Bai 22 cach lam bai nghi luan ve mot van de tu tuong dao li

Đề bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí - Xác định thể loai, xác định nội dung NL -Đặt và trả lời các câu hỏi để tìm ý cho bài văn.. - Nhận định, đánh giá nội dung vấn đề tư tưở

Trang 2

TIẾT 113, 114

CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ

TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

Trang 3

A Là bài văn bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa

đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ.

B Là bài văn bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực tư t ưởng,

đạo lý, lối sống của con ng ười.

C Là bài văn trình bày những nhận xét, đánh giá của

mình về một tác phẩm cụ thể.

Thế nào là bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý?

Trang 4

Tiết 113,114 :CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

I Đề bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

- Xác định thể loai, xác định nội dung NL

-Đặt và trả lời các câu hỏi để tìm ý cho bài văn.

2 Lập dàn ý

a MB: Giới thiệu vấn đề tư tưởng, đạo lí cần bàn

b TB: -Giải thích, chứng minh, phân tích nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí.

- Nhận định, đánh giá nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí trong bối cảnh của cuộc sống riêng, chung

c KB: Kết luận tổng kết, nêu nhận thức mới tỏ ý học tập, khuyên bảo hoặc hành động…

- Gợi ý: Giải thích rõ thế nào là tự học

và cần có tinh thần tự học như thế nào?

- Gợi ý: Giải thích rõ thế nào là tự học

và cần có tinh thần tự học như thế nào?

- Thực hành ( BT nhóm)

-Tìm ý và viết phần MB ( nhóm…….) -Tìm ý và viết phần TB ( nhóm…….)

-Tìm ý và viết phần KB ( nhóm…….)

Trang 5

Đề 1: Suy nghĩ từ truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường”.

Đề 2: Đạo lí uống nước nhớ nguồn.

Đề 3: Bàn về tranh giành và nhường nhịn.

Đề 9: Lòng biết ơn thầy, cô giáo.

Đề 10: Suy nghĩ từ câu ca dao.

“Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.”

Đọc các đề sau:

I Đề bài nghị luận về một đề tư tưởng, đạo lí:

Trang 6

Tiết 113,114 : Cách làm bài nghị luận về một vấn đề

tư tưởng, đạo lí

-Đề 2:Nhận định về một câu danh ngôn

-Đề1:Lòng nhân ái -Đề 2: Đạo lí “lá lành đùm lá rách”

b Khác nhau:

-Đề 1, 3, 10 có mệnh đề -Các đề còn lại không có mệnh đề

Trang 7

Tiết 113,114 : CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

Trang 8

Trang 9

- Chúng ta đã học cách làm bài nghị luận về sự

việc hiện tượng, đời sống Vậy để làm bài nghị

luận chúng ta cần qua mấy bước?

- Để tìm hiểu đề, theo các em chúng ta phải trả

lời những câu hỏi nào?

- Tri thức cần có ở loại đề này là những nguồn tri

thức nào?

- Bước tiếp theo sau tìm hiểu đề chúng ta sẽ

làm gì?

- Vậy theo em, để tìm ý ta phải đặt những câu

hỏi như thế nào?

II Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí:

Trang 10

Đề bài: Suy nghĩ về đạo lí “Uống nước nhớ

- Ngày nay đạo lí ấy có ý nghĩa như thế nào?

II Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư

tưởng, đạo lí:

Trang 11

I Đề bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng,

-Kiểu bài: nghị luận về vấn đề tư tưởng, đạo lí

-Nội dung: nêu suy nghĩ về câu tục ngữ

b Tìm ý:

Nghĩa đen:

- Nước là thể lỏng mềm, mát, linh hoạt, rất cần thiết trong đời sống.

- Nguồn là nơi bắt đầu của mọi dòng chảy

Nghĩa bóng:

-Nước là thành quả mà con người được hưởng gồm vật chất lẫn tinh thần.

-Nguồn: tổ tiên, tiền nhân, tiền bối…những người có công tạo dựng lên.

