(SKKN CHẤT 2020) một số biện pháp giúp trẻ 4 5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học (1)

Nắm được ý nghĩa và tầm quan trọng của môn làm quen với tác phẩm vănhọc, tôi đã nhận thức được rằng mình cần phải tìm tòi đưa ra được những nộidung phương pháp và hình thức dạy đổi mới,

II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. 6

1/30download by : skknchat@gmail.com

6.4 Sử dụng công nghệ thông tin. 15

6.6 Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học ở mọi lúc, mọi nơi. 23

6.7 Phối hợp với phụ huynh để nâng cao chất lƣợng giáo dục trẻ 24

t s iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ

tác phẩm văn học ở trường mầm non”

I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài:

Bác Hồ – vị cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam đã từng nói

Làm cô giáo tức là thay mẹ dạy trẻ u n dạy được trẻ trước hết phải yêu trẻ Các cháu nhỏ hay quấy khóc các cô phải ền ỉ, kiên trì, chịu khó mới nuôi dạy được các cháu Dạy trẻ như trồng cây non, trồng cây non được t t thì sau này các cháu sẽ trở thành người t t”.

Bác cho rằng: “Đứa trẻ hiền lành hay độc ác không phải do bản chất vốn

có của trẻ mà chính là do sự giáo dục của người lớn mà nên”

Hiền dữ đâu phải là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên”

Ngày nay giá trị con người ngày càng được nhận thức đúng đắn và đánhgiá một cách toàn diện, sâu sắc thì công tác chăm sóc giáo dục trẻ càng mangmột ý nghĩa nhân văn cụ thể, càng trở thành một đạo lý của thế giới văn minh

Thấm nhuần lời dạy của Bác, công tác giáo dục đào tạo thế hệ măng nonnhững người chủ tương lai của đất nước đã, đang và sẽ là chủ trương lớn củatoàn Đảng, toàn dân Để thực hiện tốt mục đích giáo dục này, cấp học mầm non

đã có những bước chuyển lớn nhằm góp phần đặt nền móng đào tạo con ngườiphát triển toàn diện, có đủ sức khoẻ, đủ trí tuệ, tài năng là những chủ nhân tươnglai của đất nước, lái con tàu Việt Nam ra đại dương sánh vai với các cường quốcnăm châu thoả lòng Bác hằng mong ước

Để thực hiện được mục tiêu đó đòi hỏi người giáo viên mầm non phải cótấm lòng yêu nghề mến trẻ một cách thực sự bằng tất cả những gì mình có đượccùng với lương tâm nghề nghiệp để đầu tư trí tuệ, công sức lên mỗi cuốn giáotrình, mỗi trang giáo án Trong trường học cô giáo luôn được ví như là “Người

mẹ thứ hai gần gũi, thương yêu quý mến dạy dỗ trẻ và là điểm tựa vững chắccho trẻ” ngay từ buổi học đầu tiên trẻ đến trường, lớp Trường mầm non cũng lànơi đào tạo, giáo dục trẻ hình thành những cơ sở ban đầu về nhân cách

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy trong năm học vừa qua tôi luôn tìmtòi áp dụng mọi hình thức đổi mới và nâng cao phương pháp trong quá trìnhchăm sóc giáo dục trẻ Đặc biệt là trong môn học làm quen với tác phẩm vănhọc, bởi vì văn học còn góp phần phát triển trí tuệ, tình cảm đạo đức, làm phongphú đời sống tinh thần cho trẻ Những ấn tượng đẹp đẽ về những hình tượng

3/30

nghệ thuật trong tác phẩm văn học sẽ thúc đẩy ham muốn nghệ thuật của trẻ.Những bài thơ, những câu chuyện kể, tranh vẽ chính là sự thể hiện thế giới bêntrong, là nhu cầu tự thể hiện mình của trẻ Nó là một phương tiện hỗ trợ cho tâmhồn trẻ thơ rất đắc dụng, không gì thay thế được.

