Quy trình thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ của nhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp tại trung tâm tác nghiệptài trợ thương mại ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam (BIDV)

Quy trình thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ của nhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp tại trung tâm tác nghiệptài trợ thương mại ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam (BIDV) Quy trình thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ của nhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp tại trung tâm tác nghiệptài trợ thương mại ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam (BIDV) Quy trình thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ của nhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp tại trung tâm tác nghiệptài trợ thương mại ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam (BIDV)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

CƠ SỞ II TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

-*** -BÁO CÁO THỰC TẬP GIỮA KHÓA

Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại CÔNG TÁC TỔ CHỨC THỰC HIỆN THANH TOÁN QUỐC TẾ BẰNG PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ CỦA NHÓM XUẤT KHẨU XUẤT TRÌNH TRỰC TIẾP CỦA TRUNG TÂM TÁC NGHIỆP TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN

VIỆT NAM (BIDV)

Họ và tên sinh viên: Phan Đăng Khoa

Mã sinh viên: 1701015354 Lớp: K56F/N2

Khóa: 56 Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Thị Oanh Thời gian thực tập: 15/07/2020 đến 14/08/2020

TP.HCM, tháng 07 năm 2020

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan đề tài: “Quy trình thanh toán quốc tế bằng phương thức

tín dụng chứng từ của nhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp tại Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV)” là một công

trình nghiên cứu độc lập dưới sự hướng dẫn của giáo viên hướng dẫn: ThS NguyễnThị Oanh Ngoài ra không có bất cứ sự sao chép của người khác Đề tài, nội dungbáo cáo thực tập là sản phẩm mà em đã nỗ lực nghiên cứu trong quá trình học tậptại trường cũng như tham gia thực tập tại Trung tâm tác nghiệp tài trợ Thương mạicủa Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Các số liệu, kết quả trìnhbày trong báo cáo là hoàn toàn trung thực, em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm, kỷluật của bộ môn và nhà trường đề ra nếu như có vấn đề xảy ra

TP Hồ Chí Minh, ngày… tháng… năm 2020

Tác giả đề tài

Phan Đăng Khoa

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bài thu hoạch này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến ThSNguyễn Thị Oanh, đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình viết thu hoạch giữakhóa

Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đối với Quý Thầy,

Cô tại Trường Đại học Ngoại Thương cơ sở II tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tậntình truyền đạt kiến thức trong những năm em học tập Vơi kiến thức được tiếp thutrong quá trình học là nền tảng, hành trang quý báu cho học tập và công việc saunày

Em xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo và tập thể cán bộ nhân viên Trungtâm Tác nghiệp tài trợ Thương mại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam đãcho phép và tạo điều kiện thuận lợi để em thực tập tại đây Em xin cảm ơn chịNguyễn Thị Trà My đã trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt, giúp đỡ với những chỉ dẫntrong suốt quá trình làm việc và hoàn thành báo cáo

Với vốn kiến thức hạn hẹp và thời gian thực tập tại công ty có hạn nên bàibáo cáo của em không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận đượcnhững ý kiến đóng góp, phê bình của quý thầy cô và anh chị trong Trung tâm để bàithu hoạch được hoàn thiện hơn

Cuối cùng em kính chúc Quý Thầy, Cô dồi dào sức khỏe và thành côngtrong sự nghiệp cao quý Đồng kính chúc các cô, chú, anh, chị trong Trung tâm tácnghiệp tài trợ Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh luôn dồi dào sức khỏe, đạt đượcnhiều thành công trong công việc và trong cuộc sống

Tác giả đề tài

Phan Đăng Khoa

MỤC LỤ

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT TRUNG TÂM TÁC NGHIỆP TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI BIDV THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH (TFC – HỒ CHÍ MINH) 2

1.1 Hoạt động tài trợ thương mại tại ngân hàng BIDV 2

1.2 Trung tâm tác nghiệp tài trợ thương mại Thành phố Hồ Chí Minh 2

1.2.1 Giới thiệu chung 2

1.2.2 Cơ cấu tổ chức 3

1.2.3 Chức năng các phòng ban chuyên môn 4

1.2.4 Mô hình tổ chức hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV 5

1.3 Mô tả quá trình thực tập 6

CHƯƠNG 2. .NGHIỆP VỤ THANH TOÁN QUỐC TẾ BẰNG PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ CỦA NHÓM XUẤT KHẨU XUẤT TRÌNH TRỰC TIẾP CỦA TRUNG TÂM TÁC NGHIỆP TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM (BIDV) 7