- Giải thích nghĩa đen

- Giải thích nghĩa bóng

Trang 12

II Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

Đề: “suy nghĩ về đạo lí uống nước nhớ nguồn”

1 Tìm hiểu đề và tìm ý

a.Tìm hiểu đề

- Nội dung: nêu suy nghĩ về câu tục ngữ

b Tìm ý:

- Bài học: phải biết phát huy, giữ gìn ,sáng tạo những thành quả đó

- Giải thích nghĩa đen

- Giải thích nghĩa bóng

Trang 13

II Cách làm bài NL về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

- Có 4 bước

1.Tìm hiểu đề,tìm ý

- Xác định thể loại, xác định nội dung nghị luận.

- Đặt và trả lời các câu hỏi

để tìm ý cho bài văn.

- Đặt và trả lời các câu hỏi

để tìm ý cho bài văn.

Trang 14

Trang 15

Đề: “suy nghĩ về đạo lí uống nước nhớ nguồn”

Trang 16

2 Nhận định, đánh giá nội dung câu tục ngữ

- Khẳng định câu tục ngữ là lời khuyên quí báu.

- Tác dụng của lời khuyên với: cá nhân, gia đình, xã hội

- Phê phán những thái độ sai trái : vô ơn bạc nghĩa

Trang 17

- Khẳng định truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta

- Ýnghĩa của câu tục ngữ trong xã hội ngày này

Trang 18

I Đề bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

Trang 19

- Có 4 bước

2 Lập dàn ý

a.MB: Giới thiệu vấn đề tư tưởng, đạo lí cần bàn

b.TB: -Giải thích, chứng minh, phân tích nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí.

- Nhận định, đánh giá nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí trong bối cảnh của cuộc sống riêng, chung.

b.TB: -Giải thích, chứng minh, phân tích nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí.

- Nhận định, đánh giá nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí trong bối cảnh của cuộc sống riêng, chung.

c.KB: Kết luận tổng kết, nêu nhận thức mới

tỏ ý học tập, khuyên bảo hoặc hành động… c.KB: Kết luận tổng kết, nêu nhận thức mới

tỏ ý học tập, khuyên bảo hoặc hành động…

Trang 20

2 Lập dàn ý

Trang 21

Sau tìm hiểu đề và tìm ý chúng ta sẽ làm dàn ý Vậy từ dàn ý đề cương của SGK, các em hãy lập dàn ý chi tiết theo từng nhóm sau:

Trang 22

2/Lập dàn bài:

-Giới thiệu vấn đề cần nghị luận

B Thân bài: 1/ Giải thích nội dung câu tục ngữ (Nghĩa đen,

nghĩa bóng).

2/ Đánh giá nội dung câu tục ngữ:

a/ Khẳng định hoàn toàn đúng b/ Xác lập luận điểm:

- Tại sao phải có lòng biết ơn?

+ Vì đó là đạo lí làm người + Truyền thống tốt đẹp cuả người Việt ta + Cơ sở để xây dựng và phát triển xã hội + Nguyên tắc đối nhân xử thế

- Nêu ý nghĩa của câu tục ngữ đối với hôm nay

 Sống và làm việc theo đạo lí

C Kết bài:

Trang 23

nguồn” Câu tục ngữ này nói lên lời biết ơn đối với ai

đã làm nên thành quả cho con người hưởng thụ.

Đi từ chung đến riêng Đất nước Việt Nam có nhiều đền chùa và lễ hội Một trong những đối tượng được thờ cúng, suy tôn là các anh hùng, các vị tổ tiên có công với dân, với làng, với nước.Truyền thống đó được phản ánh vào một câu tục

ngữ rất hay và cô đọn “ Uống nước nhớ nguồn”

Đi từ thục tế đến đạo lí

Trang 24

Khỏi vòng cong đuôi, Có mới nới cũ, qua cầu rút ván…

Để khuyên răn con người sống có đạo lí cha ông ta có câu: “Uống nước nhớ nguồn” Câu tục ngữ này đã thể hiện sâu sắc truyền thống đạo lí của người Việt.

Mở bài bằng cách đưa ra những câu có nội dung trái ngược để dẫn vào vấn đề nghị luận.

Trang 25

Mở bài trực tiếp Tục ngữ có câu “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, Uống nước sông nhớ mạch nguồn”

Truyền thống tốt đẹp ấy còn thể hiện qua câu tục ngữ

“Uống nước nhớ nguồn” Ngày nay câu tục ngữ này còn có ý nghĩa ra sao chúng ta cùng đi tìm hiểu.