Đối với giáo dục nhu cầu của trẻ “học mà chơi, chơi mà học” thông quacác tác phẩm văn học trẻ tiếp nhận các kiến thức của tuổi mình một cách nhẹnhàng gần gũi hơn nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sốngxung quanh mình Văn học nuôi dưỡng và phát triển cho trẻ trí tưởng tượng,sáng tạo nghệ thuật vì vậy mà việc đem các tác phẩm văn học đến với trẻ là mộtđiều rất quan trọng và cần thiết nhất là đối với độ tuổi mẫu giáo, quá trình chotrẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học phải là từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phứctạp Để từ đó trẻ bộc lộ được khả năng cảm thụ văn học của mình Tuy nhiên khiđưa tác phẩm văn học đến với trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có những suynghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm hay phù hợp với độ tuổi, có ý nghĩagiáo dục trẻ

Thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học giúp trẻ nhận thứcđược thế giới xung quanh, những truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc từ đóbồi dưỡng cho trẻ tính trung thực, hiền lành, chăm chỉ, lòng nhân ái Qua đógiáo dục cho trẻ yêu quê hương đất nước, yêu thiên nhiên và con người Ngoài

ra hoạt động văn học còn mang tính nghệ thuật thông qua ngữ điệu giúp trẻ cảmnhận được cái hay, cái đẹp trong tiếng mẹ đẻ, những hành vi đẹp trong cuộcsống, trẻ biết được những gì nên làm và những gì không nên làm, qua đó rènluyện những phẩm chất đạo đức tốt đẹp ở trẻ, dần dần hình thành ở trẻ nhữngkhái niệm ban đầu về đạo đức như “ngoan - hư, tốt - xấu, thật thà - không thậtthà … Ngoài ra văn học còn giúp phát triển trí nhớ, tư duy cho trẻ 4- 5 tuổi,giúp trẻ làm quen với cách cầm sách, mở sách, đọc sách đó là những kỹ năngcần thiết cho trẻ

Nắm được ý nghĩa và tầm quan trọng của môn làm quen với tác phẩm vănhọc, tôi đã nhận thức được rằng mình cần phải tìm tòi đưa ra được những nộidung phương pháp và hình thức dạy đổi mới, để kích thích sự hứng thú, say mêcủa trẻ vào tiết học nhằm nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học của trẻđạt hiệu quả cao, góp phần phát triển tính chủ động, sáng tạo tích cực của trẻ

Từ những suy nghĩ trên đây, là một giáo viên Mầm non tôi đã mạnh dạn

đưa đề tài Một số iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học ở trường mầm non” vào thực nghiệm.

4/30download by : skknchat@gmail.com

t s iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ

tác phẩm văn học ở trường mầm non”

2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu đề tài này để tôi rút ra những kinh nghiệm cho bản thân tìmhiểu ra nguyên nhân thành công và hạn chế, để từ đây tôi đề xuất những biện phápkhắc phục phần lớn những khó khăn chung, đồng thời phát huy cao nhất tính tíchcực tìm tòi, khám phá của trẻ Phát huy thế mạnh sẵn có vận dụng vào thực tế đểgóp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ngày một tốt hơn

Hình thành cho trẻ sự mạnh dạn tự tin trong các hoạt động

Thông qua đề tài Một số iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học ở trường mầm non”

3 Đối tượng nghiên cứu:

“Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm

văn học ở trường mầm non”.

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nâng cao chất lượng cảm thụ văn học cho trẻ ở trường mầm non

Đề xuất biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cảm thụ văn học cho trẻ ở trường mầm non trong hiện tại và trong những năm tiếp theo

5 Đối tượng kháo sát, thực nghiệm: Trẻ lớp 4 - 5 tuổi lớp B1

Phương pháp động viên, khuyến khích Phương

pháp nghiên cứu sử dụng tài liệu Phương pháp

tuyên truyền với các bậc phụ huynh Phương pháp

tổng kết kinh nghiệm

7 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:

Đề tài được thực hiện tại lớp 4-5 tuổi B1

Thời gian từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 4 năm 2017

5/30download by : skknchat@gmail.com

II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.

