hiện mộộ̣t cánh chân thành qua các trò chơi như: Gia đìì̀nh, Bán hàng, Xâydựng…

Chơi hoạt độộ̣ng góc còn giúp trẻ phát triển tìì̀nh cảm tập thể, là trung tâmtập hợp trẻ cùng chơi với nhau theo nhóm, thể hiện sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhautrong các nhóm chơi của trẻ

Thông qua giờì̀ chơi còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, cương quyết, có tínhphấn khởi, vui mừng Khi chơi xong trẻ tích cực học tập mang lại những giá trịtinh thần tốt cho sức khoẻ Khi chơi trẻ được thực hiện những độộ̣ng tác tự nhiênvới đồ dùng, đồ chơi và có ý thức giữ gìì̀n đồ chơi ở các góc

Giờì̀ chơi còn giúp trẻ nhận ra được cái đẹp cái xấu của nộộ̣i dung trò chơi,giúp trẻ phát triển óc thầm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cái đẹp

Tóm lại: Khi trẻ tham gia chơi, toàn bộộ̣ các giác quan cũng như các vận độộ̣ngcủa trẻ trên cơ thể hoạt độộ̣ng mạnh mẽ, nhằm phân tích, phán đoán, so sánh, cụthể hóa…hay nói đúng hơn thông qua hoạt độộ̣ng góc giúp trẻ phát huy tính tíchcực, chủ độộ̣ng và sáng tạo hơn

Qua dự giờì̀ đồng nghiệp và kết quả đạt được sau các tiết dạy tôi thấy kếtquả tiết hoạt độộ̣ng góc chưa cao, vẫn còn rất nhiều hạn chế Chính vìì̀ vậy để giúp

trẻ chơi tốt hơn trong hoạt độộ̣ng này, bản thân tôi đã tìì̀m tòi và nghiên cứu “Một

số biện pháp giúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo thông qua hoạt động góc ” nhằm mang lại hiệu quả cao, góp phần to lớn cho sự phát triển

toàn diện của trẻ

- Trườì̀ng lớp được nâng cấp, sửa chữa thườì̀ng xuyên nên luôn khangtrang, sạch đẹp, có đầy đủ trang thiết bị và đồ dùng phục vụ cho việc dạy và học;

Trang 6

- Bản thân tôi có thờì̀i gian làm việc đã tương đối lâu năm trong nghề nêntích luỹ nhiều kinh nghiệm, luôn nhiệt tìì̀nh, có tinh thần trách nhiệm cao trongcông việc, nắắ́m vững chuyên môn, sớm được tiếp cận với các hoạt độộ̣ng giáodục Mầm non mới, được tham gia vào các lớp bồi dưỡng, nâng cao chuyên môncủa phòng, của trườì̀ng tổ chức;

- Học sinh được ăn ngủ, sinh hoạt cả ngày tại trườì̀ng;

- Có đủ đồ dùng cá nhân, đồ chơi cho trẻ tham gia các góc chơi;

* Khó khăn :

- Mộộ̣t số trẻ chưa được học qua các lớp mầm, chồi

- Phần lớn phụ huynh làm nghề buôn bán vất vả, nghề nông chưa thật sựquan tâm đến việc học của trẻ cũng như chưa nhận thức được tầm quan trọngcủa bậc học mầm non

- Mộộ̣t số trẻ trong lớp còn có tính thụ độộ̣ng ít giao lưu trong giờì̀ chơi

- Đồ dùng, đồ chơi còn hạn chế chưa đa dạng phong phú

- Trang thiết bị phục vụ cho các góc còn hạn chế, đơn điệu

- Kệ ở các góc vẫn còn thiếu thốn nhiều

b Kết quả khảo sát đầu năm

Để phát huy được những thuận lợi, khắắ́c phục những khó khăn và nhằmgiúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ độộ̣ng và sáng tạo thông qua hoạt độộ̣ng góc.Ngay từ đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát trẻ trongcác giờì̀ hoạt độộ̣ng Bướcđầu khảo sát kết quả trên 25 trẻ lớp lá 2 cho thấy:

hiện vai chơi của mìì̀nh

bạn trong nhóm chơi

Trang 7

download by : skknchat@gmail.com

Qua kết quả khảo sát tôi nhận thấy rằng tính tích cực, chủ độộ̣ng, sáng tạocủa trẻ trong khi chơi cũng như khả năng nhập vai và thể hiện vai chơi của mìì̀nhkhả năng phối hợp với các bạn trong nhóm chơi ở lớp Lá 2 vẫn còn nhiều hạnchế Từ những kết quả khảo sát đầu năm tôi nghĩ rằng mìì̀nh cần phải có nhữngbiện pháp cụ thể hơn để giúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ độộ̣ng và sáng tạothông qua hoạt độộ̣ng góc

2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.

