Bai 20 ôn tập buc tranh cua em gai toi

 Giải nhất truyện ngắn nông thôn báo Văn nghệ, báo Nông nghiệp và Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức  Giải C cuộc thi truyện ngắn năm 1989-1990 của tạp chí Văn nghệ Quân đội với tác phẩm “

ÔN TẬP:

BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

- TẠ DUY

ANH-I.Tác giả: Tạ Duy Anh

Tên khai sinh: Tạ Viết Đãng (9 / 9 /1959)

Bút danh: Lão Tạ, Chu Quý, Quý Anh, Bình

Tâm.

Quê: thôn Cổ Hiền, xã Hoàng Việt, huyện Chương

Mỹ, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội)

Là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới

 Giải nhất truyện ngắn nông thôn báo Văn nghệ, báo Nông

nghiệp và Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức

 Giải C cuộc thi truyện ngắn năm 1989-1990 của tạp chí Văn nghệ Quân đội với tác phẩm “Xưa kia chị đẹp nhất làng”

 Giải nhì trong cuộc thi viết "Tương lai vẫy gọi" của báo Thiếu niên Tiền phong cho câu truyện ngắn "Bức tranh của em gái tôi"

 Hai giải thưởng của Nhà xuất bản Kim Đồng cho hai tập

truyện: “Quả trứng vàng”  và “Vó ngựa trở về”

 Giải thưởng văn học Thủ đô 2012 cho tập truyện ngắn “Lãng du”

Các giải thưởng:

Tác phẩm tiêu biểu:

II.Tác phẩm: “Bức tranh của em gái tôi”

Hoàn cảnh sáng tác: Viết đầu năm 1999,

đạt giải Nhì trong cuộc thi Tương lai vẫy gọi

do báo Thiếu niên Tiền phong tổ chức

Xuất xứ: Rút từ tập truyện Con dế ma, năm

1999

PTBĐ: Tự sự, miêu tả và biểu cảm

Ngôi kể: thứ nhất ( Người anh)

cách kể này cho phép tác giả có thể miêu tả

tâm trạng của người anh một cách tự nhiên

bằng lời kể thân mật, gần gũi

 Giúp nhân vật có thể tự soi xét về tình

cảm, ý nghĩ của mình để tự nhận thức và

vượt lên để hoàn thiện nhân cách

Nhân vật chính: Kiều Phương và người anh

trai

Nhân vật người anh trai:

- Từ trước cho đến lúc nhìn thấy em gái tự chế màu vẽ: nhìn bằng cái nhìn kẻ cả, xem thường

- Khi tài năng của em gái được phát hiện: cảm thấy buồn và thất vọng về mình, cảm thấy mặc cảm vì bản thân mình

không có tài năng gì, khó chịu và hay gắt gỏng với em,

không thể chơi thân với em như trước

- Khi lén xem những bức tranh em gái vẽ: thầm cảm phục tài năng của em gái mình

- Khi đứng trước bức tranh đạt giải nhất của em gái trong phòng trưng bày: ngạc nhiên, hãnh diện rồi xấu hổ

→ Người anh vừa đáng trách nhưng đồng thời cũng đáng cảm thông vì đã nhận ra tấm lòng trong sáng, nhân hậu của

em gái, biết nhận ra sai lầm của bản thân và sữa chữa nó

Nhân vật người em gái – Kiều Phương:

- Say mê hội họa: mặt luôn bị bôi bẩn, hay lục lọi các đồ vật, tự chế thuốc vẽ, vẽ đẹp

- Hồn nhiên, trong sáng, hiếu động

- Độ lượng, nhân hậu

- Giúp người anh nhận ra lỗi lầm của mình bằng tài năng và tấm lòng

Giá trị nội dung:

Qua câu chuyện về người anh và cô em gái có tài năng hội họa, truyện “Bức tranh của em gái tôi” cho thấy: Tình cảm trong sáng, hồn nhiên và lòng nhân hậu của người

em gái đã giúp cho người anh nhận ra phần hạn chế ở chính mình

Giá trị nghệ thuật:

 - Ngôi kể thứ nhất tự nhiên, chân thật

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sắc sảo

Phiếu bài tập số1:

Cho đoạn văn sau đây:

“ Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay

mẹ Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu

hổ Dưới mắt em tôi, tôi hoàn hảo đến thế kia ư? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh: “Anh trai tôi.” Vậy mà dưới mắt tôi thì…

- Con có nhận ra con không?- Mẹ vẫn hồi hộp.