1: Cơ sở lý luận.

Các tác phẩm văn học là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với trẻ thơnhất là lứa tuổi mẫu giáo Nó có vai trò quan trọng đối với sự hình thành và pháttriển toàn diện nhân cách con người ngay từ thuở ấu thơ, là hành trang cho mỗingười trên suốt đường đời, bởi lẽ cái gì đã lưu giữ được trong thời niên thiếuthường rất khó phai mờ Văn học không chỉ góp phần làm giàu có tâm hồn, nângcao năng lực cảm thụ cái đẹp, mà còn giúp cho trẻ phát triển trí tuệ, mở rộng sựhiểu biết và hướng tới một lối sống giàu lòng nhân ái Môn học làm quen vớivăn học có ý nghĩa và nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc phát triển toàndiện các mặt cho trẻ

Trước hết môn học này có ý nghĩa to lớn, góp phần phát triển 5 mặt chotrẻ cụ thể là: “Giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ, phát triển trí tuệ, phát triểnthể chất, và rèn luyện lao động” Bên cạnh đấy, môn học này còn có nhiệm vụquan trọng là:

Cung cấp cho trẻ những kiến thức, trí thức về thế giới xung quanh trẻ

Mở rộng hiểu biết và tích luỹ vốn kinh nghiệm cá nhân

Làm giầu vốn từ, phát triển ngôn ngữ giầu hình tượng, giầu sức biểu cảmđồng thời rèn luyện khả năng tri giác đối tượng

Giáo dục thái độ cách ứng xử cho trẻ thông qua các bài học, dạy trẻ biếtyêu quê hương, đất nước, yêu thiên nhiên và con người

Nắm được tầm quan trọng của bộ môn nên trong năm học 2016-2017được sự phân công công tác của Ban giám hiệu nhà trường tôi được nhận nhiệm

vụ trực tiếp chăm sóc, giảng dạy lớp mẫu giáo 4-5 tuổi Tôi luôn có ý thức rènluyện, học hỏi đi sâu vào học tập, nghiên cứu kỹ chương trình giảng dạy của bộ

môn “Làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ mẫu giáo” Tôi luôn suy nghĩ

phải làm gì? làm như thế nào?

Để nâng cao nghệ thuật giảng dạy giúp trẻ hứng thú học tập, tiếp thu mônhọc nhẹ nhàng, sâu sắc hơn điều đó đã nung nấu trong tôi ý định chọn đề tài

t s biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học ở trường mầm non”

Qua thực tế những năm chăm sóc giảng dạy trẻ, tôi nắm được những đặcđiểm tâm sinh lý của trẻ là luôn thích khám phá, tìm tòi những điều mới lạ, ngộ

6/30download by : skknchat@gmail.com

t s iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ

tác phẩm văn học ở trường mầm non”

nghĩnh ,do đó tôi suy nghĩ phải thay đổi hình thức dạy như thế nào để trẻ thực sự

có hứng thú với môn học Truớc đây tôi đã cải tiến sử dụng đồ dùng trực quanvào các tiết dạy, tuy đã gây được sự hứng thú cho trẻ nhưng kết quả đạt đượcvẫn chưa cao, bởi có những bài dạy tôi khó có thể làm được những hình ảnhđộng trung thực theo chủ đề giáo dục mà tôi muốn trẻ làm quen trong giờ họcChính từ những hạn chế do đồ dùng trực quan đem lại tôi đã nghĩ đến việc sửdụng Công nghệ thông tin vào trong tiết dạy để khắc phục những hạn chế trên

Hiện nay công nghệ thông tin được ứng dụng ngày càng nhiều trong giáodục mầm non Với Công nghệ thông tin chúng ta có thể dử sụng các phần mềm

có sẵn hoặc sử dụng chương trình Powerpoint để làm các hoạt động cho trẻ chơi

và học Đây là một biện pháp không những mang lại hiệu quả cao, gây đượchứng thú cho trẻ mà còn có những tiện ích như sau:

Đáp ứng được nhu cầu thích được làm quen với máy vi tính của trẻ

Bài dạy có hình ảnh, màu sắc, âm thanh vui tươi sinh động

Có thể thực hiện nhiều lần, không ngại tốn nguyên vật liệu

Nhiều sự vật, hiện tượng khó quan sát được trong tự nhiên thì dễ dàng tìmhiểu được qua phần mềm máy tính

Với những hình ảnh động làm cho bài dạy sinh động và tăng sự hứng thúhọc tập cho trẻ

Đưa công nghệ thông tin vào việc dạy và học cho trẻ giúp cho tôi giảiquyết được những khó khăn về giáo cụ trực quan, phát triển được nhiều hìnhthức luyện tập, tích hợp các hoạt động thuận lợi hơn Trẻ có nhiều trò chơi linhhoạt, giờ học, giờ chơi sinh động phong phú và dễ tiếp thu hơn

Nắm được tầm quan trọng của Công nghệ thông tin trong việc dạy họccho trẻ, bản thân tôi lại suy nghĩ và nhận thấy bên cạnh việc phải lựa chọnnhững hình ảnh âm thanh thật gây ấn tượng, bắt mắt với trẻ và phù hợp với chủ

đề giảng dạy thì việc sử dụng Công nghệ thông tin cho linh hoạt, phù hợp vớitừng hoạt động để thu hút sự chú ý của trẻ cũng là điều mà mỗi giáo viên cầnphải tìm tòi và học tập thêm

Giải quyết được những vấn trên là chúng ta sẽ đạt được mục tiêu chungcủa ngành học đó là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ được trực tiếp tham gia vào cáchoạt động một cách chủ động, tích cực, sáng tạo, trẻ tự học là chính, học qua

7/30

chơi, qua khám phá, qua tìm hiểu, qua trải nghiệm bằng cách sử dụng các giác quan và khám phá, nhờ vậy mà trẻ có thêm vốn hiểu biết.

2: Cơ sở thực tiễn.

Trong thực tế hiện nay tôi thấy một số trẻ đã được học qua lớp 3 tuổichuyển lên và được làm quen với một số tác phẩm văn học, song khả năng cảmthụ các tác phẩm văn học còn rất hạn chế Trẻ còn nói ngọng, nói chưa đúng,chưa đủ câu nên khả năng diễn đạt ngôn ngữ, câu chưa được rõ ràng, chưamạch lạc

Trẻ hiếu động không chịu ngồi yên, hay đùa nghịch, nói tự do không tậptrung chú ý nên có rất ít cháu có thể nói lại nội dung bài thơ, câu chuyện mà tôiđọc hay kể cho nghe, trẻ chưa tích cực đọc thơ

Bên cạnh đó giáo viên dạy môn học này chuẩn bị đồ dùng còn sơ sài, đồdùng sử dụng chưa có tính khoa học hoặc một số tác phẩm rất khó chuẩn bị đồdùng như: Sự tích ngày và đêm, vì sao có mưa… Quá trình dạy học giáo viênthường quan tâm đến việc dạy cho xong chương trình mà chưa quan tâm đếnviệc sử dụng các biện pháp, chưa thực sự dựa vào đặc điểm trẻ của lớp để đưa raphương pháp hợp lý mà đặc biệt là trẻ 4 tuổi khả năng tiếp thu các tác phẩm vănhọc còn chậm Ý thức được vai trò của văn học đối với trẻ nên bản thân tôi làmột giáo viên được phân công chăm sóc giáo dục cho các cháu 4 tuổi của trườngMầm non, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài t s biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học ở trường mầm non”.