* Biện pháp 1: Thỏa thuận với trẻ theo hướng gợi mở, không bắt ép

-Tre tư lưa chọn goc chơi theo ý thich.

Trò chuyện – thỏa thuận với trẻ trước mỗi giờì̀ chơi có thể giúp trẻ biếthôm nay trong lớp có những góc chơi nào, biết được sự thay đổi các góc chơi đểgiúp trẻ lựa chọn góc chơi mà mìì̀nh muốn được tham gia, muốn được chơi Vậyphải thỏa thuận với trẻ như thế nào? Cô giáo nên dùng những câu hỏi gợi mở đối

với trẻ Ví dụ : hôm nay con thấy lớp mìì̀nh có những góc chơi nào mới? ở vị trí

nào? để trẻ xác định được vị trí của các góc chơi Và để trò chuyện thỏa thuậnvới trẻ về góc chơi nào đó? Cô giáo cũng nên có những câu hỏi gợi cho trẻ suy

nghĩ Ví dụ: ở chủ đề Trườì̀ng mầm non, và góc xây dựng hôm nay sẽ xây trườì̀ng

mầm non Với những đồ dùng, đồ chơi đó các bác xây dựng sẽ xây nên côngtrìì̀nh gìì̀? Các bác sẽ xây trườì̀ng mầm non như thế nào? Trong lớp chúng ta aimuốn làm bác xây dựng để xây trườì̀ng mầm non nào ?

Trong quá trìì̀nh chơi xây dựng thìì̀ cô cần hướng dẫn trẻ xây hàng rào trước, cổng sau Khi chơi không được nhảy qua nhảy lại hàng rào, cổng

Nhắắ́c nhở Bác tài xế khi lái xe chở vật liệu xây dựng bác lái xe nhớ tuân thủ luậtgiao thông, chạy đúng lòng đườì̀ng không được chở cồng kềnh

Với những câu hỏi gợi mở như vậy ở các góc chơi khác, cô giáo có thể cho trẻbiết các góc chơi và để cho trẻ tự chọn góc chơi của mìì̀nh Bên cạnh đó, khi trẻ

đã nhận góc chơi của mìì̀nh, cô giáo để trẻ tự phân công công việc cho nhau đểtrẻ thêm phần hứng thú

* Biện pháp 2 : Thiết kế lại các góc chơi cho trẻ

Trang 8download by : skknchat@gmail.com

Việc thiết kế môi trườì̀ng chơi (các góc chơi) cho trẻ, cần tuân theo nguyêntắắ́c sau :

+ Chia diện tích phòng thành các góc hoặc các khu vực chơi khác nhau

+ Bố trí góc chơi yên tĩnh ơ gân vơi nhau đê tranh sư ôn ao anh hương đên gocchơi (như góc tạo hìì̀nh, góc sách ) ở xa các góc ồn ào ( góc xây dựng, góc giađìì̀nh, góc bán hàng )

+ Có góc cố định (góc tạo hìì̀nh, gia đìì̀nh, sách ), cung có nhưng góc di độộ̣ng hoặc thay đổi tuỳ theo chủ đề chính của lớp trong thờì̀i gian đó

+ Có sư phân cach riêng giữa các goc chơi

+ Bố trí bàn ghế, đệm, gối phù hợp với từng góc

+ Đồ chơi, học liệu để mở, vừa tầm với của trẻ

+ Đặt tên góc sao cho tre dễ hiểu

+ Sau mỗi chủ đề chung ta cung nên thay đổi cách bố trí và hoạt độộ̣ng ở các góc

để tao sư mới lạ và thu hut đối với trẻ

+ Cho phép trẻ tham gia tổ chức góc chơi của mìì̀nh

Hìì̀nh ảnh: Trẻ đang tham gia hoạt độộ̣ng góc

* Biện pháp thứ 3: Chuẩn bị nguyên vật liệu – đồ dùng đồ chơi ở các góc chơi.