Tôi không trả lời mẹ vì tôi muốn khóc quá Bởi vì nếu nói được với mẹ, tôi sẽ nói rằng: “ Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy”.

( Trích Ngữ văn 6- tập 2)

III.BÀI TẬP

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Nêu hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm? Câu 2: Văn bản đó thuộc thể loại gì? Phương

Câu hỏi:

Câu 1:

 Đoạn văn trên trích từ văn bản: “Bức tranh

của em gái tôi”

 Tác giả: Tạ Duy Anh.

 Hoàn cảnh sáng tác: Là truyện ngắn đạt giải

nhì trong cuộc thi viết “ Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên tiền phong.

 Xuất xứ: In trong tập “Con dế ma”, năm 1999

Câu 2: Văn bản đó thuộc thể loại truyện ngắn ;

Phương thức biểu đạt : Tự sự và miêu tả.

ĐÁP ÁN: Phiếu bài tập số 1:

a Nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh: “Anh trai tôi.”

Người anh sau cái giật mình đã ngỡ ngàng Vì không ngờ,

em lại vẽ mình Em vẽ mình đẹp quá, hoàn hảo quá nên

nhìn vào tranh, người anh thấy hãnh diện vô cùng, mình là trung tâm chú ý của mọi người.Nhưng sau giây phút đó là

sự xấu hổ Người anh thấy mình không hoàn hảo như trong tranh Người anh chợt nhớ đến sự đố kị của mình với tài năng của em Người anh nhận ra khiếm khuyết của mình, nhận ra mình không xứng đáng được thể hiện với vẻ đẹp như vậy.

Câu 4:

Phiếu bài tập số 2:

Câu 1: Nhân vật chính trong truyện là ai ? (Kiều Phương, người anh trai hay cả hai anh em)? Vì sao em cho đó là nhân vật

chính?

Câu 2: Hãy viết 1 đoạn văn ngắn miêu tả nhân vật người anh trai hoặc nhân vật

Kiều Phương?

Câu 1:

- Cả 2 đều là nhân vật chính.

- Nhân vật trung tâm: Nhân vật người anh

Vì truyện không nhằm khẳng định năng khiếu hay ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của cô em gái mà chủ yếu muốn hướng người đọc tới sự thức tỉnh (lòng đố kị, ganh ghét…) của nhân vật người anh.

Câu 2: Nhân vật Kiều Phương:

Kiều Phương là cô gái dễ thương với khuôn mặt tròn như trăng rằm.( 1)

Cô bé thường hay chui vào bếp để lấy nhọn nồi và tự tay chế tạo màu vẽ (2) Cô vẽ , vẽ liên tục (3) Những bức tranh của cô trông thật dễ thương, có hồn (4) Nhìn cô cầm cọ, ai cũng nghĩ cô đúng là một họa sĩ nhí (5) Em rất thích cô bé có tấm lòng nhân hậu này.(6)

ĐÁP ÁN: Phiếu bài tập số 2:

Người anh trai:

Anh trai của Kiều Phương năm nay 15 tuổi (1)

Dáng người dong dỏng cao (2) Anh có đôi mắt rất đẹp như mắt bồ câu, to tròn, đen láy (3) Thỉnh thoảng, anh hay ngồi bên cửa sổ và đưa cặp mắt mơ mộng để nhìn

ra khu vườn ngắm những chú chim sâu hay những bông hoa hồng đua nhau khoe sắc (4) Nhưng đôi lúc, anh

cũng tò mò và thường hay xem trộm tranh của Kiều

Phương và hay thở dài vì mình là người bất tài vô

dụng.(5) Người anh thật là tội nghiệp biết bao! (6)

Câu 3: Có hai bạn tranh luận như sau về nhân vật người anh:

a Người anh thật xấu xa, đáng ghét vì đố kị với chính em gái mình Lỗi của người anh là không thể tha thứ.

b Đúng là người anh đã có lúc không phải với em nhưng sau sau đó biết hối hận, xấu hổ vì hành động của mình Vì thế, đó là một người anh tốt Nếu được tham gia tranh luận với hai bạn trên, em đồng ý với ý kiến nào? Hãy trình bày ngắn gọn ý kiến của em.