3 Thực trạng * Thuận lợi:

Trường mới xây khang trang, môi trường xanh sạch, đẹp

Có ba giáo viên một lớp, tôi được phân công đứng lớp với hai giáo viên

có năng lực và kinh nghiệm trong giảng dạy Vì thế tôi học hỏi được rất nhiều vềphương pháp cũng như cách thức tổ chức cho các hoạt động

Các lớp đều được trang bị ti vi có kết nối với máy tính thuận lợi cho việc

sử dụng công nghệ thông tin

Trẻ đều ăn bán trú 100% nên việc theo dõi các cháu cũng thuận lợi

Bên cạnh đó các bậc phụ huynh đều trẻ tuổi nên việc trao đổi kiến thức vàkinh nghiệm nuôi dạy các cháu cũng dễ chia sẻ hơn

8/30download by : skknchat@gmail.com

t s iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ

tác phẩm văn học ở trường mầm non”

* Khó khăn:

Bản thân là một giáo viên trẻ nên kinh nghiệm chăm sóc giáo dục các cháu còn nhiều hạn chế

Đồ dùng, trang thiết bị dạy học cho cô và trẻ còn thiếu

Trẻ tuy cùng lứa tuổi nhưng có trẻ mới bắt đầu đi học nên nhận thức của trẻ có khác nhau

Phụ huynh phần lớn làm ruộng và còn trẻ nên họ cũng mải làm ăn kinh tế

do đó việc quan tâm đến trẻ còn hạn chế

Phòng học đủ điều kiện về diện tích, nhưng trang thiết bị nội thất còn thiếu

Đồ dùng tự tạo còn chưa phong phú, tính thẩm mỹ chưa cao

* Giáo viên: Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với văn học chưa linh hoạt, chưa sáng tạo, chưa phù hợp với trẻ để thu hút trẻ

* Khảo sát trên trẻ: 20 % trẻ chưa qua lớp mẫu giáo bé

Đa số trẻ còn thích chơi tự do

Trẻ nói còn ngọng, ngôn ngữ chưa mạch lạc rõ ràng, trẻ chưa tự tin giao tiếp

* Phụ huynh

Đa số phụ huynh làm nông nghiệp

Phụ huynh chưa quan tâm nhiều đến hoạt động của trẻ ở trường mầm non

4 Số liệu điều tra trước khi thực hiện.

Cơ sở vật chất:

Đồ dùng theo thông tư 02 đạt 60%

Đồ dùng đồ chơi sáng tạo chưa nhiều và chưa có tính thẩm mỹ

* Giáo viên: 2 giáo viên đứng lớp, một giáo viên vào nghề lâu năm nhiều kinh nghiệm, một giáo viên trẻ kinh nghiệm còn hạn chế

9/30

* Trẻ: số trẻ khảo sát là 49 cháu 4-5 tuổi lớp B1.

5 Những biện pháp thực hiện đề tài.

5.1 Tạo môi trường lớp học để trẻ hứng thú trong các giờ học

5.2 Tự học tập nghiên cứu để nâng cao năng lực nghiệp vụ

5.3 xây dựng kế hoạch và lựa chọn sử dụng tác phẩm hay phù hợp với độ tuổi.

5.4 Sử dụng công nghệ thông tin

5.5 Dạy trẻ cảm thụ văn học trong giờ học

5.6 Cho trẻ làm quen với văn học mọi lúc, mọi nơi

5.7 Tuyên truyền phối hợp với phụ huynh

10/30

download by : skknchat@gmail.com

6 Biện pháp cụ thể.

6.1: Biện pháp thứ nhất: Tạo môi trường lớp học và làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo giúp trẻ hứng thú trong các giờ học.

* Tạo môi trường lớp học:

Như chúng ta đã biết trẻ mầm non nói chung và đặc biệt là trẻ 4-5 tuổi nóiriêng, môi trường học tập có vị trí to lớn trong việc nhận thức của trẻ Vì môitrường học tập là nơi để trẻ tiếp xúc hằng ngày, hằng giờ, vì vậy ngay từ đầunăm học tôi đã xây dựng môi trường lớp học có tác động mạnh mẽ lên trẻ, tạocho trẻ thích thú, thích tò mò, thích tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh từ đógiúp trẻ học tập tốt hơn