- Muốn cho trẻ chơi tốt ở hoạt độộ̣ng góc, thìì̀ việc chuẩn bị dồ dùng, đồchơi cho trẻ là không thể thiếu, đồ dùng càng đẹp ,càng hấp dẫn thìì̀ càng thu hút

Trang 9

trẻ hứng thú tham gia Vậy phải chuẩn bị những đồ dùng gìì̀ và chuẩn bị như thếnào để cho trẻ chơi? Trước tiên giáo việc cần xác định được nộộ̣i dung chơi dựatrên chủ đề đang thực hiện, mỗi nộộ̣i dung thìì̀ phải chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phùhợp.

* Ví dụ : Trong chủ đề nhánh “tết nguyên đán” Sau khi xây dựng kế

hoạch của các góc chơi gồm có những góc chơi nào, giáo viên sẽ chuẩn bị chotrẻ những đồ dùng, đồ chơi của mỗi góc chơi cho phù hợp

+ Góc Xây dựng : Xây công viên ngày tết Chuẩn bị cho trẻ thật nhiều lắắ́p

ghép, đồ chơi xếp hìì̀nh để trẻ xây hàng rào xung quanh công viên, thay vìì̀ dùngcổng cố định như trước kia giáo viên hay làm thìì̀ Tôi đã chuẩn bị thêm các khối

để cho trẻ tự lắắ́p ghép cổng ra vào theo cách thiết kế của trẻ, bên cạnh đó chuẩn

bị các khối hìì̀nh học bằng gỗ hoặc bằng xốp để xếp tạo thành ghế đá, đồ chơi,bàn ghế đặt ở trong khuôn viên công viên, làm nhiều hoa, đồ chơi lắắ́p ráp để làmthành những ngôi nhà nhỏ trong công viên, có khu vui chơi dành cho trẻ

Hìì̀nh ảnh: Trẻ thể hiện sự sáng tạo ở góc xây dựng+ Góc Phân vai : Siêu thị ngày tết Trẻ đóng vai ngườì̀i bán hàng, bán

những món hàng đặc trưng của ngày tết, Cô sẽ chuẩn bị những đồ chơi như :Bánh chưng, bánh tét, báng dày, hộộ̣p bánh các loại, các loại bánh mứt, mộộ̣t số đồdùng đồ chơi của góc chơi bán hàng

Trang 10download by : skknchat@gmail.com

+ Góc tạo hìì̀nh : Cho trẻ tạo ra các sảm phẩm từ các loại hoa, lá, cỏ, câykhô để làm đồ lưu niệm thật đẹp, dể thương

Ngoài ra cho trẻ “Làm thiệp chúc tết” làm những tấm thiệp chúc tết từ cácloại giấy bìì̀a cứng và trang trí bằng các loại hoa, cỏ, cây, lá tươi có sẵn trongthiên nhiên gần gủi với trẻ

Hìì̀nh ảnh: Trẻ trang trí thiệp bằng cây cỏ hoa lá có sẵn trong tự nhiên

- Những đồ dùng, đồ chơi cho trẻ chơi ngoài những đồ dùng đồ chơi có sẵn, tôitận dụng những nguyên vật liệu phê thai co ơ địa phương như: Thùng cattonxốp, đĩa video cũ, giấy báo có trang bìì̀a quảng cáo, chai nhựa, vỏ hộộ̣p sữa chua,hộộ̣p đựng cơm, vải vụn, chuỗi hạt, vỏ ốc, vỏ ngao, vỏ điệp, ống chỉ, tăm tre, khối

gỗ … tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn về tính mạng, khônggây độộ̣c hại, không sắắ́c nhọn, không nặng nề dê đam bao an toan cho tre khi sưdung chung

Ví dụ : Trong chủ đề nghề nghiệp, chủ đề nhánh nghề xây dựng ở góc họctập hay góc tạo hìì̀nh chúng ta cho trẻ làm các đồ dùng nghề xây dựng bằngnguyên vật liệu mở để khích thích sự tò mò của trẻ giúp trẻ sáng tạo, trẻ biết sẽphải làm gìì̀ với những nguyên vật liệu đó để tự mìì̀nh tạo ra các sản phẩm màmìì̀nh thích

Trang 11