Triệu chứng của rối loạn tiêu hóa chức năng thường thấy là đau, nóng thượng vị; đầy bụng sau bữa ăn, ăn chóng no; căng bụng trên; buồn nôn; ợ hơi… Do có những cơ chế sinh lý bệnh khác nh
Trang 1Thuốc điều trị rối loạn tiêu hóa
Khi ăn uống mà bị khó tiêu, trướng bụng, đau bụng thoáng qua mà không liên quan đến thực phẩm bị nhiễm khuẩn, đó là bị rối loạn tiêu hóa chức năng Nếu triệu chứng kéo dài, hay tái phát bệnh có thể chuyển thành mạn tính
Triệu chứng của rối loạn tiêu hóa chức năng thường thấy là đau, nóng thượng vị; đầy bụng sau bữa ăn, ăn chóng no; căng bụng trên; buồn nôn; ợ hơi… Do có những cơ chế sinh lý bệnh khác nhau nên cần phải dựa vào triệu chứng của thừng bệnh nhân để dùng thuốc điều trị cho phù hợp
Biện pháp chung là cần tránh uống rượu, cà phê, thuốc lá… vì các chất kích thích này thường làm giảm trương lực cơ thắt dưới thực quản Thức ăn nhiều mỡ làm chậm tống đẩy của dạ dày và dễ bị trào ngược thực quản Tránh để tăng cân, tránh béo phì vì làm tăng áp lực đè vào cơ thắt dưới thực quản Không dùng các thuốc aspirin, thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), thuốc an thần Không ăn cay, chua, ăn chậm nhai kỹ, ăn bữa chính buổi tối 3 giờ trước khi ngủ, tư thế nằm đầu cao
Biện pháp dùng thuốc: Trước hết có thể điều trị theo kinh nghiệm bằng các thuốc làm giảm acid dạ dày, điều trị triệu chứng nổi trội và xác định hiệu quả sau 2-4 tuần dùng thuốc
Các thuốc kháng acid (antacids), sucralfat, misoprostol thường ít tác dụng
Bismuth có thể cải thiện triệu chứng Các thuốc ức chế thụ thể H2 như cimetidine, ranitidine, famotidine, nizatidine có thể tác dụng Hiện các thuốc ức chế bơm proton (PPIs) hiệu quả hơn Các thuốc có thể kể đến là: omeprazole, lansoprazole, pantoprazole, esomeprazole, rabeprazole Nếu có vi khuẩn H pylori thì kết hợp điều trị với 2 thuốc kháng sinh
Trang 2Dùng các thuốc đồng vận (prokinetics): domperidone có tác dụng làm tăng áp lực
cơ thắt dưới, ít có triệu chứng của hệ thần kinh trung ương vì thuốc không qua hàng rào máu não Metoclopramid uống trước bữa ăn Thuốc có thể khô miệng, lo lắng, có triệu chứng ngoại tháp, rối loạn vận động ở người cao tuổi
Dùng các thuốc chống trầm cảm để điều hòa quá trình kích thích ruột, làm giảm cảm giác ruột
Ngoài ra, tùy từng trường hợp bác sĩ có thể cho dùng các thuốc làm giảm đau nội tạng, các thuốc đồng vận
Hạn chế phản ứng phụ thế nào?
Trong quá trình kê đơn thuốc cho người bệnh luống tuổi, một số vấn đề sau đây cần được đặc biệt lưu ý để có thể hạn chế tối đa các phản ứng không mong muốn gây ra do thuốc
Trước tiên, người bệnh ở nhóm tuổi này nên được điều trị với số lượng thuốc ít nhất, liều dùng thấp nhất và thời gian dùng ngắn nhất có thể, khi tình trạng bệnh cho phép, nên sớm chuyển sang các biện pháp điều trị không dùng thuốc (như phục hồi chức năng, vật lý liệu pháp…) Ngoài ra, cần lưu ý tránh dùng đồng thời cho người bệnh các thuốc có những tương tác bất lợi với nhau như kháng sinh clarithromycin với digoxin hoặc theophyllin, các sulfamide hạ đường huyết với co-trimoxazole, thuốc ức chế men chuyển với lợi tiểu verospiron… Trong quá trình điều trị, người bệnh cũng cần được thường xuyên theo dõi và tái đánh giá hiệu quả cũng như các tai biến của việc dùng thuốc để có những điều chỉnh kịp thời Cuối cùng, người bệnh cần được giải thích trước các nguy cơ và lợi ích của việc điều trị cũng như tác dụng phụ có thể xảy ra Thực hiện tốt được các biện pháp nêu trên có thể dự phòng được gần 60% những phản ứng không mong muốn
do thuốc ở người luống tuổi hoặc ít nhất cũng giảm được mức độ của các phản ứng