Thực tế lớp tôi đã được nhà trường mua trang thiết bị đồ dùng, đồ chơisong vẫn còn thiếu một số đồ dùng để phục vụ hoạt động học và chơi các tròchơi để gây hứng thú cho trẻ theo từng chủ đề Vì vậy tôi luôn cố gắng tạo ranhiều đồ dùng, đồ chơi đẹp mắt, hấp dẫn để trang trí các góc, xung quanh lớp, đểphục vụ cho các giờ học, giờ hoạt động góc trẻ có điều kiện thể hiện khả nănghọc tập của mình

Ví dụ như: Góc thơ

truyện của bé tôi đã trang

trí góc mở đẹp gọn gàng

bắt mắt và tôi cũng đã sưu

tầm rất nhiều “họa báo,

truyện tranh, thơ ca, câu

11/30download by : skknchat@gmail.com

t s iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ

tác phẩm văn học ở trường mầm non”

Vì vậy mà tôi luôn cố ngắng sưu tầm làm đồ dùng, đồ chơi từ các nguồnphế liệu tự kiếm được hoặc do phụ huynh ủng hộ, tôi đã làm được bộ đồ chơi ôcửa bí mật để sử dụng khi dạy trẻ

Ví dụ: Tôi muốn dạy trẻ một câu truyện hoặc một bài thơ, tôi gắn tranhminh họa câu truyện hoặc bài thơ vào các ô cửa, khi kể truyện hoặc đọc thơ đếnđâu tôi sẽ mở ô cửa đến đấy Khi kể xong tôi đóng ô cửa vừa kể và mở ô củatiếp theo, cứ như vậy tôi sẽ mở hết các ô cửa và kể hết nội dung câu chuyện hoặcnội dung bài thơ

Trẻ đọc thơ theo hình ảnh được mở ra từ các ô cửa í mật

6.2 Biện pháp thứ hai: Tự học tập nghiên cứu nâng cao năng lực nghiệp vụ.

Việc nắm vững các phương pháp và sử dụng linh hoạt sáng tạo khi cho trẻlàm quen với tác phẩm văn học là rất quan trọng Khi lên lớp giáo viên không cóphương pháp dạy trẻ thì thật giống như một người mù giữa đường, không định

vị được phương hướng cho đường đi Vì vậy để nắm vững các phương phápngoài việc đọc trên sách tôi còn tham khảo trên mạng internet và học hỏi thêmbạn bè, đồng nghiệp để trao đổi về phương pháp, nội dung, hình thức tổ chứccho các hoạt động học Trong giai đoạn hiện nay việc áp dụng công nghệ thôngtin vào giảng dạy là rất cần thiết tôi đã học cách làm powerpoint, làm các hiệuứng, làm ảnh động

12/30

Bên cạnh đó để tiết học đạt kết quả cao thì tôi thường xuyên luyện giọngđọc, tôi luôn chú ý đến giọng kể, kể diễn cảm, đúng ngữ điệu của từng nhân vậttrong truyện, thể hiện nét mặt cử chỉ, điệu bộ, tư thế phù hợp với diễn biến củacâu truyện thì mới thu hút sự chú ý của trẻ Giọng đọc, giọng kể của cô nhịpnhàng, đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về nội dung bài thơ, câutruyện và khả năng cảm thụ văn học của trẻ cũng được nâng cao.

Muốn cho trẻ làm quen với một tác phẩm văn học (dù là một câu chuyệnhay một bài thơ) tôi luôn dành thời gian để đọc tác phẩm nhiều lần

Ví dụ: khi dạy truyện" Cáo thỏ và gà trống" tôi đọc tác phẩm nhiều lần đểbiết ngữ điệu của từng nhân vật và phải biết nhấn mạnh ở các câu: “ Làm sao màtôi không khóc được, gâu gâu cáo cút mau, Ta mà ra thì chúng mày tan xác, chóđuổi mãi không được thì làm sao mà bác đuổi được, Thế mà tôi đuổi được đấy,nào đi!, Cáo ở đâu ra ngay ra ngay”

Bên cạnh việc luyện giọng cần phải luyện tập tư thế, cử chỉ và nét mặt khiđọc, kể Tư thế thoải mái tự nhiên, nét mặt cử chỉ phù hợp với nội dung tácphẩm như thế thì mới thu hút được sự chú ý của trẻ

