THỐNG KÊ VĂN BẢN VĂN HỌC LỚP 8 Văn bản văn học Việt Nam lớp 8 Văn bản Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác.. Văn bản Tác giả Thể loại
Trang 1THỐNG KÊ VĂN BẢN VĂN HỌC LỚP 8 Văn bản văn học Việt Nam lớp 8
Văn
bản Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
Vào nhà
ngục
Quảng
Đông
cảm tác
Phan
Bội
Châu
(1867 -
1940)
ĐL thất ngôn bát
cú
- Khí phách kiên cường, bất khuất và phong thái ung dung, đường hoàng vượt lên trên cảnh từ ngục của nhà chiến sĩ yêu nước và cách mạng
- Giọng điệu hào hùng khoáng đạt, có sức lôi cuốn mạnh mẽ
- Điệp ngữ, đối khoa trương
Đập đá
ở Côn
Lôn
Phan
Châu
Trinh
(1872 -
1926)
ĐL thất ngôn bát
cú
- Hình tượng đẹp ngang tàng lẫm liệt của người tù yêu nước cách mạng trên đảo Côn Lôn
- Bút pháp lãng mạng, giản dị, hào hùng tràn đầy khí thế, phép đối, tượng trưng, tương phản, khoa trương
Muốn
làm
thằng
cuội
Tản Đà
Nguyễn
Khắc
Hiếu
(1889 -
1939)
ĐL thất ngôn bát
cú
- Tâm sự của 1 con người bất hoà sâu sắc với thực tại tầm thường muốn thoát ly = mộng tưởng lên trăng để bầu bạn với Chị Hằng
- Hồn thơ lãng mạng siêu thoát pha chất ngông nhưng vẫn rất đáng yêu
- Câu hỏi tu từ được vận dụng sáng tạo
Hai chữ
nước
nhà
(trích)
Á Nam
Trần
Tuấn
Khải
(1895-1983)
Song thất lục bát
- Mượn câu chuyện lịch sử có sức gợi cảm lớn để bộc lộ cảm xúc và khích lệ lòng yêu nước
ý chí cứu nước của đồng bào
- Mượn tích xưa để nói chuyện hiện tại
- Giọng điệu trữ tình, hùng thiết
Nhớ
rừng
Thế Lữ
(1907-1989)
Thơ mới tám chữ/
câu
- Mượn lời con hổ bị nhốt trong cũi sắt ở vườn bách thú
để diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại khao khát tự
do, khơi gợi lòng yêu nước
- Bút pháp lãng mạng tình cảm, sự đổi mới câu thơ, vần điệu nhịp điệu, phép tương phản
- Tạo ình, câu hỏi tu từ
Ông đồ
Vũ Đình
Liên
(1913-1996)
Thơ mới ngũ ngôn
- Tình cảm đáng thương của ông đồ
- Niềm cảm thông chân thành trước 1 lớp người tài đức
- Bình dị, cô đọng, hàm xúc, đối lập, tương phản, CMT hình ảnh thơ nhiều sức gọi, tả cảnh ngụ tình
Quê
hương Tế Hanh 1921
Thơ mới tám
chữ/câu
- Tình yêu quê hương trong sáng, thân thiết được thể hiện qua bức tranh về 1 làng quê mình nổi bật hình ảnh người dân chài và sinh hoạt làng chài
- Lời thơ bình dị, hình ảnh thơ mới mộc mạc tinh tế, giàu ý nghĩa biện trứng
- So sánh, nhân hoá
Khi con
tu hú
Tố Hữu
(1920-2002)
Lục bát
- Tình yêu cuộc sống và khát vọng tự do của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi trong nhà
tù
- Giọng thơ tha thiết sôi nổi tưởng tượng phong phú dồi dào
Tức
cảnh
Pác bó
Hồ Chí
Minh
(1890-1969)
Đl thất ngôn tứ tuyệt
- Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác trong c/s cách mạng gian khổ ở Pác
bó Làm cách mạng sống hoà hợp với thiên nhiên là niềm vui lớn
- Giọng thơ hóm hỉnh, đưa từ láy gợi hình
- Vừa cổ điểm vừa hiện đại
Trang 2Văn
bản Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
Ngắm
trang
(Vọng
nguyệt)
Trích
NKTT
Hồ Chí
Minh
(1890-1969)
Thất ngôn tứ tuyệt, chữ hán
- Tình yêu thiên nhiên, yêu trăng đến say mê và phong thái ung dung nghệ sĩ của Bác
Hồ ngày trong cảnh tù ngục cực khỏ
- Nhân hoá, đtừ, đối xứng, đối lớp
- Giản dị mà hàm súc
Đi
đường
(Tốu lộ)
Trích
NKTT
Hồ Chí
Minh
(1890-1969)
TNTT chữ hán (dịch lục bát)
- ý nghĩa tượng trưng và triết
lý sâu sắc Từ việc đi đường núi gợi ra chân lý đường đời:
Vượt qua gian lao chồng chất
sẽ tới thắng lợi vẻ vang
