Qua đó trẻ được làm quen thêm về một số môn học khác ở lứa tuổi nhà trẻ trong đó có bộ môn Nhận biết tập nóilà bộ môn điển hình : + Trẻ được làm quen với các sự vật hiện tượng xung quanh
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP.
Như chúng ta biết việc hướng dẫn và dạy cho trẻ ở lứa tuổi (24 – 36 tháng) làm quen và học tốt môn nhận biết tập nói, nói chung và ở lứa tuổi nhà trẻ nói riêng
là việc vô cùng quan trong và cần thiết vì ở lứa tuổi nhà trẻ, trẻ con non nớt, vụng
về, trẻ cần được chăm sóc về mọi mặt: cả về tinh thần lẫn thể chất Nhất là trong giai đoạn trẻ đang còn tập nói và nói chưa đủ câu
Cô giáo có một trọng trách rất quan trọng đối với trẻ là người chịu trách nhiệm hướng dẫn bảo ban trẻ,chỉ bảo cho trẻ mọi điều và việc quan trọng hơn cả là cô giáo phải chú ý và quan tâm đến trẻ hơn về mặt câu từ trẻ có nói đúng ngữ pháp không? có đủ câu chưa? đã tròn âm chữ khi phát âm ra chưa? không những vậy là người giáo viên chúng ta còn dậy trẻ thêm những vốn kiến thức sơ khai, những chào hỏi lễ phép tưởng như đơn giản những không kém phần khó khăn vất vả ở đây Qua đó trẻ được làm quen thêm về một số môn học khác ở lứa tuổi nhà trẻ trong đó có bộ môn Nhận biết tập nóilà bộ môn điển hình :
+ Trẻ được làm quen với các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ
+Trẻ phát âm chuẩn được các vốn từ về các hiện tượng xảy ra xung quanh trẻ +Trẻ được làm quen và hình thành những khả năng tư duy, tưởng tượng mà hàng ngày
cô giáo và cha mẹ vẫn thường cho trẻ thấy qua các góc chơi ở lớp qua mảng chủ
đề, qua các giờ học,qua các tranh ảnh, hình ảnh và trẻ được tếp xúc ở bên ngoài với những sự vật hiện tượng
Để việc cảm thụ và nói chính xác vốn từ khi trẻ phát âm sao cho đủ câu, tròn trịa câu thì cô giáo phải là người củng cố lại cách phát âm củng cung cấp thêm vốn
từ củng như hiểu biết để trẻ có đủ kiến thức học và phát âm cho chuẩn, cho đúng
Để làm tốt công việc giúp trẻ nắm được kiến thức cũng như trả lời chính xác các câu hỏi của cô một cách mạch lạc to, rõ ràng, đủ câu là cả một quá trình cô phải trau dồi kiến thức cũng như tạo tình huống gây hứng thú cho trẻ tới các hình thức cũng như giúp trẻ hiểu nắm vững nội dung của bộ môn nhận biết tập nói Tôi đã
đầu tư suy nghĩ tìm hiểu để chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi làm quen với môn nhận biết tập nói”.
II ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP
Thông qua các hình thức đó sẽ giúp trẻ tiếp cận gần hơn với bộ môn Nhận biết tập nói để trẻ hiểu và hòa mình vào các sự vật hiện tượng có trong tự nhiên, trong cuộc sống hàng ngày của trẻ
Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi để tìm ra các hình
Trang 2thức, biện pháp giúp trẻ có những giờ học sao cho có chất lượng nhất bổ ích nhất giúp trẻ phát triển tư duy cũng như vốn hiểu biết của trẻ
Một cách tự nhiên và thoải mái
Theo đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ thì tư duy trực quan, trẻ tiếp thu các kiến thức được một cách dễ dàng nhất là thông qua các hình ảnh, trò chơi, mọi vật xung quanh trẻ …Muốn việc tiếp thu các kiến thức mà cô cần cung cấp cho trẻ được dễ dàng thì hình thức truyền đạt gây sự chú ý của trẻ là vô cùng quan trọng, chính vì nhận thức được tầm quan trọng của bộ môn này nên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số hình thức, trò chơi để đưa vào thực hiện trong các tiết học Nhận biết tập nói theo từng chủ đề
III PHẠM VI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI:
Là giáo viên mầm non trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ nhà trẻ tôi hiểu được tầm quan trọng của bộ môn này chính vì vậy trong quá trình nghiên
cứu tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi làm quen với môn nhận biết tập nói” Tôi có thể khẳng định: Đề tài này có tính khả thi cao và
chúng ta có thể áp dụng rộng rãi cho các trẻ cùng lứa tuổi ở các lớp và trường khác,
sử dụng đề tài này một cách phù hợp, linh hoạt sẽ mang lại kết quả cao với trẻ
24-36 tháng tuổi Đề tài này được hội đồng khoa học nhà trường đánh giá cao và khuyến khích nhân rộng đề tài ở các trường MN trong toàn huyện, tỉnh và đăng trên Web, giáo án điện tử
PHẦN II: NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG NỘI DUNG CẦN NGHIÊN CỨU
Giai đoạn trẻ 24 -36 tháng là giai đoạn khởi điểm của việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ, các mặt phát triển của trẻ hoà quyện vào nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, không tách bạch rõ nét Trẻ hoàn toàn còn non nớt, nhạy cảm với tác động bên ngoài, đồng thời cũng là lúc trẻ phát triển rất nhanh về mọi mặt trẻ rất dễ bị tổn thương về tâm lý Quan hệ của cô với trẻ giàu cảm xúc thân thiết, yêu thương như quan hệ mẹ con Vậy hoạt động lao động sư phạm của cô giáo mầm non đòi hỏi phải rất linh hoạt, nhạy bén, kịp thời, phải có sự sáng tạo để phát hiện và đáp ứng những nhu cầu phát triển của trẻ
Hoạt động lao động sư phạm của cô giáo mầm non có định hướng, có mục đích để giáo dục, phát triển trẻ Tác động sư phạm của cô giáo phải luôn thay đổi, phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ có cảm tình, có hứng thú Vì thế nghệ thuật chủ yếu của cô thể hiện ở chỗ biết hoà nhập vào thế giới trẻ, biết quên mình là người lớn để thực sự là người bạn của trẻ Biết tôn trọng và đồng cảm với trẻ tạo
download by : skknchat@gmail.com
Trang 3nên không khí cởi mở, lôi cuốn, thu hút trẻ, như thế trẻ dễ dàng trò chuyện cùng cô, bày tỏ những cảm xúc của bản thân với cô Từ đó giúp trẻ những hiểu biết nhất định, tạo cho trẻ có đầy đủ điều kiện về giao tiếp, nhận thức về ngôn ngữ cho trẻ được tốt hơn, tạo tiền đề cho trẻ vững vàng và tự tin hơn Muốn thực hiện những mục tiêu trên thì vấn đề nhận biết tập nói ban đầu cho trẻ mầm non phải được chú trọng thường xuyên liên tục và không ngừng được đổi mới Đặc biệt là đội ngũ giáo viên phải thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn thường xuyên được tiếp thu đầy đủ các chuyên đề, tiếp cận với cái mới một cách kịp thời để thực hiện việc chăm sóc - giáo dục trẻ, đặc biệt là môn nhận biết tập nói cho trẻ đạt kết quả cao