Bản thân tôi ngoài việc đọc tác phẩm nhiều lần trong sách tôi còn nghe đọc,

kể trên băng, đĩa các bài thơ câu truyện mà mình định dạy Bên cạnh đó tronggiảng dạy tôi luôn lắng nghe ý kiến của giáo viên cùng lớp để rút kinh nghiệmgiúp cho bài dạy được tốt hơn

Khi được ban giám hiệu dự giờ tôi đều ghi lại những lời nhận xét, góp ý củaban giám hiệu để bổ xung, hoàn thiện bài dạy của mình lần sau được tốt hơn

Ngoài ra, khi nhà trường và phòng giáo dục triển khai chuyên đề tôi đềutham gia và ghi chép đầy đủ để về xây dựng bài dạy của mình cho phù hợp vàđạt hiệu quả cao

Với phương pháp tự học hỏi như trên tôi đã thiết kế được những hoạt động cónội dung, phương pháp phù hợp, thu hút được trẻ khi nghe tôi đọc thơ và kể truyện

6.3 Biện pháp thứ ba: Xây dựng kế hoạch năm học và Lựa chọn sử dụng tác phẩm.

Việc xây dựng kế hoạch là nhiệm vụ thường xuyên của mỗi giáo viên căn

cứ vào nhiệm vụ năm học và kế hoạch của nhà trường, của phòng đề ra, căn cứvào thực tế của lớp và khả năng của trẻ tôi đã xây dựng kế hoạch cụ thể như sau:

13/30download by : skknchat@gmail.com

t s iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ

tác phẩm văn học ở trường mầm non”

Tôi xây dựng kế hoạch năm, kế hoạch tháng, kế hoạch tuần, hoạt độngngoài trời, hoạt động góc, kế hoạch hoạt động ngày trong đó có hoạt động làmquen với tác phẩm văn học tôi lựa chọn và sử dụng các tác phẩm sao cho phùhợp với kế hoạch tháng đó, phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ lớp mình.Giáo dục mầm non ngày nay luôn coi trọng việc dạy học là phải lấy trẻ làmtrung tâm.Vì thế, vấn đề lựa chọn và sử dụng tác phẩm trong hoạt động làmquen với văn học là rất quan trọng Ở mỗi độ tuổi khả năng tiếp cận với tácphẩm văn học là khác nhau Do vậy tôi lựa chọn và sử dụng tác phẩm trongchương trình phù hợp với nội dung giáo dục và phù hợp với khả năng nhận thứccủa trẻ ở lớp mình Đối với trẻ 4-5 tuổi tôi chọn các bài thơ nhịp điệu vui nhộn,giai điệu sảng khoái, trẻ có thể kết hợp vừa đọc, vừa vận động theo vần điệu,nhịp điệu của các câu thơ Trong cảm thụ tác phẩm văn học khi lựa chọn nhữngcâu truyện dạy trẻ 4-5 tuổi, trước hết tôi chú ý vào nhân vật, bề ngoài của nhânvật, hành động cử chỉ của nhân vật, truyện kể cần có nội dung vui nhộn hoặc cónhững hành động hồi hộp, kịch tính có các câu từ được lặp đi lặp lại, có ngữđiệu biểu cảm

* Cách thực hiện

Trước tiên tôi sưu tầm các bài thơ, câu chuyện có trong sách "Tuyển tập thơ

ca, truyện kể, câu đố cho trẻ 4-5 tuổi" hay tôi vào mạng internet tìm kiếm các tácphẩm văn học hay phù hợp với độ tuổi sau đó tôi đọc và lựa chọn những tácphẩm phù hợp và gần gũi với trẻ của lớp mình đưa vào kế hoạch soạn giảng

ví dụ: chủ đề gia đình tôi chọn truyện " người cha và các con trai" thơ" Emyêu nhà em"

