Trong năm 2020 vừa qua, tình hình tệ nạn xã hội cũng diễn biến hết sức phức tạp, đa dạng và nhiều thủ đoạn tinh vi, làm cho nhiều gia đình tan vỡ hạnh phúc, gây hậu quả nghiêm trọng cho
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG
TIỂU LUẬN MÔN: GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
( HỌC PHẦN 2 )
CHỦ ĐỀ CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI VÀ TRÁCH NHIỆM SINH
VIÊN PHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI HIỆN NAY
………
Giảng viên thứ 1
( ký, ghi rõ họ tên )
Giảng viên thứ 2
( ký, ghi rõ họ tên )
………
NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN:
Nhóm GDQP: 01 Ngày thực hiện: 26/11/2021
Số phách
Trang 2PHÂN CÔNG CÁC THÀNH VIÊN THỰC HIỆN
STT HỌ VÀ TÊN Nội dung thực hiện
Thái độ trách nhiệm làm
việc nhóm
Tốt Khá Tb Kém
2 Phần 1 (kiểm duyệt và chỉnh sửa), Phần 2 (kiểm duyệt và chỉnh sửa). X
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU - 4
NỘI DUNG - 5
PHẦN 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỆ NẠN XÃ HỘI VÀ PHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI - 5
1 Khái niệm phòng chống tệ nạn xã hội : -5
2 Nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội : -7
3 Tác hại, hệ lụy của tệ nạn xã hội với bản thân, gia đình và xã hội -8
4 Thực trạng công tác phòng chống tệ nạn xã hội hiện nay : -10
5 Tổng kết kiến thức về tệ nạn xã hội -14
PHẦN 2: GIẢI PHÁP PHÒNG CHỐNG VÀ TRÁCH NHIỆM SINH VIÊN -15
1 Trách nhiệm của sinh viên đối với nhà nước và xã hội : -15
2 Cách phòng chống tệ nạn xã hội -17
3 Đối với chủ thể hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội: -18
KẾT BÀI - 19
Trang 4MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, tệ nạn xã hội đã trở nên báo động đáng chú ý là tệ nạn ma túy, mại dâm, đá gà, số đề, cá cược bóng đá , diễn ra ngày càng nghiêm trọng Trong năm 2020 vừa qua, tình hình tệ nạn xã hội cũng diễn biến hết sức phức tạp, đa dạng và nhiều thủ đoạn tinh vi, làm cho nhiều gia đình tan vỡ hạnh phúc, gây hậu quả nghiêm trọng cho đời sống kinh tế, văn hóa, đạo đức xã hội và còn là một trong những nguyên nhân phát sinh, tội phạm ngày càng lộng hành Nghiêm trọng hơn nó ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn của xã hội Trước tình hình trên, nhờ có sự quan tâm, lãnh đạo của Đảng, chính quyền và các lực lượng công an phối hợp chặt chẽ với nhau Nhớ đó, tình hình an ninh trật tự có nhiều chuyển biến tích cực, luôn luôn được giữ vững
Tuy nhiên, trong thực tế công tác phòng chống, công tác tệ nạn xã hội của lực lượng Công an còn nhiều thiếu sót Tuy tệ nạn xã hội đã có giảm nhưng chưa ổn định Đặc biệt trong năm 2020 nay, còn diễn biến ra các tệ nạn xã hội rất phức tạp Với những vấn đề nêu trên, là một sinh viên, tôi luôn có mong muốn và suy nghĩ tìm ra cách khắc phục những tồn tại thiếu sót trong công tác phòng chống tệ nạn xã hội Vì vậy, bản thân đã đăng ký đề tài: “Công tác phòng chống tệ nạn xã hội” để có điều kiện nghiên cứu sâu tìm hiều các loại tệ nạn xã hội Từ đó tìm ra những giải pháp cơ bản nhất góp phần cùng với các lực lượng công an bài trừ có hiệu quả với các tệ nạn
xã hội
Đây là lần đầu tiên tiếp cận với đề tài, kiến thức có hạn và thời gian nghiên cứu không được nhiều nên không tránh khỏi những thiếu sót, mong được sự chỉ dẫn và thông cảm của các giảng vi
Trang 5NỘI DUNG
PHẦN 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỆ NẠN XÃ HỘI VÀ PHÒNG
CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI
1 Khái niệm phòng chống tệ nạn xã hội :
1.1) Khái niệm tệ nạn xã hội :
Tệ nạn xã hội là hiện tượng có tính tiêu cực, biểu hiện thông qua các hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức, pháp luật hiện hành, phá vỡ thuần phong mỹ tục, lối sống lành mạnh, tiến bộ trong xã hội, có thể gây những hậu quả nghiêm trọng cho các cá nhân, gia đình và xã hội
1.2) Các loại tệ nạn xã hội :
– Tệ nạn ma túy: là khái niệm chung để chỉ tình trạng nghiện lệ thuộc vào ma túy,
các tội phạm về ma túy và các hành vi trái phép khác về ma túy
Ma túy được hiểu là những chất có nguồn gốc tự nhiên (morphin…); heroin được tổng hợp từ morphin hay tổng hợp amphetamine có tác dụng lên thần kinh trung ương gây cảm giác như giảm đau, hưng phấn hay cảm thấy dễ chịu… Đây là chất gây nghiện nguy hại cho người sử dụng.Ma túy làm tiêu hao tiền bạc của bản thân và gia đình Nhu cầu cần tiền để mua ma tuý của người nghiện là rất lớn, mỗi ngày ít nhất từ 50.000-100.000,đ thậm chí 1.000.000 – 2.000.000đ/ ngày, vì vậy khi lên cơn nghiện người nghiện ma tuý có thể tiêu tốn hết tiền của, tài sản, đồ đạc của gia đình vào việc mua ma tuý để thoả mãn cơn nghiện của mình, hoặc để có tiền sử dụng ma tuý, nhiều người đã trộm cắp, hành nghề mại dâm, hoặc thậm chí giết người, cướp của
– Tệ nạn mại dâm : là một hiện tượng xã hội tiêu cực, biểu hiện tình trạng các cá
nhân dùng các dịch vụ tình dục ngoài hôn nhân và tiền bạc, lợi ích vật chất hay các lợi
Trang 6ích khác để trao đổi với nhau nhằm thỏa mãn nhu cầu tình dục (đối với người mua dâm) hoặc nhu cầu về tiền bạc, lợi ích vật chất (đối với người bán dâm).là hiện tượng
xã hội trái pháp luật, biểu hiện tình trạng các cá nhân tổ chức và tham gia các trò chơi
cờ bạc dưới mọi hình thức, gây ra những hậu quả xấu, tác động tiêu cực tới trật tự, kỷ cương, an toàn xã hội
–Tệ nạn cờ bạc : Với xu hướng lây lan mạnh và ngày càng phổ biến, tệ nạn cờ bạc và
tội phạm đánh bạc hiện nay đang phát triển mạnh dưới nhiều hình thức tinh vi và xảo quyệt, làm cho tình hình trật tự an toàn xã hội thêm phức tạp Thậm chí, tại nhiều địa phương, hoạt động cờ bạc xuất hiện công khai ngay tại các lễ hội
Cờ bạc được “ẩn náu” dưới nhiều hình thức khác nhau Tại miền Bắc phổ biến là các trò: Số đề, chắn cạ, tổ tôm, đỏ đen, ba cây, đầu đít, tam cúc, tú lơ khơ, chọi gà, tá lả, xóc đĩa, các loại cá độ trong thể thao Ở miền Nam phổ biến là các trò: Bình sập xám,
tứ sắc, tài xỉu, xì tố, xì lắc, đá gà, cá độ trong thể thao; số đề, xóc đĩa, đỏ đen Đây là những loại hình cờ bạc đang được các con bạc ưa chuộng
-Tệ nạn mê tín dị đoan : đây là thực trạng phổ biến trong đời sống xã hội Mê tín dị
đoan là tin vào những điều mơ hồ, nhảm nhí, không phù hợp với lẽ tự nhiên (tin vào bói toán, chữa bệnh bằng phù phép…) dẫn tới hậu quả xấu cho cá nhân, gia đình, cộng đồng về sức khoẻ, thời gian, tài sản, tính mạng.Mê tín dị đoan bao gồm những hành vi ông đồng, bà cốt, tin xin xăm bói quẻ, tin ngày lành tháng dữ, tin số mạng sang hèn, tin coi tay xem tướng, tin cúng sao, cúng hạn, tin thầy bùa thầy chú, tin cầu cúng tai qua nạn khỏi
-Tệ nạn rượu bia : Mỗi năm, tai nạn giao thông ở Việt Nam cướp đi gần 10.000 người Số người bị thương, dẫn đến tàn phế thì nhiều hơn Trong số đó, nguyên nhân
từ việc uống rượu bia là rất lớn.Tuy nhiên, rượu bia không chỉ gây ra tai nạn giao thông Đây là loại đồ uống đã và đang gây ra các tổn hại to lớn cho bản thân người sử dụng cũng như toàn xã hội.Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, trong hơn 3 triệu
Trang 7cái chết mỗi năm do bia rượu gây ra, quá 75% là nam giới Còn ở Việt Nam, gần 80.000 người Việt chết một năm vì uống rượu bia
2 Nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội :
Nguyên nhân chủ quan:
Đây là nguyên nhân xuất phát từ ý chỉ chủ quan của người thực hiện, trong đó bao gồm các nguyên nhân cụ thể sau:
- Người dân chưa nhận thức rõ ràng được hành vi, hậu quả của tệ nạn xã hội: Đa phần do chưa biết đến hoặc nhận thức chưa đầy đủ và rõ ràng về hành vi nào là tệ nạn xã hội cũng như tác hại của tệ nạn xã hội
- Người dân có lối sống, suy nghĩ lạc hậu: Thể hiện rõ nhất ở tệ nạn mê tín dị đoan
và tệ nạn bạo lực gia đình Nhiều người dân theo phong tục tập quán hoặc theo lối suy nghĩ cổ hủ, duy tâm, thờ cúng và tôn sùng thánh thần một cách thái quá Đồng thời coi đó là một sự việc bình thường trong cuộc sống chứ như là hành vi chồng chửi bới, đánh đập vợ và con
- Do lối suy nghĩ hiếu thắng, muốn khẳng định bản thân hay do nhu cầu muốn giàu nhanh bằng các hành vi phi pháp.Chẳng hạn như: tệ nạn đánh bạc, buôn bán ma túy hay sử dụng trái phép chất ma túy
Nguyên nhân khách quan:
Đây là những nguyên nhân bên ngoài tác động vào lối sống, suy nghĩ của người dân
- Do kinh tế, đời sống vật chất của người dân chưa được đảm bảo:
Tình trạng đói nghèo, kinh tế chậm phát triển là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các
tệ nạn như trộm cướp, cướp giật hay đánh bạc, buôn ma túy Với nhu cầu sinh hoạt của người dân không đủ thì họ luôn tìm kiếm những phương thức để kiếm ra tiền, vật chất dù cho đó có là hành vi sai trái
Trang 8- Do đời sống xã hội không được đảm bảo, trình độ văn hóa, trình độ dân trí còn thấp cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội
- Do chính sách quản lý, điều hành còn nhiều lỗ hổng, các hoạt động phòng, chống, ngăn chặn và hạn chế tệ nạn xã hội đã có nhưng diễn ra chưa triệt để và còn nhiều hạn chế, không bắt kịp với xu hướng phát triển của đời sống xã hội
Như vậy ta thấy có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình hình tệ nạn xã hội ngày càng tăng cao, bao gồm cả nguyên nhân khách quan nguyên nhân chủ quan cũng như các nguyên nhân đến từu nhiều khía cạnh khác nhau tác động lên đời sống xã hội
3 Tác hại, hệ lụy của tệ nạn xã hội với bản thân, gia đình và xã hội
3.1) Tác hại đối với chính bản thân người tham gia các tệ nạn xã hội:
Các tệ nạn xã hội có thể gây những tổn thương nghiêm trọng đối với sức khỏe của chính bản thân người tham gia (gây các bệnh về hệ hô hấp, hệ tim mạch, hệ thần kinh đối với người nghiện ma túy…); làm tha hóa về nhân cách, rối loạn về hành vi, rơi vào lối sống buông thả, dễ vi phạm pháp luật và phạm tội
3.2) Tác hại đối với gia đình:
Đối với các gia đình có người thân tham gia các tệ nạn xã hội sẽ có thể bị khủng hoảng về mặt tài chính cũng như tinh thần Ví dụ như tệ nạn cờ bạc sẽ làm phát sinh các mâu thuẫn trong quan hệ hôn nhân – gia đình của những người nghiện cờ bạc, gây sứt mẻ tình cảm, đổ vỡ niềm tin giữa vợ chồng và có thể dẫn tới tình trạng bạo lực gia đình
Tệ nạn cờ bạc không những làm mất đi thời gian, tiền bạc của người lao động mà còn dẫn đến nhiều hệ lụy khác Thực tế cho thấy, những người thường xuyên tham gia đánh bạc dễ rơi vào lối sống buông thả mất cân đối về kinh tế, nếu tham gia đánh bạc thắng số tiền cũng chỉ sử dụng cho mục đích cá nhân đáp ứng cho lối sống buông thả còn nếu thua dễ túng quẫn dẫn đến những vi phạm pháp luật ”Cờ bạc là bác thằng
Trang 9bần, đánh đề ra đề mà ở”, đối với nhiều trường hợp đã trở thành hiện thực các đối tượng tổ chức đánh bạc và tham gia đánh bạc đã vướng vào vòng lao lý Những người nông dân ham lợi từ trò đỏ đen dẫn đến hết tiền, hết của, những chị mẹ phụ nữ đánh bạc chơi đề dẫn đến mất hạnh phúc gia đình Đó là những hậu quả nhãn tiền của những ai có ý định tham gia tệ nạn này
3.3 Tác hại đối với xã hội :
- Có tính lây lan nhanh trong xã hội: tệ nạn xã hội là những hiện tượng có tính chất cộng đồng nên thường dễ nhanh chóng lây lan trong một khoảng thời gian ngắn
- Tồn tại và phát triển dưới nhiều hình thức như mại dâm, may túy, cờ bạc… Đối tượng tham gia rất đa dạng và phức tạp về thành phần
- Các đối tượng hoạt động có nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi để đối phó với lực
lượng chức năng và che mắt quần chúng nhân dân thường cấu kết với nhau thành đường dây, ổ nhóm
- Tệ nạn xã hội thường có quan hệ chặt chẽ với tội phạm hình sự như các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người, các tội phạm
về ma túy, các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng Đó là biểu hiện của các hiện tượng tiêu cực xã hội và có sự chuyển hoá lẫn nhau
- Địa bàn tập trung hoạt động thường là những nơi tập trung đông người, các khu công nghiệp, du lịch, nơi người dân có trình độ dân trí thấp, có xu hướng tập trung thành băng đảng, ổ nhóm
4 Thực trạng công tác phòng chống tệ nạn xã hội hiện nay :
Vào ngày 2/12/2020 tại Hải Phòng, Bộ lao động – Thương binh và Xã hội đã tổ chức Hội nghị Tổng kết 5 năm công tác phòng, chống tệ nạn xã hội giai đoạn 2016 – 2020 Báo cáo tại hội nghị, về kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu phòng chống mại dâm, lực lượng Công an các cấp đã đẩy mạnh việc xóa bỏ các ổ nhóm tổ chức mại
Trang 10dâm ở nơi công cộng cụ thể là 17.445 vụ tại các địa bàn công cộng, triệt phá 7.551 vụ tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ với 29.171 người vi phạm Trong đó, 16.221 người bán dâm, 8.206 người mua dâm, 4.520 đối tượng chủ chứa, môi giới và 224 người bán dâm dưới 18 tuổi
Theo số liệu thống kê của Bộ Công an, tính đến tháng 4-2020, toàn quốc có 27.999
cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ, 77 cơ sở kinh doanh dịch vụ đòi nợ với hơn 1.000 người làm nghề Trong đó có hơn 7.770 cơ sở cầm đồ có biểu hiện hoạt động “tín dụng đen” (1.410 cơ sở không có giấy phép), do 5.008 cá nhân làm chủ Thêm nữa, có hơn 1.700 cơ sở kinh doanh tài chính liên quan đến “tín dụng đen” (521 cơ sở không
có giấy phép), 3.909 cá nhân cũng có biểu hiện cho vay nặng lãi Hiện nay, “tín dụng đen” có lãi suất từ 100% đến 300%/năm, thậm chí lên đến hơn 1.000%/năm, gây ảnh hưởng, tác động tiêu cực đối với hệ thống ngân hàng, an ninh tài chính, tiền tệ cũng như sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước; ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Những năm qua, không ít vụ án VPPL liên quan “tín dụng đen” và đòi nợ thuê đã được các cơ quan chức năng xử lý Nhiều đường dây đòi nợ thuê bị bóc gỡ Tại TP Hồ Chí Minh, đầu tháng 6, lực lượng chức năng phát hiện đường dây “tín dụng đen” và đòi nợ thuê liên quan đến Công ty TNHH Cashwagon và Công ty TNHH Lendtech Tại Hà Nội, ngày 16-7, Công an quận Cầu Giấy đã triệt phá ổ nhóm tín dụng đen cho vay nặng lãi với lãi suất 180%/năm Tại Quảng Bình, ngày 21-7, Công an TP Đồng Hới đã bóc gỡ đường dây “tín dụng đen” hoạt động trên địa bàn và bắt giữ 10 đối tượng có liên quan…
Về tệ nạn nghiện ma túy hiện nay, tình trạng người nghiện và sử dụng đồng thời nhiều loại chất ma túy ngày càng phổ biến Tình trạng lợi dụng các quán bar, vũ trường, nhà nghỉ để mua bán, sử dụng trái phép chất ma túy tổng hợp ở các thành phố lớn Thanh thiếu niên sử dụng nhiều chất gây nghiện, ma túy tại các quán bar, vũ trường và một số lễ hội âm nhạc tiếp tục diễn ra cũng khá phức tạp, khó kiểm soát và
Trang 11gây bức xúc, lo lắng trong nhân dân Như vụ ca sĩ Châu Việt Cường ngáo đá giết người; vụ 7 người chết tại lễ hội âm nhạc ở Tây Hồ do sử dụng ma túy
Trong 5 năm gần đây, lượng ma túy tổng hợp mà Công an TP.HCM thu giữ tăng bình quân hằng năm là 105,75% Riêng trong năm 2019, số lượng ma túy phát hiện, thu giữ vận chuyển qua địa bàn TP.HCM tăng đột biến với 339,311 kg heroin; 1,422 tấn
ma túy tổng hợp; 42,287 kg cần sa Hoạt động trung chuyển, tái xuất ma túy và tiền chất qua địa bàn TP.HCM với quy mô ngày càng lớn và thành phần đối tượng đa dạng hơn “Đáng chú ý là thực trạng đối tượng sử dụng ma túy ngày càng trẻ hóa và sử dụng cùng lúc nhiều loại ma túy, nhất là sử dụng ma túy tổng hợp tại những nơi kinh doanh dịch vụ nhạy cảm như quán bar, vũ trường, karaoke, các loại hình nhà nghỉ”, thiếu tướng Nhàn nói và cho biết thêm: “Từ đó với 924 quán bar, vũ trường, beer club, karaoke và 3.561 khách sạn, nhà khách của các đơn vị tại TP đều có thể trở thành tụ điểm sử dụng trái phép chất ma túy” Cũng theo báo cáo, từ năm 2011 đến 6 tháng đầu năm 2020, Công an TP.HCM đã phát hiện, điều tra khám phá 15.553 vụ, bắt 32.487 đối tượng, khởi tố 15.847 bị can, thu giữ 592,943 kg heroin; hơn 2.788 kg
ma túy tổng hợp; 154,784 kg cần sa Đáng lưu ý, các băng nhóm, đường dây tội phạm ma túy có tổ chức mạng lưới, thường trang bị vũ khí và buôn bán cùng lúc nhiều loại ma túy Từ đầu năm 2011 đến nay, Công an TP đã thu giữ 188 khẩu súng và hơn 2.500 viên đạn các loại liên quan đến tội phạm ma túy, gấp 5 lần so với cùng kỳ Vào những tháng cuối năm 2019, lực lượng công an liên tiếp phát hiện nhiều tụ điểm đánh bạc gây ảnh hưởng tình hình an ninh trật tự địa phương Một đường dây đánh bạc bằng hình thức số lô, số đề qua tin nhắn Zalo hoạt động trên địa bàn huyện Lệ Thủy vừa bị lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Bình cùng các đơn vị nghiệp vụ liên quan triệt xóa Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ
án, khởi tố 10 bị can và Lệnh tạm giam 2 tháng đối với 3 đối tượng liên quan về hành
vi đánh bạc và tổ chức đánh bạc, tạm giữ 17 điện thoại di động, 150 triệu đồng; hàng trăm tờ tài liệu liên quan đến hành vi đánh bạc và một số sổ sách khác liên quan hành