2.1 Giới thiệu về nghiệp vụ thư tín dụng xuất khẩu 7

2.2 Nghiệp vụ thanh toán của nhóm xuất trình trực tiếp 8

2.2.1 Nghiệp vụ thực tế 8

2.2.2 Nhận xét chung và đối chiếu với lý thuyết 11

2.2.3 Điểm mạnh và điểm yếu 11

2.2.4 Rủi ro trong hoạt động thanh toán 11

CHƯƠNG 3. NHẬN ĐỊNH CHO BẢN THÂN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC THỰC HIỆN THANH TOÁN QUỐC TẾ BẰNG PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ CỦA NHÓM XUẤT KHẨU XUẤT TRÌNH TRỰC TIẾP TẠI TRUNG TÂM TÁC NGHIỆP TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI 12

3.1 Bài học cho bản thân 12

3.1.1 Về chuyên môn nghiệp vụ 12

3.1.2 Về kỹ năng mềm 12

3.1.3 Về định hướng nghề nghiệp 12

3.2 Một số đề xuất, góp ý cho Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại 12

3.2.1 Đề xuất, góp ý nhằm hoàn thiện công tác tổ chức 12 3.2.2 Các đề xuất, góp ý khác 13 KẾT LUẬN 15 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

CHƯƠNG 1.

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ST

1 BIDV Bank for Investment and

Development of Vietnam

Ngân hàng thương mại

cổ phần Đầu tư vàPhát triển Việt Nam

2 TMCP Thương mại cổ phần

3 TFC Trade Finance Center Trung tâm tác nghiệp

tài trợ thương mại

4 TTTN TTTM Trung Tâm Tác Nghiệp Tài trợ

thương mại

5 TTQT Thanh toán quốc tế

6 L/C Letter of Credit Thư tín dụng

7 SWIFT Society for Worldwide Interbank

and Financial Telecommunication

Hiệp hội viễn thôngliên ngân hàng và tàichính quốc tế

DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ

1 Sơ đồ 1.1: Mô hình tổ chức tại TFC

2 Sơ đồ 1.2: Mô hình tổ chức hoạt động thanh toán quốc tế

tại BIDV

3 Sơ đồ 2.1 Sơ đồ quy trình các bước thực hiện thanh toán

L/C xuất khẩu xuất trình trực tiếp

LỜI MỞ ĐẦU

Hơn 10 năm kể từ ngày gia nhập WTO, nền kinh tế nước ta đã chứng kiếnnhững chuyển biến tích cực và mạnh mẽ Hoạt động giao thương mở rộng khiến nhucầu làm ăn với các công ty nước ngoài của doanh nghiệp trong nước tăng vọt, theo đócũng mở ra một trang mới đầy xán lạn cho ngành ngân hàng Thanh toán quốc tế từ đóphát triển như một tất yếu khách quan để đáp ứng nhu cầu thương mại quốc tế của cácdoanh nghiệp trong nước

Tham gia hoạt động thanh toán quốc tế từ năm 1993 mà tiền thân là Ngânhàng Kiến thiết Việt Nam, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) sau hơn

20 năm hoạt động đã đạt được rất nhiều thành quả, góp phần đa dạng hoá dịch vụ,nâng cao hiệu quả kinh doanh của ngân hàng, mở rộng các sản phẩm dịch vụ phục vụkhách hàng Vì vậy, nhằm hiểu rõ hơn về quy trình thanh toán hàng xuất khẩu xuất

trình trực tiếp bằng phương thức tín dụng chứng từ tác giả đã chọn đề tài ”Công tác tổ

chức thực hiện thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ của nhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp của Trung tâm tác nghiệp Tài trợ Thương mại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV)”

Ngoài lời mở đầu, kết luận và các phụ lục đính kèm, bài thu hoạch giữa khóagồm 3 chương chính như sau:

- Chương 1: Khái quát Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại BIDV Thànhphố Hồ Chí Minh (TFC Hồ Chí Minh)

- Chương 2: Nghiệp vụ thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từcủa nhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp của Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mạiNgân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV)

- Chương 3: Nhận định cho bản thân và một số giải pháp nhằm hoàn thiện côngtác tổ chức thực hiện thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ củanhóm xuất khẩu xuất trình trực tiếp tại Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại

Do thiếu sót về kinh nghiệm thực tiễn cũng như kiến thức và hạn chế về mặtthời gian nên bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót về nội dung và hình thức.Tác giả rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo tận tình của quý thầy cô để tác giả đượchoàn thiện hơn trong quá trình học tập và làm việc sau này

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT TRUNG TÂM TÁC NGHIỆP TÀI TRỢ

THƯƠNG MẠI BIDV THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

(TFC – HỒ CHÍ MINH) 1.1 Hoạt động tài trợ thương mại tại ngân hàng BIDV

Tài trợ thương mại hiện nay là một trong các dịch vụ của ngân hàng BIDVdành cho đối tượng khách hàng là doanh nghiệp, phục vụ nhu cầu thanh toán quốc tếcủa doanh nghiệp và góp phần mang lại một nguồn thu nhập lớn cho ngân hàng nhờdoanh thu từ phí dịch vụ, thực hiện chức năng ngân hàng quốc tế của BIDV trong thời

kỳ mới

Các sản phẩm chính của dịch vụ tài trợ thương mại tại BIDV:

- Dịch vụ thanh toán quốc tế theo phương thức chuyển tiền (Remittance), nhờthu (Collections), tín dụng chứng từ (Letter of credit), bảo lãnh thanh toán (Guarantee)

- Tài trợ xuất khẩu: tài trợ trước giao hàng, cho vay xuất khẩu, chiết khấu bộchứng từ xuất khẩu

- Tài trợ nhập khẩu: cho vay thanh toán giao dịch nhập khẩu

- Tài trợ L/C nội địa trong đó BIDV đứng vai trò là ngân hàng chiết khấu(Reimbursing bank) thực hiện tài trợ cho các giao dịch thư tín dụng trả chậm có điềukhoản trả ngay (UPAS L/C nội địa) của các ngân hàng trong nước phát hành

1.2 Trung tâm tác nghiệp tài trợ thương mại Thành phố Hồ Chí Minh

1.2.1 Giới thiệu chung

Trung tâm tác nghiệp tài trợ thương mại là mô hình hoạt động theo thông lệ vàchuẩn mực quốc tế theo khuôn khổ Dự án hỗ trợ kỹ thuật do Ngân hàng Thế giới(WB) tài trợ Được thành lâ §p lại vào tháng 4 năm 2009, Trung tâm tác nghiê §p tài trợthương mại là mô §t trong 3 trung tâm thuô §c khối tác nghiê §p theo mô hình chuyển đổiTA2 của BIDV

Là một Trung tâm tại Hô §i sở chính , TFC Hồ Chí Minh có chức năng chính làquản trị và thực hiê §n tác nghiê §p tài trợ thương mại cho toàn hê § thống Bên cạnh đóviê §c quản lý, chỉ đạo kiểm tra, giám sát và đào tạo hướng dẫn chi nhánh thực hiê §n tácnghiê §p cũng là nhiê §m vụ trọng tâm của trung tâm Song hành với các phòng ban khácthuô §c khối bán buôn, TFC Hồ Chí Minh còn có chức năng phối hợp chă §t chẽ với cácban của Hội sở chính cải tiến và bán sản phẩm tài trợ thương mại, đă §c biê §t trong viê §cchào bán sản phẩm tới các khách hàng mới và duy trì thâ §t tốt sự hài lòng của cáckhách hàng truyền thống

Lực lượng cán bô § của TFC Hồ Chí Minh đáp ứng được nhu cầu cao về viê §c

tâ §p trung hóa giao dịch của toàn hê § thống Đô §i ngũ cán bô § trung tâm là sự kết hợp hài

