CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

Nhan đềBiểu tượng cho mối quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống Ẩn dụ cho cuộc đời bấp bênh, trôi nổi trên sóng nước Chiếc thuyền ngoài xa Biểu tượng về thiên nhiên và cuộc sống vùng biển.

Trang 1

Chi c thuy n

ngoai xa

(Trích) Nguy n Minh

Châu

ê

Trang 2

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Trang 3

Cây bút tiêu biểu của văn xuôi Việt Nam hiện đại trước và sau 1975

Là một trong những nhà văn mở đường tinh anh

và tài năng nhất của văn

học Việt Nam thời kì đổi mới

Nguyễn Minh Châu

(1930 - 1989)

Trang 5

Bến quê

1983

1985

Trang 6

Trước 1975

Ngòi bút sử thi có thiên hướng trữ tình lãng mạn

Sau 1975

Cảm hứng đời tư thế sự, triết lí nhân sinh

Sáng tác

của Nguyễn

Minh

Châu

Trang 7

Người đi suốt cuộc chiến để thắp lửa sử thi cho dân tộc giữa thời đại máu lửa

Người ở giữa cuộc đời để yêu thương và triết

lý phủ kín trang văn

Trang 8

1 Tác giả

2 Tác phẩm

a Hoàn cảnh sáng tác

b Tóm tắt Truyện kể lại chuyến đi thực tế của một nghệ sĩ nhiếp ảnh và những chiêm nghiệm sâu sắc của ông về nghệ thuật và cuộc đời.

Trang 9

c Nhan đề

Biểu tượng cho mối quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống

Ẩn dụ cho cuộc đời bấp bênh, trôi nổi trên sóng nước

Chiếc

thuyền

ngoài xa

Biểu tượng về thiên nhiên và cuộc sống vùng biển

Trang 10

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

vật

2 Hiện thực cuộc sống thời hậu

chiến thông qua cuộc đời những nhân

vật

3 Bức ảnh trong bộ lịch năm ấy

Trang 12

Khoảnh khắc

chứa đựng nhiều

ý nghĩa, buộc con người

phải bộc lộ phần tâm can sâu kín

nhất

Trang 13

Là lát cắt

sống mà qua

đó ta thấy được cả trăm năm của đời thảo mộc

Trang 16

Nhận được lệnh của trưởng phòng, nghệ sĩ Phùng quay lại chiến trường xưa để chụp ảnh…

Trang 17

Sau nhiều ngày phục kích, Phùng phát hiện ra cảnh đắt trời cho…

Trang 18

Một chiếc thuyền ngoài

xa giữa biển trời mờ sương, đẹp như một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ…

Trang 19

Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng do ánh mặt trời chiếu vào Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi

im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum

hướng mặt vào bờ…

Trang 20

… toàn bộ khung cảnh

từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích…

… toàn bộ khung cảnh

từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích…

Trang 21

Phùng chụp được bức ảnh về biển sau nhiều ngày phục kích

Tình huống

Bức tranh thiên nhiên hoàn mĩ

Phát hiện 1

Giản dị và toàn bích

Trang 22

Một bức tranh cổ điển và lãng mạn Biểu tượng của nghệ

thuật

Trang 23

… đứng trước

nó tôi trở nên bối rối, trong trái tim như

có cái gì bóp thắt vào… tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân

lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn…

Trang 24

… bấm liên thanh một hồi hết một phần tư cuốn phim, thu vào chiếc Pra- ti- ca cái khoảnh khắc hạnh phúc tràn ngập tâm hồn mình, do cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh vừa mang lại…

Trang 25

Trang 26

Phát hiện 2

Trang 27

Nhưng khi

chiếc thuyền vào bờ thì đó

lại là một

cảnh tượng nghiệt ngã…

Trang 28

Bước xuống

từ chiếc thuyền ngư phủ là một người đàn ông

và một người đàn bà…

Trang 29

Người đàn bà trạc ngoài bốn mươi, một thân hình quen thuộc của đàn bà vùng biển, cao lớn với những đường nét thô kệch

Trang 30

Người đàn ông đi sau Tấm lưng rộng

và cong như lưng một con thuyền Mái tóc tổ quạ Lão

đi chân chữ bát…, hàng lông mày cháy nắng rủ xuống hai con mắt đầy vẻ độc

dữ lúc nào cũng nhìn dán vào tấm lưng áo bạc phếch

và rách rưới, nửa thân dưới ướt sũng của người đàn bà.

Trang 31

Lão đàn ông lập tức trở nên hùng hổ, mặt đỏ gay, lão rút trong người ra một chiếc thắt lưng của lính ngụy ngày xưa… chẳng nói chẳng rằng lão trút cơn giận như lửa cháy bằng cách dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người đàn

bà, lão vừa đánh vừa thở hồng hộc, hai hàm răng nghiến ken két, cứ mỗi nhát quất xuống lão lại nguyền rủa bằng cái giọng rên rỉ đau đớn: “Mày chết đi cho ông nhờ Chúng mày chết hết đi cho ông nhờ!”

Trang 32

Người đàn bà với một vẻ cam chịu đầy nhẫn nhục, không hề kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cách chạy trốn.

Trang 33

Bóng một đứa con nít lao qua trước mặt tôi… Thằng bé cứ chạy một mạch, sự giận dữ căng thẳng làm nó khi chạy qua không nhìn thấy tôi Như một viên đạn trên đường lao tới đích đã nhắm, mặc cho tôi gọi nó vẫn không hề ngoảnh lại, nó chạy tiếp… rồi lập tức nhảy xổ vào cái lão đàn ông…

Trang 34

… nó đã giằng được chiếc thắt lưng… dướn thẳng người vung chiếc khóa sắt quật vào giữa khuôn ngực trần vạm vỡ cháy nắng… Lão đàn ông định giằng lại chiếc thắt lưng nhưng chẳng được nữa, liền dang thẳng cánh cho thằng bé hai cái tát khiến thằng nhỏ lảo đảo ngã dúi xuống cát.

Trang 35

… người đàn bà ngồi xệp xuống trước mặt thằng bé, ôm chầm lấy nó rồi lại buông ra, chắp tay vái lấy vái để, rồi lại ôm chầm lấy Thằng nhỏ cho đến lúc này vẫn chẳng hề hé răng, như một viên đạn bắn vào người đàn ông và bây giờ đang xuyên qua tâm hồn người đàn bà, làm rỏ xuống những dòng nước mắt, và cái thằng nhỏ, lặng lẽ đưa mấy ngón tay … như muốn lau đi những giọt nước mắt trên khuôn mặt người mẹ…

Trang 37

Phùng chụp được bức ảnh về biển sau nhiều ngày

Phát hiện 2

Bức tranh cuộc sống khốc liệt

Bạo hành tàn nhẫn, độc

ác

Trang 38

Tất cả mọi việc xảy đến khiến tôi kinh ngạc

đến mức, trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há mồm ra

mà nhìn

Trang 39

Thế rồi chẳng biết từ bao giờ, tôi đã vứt chiếc máy ảnh xuống đất chạy nhào tới

Trang 40

Phùng chụp được bức ảnh về biển sau nhiều ngày

Trang 43

1 Tình huống truyện

a Vài nét về tình huống truyện

b Tình huống ngoài bãi biển với hai phát hiện

c Tình huống ở tòa án

Trang 44

- Phản ứng của người đàn bà

Trang 45

Con lạy quý tòa… Quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó…

Trang 46

Van lạy Van xin

Tha thiết, khẩn khoản, lo lắng

Trang 47

Cảm xúc của Phùng và

Đẩu Cảm xúc của Phùng và

Đẩu

Trang 48

VĂN HỌC VIỆT NAM

Trang 49

Tùy bà! Đẩu thay đổi cách xưng hô, khoác lên mình cái cung cách

bề ngoài của một vị chánh án

Trang 50

Đẩu

Trang 51

b Tình huống ngoài bãi biển với hai phát hiện c Tình huống ở tòa án

- Câu chuyện cuộc đời người đàn bà

Trang 52

Cách kể

Trang 53

Sợ sệt, lúng túng… rón rén ngồi vào mép ghế

và cố thu người lại

Trang 54

Cách kể

Bình tĩnh Chân

thành Chân thành Gần gũi

Trang 55

LỚP

Lòng các chú tốt, nhưng các chú đâu có phải là người làm ăn…

cho nên các chú đâu có hiểu được cái việc của các người làm ăn lam

lũ, khó nhọc…

Trang 56

Lí do không muốn li

hôn

Cuộc sống

Trang 57

LỚP

Lão chồng tôi khi ấy là một anh con trai cục tính nhưng hiền lành lắm, không bao giờ đánh đập tôi…

Trang 58

Giá tôi đẻ ít đi, hoặc chúng tôi sắm được một chiếc thuyền rộng hơn… Lỗi chính là đám đàn bà

ở thuyền đẻ nhiều quá,

mà thuyền lại chật.