Mở bài bằng một câu tục ngữ có nội dung tương tự

a Mở bài

Trang 26

I Đề bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng

đạo lí

II Cách làm bài nghị luận về một vấn đề

Trang 27

3/ Viết bài

Tục ngữ Việt Nam chứa đựng nhiều kinh nghiệm quý báu, nhiều bài học đạo lý nhắc nhở con người sống đúng, sống đẹp Một trong những câu tục ngữ đó là ”Uống nước nhớ nguồn”.

Vậy ”Uống nước nhớ nguồn” là gì? “Uống nước” là hưởng thành quả, sản phẩm vật chất, tinh thần của người khác “Nhớ nguồn” là người hưởng thụ phải tri ân, gìn giữ

và phát huy thành quả của người làm ra chúng Câu tục ngữ nói lên lòng biết ơn những người làm ra thành quả cho chúng ta hưởng thụ Câu tục ngữ nhằm khuyên nhủ và nhắc

nhở mọi người sống có đạo lý, nhân nghĩa bởi cuộc đời cũng có những kẻ vô ơn “Qua cầu rút ván”, “Có mới nới cũ”, “Uống nước quên người đào giếng” Nhớ ơn vốn là truyền

thống đạo lý của dân tộc ta từ xưa đến nay Thật vậy, trong gia đình con cái phải biết ơn tổ tiên, ông bà, cha mẹ được thể hiện qua các ngày giỗ, ngày lễ, thờ phụng, thăm viếng mồ

mã ông bà, tổ tiên và yêu kính cha mẹ Trong nhà trường, học sinh phải biết ơn thầy cô vì

“Không thầy đố mày làm nên”, hàng năm có ngày kỉ niệm Nhà giáo Việt Nam 20/11 để tôn

vinh thầy cô Trong xã hội, thế hệ sau phải nhớ ơn thế hệ trước đã chiến đấu hi sinh, đổ bao mồ hôi nước mắt để bảo vệ, xây dựng đất nước như ngày nay, có phong trào đền ơn đáp nghĩa thể hiện lòng biết ơn những thương binh liệt sĩ, gia đình có công với cách

mạng , bà mẹ Việt Nam anh hùng Một đất nước, xã hội, gia đình mà giữ được truyền

thống đạo lý ”Uống nước nhớ nguồn” là một đất nước, xã hội, gia đình tốt đẹp, bền vững

Chúng ta cần có ý thức vun đắp, bảo vệ, góp phần xây dựng thành quả đạt được làm cho gia đình hạnh phúc, đất nước giàu mạnh.

Tóm lại, câu tục ngữ là một lời khuyên nhắc nhở sâu sắc về lòng biết ơn Lòng biết ơn là thước đo đánh giá con người Sống và thực hiện theo đạo lý trên là biểu hiện lối sống nghĩa tình, vừa văn minh, văn hóa.

Trang 28

đạo lí

Trang 29

đạo lí

Đi từ nhận thúc tới hành động

2 Câu tục ngữ ngắn gọn mà hàm ý sâu xa, nói về nghĩa vụ của những ai đang hưởng thụ các thành quả.

Kết bài có tính chất tổng kết

Câu tục ngữ đã nêu lên truyền thống đạo lí tốt đẹp của người Việt.Đọc và hiểu câu tục ngữ,

em thấy mình cần biết ơn, giữ gìn, bảo vệ thành quả đã có, đồng thời phải học tập thật tốt

để sau này cống hiến những thành quả mới, có như thế xã hội mới ngày càng tốt đẹp.

Kết bài có tính chất tổng kết, liên hệ

- Kết bài đi từ nhận thức tới hành động

- Kết bài có tính chất tổng kết

b.Thân bài

Trang 30

-KB: Kết luận, khẳng định vấn đề, mở rộng…

Trang 31

2 Lập dàn ý

Trang 32

Trang 33

- Có 4 bước

2 Lập dàn ý

Trang 34

2 Lập dàn ý

Trang 35

Trang 36

2 Lập dàn ý

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	8,06 MB

Bai 22 cach lam bai nghi luan ve mot van de tu tuong dao li

4.Đọc lại bài viết rồi sửa chữa

Tỡm hiểu đề Tỡm ý

Bai 22 cach lam bai nghi luan ve mot van de tu tuong dao li

4.Đọc lại bài viết rồi sửa chữa

*Tỡm hiểu đề *Tỡm ý

Tỡm hiểu đề Tỡm ý