Thực trạng chữ viết của học sinh viết chưa đẹp các em còn chưa biết viết cho đúng độ cao, độ rộng con chữ, viết quá chậm hay có những em học giỏi, làm tính nhanh nhưng chữ viết chưa được
Trang 1PHÒNG GD&ĐT ĐAM RÔNG
TRƯỜNG TH PHI LIÊNG
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Phi Liêng, ngày 17 tháng 11 năm 2020
BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
MÔN: TIẾNG VIỆT Tên biện pháp: “Rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 3”
1 Lý do biện pháp
Chữ viết là một trong những công cụ giao tiếp của con người Nếu học sinh đọc thông viết thạo thì việc tiếp thu bài tốt hơn, nhanh hơn, và các môn học khác sẽ học tốt hơn Để học sinh viết đúng, viết được đẹp không phải một hai ngày mà có được Mà đó là cả một quá trình lâu dài dày công khổ luyện thì mới có được chữ viết đẹp Thủ tướng Phạm Văn Đồng có nói : “Chữ viết cũng là một biểu hiện của
nết người ” Dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp, viết cẩn thận là góp phần vào việc
rèn luyện cho các em tính cẩn thận,lòng tự trọng đối với bản thân cũng như đối với thầy cô và bài vở của mình Bên cạnh đó việc rèn chữ cho học sinh viết đúng, viết đẹp lại là nhằm rèn cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như: Tính cẩn thận, tinh thần kỉ luật, tính kiên trì, chịu khó, và óc thẩm mĩ.Vì vậy cần phài rèn cho học sinh viết đúng, viết đẹp
Năm học 2018-2019 tôi được Ban Giám Hiệu Trường Tiểu học Phi Liêng phân công chủ nhiệm lớp 3A1 Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh Tiểu học thì việc rèn chữ viết cho học sinh là một vấn đề mà tôi đang trăn trở Thực trạng chữ viết của học sinh viết chưa đẹp các em còn chưa biết viết cho đúng độ cao, độ rộng con chữ, viết quá chậm hay có những em học giỏi, làm tính nhanh nhưng chữ viết chưa được đẹp thì cũng không phải là học sinh hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ học tập và rèn luyện được.Vậy phải làm như thế nào để dạy cho các em viết chữ đúng, viết chữ đẹp Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh lớp 3 tôi thấy mình cần phải tìm ra những biện pháp, giải pháp để rèn cho học sinh viết đúng hơn,
đẹp hơn nên tôi đã tìm tòi, học hỏi và chọn biện pháp: “Rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 3”
Trang 22 Nội dung các biện pháp
Để nhằm mục đích khắc phục những hạn chế về chất lượng chữ viết của học sinh
như đã nêu trên, tôi đã nghiên cứu và đưa ra một số giải pháp sau đây:
Biện pháp 1: Giáo viên khi viết mẫu cho học sinh phải viết đúng mẫu chữ
và viết đẹp.
Học sinh Tiểu học thường hay bắt chước những gì cô giáo và thầy giáo làm
Vì vậy khi giáo viên viết mẫu cho học sinh đòi hỏi người giáo viên phải viết đúng
và đẹp chữ mẫu thì học sinh mới bắt chước cô giáo viết đẹp được Như người ta
thường nói : “Cô nào - trò nấy” Mà trong thực tế cũng vậy nếu giáo viên viết chữ
đẹp và luôn có ý thức trau dồi chữ viết cho bản thân và rèn chữ viết cho học sinh thì lớp đó sẽ viết đẹp Chữ viết của giáo viên sẽ khắc sâu vào trí nhớ của các em
Ví dụ: Khi dạy phân môn Tập viết bài: Chữ hoa Ô, sau khi cho các em quan sát mẫu chữ ở đồ dùng dạy học để các em nhận xét về độ cao, các nét của chữ hoa
Ô, tiếp theo tôi viết mẫu cho học sinh trên bảng lớp để các em quan sát và tập viết vào bảng con.Trong quá trình viết, tôi vừa viết vừa hướng dẫn cho các em từng nét
để các em hiểu và viết đúng chữ hoa Ô
Ngoài ra tôi luôn luôn chú ý khâu trình bày chữ viết trên bảng lớp sao cho
đẹp, cho khoa học trong tất cả các môn học để giúp học sinh viết đẹp hơn
Biện pháp 2: Giáo viên phải đảm bảo đủ các đồ dùng trực quan tối thiểu khi dạy học Tập viết.
Nếu giáo viên muốn dạy tiết tập viết hoặc tiết chính tả cho học sinh đạt hiệu quả cao mà không chuẩn bị đồ dùng tối thiếu cho một tiết dạy thì đó là một lý thuyết suông mà thôi Đồ dùng trực quan có tác dụng vô cùng quan trọng trong việc tiếp thu bài của học sinh Giúp học sinh nhớ biểu tượng về chữ viết và bên cạnh đó đồ dùng trực quan còn làm tăng thêm sự hứng thú trong học tập của các em
Ví dụ: Khi dạy cho học sinh viết bài chữ hoa G, tối thiếu giáo viên phải có màu chữ hoa G và quy trình hướng dẫn cách viết chữ hoa G theo các bước sau:
* Bước1:Học sinh quan sát chữ mẫu và nhận xét
+ Chữ G gồm 2 nét: nét khuyết ngược (dưới)và nét cong trên
+ Nét khuyết dưới dài 2,5 ô li nét cong trên rộng 2 ô li
Trang 3+ Chữ G rộng 2 ô li
* Bước 2: Học sinh quan sát cô viết mẫu
+ Giáo viên viết mẫu và giảng
* Bước 3: Học sinh tập viết chữ G ra bảng con
* Bước 4: Kiểm tra –Đánh giá Học sinh nhận xét
Giáo viên bổ sung và sửa sai cho học sinh kịp thời để khi các em viết bài vào vở không bị sai lỗi này nữa
Biện pháp 3: Phân loại chữ viết của học sinh để việc rèn chữ viết có hiệu quả hơn.
Để việc rèn chữ viết cho học sinh có kết quả cao bước vào đầu năm học tôi
kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của các em thấy dụng cụ học tập của một số em chưa đạt yêu cầu cho nên đã làm ảnh hưởng đến chữ viết của các em chưa đẹp và tôi
đã tôi phân loại chữ viết như sau
Nhóm 1 “Chữ viết đúng mẫu, đẹp” Nhóm 2 “chữ viết mắc lỗi chính tả.” Nhóm 3“chữ viết chưa đúng nét khuyết trên, dưới” Nhóm 4“chữ viết dính nét” Nhóm 5 “chữ viết chưa đúng kích cỡ, độ cao” Nhóm 6“chữ viết chưa đúng khoảng cách,” vv
Biện pháp 4: Giáo viên luôn chú ý và hướng dẫn học sinh tư thế ngồi
và cách cầm bút trước khi viết bài
Trang 4- Đây là một trong những yếu tố rất quan trọng trong việc hình thành chữ viết cho học sinh
Để giúp các em viết được những dòng chữ những bài viết đẹp đúng mẫu chữ tôi luôn nhắc các em tư thế ngồi viết đúng Các em phải ngồi ngay ngắn lưng thẳng ,đầu hơi cúi ,mắt cách vở khoảng 25-30cm chú ý không nên áp sát ngực vào bàn Nếu các em ngồi không đúng tư thế thì sẽ bị cong vẹo cột sống và ảnh hưởng
về mắt Cứ như thế trước mỗi giờ viết bài nhất là trong giờ Tập viết tôi luôn nhắc các em tư thế ngồi Từ đó các em đã có thói quen ngồi đúng tư thế
Cách cầm bút đúng và tư thế ngồi của học sinh cũng là một trong những yếu
tố để viết chữ đúng, viết chữ đẹp Điều này các em được tôi hướng dẫn rất kĩ lưỡng:
“Các em viết cầm bút bằng ba ngón tay, ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay phải Ngón trỏ đặt ở phía trên, ngón giữa phía bên trái Tôi cũng lưu ý học sinh cầm bút vừa phải không nên cầm quá chặt hoặc quá sát ngòi và quá xa ngòi bút nếu cầm sát sẽ bị giây mực ở bàn tay khi viết khó lia bút, còn cầm bút xa ngòi thì khi viết khó điều khiển và sẽ gây khó khăn làm cho chữ viết không được đẹp Và trong quá trình viết có lúc các em lại quên tư thế ngồi tôi lại nhẹ nhàng nhắc các em thế là dần dần các em đã ngồi đúng tư thế
Những yếu tố tưởng chừng không quan trọng nhưng thực chất đã góp phần tích cực vào việc rèn chữ viết cho học sinh
Biện pháp 6: Giúp học sinh nắm được các nét cơ bản.
Tôi dạy cho học sinh các nét cơ bản thật kỹ Học sinh phải nắm được các nét
cơ bản đó Để giúp cho học sinh viết đúng cỡ chữ, viết đẹp thì không thể coi thường phần viết nét chữ cơ bản: nét ngang, nét sổ, nét xiên trái, nét xiên phải, nét móc xuôi, nét móc ngược, nét móc hai đầu, nét cong hở phải, nét cong hở trái, nét cong kín, nét khuyết trên, nét khuyết dưới, nét thắt
Với 13 nét cơ bản này tôi yêu cầu học sinh học thuộc và viết chính xác Từ những nét cơ bản này học sinh viết sang các con chữ rất dễ dàng
* Ví dụ:
+ Chữ cái a gồm 2 nét: nét cong kín kết hợp với nét móc ngược (móc phải) + Chữ cái h gồm 2 nét: nét khuyết trên kết hợp với nét móc hai đầu.
Trang 5Bên cạnh đó tôi giải thích các thuật ngữ như:
- Điểm đặt bút: Là điểm bắt đầu khi viết một nét trong chữ cái Điểm đặt bút
có thể nằm trên đường kẻ ngang hoặc không nằm trên đường kẻ ngang
- Điểm dừng bút: Là vị trí kết thúc của nét chữ trong một chữ cái Điểm dừng bút có thể trùng với điểm đặt bút hoặc không nằm trên đường kẻ ngang
Biện pháp 7: Giúp học sinh nắm được độ cao và cách viết các con chữ theo nhóm.
• Mẫu chữ cái viết thường: (chia thành 5 nhóm)
+ Nhóm 1: (1 đơn vị) o, ô, ơ, a, ă, â, u, ư, e, ê, c, m, n, v, x, i
+ Nhóm 2: (1,25 đơn vị) r, s nhóm chữ có nét tương đồng là nét cong, nét móc
có vòng xoắn
+ Nhóm 3: (1,5 đơn vị) t
+ Nhóm 4: (2 đơn vị) d, đ, p, q
+ Nhóm 5: (2,5 đơn vị) b, g, h, k, l, y nhóm chữ cái có nét khuyết.
• Các dấu thanh được viết trong phạm vi 1 ô vuông có cạnh là 0,5 đơn vị
• Mẫu chữ cái viết hoa: (chia thành 6 nhóm)
+ Nhóm 1: A, Ă, Â, N, M
+ Nhóm 2: B, D, Đ, P, R
+ Nhóm 3: C, G, S, L, E, Ê
+ Nhóm 4: I, K, V, H, T
+ Nhóm 5: O, Ô, Ơ, Q
+ Nhóm 6: U, Ư, Y, X
Chiều cao của các chữ cái viết hoa là 2,5 đơn vị, riêng hai chữ cái viết hoa
G, Y được viết với chiều cao là 4 đơn vị
Đối với những em viết cẩu thả, chưa chịu khó luyện chữ, tôi kiểm tra sát sao, giao bài luyện tập cụ thể cho các em, tôi viết mẫu cho các em luyện tập Việc viết mẫu của tôi là một thao tác trực quan trên bảng lớp giúp học sinh nắm bắt được quy trình viết từng nét của từng chữ cái Do vậy, tôi phải viết chậm, đúng theo quy tắc, vừa viết vừa giảng giải, phân tích cho học sinh Khi viết mẫu, tôi tạo điều kiện để học sinh nhìn thấy tay của tôi viết từng nét chữ
Trang 6Học sinh viết chậm, viết sai hàng ngày, thời gian đầu tôi cho học sinh viết thơ bốn chữ hoặc năm chữ với số lượng ít sau nâng dần lên viết thơ lục bát, đoạn văn Sau mỗi bài viết tôi đánh giá sản phẩm của học sinh, trực tiếp chỉ chỗ sai cho học sinh từ cách trình bày đến điểm đặt bút và dừng bút của các con chữ Đối với học sinh viết chữ đẹp rồi thì tôi vẫn hướng dẫn các em kĩ thuật cầm bút, lia bút, rê bút để chữ viết đẹp ở mức độ cao hơn là có nét thanh nét đậm Ngoài luyện chữ viết theo mẫu, tôi sưu tầm thêm các mẫu chữ đẹp, chữ sáng tạo cho học sinh tham khảo và hướng dẫn học sinh luyện viết, khơi nguồn cảm hứng yêu thích luyện viết chữ đẹp cho các em Xây dựng nguồn lực vững chãi để tham gia các hội thi viết chữ đẹp cấp trường, cấp huyện,
Biện pháp 8: Kĩ thuật rèn chữ viết cho học sinh.
Khi rèn cho học sinh viết chữ tôi hướng dẫn cho các em phân biệt rõ độ cao,
độ rộng, khoảng cách các con chữ (Khoảng cách giữa các chữ bằng khoảng cách một con chữ, khoảng cách giữa các con chữ bằng 1/2 độ rộng của chữ o) và ngay từ đầu giúp các em viết đúng cỡ các con chữ đó Khi viết, viết liền mạch, các nét chữ nối liền liên tục không bị đứt quãng Sau đó nhấc bút lên, viết dấu thanh rồi mới chuyển sang chữ tiếp theo Khi viết cần lưu ý nét bắt đầu và nét kết thúc (các nét móc, nét khuyến, nét nối,…); điểm đặt bút, điểm dừng bút để hình thành thói quen mỗi khi các em viết bài
* Ví dụ: Khi dạy viết chữ “trường” tôi hướng dẫn học sinh: viết truong liền
mạch không bị đứt quãng, xong mới nhấc bút lia bút lên đánh dấu của con chữ t, ư,
ơ và dấu huyền trên đầu con chữ ơ – trường
Học sinh viết bài bất kể là bài Chính tả, Tập viết hay ghi tên bài các môn học khác, tôi theo dõi nhắc nhở từng đối tượng học sinh Những em viết cẩu thả thường
là những em hiếu động, mải chơi, Do đó tôi quan tâm đặc biệt đến đối tượng học sinh này
Trong quá trình dạy, tôi phân tích cấu tạo của các con chữ, hướng dẫn cụ thể cho học sinh trong quá trình luyện viết chữ có tuyên dương, khuyến khích học sinh kịp thời, đánh giá chi tiết, cụ thể, thường xuyên Có biện pháp hỗ trợ giúp học sinh khắc phục nhược điểm về chữ viết của mình
Trang 7Tôi nêu một số tấm gương tiêu biểu về viết chữ đẹp cho học sinh noi gương học tập Kịp thời động viên, khích lệ những học sinh có chữ viết tiến bộ Tuyên dương những học sinh có bài viết đẹp
Ngoài ra tôi thường xuyên sưu tầm các bài viết đẹp giới thiệu cho học sinh, cho các em quan sát, nhận xét từ đó giúp các em tự học hỏi và rèn chữ viết cho mình
Tôi hướng dẫn cho cha mẹ học sinh cách chọn bút và rèn cho các em cách tự luyện chữ viết ở nhà
Tôi tích cực tự học hỏi, thường xuyên rèn luyện chữ viết của mình đúng mẫu
và đẹp, trau dồi kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh qua đồng nghiệp và các tài liệu, phương tiện giáo dục
3 Kết quả thực hiện các biện pháp
* Bảng xếp loại vở sạch chữ đẹp năm học 2018 – 2019.
Năm Lớp TSHS điểmThời
Xếp loại
L
2018
Đầu
Cả
Trang 104 Kết luận nội dung trình bày
Sau thời gian áp dụng biện pháphọc sinh lớp tôi và các học sinh tham gia luyện thi chữ đẹp cấp trường, huyện đều có sự tiến bộ về chữ viết, kỹ năng viết, chuẩn về tư thế ngồi viết và cách cầm bút
Trang 11- Học sinh rất chăm và có ý thức trong việc rèn chữ viết và trình bày vở sạch đẹp, chữ viết của các em có tiến bộ hơn hẳn so bới đầu năm học
- Đa số các em nắm được cấu tạo chữ, mẫu chữ và kĩ thuật viết chữ
- Học sinh viết chữ thành thạo, đẹp, chữ viết đúng quy định, chữ đứng nét đều
- Học sinh còn biết tự mình thể hiện bài viết sáng tạo như bài viết chữ nghiêng, có nét thanh, nét đậm
- Học sinh có ý thức giữ vở sạch sẽ
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Biện pháp trên đây đã được đồng
chí ………
áp dụng tại nhà trường và đạt hiệu
quả ………
Kết quả này chưa được dùng để xét
duyệt thành tích khen thưởng cá
nhân đồng chí ………
HIỆU TRƯỞNG
(Kí, đóng dấu và ghi rõ họ tên)
…… , ngày tháng năm
NGƯỜI VIẾT BÁO CÁO
(Ký và ghi rõ họ tên)