Câu 4:

a Hãy chỉ ra sự độc đáo trong cách kết thúc truyện.

b Liên hệ với bản thân về một lần em đã từng đối xử chưa tốt hoặc nghĩ sai về bạn, em đã ứng xử như thế nào để tình bạn vẫn tốt đẹp.

Ích kỉ là thói xấu của con

người Chúng ta nên sống bằng tấm lòng nhân hậu, bao dung và

độ lượng Anh em trong gia đình phải biết yêu thương, đùm bọc

giúp đỡ lẫn nhau.

Đáp án:

Câu 1: Thông điệp

Em hãy nêu ý nghĩa tư tưởng của tác phẩm và rút ra bài học về cách ứng xử trước tài năng (thành công) của những người xung quanh?

Câu 2:

- Ý nghĩa:

Trước thành công hay tài năng của người khác mọi người cần vượt qua mặc cảm, tự ti để có được sự trân trọng và niềm vui chân thành Lòng nhân hậu và sự độ lượng có thể giúp cho con người nhân thức được hạn chế của bản thân

và vượt lên bản thân mình để tự hoàn thiện nhân cách.

- Tình cảm trong sáng, nhân hậu sẽ giúp con người hoàn thiện bản thân mình.

- Cách ứng xử: Không ghen tị, mặc cảm, tự ti Không kiêu ngạo, tự mãn, coi thường những người xung quanh.

Gợi ý:

Câu 3: Có hai bạn tranh luận như sau về nhân vật người anh:

a Người anh thật xấu xa, đáng ghét vì đố kị với chính

em gái mình Lỗi của người anh là không thể tha thứ.

b Đúng là người anh đã có lúc không phải với em

nhưng sau sau đó biết hối hận, xấu hổ vì hành động của mình Vì thế, đó là một người anh tốt.

Nếu được tham gia tranh luận với hai bạn trên, em đồng ý với ý kiến nào? Hãy trình bày ngắn gọn ý

kiến của em.

Đáp án: Nếu được tham gia tranh luận với hai bạn trên, em đồng ý với ý kiến b vì:

- Dù người anh đã có lúc đối xử không tốt với em, luôn coi thường em, cáu kỉnh, ghen ghét, đố kị với em nhưng cậu vẫn nhận ra được năng khiếu của em và sự bất tài của mình

- Đặc biệt khi đứng trước bức tranh đạt giải của em vẽ

về mình, cậu đã thức tỉnh, xấu hổ và hối hận Cậu đã

nhận ra phần hạn chế của mình để sống trong sáng và cao đẹp hơn Vì thế, ta vẫn thấy đó là một người anh tốt.

Câu 4:

a Hãy chỉ ra sự độc đáo trong cách kết thúc truyện.

b Liên hệ với bản thân về một lần em đã từng đối xử

chưa tốt hoặc nghĩ sai về bạn, em đã ứng xử như thế nào

để tình bạn vẫn tốt đẹp.

Đáp án: a Cách kết thúc truyện hay và bất ngờ:

- Câu hỏi của người mẹ mang nhiều hàm nghĩa:

+ Con có nhận thấy mình là nhân vật trong tranh của em con

không ?

+ Ngoài đời con có đẹp hoàn hảo đến như vậy không ?

+ Em gái vẽ như vậy có đúng với hình ảnh thật của con ở ngoài đời không hay vì nó yêu quý anh mà nó vẽ đẹp như vậy ?

- Người anh xấu hổ, muốn khóc và dòng suy nghĩ “Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy” mang

ý nghĩa thức tỉnh, cậu đã nhận ra hạn chế của mình và nhận thấy tấm lòng cao đẹp của em để từ đó hoàn thiện bản thân hơn, sống tốt hơn.

b HS tự liện hệ.

 Học bài cũ.

 Hoàn thành bài tập.

 Luyện viết đoạn văn ngắn:

Viết một đoạn văn khoảng 8 câu thuật lại diễn biến tâm trạng của người anh khi đứng trước bức tranh đạt giải của

em gái (BT đã có trong tiết dạy trên TH)

 Soạn bài Nhân hóa.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ: