Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ Tiết 58 Nguyễn Duy - Hồi nhỏ … - Hồi chiến tranh … - Vầng trăng Điệp từ, liệt kê, so sánh, nhân hóa : Em cảm nhận điều gì qua chi tiết trên?. tri kỉ tìn
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ
DỰ GIỜ MÔN NGỮ VĂN 9
Trang 2Kiểm tra bài cũ
• - Em hãy đọc thuộc lòng từ câu thơ “ Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
… Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”
• - Vì sao ở hai câu dưới tác giả dùng từ “ ngọn lửa” mà không nhắc lại từ “ bếp lửa”?
Nhà thơ còn nhận ra một điều sâu xa
hơn nữa: Bếp lửa được bà nhen lên không
phải chỉ bằng nhiên liệu ở bên ngoài, mà còn chính là được nhen nhóm lên từ ngọn
lửa trong lòng bà - ngọn lửa của sức sống, lòng yêu thương, niềm tin Bởi vậy, từ bếp lửa, bài thơ đã gợi đến ngọn lửa, với ý
nghĩa trừu tượng và khái quát
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai
dẳng…
Như vậy, hình ảnh bà không chỉ là
người nhóm lửa mà còn là người truyền
lửa - ngọn lửa của sự sống, niềm tin cho các thế hệ nối tiếp
Trang 3Tieát
58
Nguyeãn Duy
Trang 4
Tieát 58
Nguyễn Duy
I Giới thiệu chung:
1 Tác giả:
Em hãy nêu một vài nét về tiểu sử
tác giả?
SGK/156
Nguyễn Duy sinh năm 1948, tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ, quê làng Quảng Xá, xã Đông Vệ, thành phố Thanh Hoá Năm 1966, ông nhập ngũ vào bộ đội thông tin, tham gia chiến đấu ở nhiều chiến trường Nguyễn Duy đã được trao giải Nhất cuộc thi thơ báo Văn
nghệ 1972-1973 với chùm thơ bốn bài (Tre Việt Nam, Hơi ấm ổ
rơm, Giọt nước mắt và nụ cười, Bầu trời vuông) Từ giải thưởng
này, Nguyễn Duy trở thành một gương mặt tiêu biểu trong lớp nhà thơ trẻ thời kì kháng chiến chống Mĩ và tiếp tục bền bỉ sáng tác
- Sau 1975, ông chuyển về làm báo Văn nghệ giải phóng Từ năm
1977, Nguyễn Duy là đại diện thường trú báo Văn nghệ tại các tỉnh phía Nam ở thành phố Hồ Chí Minh
Trang 5
Tiết 58
Nguyễn Duy
I Giới thiệu chung:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm : SGK/156
II Đọc - Hiểu văn bản :
1 Đọc, tìm hiểu chú thích :
2 Thể thơ :5 chữ
3 Bố cục : 3 phần
Hồn cảnh ra đời của bài thơ “Ánh
trăng”?
Bố cục
Khổ 1-2
Cảm
nghĩ
vầng
trăng
trong
quá
khứ.
Khổ 3-4 Cảm nghĩ
vầng trăng hiện tại.
Khổ 5-6
Suy ngẫm của tác giả.
Trang 63 Bố cục: 3 phần
2 Tác phẩm:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Đọc, tìm hiểu chú thích:
2 Thể loại: 5 chữ
I Giới thiệu chung:
1 Tác giả:
4 Phân tích:
a Cảm nghĩ về vầng trăng
quá khứ
Tiết 58
Nguyễn Duy
- Hồi nhỏ …
- Hồi chiến tranh …
- Vầng trăng
Điệp từ, liệt kê, so sánh, nhân hóa :
Em cảm nhận điều gì qua
chi tiết trên?
Trăng và người là bạn hiểu nhau, thân thiết, gắn bĩ với nhau
tri kỉ tình nghĩa
Vì sao trong quá khứ, tác giả và trăng lại thân tình như vậy?
Quá khứ đẹp đẽ, ân tình
Trang 73 Bố cục: 3 phần
2 Tác phẩm:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Đọc, tìm hiểu chú thích:
2 Thể thơ: 5 chữ
I Giới thiệu chung
1 Tác giả:
4 Phân tích:
a Cảm nghĩ về vầng trăng
quá khứ
Tieát 58
NguyeãnDuy
b Cảm nghĩ về vầng trăng
hiện tại:
- Từ hồi về thành phố
… như người dưng qua đường
Ngỡ ngàng trước sự xuất hiện đột ngột của vầng trăng
Từ gợi cảm, hình ảnh đối lập :
- Thình lình đèn điện tắt … vội bật tung … đột ngột vầng trăng tròn
So sánh : Cuộc sống hiện tại khiến con người quên đi quá khứ nghĩa tình
Trang 83 Bố cục: 3 phần
II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Đọc, tìm hiểu chú thích:
2 Thể thơ:
I Giới thiệu chung:
4 Phân tích:
a Cảm nghĩ về vầng trăng
quá khứ:
Tieát 58
NguyeãnDuy
b Cảm nghĩ về vầng trăng
hiện tại:
c Suy ngẫm của tác giả
- Ngửa mặt lên nhìn mặt … rưng rưng
như là đồng /bể/sông/rừng
Điệp ngữ, liệt kê, từ gợi cảm, giọng điệu thiết tha:
Tâm trạng xao xuyến, thổn thức, cảm động nhớ về quá khứ
- … ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Nhân hoá, từ láy, từ ngữ chọn lọc: Con người có thể vô tình, lãng
quên nhưng thiên nhiên và quá khứ nghĩa tình thì vẫn tròn đầy, bất diệt
Em cảm nhận điều gì qua hình ảnh ánh trăng im phăng phắc?
Trang 93 Bố cục: 3 phần
2 Tác phẩm:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Đọc, tìm hiểu chú thích:
2 Thể thơ: 5 chữ
I Giới thiệu chung
1 Tác giả:
4 Phân tích:
a Cảm nghĩ về vầng trăng
quá khứ:
b Cảm nghĩ về vầng trăng
hiện tại:
c Suy ngẫm của tác giả:
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
2 Nội dung:
Hãy nêu những nét đặc
sắc về nghệ thuật của bài thơ?
Qua bài thơ em hiểu tác giả muốn nhắc nhở điều gì?
Ghi nhớ: sgk/157
Tieát 58
Nguyễn Duy
IV Luyện tập:
Tuổi hoa niên của tôi đã từng gắn bó với vầng trăng, có dịp ngắm trăng trên đồng quê, trên dòng sông, trên bãi biển Thời kháng
chiến ở rừng, cuộc sống vô cùng gian khổ nhưng trăng vẫn gắn bó
và trở thành người bạn tri kỉ của tôi - một người lính cách mạng
Cuộc sống hồn nhiên, trong sáng của tuổi thơ, cuộc sống giản dị
thời kháng chiến khiến cho trăng và tôi thân thiết tự nhiên đến nỗi
đi đâu, làm gì cũng có nhau Tôi cảm nhận được vầng trăng ấy là
vầng trăng có tình có nghĩa Tưởng chừng như không bao giờ tôi
quên được cái vầng trăng tình nghĩa ấy
Chiến tranh kết thúc, tôi trở về bị hấp dẫn bởi văn minh đô thị với ánh điện, cửa gương Vậy nên tôi không còn cần đến ánh sáng của trăng nữa Vầng trăng vẫn đi qua ngõ, qua phố nhưng tôi đã lãng
quên, dửng dưng Trăng trở nên xa lạ đối với tôi Thế rồi đâu có ngờ được, một tình huống bất ngờ xảy ra: đột ngột mất điện, căn phòng hiện đại trở nên tối om, tôi vội bật tung cửa sổ để đi tìm nguồn
sáng Thật kì diệu, vừa mở cửa ra, vầng trăng tròn vằng vặc giữa
trời, toả sáng khuôn mặt tôi Ngửa mặt nhìn vầng trăng, cảm xúc
trong tôi bỗng dâng trào Bao kỉ niệm xưa chợt hiện về: đồng, sông,
bể, rừng thân thương bên ánh trăng hiền hoà… Trăng cứ tròn đầy, viên mãn với tấm lòng thuỷ chung nhân hậu, không hề phai nhạt Trăng im lặng không một lời trách cứ khiến tôi giật mình Giật
mình nhận ra sự vô tình, bạc bẽo, nông nỗi trong cách sống của
mình Trăng đã nhắc nhở tôi: không bao giờ được lãng quên quá
khứ, hãy sống thuỷ chung, son sắt
Trang 10Tiết 58
Nguyễn Duy
Thảo luận nhóm : Thời gian 2 phút.
Cảm nhận của em về cái giật mình của tác giả?
- Cái “giật mình” cĩ các ý nghĩa : giật mình nhớ lại, giật mình tự vấn, giật mình khi nhận ra mình đã bỏ phí quá nhiều điều vơ giá, giật mình để con người tự hồn thiện mình
- Cái “giật mình” đã thức tỉnh con người, thức tỉnh lương tâm
- Con người nhìn vào ánh trăng, con người thức tỉnh Ánh trăng thực sự như một tấm gương soi để con người thấy được gương mặt thực của mình, để tìm lại chính mình
Trang 11B
D
C
Sai rồi !
Ồ ! Tiếc quá.
Bạn thử lần nữa xem ! Chúc mừng bạn !
Tình cảm nhà thơ gửi gắm vào bài thơ Ánh trăng là
nỗi niềm day dứt, tự nhắc nhở về những ân tình trong kháng chiến gian lao
tình yêu đất nước thể hiện qua hình ảnh ánh trăng êm dịu, bao dung
tình yêu thiên nhiên quyện hoà với tình yêu đất nước, quê hương
tình yêu thiên nhiên vô bờ gửi gắm vào hình ảnh ánh trăng trong sáng
Nguyễn Duy
Tieát 58
Trang 12Nguyeãn Duy
BÀI
THƠ
ÁNH
TRĂNG
Khổ thơ 1-2: Cảm nghĩ vầng trăng trong quá khứ
Trăng gắn bó với tuổi thơ
Trăng gắn bó với người lính
Khổ thơ 3-4: Cảm nghĩ vầng trăng
hiện tại
Lãng quên ánh trăng, quá khứ
Gặp lại ánh trăng - người bạn tri kỉ
Khổ thơ 5-6: Suy ngẫm của tác
giả
Cảm động nhớ lại quá khứ Thiên nhiên nghĩa tình vẫn tròn đầy, bất diệt
Trang 13Trăng Ng Ười
Tự nhắc nhở mình và củng cố ở ng uời đọc
thái độ sống “uống n uớc nhớ nguồn”
Quá khứ
Tình nghĩa Ngỡ không
tri kỉ bao giờ quên
Hiện tại
Vầng trăng Vô
tình tròn lãng quên
Suy ngẫm
Tròn vành vạnh Giật mình
Im phăng phắc
hoàn
vị tha thiện
Trang 14Tieát 58
Nguyễn Duy
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc lòng bài thơ
- Học thuộc ghi nhớ trang 157
- Học phần vừa phân tích, nắm nội dung kiến thức bài học
- Làm bài tập 2 phần luyện tập
- Chuẩn bị bài mới: Tổng kết về từ vựng ( luyện tập).
+ Xem lại các khái niệm có liên qua đến nội dung bài + Trả lời các câu hỏi trong mỗi đơn vị kiến thức
+ Tập giải quyết bài tập phần luyện tập
Trang 15Chúc thầy cô và các em thật nhiều
sức khoẻ!