- Ngôn ngữ bình dị mà hàm súc
- Điệp từ
- Tính đa nghĩa của câu thơ, bài thơ
III Nhận xét sự khác biệt nổi bật về hình thức nghệ thuật giữa các văn bản thơ:
- Thơ mới còn chỉ 1 phong trào thơ ở Việt Nam (1932-1945)
- Cảnh trước
vào nhà
ngục Quảng
Đông, đập
đá ở Côn
Lôn, muốn
làm Thằng
Cuội, hai
chữ nước
nhà
PBC, PCT, Tản Đà, triển khai, (nhà nho tinh thông hán học)
- Thơ cũ: Thất ngôn bát cú đường luật, hạn định số câu, số lượng, liên hệ chặt chẽ, gắn bó
- Nhớ rừng,
ông đồ, quê
hương
Thế Lữ, (một trong nhiều trí thức trẻ, chiến sỹ cách mạng trẻ chịu ảnh hưởng chủ nghĩa phương Tây
- Có nhiều đổi mới, tư duy mới, đề cao cái tôi cá nhân trực tiếp, phóng khoáng tự do
- Thể thơ tự do, đổi mới vần điệu, ngữ điệu, lời thơ khó tự nhiên bình dị, giảm tính công thức, ước lệ
- Văn sử dụng các thể thơ ta thấy những tự do, đổi mới chính sách và tư duy thơ
Văn bản nghị luận
Tên văn
bản Tên tg ngôn ngữ Thể loại Giá trị nội dung tư tưởng Giá trị nghệ thuật
Chiếu dời
đô
(Thiên đô
chiếu)
Lý Công
Uẩn
(974 -
1028)
Chiếu Chữ Hán NLTĐ
- Phản ánh khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập, thống nhất đồng thời phản ánh
ý chí tự cường của dân tộc đối với đất nước đang trên đà lớn mạnh
- Kết cấu chặt chẽ lập luận giầu sức thuyết phục
Hịch
Tướng
Sĩ
(Dụ chư
tỳ tướng
hịch văn)
Trần Quốc
Tuấn
(1231-
1300)
Hịch Chữ Hán NLTĐ
- Tinh thần yêu nước của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông
Thể hiện lòng căm thù giặc, ý chí quyết chiến quyết thắng, Tác giả phê phán, khuyên bảo tướng sĩ
- áng văn chính luận xuất sắc, lập luận chặt chẽ, lý lẽ hùng hồn đanh thép
Trang 3Nước Đại
Việt Ta
(trích
Bình Ngô
đại cáo)
Ức Trai
Nguyễn
Trãi
(1380-
1440)
Cáo Chữ Hán
NLTĐ
- ý thức dân tộc và chủ quyền độc lập dân tộc Như một bản tuyên ngôn độc lập, nền văn hiến lâu đời, lãnh thổ riêng, phong tục riêng, chủ quyền riêng, truyền thống lịch sử,
quân xâm lược xẽ thất bại
- Lập luận chặt chẽ chứng cứ hùng hồn, xác thực ý tứ rõ ràng, hàm xúc, kết tinh cao độ tinh thần
và ý thức dân tộc trong thời kỳ lịch sử thật sự lớn mạnh… Bàn Luận
Về Phép
Học
(Luận
học
pháp)
La Sơn
Phu Tử
Nguyễn
Thiếp
(1723-
1804)
Tấu Chữ Hán NLTĐ
- Quan niệm tiến bộ của tác giả
về mục đích và tác dụng của việc học tập Học làm người có đạo đức, tri thức, đất nước hưng thịnh thì phải có học
- Lập luận chặt chẽ, luận cứ rõ ràng
Thuế
Máu
Nguyễn Ái
Quốc
Phóng sự chính luận Chữ Pháp NLHĐ
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa,thủ đoạn tàn bạo của chính quyền TDP trong việc sử dụng người dân thuộc địa
Chiến trnh phi nghĩa
- Tư liệu phong phú xác thực tính chiến đấu cao
- NT trào phúng sâu sắc và hiện đại Ngôn ngữ giọng điệu giễu nhại
Đi Bộ
Ngao Du
J.Ru
Xô(1712-
1778)
Chữ Pháp - Đi Bộ Ngao Du ích lợi nhiều
mặt Tác giả là một con người giản dị, rất quý trọng tự do và rất yêu thiên nhiên
- Lý lễ và dẫn chứng rút ra từ ngay trong kinh nghiệm và cuộc sống của nhân vật, từ thực tiễn sinh động, thay đổi các đại từ nhân xưng
II Bảng so sánh phân biệt
* Nghị luận trung đại:
- Viễn sứ triết bất phân
- Thể loại riêng: Tấu, Cáo…
- In đậm thế giới quan của con người
- Dùng những điển tích điển cố, hình
ảnh ước lệ, câu văn biền ngẫu
* Nghị luận hiện đại
- Không có những điểm trên
- Sử dụng trong những thể loại văn xuôi hiện đại
- Cách viết giản dị, câu văn gần lời nói…
III Chứng minh các văn bản trên đều được viết có lý, có tình, có chứng cứ nên có sức thuyết phục cao