Về góc độ giáo dục nề nếp trong sinh hoạt hàng ngày đối với trẻ ở độ tuổi 24 -36 tháng, nếu cứ thực hiện theo phương pháp cũ mà trước kia đã thực hiện thì sẽ không đạt lại hiệu quả cao hơn, tính chủ động tích cực sẽ không phát huy được khả năng sáng tạo, đồng thời kết quả về mặt trí tuệ của trẻ sẽ thấp, trẻ sẽ phát triển một cách thụ động
Vì vậy chỉ có đổi mới hình thức tổ chức cho trẻ thì mới tạo ra được môi trường hoạt động tốt và tạo ra những cơ hội tốt cho trẻ phát huy khả năng chủ động, sáng tạo một cách triệt để Trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng đặc biệt
là trẻ 24 -36 tháng tuổi Nếu cô tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động dưới nhiều hình thức, thông qua mọi hoạt động hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi thì việc trẻ nhận biết tập nói sẽ được thuần thục hơn, kết quả sẽ đạt cao hơn
1 Thuận lợi
Năm học 2019 – 2020 tôi được nhà trường phân công dạy lớp nhà trẻ 24-36 tháng theo chương trình giáo dục Mầm non, lớp học có đủ diện tích rộng, thoáng mát, sân chơi bằng phẳng, cơ sở vật chất khá đầy đủ Bên cạnh đó được sự quan tâm chỉ đạo sát sao về chuyên môn của ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện mua sắm trang thiết bị để phục vụ học tập, sinh hoạt khá đầy đủ Đặc biệt, thường xuyên được tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn liên trường để trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau
Là học sinh mới còn rất non nớt, hồn nhiên vô tư, trong sáng trong các giờ học với cô một cách tự nhiên không gò ép điều đó đã tạo ra một lứa tuổi rất riêng trong môi trường mầm non
Một số phụ huynh có ý thức trách nhiệm, quan tâm đến việc học
tập, sức khỏe của con em mình, phối hợp thường xuyên với giáo viên
Các giáo viên trong trường luôn quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau
Trang 4Lớp có 3 cô đều có trình độ trên chuẩn, có tinh thần trách nhiệm trong công việc, yêu nghề, mến trẻ
2 Khó khăn
Ngoài những thuận lợi tôi đã nêu trên trong quá trình thực hiện, bản thân tôi gặp không ít khó khăn nhất định
Bản thân tôi năm học này mới dạy trẻ nhà trẻ nên chưa hiểu hết được đặc điểm tâm sinh lý, khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ ở lứa tuổi này
Với đặc điểm sinh lý của lứa tuổi ở giai đoạn phát triển lời nói đang phát triển do đó khả năng giao tiếp về ngôn ngữ của trẻ gặp rất nhiều khó khăn, nhiều khi cô giáo vừa dỗ dành lại vừa học ngôn ngữ trẻ để hiều nhu cầu trẻ đang muốn là gì?
Trẻ đang sống trong môi trường gia đình, được ông bà, bố mẹ yêu thương chăm sóc Khi đến trường là nơi hoàn toàn mới mẻ xa lạ với trẻ, do đó trẻ chưa khóc nhiều vì vậy mà giáo viên mất nhiều thời gian để dỗ dành trẻ Hơn thế nữa vì
là lớp các cháu nhỏ, cháu đông khó khăn cho việc hoạt động càng trở nên khó khăn hơn và cần mất nhiều thời gian hơn nữa
Phụ huynh coi nhẹ tầm quan trọng của việc cung cấp kiến thức cho trẻ nhất là trẻ lứa tuổi nhà trẻ Vì các bậc phụ huynh chỉ coi trọng việc chăm sóc trẻ là chính còn việc học nhiều phụ huynh còn phó mặc hoặc không quan trọng nhiều tới trẻ khi còn đang ở lứa tuổi nhà trẻ
3 Khảo sát thực trạng
Vào đầu năm học ( T9/ 2019) tôi đã tiến hành khảo sát môn nhận biết tập nói trẻ lớp tôi phụ trách Tôi đánh giá các mức độ Đạt và chưa đạt để từ đó có kế hoạch bồi dưỡng cụ thể:
Bảng khảo sát chất lượng đầu năm học
mạch lạc
Những năm gần đây nền giáo dục nước nhà ngày càng đổi mới và không
ngừng phát triển ngành học mầm non củng từng bước đổi mới về nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức
Bản thân tôi là giáo viên mầm non trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục
Trang 5download by : skknchat@gmail.com
Trang 6trẻ nhà trẻ, luôn gần gũi, yêu thương và gắn bó với trẻ Tôi nghĩ mình phải làm gì
đó để góp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ trong
hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động “Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi làm quen với môn nhận biết tập nói” nói riêng, đây là việc vô cùng quan trọng và cần thiết nó giúp trẻ nói đúng ngữ pháp, nói đủ câu, tròn âm chữ khi phát
âm …
II CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
Thông qua hoạt động hàng ngày cô giáo và cha mẹ vẫn thường cho trẻ thấy qua các góc chơi của lớp, qua mảng chủ đề, qua các giờ học và qua cả tranh ảnh mà trẻ được tiếp xúc với những sự vật hiện tượng đó từ đó trẻ được làm quen quen và hinh thành những khả năng tư duy, tưởng tượng Trẻ tích lũy được kinh nghiệm sống làm cơ sở để trẻ lĩnh hội các nội dung giáo dục của các hoạt động vui chơi, học tập…
Có thể nói bộ môn nhận biết tập nói thúc đẩy sự phát triển trí tuệ của trẻ đó là khả năng chú ý, ghi nhớ có chủ định, khả năng tư duy, biết vận dụng hoạt động nhận biết tập nói vào trong cuộc sống
Qua một số tiết học chất lượng trên trẻ chưa cao, đa số trẻ còn thụ động khi tiếp thu kiến thức, trẻ chưa bộc lộ rõ tính ham hiểu biết,chưa mạnh dạn tự tin trong các hoạt động, chưa phát huy được tính tích cực ở trẻ vì vậy chất lượng của môn học chưa cao
Từ nhận định trên tôi đã suy nghĩ và tìm ra các phương pháp, biện pháp để vận dụng vào các đề tài của môn học nhằm truyền thụ kiến thức cho trẻ một cách đầy đủ, khoa học, giúp trẻ có vốn kiến thức khi học môn học này
Giải pháp 1 Hãy đến với trẻ bằng tình cảm yêu thương trìu mến của người mẹ.
Trẻ ở độ tuổi 24 - 36 tháng trẻ bắt đầu được đi lớp, trẻ bắt đầu rời khỏi bàn tay ấp ủ yêu thương của cha mẹ, ông bà để đến chỗ mà với trẻ tất cả đều lạ lẫm và mới mẻ: Trường mới, cô mới, bạn mới vì thế các cháu mang đến trường, đến lớp một tâm trạng vừa bỡ ngỡ lạ lẫm vừa lưu luyến nhớ gia đình, thậm chí có cháu còn
sợ hãi khóc lóc Vì ở độ tuổi này trẻ còn rất bé, sống nhiều về tình cảm nên rất cần
sự âu yếm, nhẹ nhàng của cô nhất là những ngày đầu trẻ mới nhập lớp, cô phải làm sao để trẻ có thể cảm nhận được nguồn hạnh phúc, được an toàn, được quan tâm và được yêu mến có thể được coi là một thành viên trong cộng đồng mà trẻ đang hoà nhập Tình cảm của cô đối với trẻ giàu cảm xúc thân thiết, yêu thương như quan hệ
mẹ con, biết tôn trọng và đồng cảm với trẻ tạo nên không khí cởi mở, quên mình là người lớn để thực sự là người bạn của trẻ Khi trẻ có cảm tình, có hứng thú cô có
Trang 7download by : skknchat@gmail.com
Trang 8thể sử dụng nghệ thuật của mình để thu hút lôi cuốn trẻ vào các hoạt động một cách
dễ dàng
Giải pháp 2 Tạo môi trường cho trẻ hoạt động.
* Trẻ bước vào năm học đầu tiên của độ tuổi nhà trẻ,trẻ tàm thời rời gia đình (Những người thân bên trẻ) đến với vòng tay cô giáo với các bạn cùng lứa tuổi với đầy bỡ ngỡ Trẻ chủ yếu quấy khóc, nhớ nhà và rất cần tình thương của từ cô giáo vỗ về,các cô cũng rất vất vả trong giai đoạn đầu trẻ đến lớp Nhất là tạo lòng tin cho phụ huynh cũng như khích lệ trẻ thích đến lớp
* Tiếp theo là những hôm đầu tiên cho trẻ tập làm quen với quá trình học cũng gian nan không kém trẻ chưa có nề nếp chưa có thói quen ngồi vào chổ học bài trẻ thì đứng trẻ thi ngôi…Cũng nhờ tình thương và thời gian cô cũng đã tạo cho trẻ có nề nếp học,nếp chơi, nếp ăn,nếp ngủ, đúng giờ giấc Do đó mà giáo viên phải có nhiệm
vụ hướng dẫn cũng như dậy bảo trẻ thêm nhiều điều và trao đổi với phụ huynh để có biện pháp chủ đạo nhằm bồi dưỡng thêm kiến thức cho trẻ thông qua quá trình dậy học và làm quen các bộ môn trong lứa tuổi nhà trẻ nhất là bộ môn Nhận biết và tập nói
* Với trẻ mầm non nói chung và lứa tuổi nhà trẻ nói riêng thì nhận thức và phát
âm đúng từ ngữ là việc khó khăn vì bản thân trẻ còn nói ngọng, chưa chuẩn cô là người củng cố, uốn nắn trẻ nói từng câu, từng từ, trẻ nói đúng, nói chuẩn, nói đủ câu
để trẻ phát triển được ngôn ngữ cũng như tư duy một cách tốt nhất Chính vì vậy mà phải cho trẻ có nhiều cơ hội được quan sát, được thỏa mãn trí tò mò, lòng ham muốn khám phá thế giới thông qua các giờ trẻ được hoạt động với đồ vật là chủ đạo trong suốt quá trình học ở mầm non
Tôi luôn suy nghĩ để tạo ra ở quanh trẻ một môi trường với nhiều hình ảnh bắt mắt nhất là ở các góc chơi của trẻ (Ví dụ : trang trí phù hợp với từng chủ điểm) và gợi mở đối với trẻ Đối với bộ môn Nhận biết tập nói tôi tận dụng hầu hết các không gian trong góc chơi bởi trẻ hoàn toàn có thể lĩnh hội được kiến thức của bộ môn thông qua các hoạt động khác tại các góc hoạt động Nhất là có kế hoạch đề xuất để tìm biện pháp sao cho tốt nhất trong quá trình dậy cũng như hoạt động với
đồ vật của trẻ
Khắc phục thiết kế chưa phù hợp của nhiều góc trong lớp học thì tôi có kế hoạch thay đổi đồ dùng thường xuyên và trang trí lớp cũng như các góc không cần chờ sang chủ đề mới mà cần trang trí thường xuyên theo từng chủ đề nhánh để cung cấp thêm hình ảnh phong phú cũng như khung cảnh lớp luôn mới với trẻ được nói đúng, nói đủ câu và nhất là khi trẻ thấy thấy được tranh ảnh này trẻ được phát
download by : skknchat@gmail.com
Trang 9triển thêm ngôn ngữ ở mọi lúc, mọi nơi.