Trang 59

LỚP

… trước kia vào các vụ

bắc, ông trời làm biển

động suốt hàng tháng

Trang 60

LỚP

… cả nhà vợ chồng con cái

toàn ăn cây xương rồng luộc

chấm muối…

Trang 61

LỚP

Làm nhà trên đất ở một chỗ đâu có thể làm được cái nghề thuyền lưới vó

“Cuộc sống cứ lênh đênh khắp cả một vùng phá mênh mông Cưới xin, sinh con đẻ cái, hoặc lúc nhắm mắt cũng chỉ trên một chiếc thuyền Xóm giềng không có Quê hương bản quán cả chục cây

số trời nước chứ không cố kết vào một khoảnh đất nào…

Trang 62

… đám đàn bà hàng chài ở thuyền chúng tôi cần phải có người đàn ông để chèo chống khi phong ba…

Trang 63

LỚP

…ở trên thuyền cũng có lúc vợ chồng con cái chúng tôi sống hòa thuận, vui vẻ Lần đầu tiên trên khuôn mặt xấu xí của mụ Lần đầu tiên trên khuôn mặt xấu xí của mụ

Trang 64

hôn

Cuộc sống

Thương con sâu

sắc Thương con sâu

sắc

Trang 65

… để cùng làm ăn nuôi nấng đặng một sắp con nhà nào cũng trên dưới chục đứa…

Trang 66

… Đàn bà ở thuyền chúng tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho mình như ở trên đất được…

Trang 67

Vui nhất là lúc ngồi nhìn đàn con tôi chúng nó được ăn no…

Trang 68

Sau này con cái lớn lên, tôi mới xin được với lão… đưa tôi lên

bờ mà đánh…

Trang 69

… vì sợ thằng bé

có thể làm điều gì dại dột đối với bố

nó, mụ đã phải gửi

nó lên rừng nhờ bố mình nuôi nửa năm nay.

Trang 70

hôn

sắc

Trang 71

Bất kể lúc nào thấy khổ quá

là lão xách tôi ra đánh, cũng

như đàn ông thuyền khác uống

rượu… Giá mà lão uống rượu…

thì tôi còn đỡ khổ…

Bất kể lúc nào thấy khổ quá

là lão xách tôi ra đánh, cũng

như đàn ông thuyền khác uống

rượu… Giá mà lão uống rượu…

thì tôi còn đỡ khổ…

Trang 72

Chị vốn xấu, rỗ mặt, không ai lấy…

Trang 73

Trong cái đám con cái đông đúc đang sống ở dưới thuyền, mụ không yêu một đứa nào bằng thằng Phác, cái thằng con từ tính khí đến mặt mũi giống như lột ra từ cái lão đàn ông …

Trang 74

- Nhận thức của Đẩu và Phùng

Trang 75

Một cái gì vừa mới vỡ ra trong đầu vị

Bao Công của cái phố huyện vùng biển …

Một cái gì vừa mới vỡ ra trong đầu vị

Bao Công của cái phố huyện vùng biển …

Đẩu

Cả bãi cát cũng như cả vùng phá nước trở nên trống trải Tôi khoác chiếc máy ảnh đi lang thang cho đến tận

khuya ….

Hình ảnh biển : Mẩu gỗ cửa từ các lẻ

ván của một chiếc thuyền mới được vớt lên sau vụ đắm thuyền trong vụ bắc năm ngoái…

Từng tảng mây đen xếp ngổn ngang trên

mặt biển đen ngòm, và biển bắt đầu

gào thét …

Cả bãi cát cũng như cả vùng phá nước trở nên trống trải Tôi khoác chiếc máy ảnh đi lang thang cho đến tận

khuya ….