1.2.2 Cơ cấu tổ chức

Phó giám đốc trung tâm: phụ trách giám sát phòng, ban chuyên môn và theodõi hoạt động tác nghiệp tại TFC Hồ Chí Minh, chịu trách nhiệm về phần công tác củamình, có quyền và có trách nhiệm thay mặt Giám đốc điều hành công tác chung củatrung tâm, giải quyết các công việc trong phạm vi được uỷ quyền và phải báo cáoGiám đốc trong điều kiện cụ thể về những công việc đã giải quyết

Trưởng phòng: chịu trách nhiệm trước Giám đốc Sở về toàn bộ hoạt động củaphòng, ban do mình phụ trách, đồng thời có trách nhiệm tham mưu và hướng dẫn chỉđạo thực hiện toàn bộ lĩnh vực công việc, chủ động xây dựng kế hoạch, lịch công táccủa phòng, ban theo quy định

Phó phòng: chịu sự quản lý và điều hành trực tiếp của Trưởng phòng, có tráchnhiệm hoàn thành nhiệm vụ được giao, theo dõi và hạn chế những rủi ro tác nghiệp tạitrung tâm

Kiểm soát viên: có trách nhiệm kiểm tra tính chính xác và phù hợp của cácchứng từ theo quy định, hổ trợ các thanh toán viên về nghiệp vụ

Nhân viên: thực hiện công việc tác nghiệp hằng ngày, tuân thủ theo các quyđịnh của BIDV và kiểm soát hồ sơ chứng từ lưu trữ khoa học, thuận tiện

Sơ đồ 1.1: Mô hình tổ chức tại TFC

1.2.3 Chức năng các phòng ban chuyên môn

Phòng xuất khẩu: phụ trách nghiệp vụ tác nghiệp tài trợ thương mại (TTTM)xuất khẩu cho các chi nhánh được phân công phụ trách, bao gồm các giao dịch tiếpnhận tại chi nhánh, các giao dịch xuất trình bô § chứng từ trực tiếp tại Trung tâm Tácnghiê §p tài trợ thương mại, các giao dịch xuất khẩu của khách hàng doanh nghiệp trựctiếp Các nghiệp vụ phụ trách gồm: Nghiệp vụ Nhờ thu xuất khẩu, Nghiệp vụ Hỗ trợlập bộ chứng từ xuất khẩu, Nghiệp vụ Chiết khấu xuất khẩu

Bộ phận xuất trình trực tiếp: thuộc phòng xuất khẩu, phụ trách các giao dịchđược tiếp nhận từ chi nhánh mà các giao dịch đó khách hàng sẽ trực tiếp xuất trìnhchứng từ tại TFC chứ không thông qua chi nhánh nữa, hoặc tiếp nhận các hồ sơ giaodịch nhận trực tiếp tại trung tâm không thông qua chi nhánh

Phòng nhập khẩu: phụ trách nghiệp vụ tác nghiệp TTTM nhập khẩu cho cácchi nhánh được phân công phụ trách Các nghiệp vụ phụ trách bao gồm:

- Nghiệp vụ liên quan đến tín dụng chứng từ: Phát hành/sửa đổi/hủy L/C và các côngviệc liên quan đến nghiệp vụ phát hành L/C; Kiểm tra chứng từ theo L/C, chấpnhận/từ chối thanh toán theo L/C, thanh toán L/C và các nghiệp cụ khác có liênquan

- Nghiệp vụ nhờ thu nhập khẩu: thông báo, sửa đổi nhờ thu nhập khẩu; Tra soát,thanh toán nhờ thu nhập khẩu

- Nghiệp kí hậu vận đơn, phát hành bảo lãnh nhận hàng; sửa đổi, hủy bảo lãnh nhậnhàng và các nghiệp vụ khác có liên quan

1.2.4 Mô hình tổ chức hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV

Sơ đồ 1.2: Mô hình tổ chức hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV

Trong hoạt động thanh toán quốc tế (TTQT) - Tài trợ thương mại, các chinhánh trong hệ thống BIDV được chia thành 2 loại:

Loại 1: Các chi nhánh thực hiện TTQT trực tiếp: là các chi nhánh có đủ điều

kiện cần thiết để trực tiếp xử lý các nghiệp vụ TTQT, cụ thể là:

- Cán bộ được đào tạo về nghiệp vụ TTQT, có trình độ ngoại ngữ và kiến thứcngoại thương đủ đáp ứng yêu cầu công việc

- Có thị trường và khách hàng xuất nhập khẩu

- Có đủ trang thiết bị và phương tiện cần thiết trong hoạt động TTQT

- Được Tổng giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam cấp giấyphép hoạt động TTQT trực tiếp

Chi nhánh nhận hồ sơ từ khách hàng, xử lý và chịu trách nhiệm về các giaodịch phát sinh với các đối tác trong và ngoài nước Các điện giao dịch của chi nhánhđược chuyển tới Hội sở chính bằng hệ thống thanh toán điện tử T5 và SIBS (đối vớicác chi nhánh đã triển khai dự án Hiện đại hoá Ngân hàng) để chuyển tiếp ra nướcngoài thông qua hệ thống SWIFT

Tuỳ theo trình độ nghiệp vụ và chất lượng giao dịch TTQT của các chi nhánh,Hội sở chính xây dựng hạn mức điện tự động cho từng loại giao dịch của từng chinhánh Dưới hạn mức đã được xác định, các giao dịch của chi nhánh sẽ tự độngchuyển tới các ngân hàng đại lý qua hệ thống SWIFT Các giao dịch vượt hạn mức sẽđược kiểm soát và duyệt lại tại Hội sở chính Định kỳ, các chi nhánh thực hiện TTQTtrực tiếp phải báo cáo Hội sở chính về doanh số và tình hình hoạt động nghiệp vụTTQT phát sinh tại chi nhánh

SWIFT

Trung tâm tác nghi p ệ tài tr th ợ ươ ng m i ạ (TFC)

Chi nhánh

Loại 2: Các chi nhánh thực hiện TTQT gián tiếp: là các chi nhánh có thị

trường và khách hàng xuất nhập khẩu nhưng chưa đáp ứng đủ các điều kiện để thựchiện trực tiếp nghiệp vụ TTQT

Tại chi nhánh cũng tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ do khách hàng xuất trình.Những hồ sơ này sau đó sẽ được chuyển lên Hội sở chính để xử lý nghiệp vụ vàchuyển tiếp ra nước ngoài Chi nhánh là đầu mối trực tiếp tiếp xúc với khách hàng, tưvấn và hướng dẫn khách hàng thực hiện các thủ tục và các chứng từ cần thiết cho giaodịch TTQT, có trách nhiệm quản lý khách hàng, kiểm tra tính xác thực của các chứng

từ do khách hàng xuất trình Hội sở chính có trách nhiệm kiểm tra nội dung của cácloại giao dịch phù hợp với quy định của pháp luật, các thông lệ quốc tế, thực hiện giaodịch theo đúng quy trình đảm bảo an toàn về vốn và uy tín cho Ngân hàng và kháchhàng

Chất lượng giao dịch của các chi nhánh được đánh giá định kỳ 1 lần/năm theoquy trình quản lý chất lượng ISO để có những điều chỉnh hạn mức cho phù hợp vớihoạt động TTQT của từng chi nhánh, đảm bảo hoạt động TTQT an toàn trong toàn hệthống

1.3 Mô tả quá trình thực tập

Từ ngày 13/07/2020 đến 15/08/2020, tác giả được Trung tâm Tác nghiệp tàitrợ thương mại Hồ Chí Minh nhận vào kiến tập tại bộ phận xuất khẩu xuất trình trựctiếp Tác giả được hướng dẫn tìm hiểu về quy trình thanh toán bộ chứng từ được xuấttrình trực tiếp và được hướng dẫn về L/C xuất khẩu Tác giả được giao nhiệm vụ tiếpnhận, lưu trữ, scan hồ sơ, hỗ trợ hoàn thiện bộ chứng từ theo L/C, in Coversheet, gửi

bộ chứng từ đi nước ngoài Được hướng dẫn cụ thể về cách kiểm tra bộ chứng từ theoUCP600 và ISBP 745, tìm hiểu nọi dung ý nghĩa của chứng từ thực tế