Giải pháp 3 Sáng tạo một số hình thức phục vụ tiết học
Hình thức 1:
+ Điều tra cơ bản :
- Nắm dược cở sở vật chất phục vụ chuyên đề qua đó có cơ sở để xây dựng kế hoạch cho phù hợp
- Điều tra nắm vững tình trang học sinh cũng như phương pháp của giáo viên
- Do đó tôi đã mạnh dạn tiến hành bằng các cách sau :
+ Về giáo viên :
- Tự đánh giá bản thân qua bản tự đánh giá về giáo viên
- Qua nhận xét của Ban Giám hiệu qua các buổi dự giờ, thăm lớp từ đó rút kinh nghiệm
- Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, yêu trẻ có tình thần học hỏi cao, có khả năng sư phạm
+ Điều tra học sinh :
Ngay từ khi nhận lớp, thông qua các hoạt động của trẻ tôi đã hiểu và dần nắm được cá tính cũng như một số trẻ cá biệt với một số đặc điểm và khả năng nổi bật ở trẻ
- Trẻ chưa thể hiện và phát âm chuẩn được vốn từ cho chuẩn, cho đúng nhất là trẻ còn chưa mạnh dạn trả lời các câu hỏi của cô chưa đọc to chưa rõ tiếng, nói còn ngọng nhiều
- Trẻ chưa mạnh dạn, tuy nhiên trẻ lứa tuổi nhà trẻ rất hồn nhiên đấy là đặc điểm nổi bật khi trẻ lứa tuổi nhà trẻ tuy nhiên cô phải là người chỉ bảo hướng dẫn cho trẻ vốn từ cũng như kiến thức chuẩn để trẻ có đủ tư duy lĩnh hội cũng như mạnh dạn hơn phát âm chuẩn vốn từ hơn
2 Hình thức 2 :
+ Tạo môi trường không khí lớp phù hợp gần gũi với tiết học
Việc thay đổi đồ dùng thường xuyên và trang trí lớp cũng như các góc không cần chờ để sáng chủ điểm mới mà cần trang trí thường xuyên theo từng chủ đề nhánh để cung cấp thêm hình ảnh phong phú cũng như khung cảnh lớp luôn mới với trẻ được nói đúng, nói đủ câu và nhất là việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ được tốt nhât
Tuyên truyền với phụ huynh để phụ huynh cung cấp thêm nguyên vật liệu cũng như giúp cho trẻ phát triển được khả năng tư duy cũng như ngôn ngữ của trẻ Nhất là có kế hoạch phối hợp với phụ huynh để đạt hiệu quả nhất trong công tác
Trang 10giảng dậy của giáo viên.
Ví dụ trong tiết Nhận biết và tập nói
Đề tài : con gà, con vịt, con chim
Bước 1:
Gây hứng thú cho trẻ giới thiệu bài : (Cô đã sử dụng hình thức xem phim)
- Cô một đoạn video phim kết hợp với bài hát liên quan liên quan về các con vật
sẽ định học để trẻ củng cố lại kiến thức về các con vật, dẫn dắt trẻ vào chủ điểm “ Động vật ” cũng như vào nội dung bài dậy chính
Bước 2:
Giúp trẻ cảm nhận và nắm được nội dung thông qua câu đố, tiếng kêu, hình ảnh bằng cách thức :
+ Với con gà cô dùng câu đố :
Đầu đội chiếc mũ đỏ Chân đi đôi giày vàng Cất cao giọng gáy vang Giục trời mau mau sáng
Là con gì?
Trẻ trả lời xong cô cho trẻ xem hình ảnh con gà trống
+ Với con vịt cô dùng câu đố :
Con gì chân ngắn
Má lại có màng
Mỏ bẹt màu vàng Hay kêu cạp cạp.
Đố bé là con gì?
Trẻ trả lời xong cô cho trẻ xem hình ảnh con vịt
+ Với con chim cô cho trẻ nghe tiếng hót của con chim để trẻ đoán xem đó là con gì ? Trẻ trả lời xong cô cho trẻ xem hình ảnh con chim
- Thông qua mỗi hình thức làm quen với một số con vật gần gũi trẻ thì trẻ được củng cố, nói nhiều lần sao cho chính xác từ và tên các con vật cần làm quen và tìm hiểu thêm về một số bộ phận đơn giản của con vật đang tìm hiểu
- (mỏ, chân, cánh … món ăn yêu thích.)
- Lúc đầu trẻ nói tên con vật to, rõ ràng cùng cả lớp 2 – 3 lần
- Sau đó cá nhân trẻ phát âm to, chuẩn, đúng : 5 – 6 trẻ phát âm
Bước 3 : Củng cố kiến thức :
- Để giúp trẻ ghi nhớ được trong tâm trí trẻ về các con vật cũng như tên
download by : skknchat@gmail.com