Hình ảnh biển : Mẩu gỗ cửa từ các lẻ

ván của một chiếc thuyền mới được vớt lên sau vụ đắm thuyền trong vụ bắc năm ngoái…

Từng tảng mây đen xếp ngổn ngang trên

mặt biển đen ngòm, và biển bắt đầu

gào thét …

Phùng

Trang 76

Nhận thức của chánh án Đẩu

và nghệ sĩ Phùng

Nhận thức của chánh án Đẩu

và nghệ sĩ Phùng

Đừng nhìn cuộc sống đơn giản, phiến diện

Mối quan hệ giữa cuộc sống và nghệ

thuật

Mối quan hệ giữa cuộc sống và nghệ

thuật

Trang 77

Trang 78

Trang 81

của người

nghệ sĩ

Nhận thức về trách nhiệm

của người

nghệ sĩ

Cuộc sống thời hậu chiến ngổn ngang, nghèo khổ, lạc hậu

Cuộc sống luôn tồn tại những nghịch lý

Bi kịch cuộc đời của con người

thời hậu chiến

Đằng sau những bi kịch

là vẻ đẹp tâm hồn

Sứ mệnh của người nghệ sĩ trước cuộc đời

Trang 82

của người

nghệ sĩ

Nhận thức về trách nhiệm

của người

nghệ sĩ

Cuộc sống thời hậu chiến ngổn ngang, nghèo khổ, lạc hậu

Cuộc sống luôn tồn tại những nghịch lý

Bi kịch cuộc đời của con người

thời hậu chiến

Đằng sau những bi kịch

là vẻ đẹp tâm hồn

Thay đổi cái nhìn về cuộc đời và con

người

Sứ mệnh của người nghệ sĩ trước cuộc đời

Trang 83

vật

2 Hiện thực cuộc sống thời hậu

chiến thông qua cuộc đời những nhân

vật

3 Bức ảnh trong bộ lịch năm ấy

Trang 84

a) Nhân vật người đàn bà hàng chài

Người

đàn bà

hàng chài

Dáng vẻ

bên ngoài

Vẻ đẹp tâm hồn

Trang 85

Người đàn bà trạc ngoài bốn mươi, một thân hình quen thuộc của đàn bà vùng biển, cao lớn với những đường nét thô kệch

Trang 86

Người

đàn bà

hàng chài

Dáng vẻ

bên ngoài

Thô kệch, xấu xí, khắc

khổ, nghèo khó,

Trang 87

Người đàn bà với một vẻ cam chịu đầy nhẫn nhục, không hề kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cách chạy trốn.

Trang 88

…người đàn bà ngồi xệp xuống trước mặt thằng

bé, ôm chầm lấy nó rồi lại buông ra, chắp tay vái lấy vái để, rồi lại ôm chầm lấy

Trang 89

Người

đàn bà

hàng chài

Dáng vẻ

bên ngoài

Thô kệch, xấu xí, khắc

khổ, nghèo khó, cam

chịu

Trang 90

Người

đàn bà

hàng chài

Dáng vẻ

bên ngoài

Trang 91

Sợ sệt, lúng túng… rón rén ngồi vào mép ghế

và cố thu người lại

Trang 92

Con lạy quý tòa… Quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó…

Trang 93

Người

đàn bà

hàng chài

Dáng vẻ

bên ngoài

đời

Trang 94

Lòng các chú tốt, nhưng các chú đâu có phải là người làm ăn… cho nên các chú đâu có hiểu được cái việc của các người làm

ăn lam lũ, khó nhọc…

Trang 95

… đám đàn bà hàng chài ở thuyền chúng tôi cần phải có người đàn ông để chèo chống khi phong ba…

Trang 96

… để cùng làm ăn nuôi nấng đặng một sắp con nhà nào cũng trên dưới chục đứa…

Trang 97

… ở trên thuyền cũng có lúc vợ chồng con cái chúng tôi sống hòa thuận, vui vẻ

Trang 98

Người

đàn bà

hàng chài

Dáng vẻ

bên ngoài

Trang 99

LỚP

Trang 100

Giá tôi đẻ ít đi, hoặc chúng tôi sắm được một chiếc thuyền rộng hơn… nhưng cái lỗi chính là đám đàn bà ở thuyền đẻ nhiều quá, mà thuyền lại chật.

Trang 101

LỚP

… trước kia vào các vụ

bắc, ông trời làm biển

động suốt hàng tháng

Trang 102

LỚP

Trang 103

LỚP

Làm nhà trên đất ở một chỗ đâu có thể làm được cái nghề thuyền lưới vó

Trang 104

Bất kể lúc nào thấy khổ

quá là lão

xách tôi ra

đánh, cũng

như đàn ông thuyền khác uống rượu… Giá mà lão

uống rượu… thì tôi còn đỡ

khổ…

Định dạng
Số trang	145
Dung lượng	35,08 MB

CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

Nhân vật người đàn ông Ngườ