BA BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Ở BA THỜI ĐIỂM LỊCH SỬĐược vua Lý Nhân Tông giao phó quyền nhiếp chính và gửi gắm công việc xã tắc và trước âm mưu xâm lược ngày càng lộ rõ của nhà Tống, năm 10
Trang 1BA BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Ở BA THỜI ĐIỂM LỊCH SỬ
Được vua Lý Nhân Tông giao phó quyền nhiếp chính và gửi gắm công việc xã tắc và
trước âm mưu xâm lược ngày càng lộ rõ của nhà Tống, năm 1075, Lý Thường Kiệt đề xuất chủ trương chiến lược sáng suốt: “Ngồi yên đợi giặc sao bằng đem quân đánh tr ước để chặn các mũi nhọn của giặc” và tổ chức cuộc hành quân lớn vào căn cứ hậu cần mà nhà Tống đã chuẩn bị sẵn cho cuộc xâm lăng Đại Việt V à để đón trước những cuộc tiến công của nh à Tống, Lý Thường Kiệt đã tổ chức “phòng tuyến sông Cầu” với thế trận li ên hoàn bao gồm nhiều đồn luỹ kiên cố Năm 1077, 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy đ ã bị chặn lại trước phòng tuyến này Cũng chính tại đây, tương truyền Lý Thường Kiệt đã đọc bài thơ 4 câu bằng chữ Hán do ông sáng t ác(?)
để cổ vũ tướng sĩ:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”.
Tạm dịch:
Sông núi nước Nam vua Nam ở Rành rành định phận ở sách trời.
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời! (*)
Nghe thơ, tướng sĩ ta đều phấn chấn B ên kia sông Cầu, quân nhà Tống hoang mang, dao động… Rồi, giặc Tống bị đại bại ở v ùng biển Quảng Ninh
Bài thơ khẳng định sự tồn tại khách quan của n ước Nam với tư cách một nước độc lập, có chủ quyền, có lãnh thổ riêng biệt; đồng thời đanh thép cảnh cáo quân giặc sẽ bị bại vong, nếu chúng cố tình xâm phạm nước Nam
Ý thơ được phát triển theo một lập luận chặt chẽ, đ ơn giản, minh bạch như một chân lý và được diễn đạt bằng ngôn từ nghi êm trang, đĩnh đạc như lời tuyên ngôn
Bài thơ có sức ngân vang muôn đời v ì nó đã dùng văn chương phát biểu một vấn đề cơ bản nhất, nóng bỏng nhất, thời sự nhất của vận mệnh đất n ước thời đại bấy giờ
Gần 10 thế kỷ đã trôi qua, bài thơ đã đi vào lịch sử của dân tộc ta như bản Tuyên ngôn Độc lập lần thứ nhất của nước ta
Vào cuối năm Đinh Mùi, tức khoảng đầu năm 1428, khi quân Minh buộc rút khỏi đất
nước ta, Nguyễn Trãi viết “Tuyên ngôn Độc lập” lần thứ hai Đó l à bài “Bình Ngô đại cáo” dài
145 câu
“Bình Ngô đại cáo” là bài báo cáo Nguyễn Trãi viết cho Lê Lợi, ban bố cho nhân dân cả nước biết sự nghiệp bình Ngô phục quốc đã thắng lợi, đất nước độc lập hoà bình, một thời kỳ phục
Trang 2hưng bắt đầu.
Tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Tr ãi là đỉnh cao của giá trị tinh thần x ã hội Việt Nam thế
kỷ XV Mở đầu “Bình Ngô đại cáo”, Nguyễn Trãi viết:
“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo…”
Ba cuộc kháng chiến chống quân Nguy ên (1254- 1285- 1287) và cuộc kháng chiến chống quân Minh (1406) đã làm cho vua quan, nh ững bậc anh tài nước ta phát hiện ra quy luật về sức mạnh của nhân dân Dựa vào dân, phát huy sức lực và trí tuệ của dân thì sẽ chiến thắng được kẻ thù Trong bài “Bình Ngô đại cáo” Nguyễn Trãi đã nhận thức hai mặt đối lập của mâu thuẫn: đại nghĩa và hung tàn, sức mạnh của trí tuệ con ng ười, của trí nhân
“Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau
Song hào kiệt lúc nào cũng có”
…“Đem đại nghĩa để thắng hung t àn
Lấy trí nhân để thay cường bạo”
Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc “Tuy ên ngôn Độc lập” tại Quảng trường Ba
Đình lịch sử, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng ho à
Bản Tuyên ngôn Độc lập do chính Chủ tịch Hồ Chí Minh viết, đánh dấu mốc thời kỳ ho àn thành cách mạng dân tộc, độc lập và dân chủ tự do cho nhân dân
Tuyên ngôn Độc lập 2-9 bắt đầu bằng một định đề triết học nhân văn dẫn từ Tuy ên ngôn Độc lập Mỹ và Dân quyền Pháp với những nguy ên lý không thể chối cải được Sau đó, bằng những liệt kê tóm lược về tội trạng ăn cướp, tướt đoạt mà bất cứ ai có lương tri đều thấy sự phi lý của nó
Bản Tuyên ngôn Độc lập 2-9 như lời tuyên án chế độ thực dân trong ng ày phán xử cuối cùng “Mỗi người sinh ra có quyền bình đẳng”, đó là cái “muốn” của nhân dân Mỹ đấu tranh cho
lẽ sống của mình “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi” Đó là nguyện vọng của quần chúng bình dân trong cuộc cách mạng Pháp đấu tranh v ì lẽ sống của mình
64 năm đã trôi qua, Tuyên ngôn Độc lập 2-9-1945 của Việt Nam với tư tưởng nhân văn như dòng qui tụ triết học Á - Âu - Mỹ, dòng hợp lưu trí tuệ của nhân loại với Việt Nam Nó trở thành sức mạnh trí tuệ đầy sức thuyết phục, th ành vũ khí đấu tranh, buộc ngay kẻ th ù cũng phải thừa nhận
(*) Bản dịch của Bùi Văn Nguyên - Hợp tuyển thơ văn Việt Nam thế kỷ X-XVII I- NXB Văn Hoá - 1962.
Gửi email
In thông tin
Các thông tin khác
Trang 3Sơ kết thực hiện Chương trình số 08-CTr/QU về "Phát triển và quản lý" giai đoạn 2006-2010(12/10/2009)
Tập huấn “Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở x ã, phường, thị trấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội số 34/2007/PL -UBTVQH11 ngày 20/4/2007” và “Quy ch ế tổ chức và hoạt động của Tổ dân phố và Khu phố được ban hành kèm theo Quyết định số 72/2007/QĐ-UBND ngày 10/5/2007 của UBND thành phố”(12/10/2009)
Đại hội Chữ thập đỏ quận lần thứ VII - Đại hội của tinh thần đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình và phát triển bền vững
(25/9/2009)
Mừng Giáo sư Trần Văn Giàu thượng thọ, bước qua tuổi 99(25/9/2009)
Đại hội thi đua Khuyến học quận 11 (25/9/2009)
5 ngày có thêm 30 ca dương tính v ới cúm A/H1N1/2009(25/9/2009)
Ra mắt Chi bộ Công ty TNHH xây dựng Ph ương Nam(25/9/2009)
Sơ kết thực hiện thí điểm Quyết định số 88/2008/QĐ -UBND của UBND Thành phố(25/9/2009)
Chùa Liên Hoa trợ cấp học bổng, phát gạo cho học sinh v à người dân nghèo(25/9/2009)
Nhiều hoạt động góp phần bảo đảm trật tự an to àn giao thông trật tự lòng lề đường(25/9/2009)