14/30

Hình ảnh thơ em yêu nhà em

Sau khi sưu tầm được các tác phẩm, tôi xác định mục tiêu giáo dục phù hợpvới trẻ của lớp mình Trong quá trình đàm thoại tôi luôn nghiên cứu đưa ra câuhỏi gắn gọn súc tích, dễ hiểu để trẻ có thể trả lời được qua đó phát triển vốn từ,trả lời rõ ràng, những từ khó cô chú ý để sửa sai cho trẻ khi dạy trẻ đọc thơ đốivới bài thơ trẻ chưa biết, tôi dạy cho trẻ đọc thuộc lời bài thơ, còn đối với trẻ đãthuộc thơ rồi tôi dạy cho trẻ cách đọc diễn cảm, đọc luân phiên, to nhỏ để thuhút sự chú ý của trẻ

Qua cách làm kế hoạch trên tôi thấy trẻ lớp tôi giảm nói ngọng, vốn từ tănglên, nhiều trẻ thuộc bài thơ và một số trẻ kể diễn cảm được một số câu truyện ngắn

6.4 Biện pháp thứ tư: Sử dụng công nghệ thông tin.

Để hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dù là thơ hay truyện.Muốn đạt kết quả cao thì việc đầu tiên tôi phải chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học, đồdùng đẹp hấp dẫn sẽ thu hút sự chú ý của trẻ Trước đây tôi thường sử dụng tranhminh hoạ làm đồ dùng chính trong hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm vănhọc Song với hình thức đổi mới hiện nay, thời đại công nghệ thông tin nên việc sửdụng ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng mang lại kết quả rất cao Nên tôi

đã sử dụng biện pháp này để đưa vào bài dạy luôn gây sự chú ý, tò mò cho trẻ, ởlứa tuổi này trẻ rất thích xem những hình ảnh động đẹp, phim hoạt hình vì vậy tôithường đưa công nghệ thông tin vào sử dụng trong bài dạy

Đơn giản là các hình ảnh đưa lên máy sử dụng các hiệu ứng, màu sắc phùhợp cũng đã gây sự chú ý của trẻ hoặc tôi có thể chuyển các bức tranh có sẵncủa bài thơ, câu chuyện thành đoạn phim hoạt hình, hay ta có thể đưa đoạn phimquay sẵn phù hợp với nội dung như thế rất thu hút và gây hưng thú hơn cho trẻ

15/30download by : skknchat@gmail.com

t s iện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ

tác phẩm văn học ở trường mầm non”

Chẳng hạn khi dạy “truyện cáo thỏ và gà trống” tôi làm Powerpoint bằngcách vào mạng tìm kiếm hình ảnh minh họa phù hợp với nội dung câu truyện,rồi sử dụng các hiệu ứng làm hình ảnh động mô tả lại các hành động của cácnhân vật khi trình chiếu sẽ là hình ảnh động khiến trẻ thích thú, trẻ dễ nhớ nộidung câu truyện, chăm chú lắng nghe

Hình ảnh minh họa truyện cáo thỏ và gà tr ng”

Ngoài ra tôi còn vào mạng doawload video câu truyện đó để trẻ nghe và trẻcũng rất thích thú giúp trẻ có nề nếp trong hoạt động học

Bằng phương pháp trên giúp trẻ lớp tôi hiểu được nội dung thơ và truyệnnhẹ nhàng hơn, nhanh hơn trẻ sẽ rất nhớ các hành động và lời thoại của nhânvật Đặc biệt trẻ rất chú ý trong hoạt động học

6.5 Biện pháp thứ 5: Dạy trẻ cảm thụ văn học trong các hoạt đ ng học.

Muốn trẻ cảm thụ tốt các tác phẩm văn học trước hết tôi phải nắm bắtđược những khả năng của trẻ lớp mình như “ khả năng chú ý, khả năng tiếp thubài của trẻ lớp mình” trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn học Qua quátrình giảng dạy trên lớp tôi khảo sát khả năng cảm thụ văn học của trẻ thông quaviệc kể cho trẻ nghe một câu truyện hoặc đọc cho trẻ nghe một bài thơ, sau đócho trẻ nói lại tên tác phẩm, tác giả, nội dung câu truyện hoặc bài thơ

16/30