- Chung về nội dung
+ ý thức độc lập dân tộc, chủ quyền đất nước
+ Tinh thần dân tộc sâu sắc, lòng yêu nước nồng nàn
- Chung về hình thức thể loại:
+ Văn bản nghị luận trung đại
+ Lí tình kết hợp chứng cứ dồi dào đầy sức thuyết phục
- Riêng về nội dung tư tưởng:
Trang 4+ Chiếu dời đô là ý chí tự cường của quốc gia đối với đất nước đang lớn mạnh thể hiện ở chủ chương Dời Đô
+ Hịch tướng sĩ: là tinh thần bất khuất, quyết chiến, quyết thắng…
+ Nước Đại Việt ta: là ý thức sâu sắc Đầy tự hào về một đất nước độc lập
* Riêng về nghệ thuật thể loại: Chiếu, Hịch, Cáo
* Những văn bản được coi là TNĐL
1 NQSHà ( Sông núi nước Nam)
2 BNĐC
3 TNĐL của HCM
Văn bản văn học nước ngoài ngữ văn 8
Tên văn
bản Tên tác giả ngôn ngữ Thể loại Giá trị nội dung tư tưởng Đặc sắc nghệ thuật
Cô Bé
Bán Diêm
(Trích
TCT)
An Đéc Xen (1805 - 1875,TK X
I X) Đan Mạch - Châu Âu
Truyện Cổ Tích
Tiếng Đan Mạch
- Lòng thương cảm sâu xắc đối với một em Bé Đan Mạch bất hạnh, chết cóng bên đường trong đêm giao thừa
- Kể chuyện hấp dẫn đan xen hiện thực và mộng ảo
- Tình tiết diễn biến hợp lý
Đánh
Nhau Với
Cối Say
Gió
(Trích
Tiểu
Thuyết
Đôn- Ki-
Hô- Tê
M Xét- van
- tét (1547- 1616)
TK XVI - XVII Tây Ban Nha - Châu
Âu
Tiểu thuyết dài Tiếng Tây Ban Nha
- Sự tương phản về mọi mặt giữa Đôn ki hô tê và Xan - Chô Pan - Xa Cả hai đều có những mặt tốt đáng quí và đáng trách, đáng cười
- Miêu tả và kết cấu theo thời gian và mâu thuẫn giữa hai nhân vật Giọng điệu hài hước giễu nhại
Chiếc Lá
Cuối
Cùng
(Trích)
Ô- Hen- Ri
(1862- 1910)
TK XI X-
XX
Mĩ Châu Mĩ
Truyện Hiện thực Tiếng Anh
- Tình yêu thương cao cả giữa những nghệ sĩ nghèo
- Nghệ thuật đảo ngược tình huống 2 lần, hình ảnh chiếc lá cuối cùng đặc sắc
Hai Cây
Phong
(Trích)
T Ai-ma-tốp (1928,TK XX) Cư-rơ-gư-xtan Châu á
Truỵên ngắn Tiếng Nga
- Tình yêu quê hương da diết gắn với câu truyện hai cây phong và thế giới Đuy xen thời thơ ấu của tác giả
- Miêu tả hai cây phong rất sinh động Câu chuyện đậm chất hồi
ức Ngòi bút đậm chất hội hoạ
Đi Bộ
Ngao Du
(Trích)
J Ru- Xô (Pháp TK XVIII)
Tiểu thuyết luận
đề - Văn bản nghị luận
- Bàn về lợi ích của Đi bộ ngao du với lối sống tự do của con người, với quá trình học tập, hiểu biết và rèn luyện sức khoẻ
- Giải thích chứng minh luận điểm bằng cách đã dẫn trong những câu chuyện chân thật và hấp dẫn
Trang 5Nhóm văn bản nhật dụng
thuật
Thông Tin Về
Ngày Trái Đất
Năm 2000
Theo tài liệu của sở khoa học - Công nghệ Hà Nội
- Tuyên truyền, phổ biến một ngày không dùng bao bì ni lông, bảo vệ môi trường trái đất - ngôi nhà chung của mọi người
- Thuyết minh (Giới thiệu, giải thích, phân tích, đề nghị)
Ôn dịch, thuốc
lá
Theo Nguyễn Khắc Viện (Từ thuốc lá đến Ma tuý - Bệnh nghiện)
- Giống như ôn dịch và còn nguy hiểm hơn cả ôn dịch Bởi vậy, chống lại việc hút thuốc lá cũng phải có quyết tâm cao và triệt để hơn cả việc phòng chống ôn dịch Vấn đề chống hút thuốc lá đã trở thành vấn
đề văn hoá, xã hội quan trọng, thời sự và thiết thực của con người
- Giải thích và chứng minh bằng những lý lẽ và dẫn chứng cụ thể, sinh động, gần gũi và hiển nhiên để cảnh báo mọi người
Bài toàn dân
số
Theo Thái
An, báo
GD-TĐ số 28,
1995
- Hạn chế gia tăng dân số là đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài người
- Từ câu chuyện Bài toán
cổ hạt thóc, tác giả đưa ra các con số buộc người đọc phải liên tưởng và suy ngẫm