Phân tích hành vi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ

Phân tích hành vi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ Phân tích hành vi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ Phân tích hành vi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM

TRƯỜNG ĐH KINH TẾ - LUẬT

-

-TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH HÀNH VI BÁN HÀNG HÓA, CUNG CẤP DỊCH

VỤ DƯỚI GIÁ THÀNH TOÀN BỘ DẪN ĐẾN HOẶC CÓ KHẢ NĂNG DẪN ĐẾN LOẠI BỎ DOANH NGHIỆP KHÁC CÙNG KINH DOANH LOẠI HÀNG HÓA, DỊCH VỤ

Môn: Luật Cạnh tranh Giảng viên: Thầy Lê Nhật Bảo

Danh sách nhóm 3

Nguyễn Thị Giai Lợi K184030263

Nguyễn Thị Kim Oanh K185011560

Nguyễn Thị Thanh Tuyền K185011587

MỤC LỤC

Lời mở đầu 1

I Tổng quan 1

1 Khái niệm 1

2 Đặc điểm 1

2.1 Chủ thể thực hiện hành vi 1

2.2 Đối tượng bị tác động 2

2.3 Hậu quả 2

3 Cách xác định hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ 3

3.1 Cách xác định giá bán 3

3.2 Cách xác định giá thành toàn bộ 3

3.3 Những trường hợp ngoại lệ 4

3.4 Cách xác định hành vi vi phạm 4

4 Chế tài xử phạt 5

II Phân tích tình huống 6

Tình huống 1: 6

Tình huống 2: 8

III Bất cập và kiến nghị hướng giải quyết 9

1 Bất cập 9

2 Kiến nghị 10

III Kết luận 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

Lời mở đầu

Bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ là một phương pháp thu hút khách hàng và nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh trực tiếp Thiệt hại có thể.

làm mất khách hàng dẫn đến giảm thị phần, giảm thu nhập, người lao động mất việc làm do doanh nghiệp bị thiệt hại phải thu hẹp quy mô kinh doanh, Xét tình hình kinh doanh, những lợi ích của đối thủ bị xâm hại thể hiện sự không công bằng trong cuộc chơi giá cả Việc phân tích hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch

vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ đó nhằm giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp cũng như răn đe thị trường Nhóm thực hiện đề tài phân tích hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ đó nhằm có cái nhìn tổng quan về cách xác định giá bán, giá thành toàn bộ cũng như cách xác định hành vi vi phạm cùng những tình huống để làm rõ các luận điểm trên, đồng thời đề xuất giải pháp giải quyết những hạn chế tồn tại trong pháp luật hiện hành

I Tổng quan

1 Khái niệm

Giá thành toàn bộ của hàng hoá, dịch vụ là giá thành tiêu thụ hàng hóa, dịch

vụ, bao gồm: giá thành sản xuất hàng hóa, dịch vụ; giá mua hàng hoá, dịch vụ đối với tổ chức, cá nhân hoạt động thương mại và chi phí lưu thông để đưa hàng hoá, dịch vụ đến người tiêu dùng Như vậy hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ1

dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ đó là hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ đó nhằm thu hút khách hàng và loại bỏ doanh nghiệp cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ Suy cho cùng đây là hành vi lạm dụng lợi thế về tài chính, chấp nhận chịu lỗ hoặc giảm lợi nhuận trong ngắn hạn để chiếm thị phần của người khác mà không phải do nỗ lực kinh doanh

để giảm chi phí

2 Đặc điểm

2.1 Chủ thể thực hiện hành vi

Một trong những điểm mới của Luật Cạnh tranh 2018 là quy định về bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn

1 Luật giá 2012, Điều 4, Khoản 12

1

đến loại bỏ doanh nghiệp khác cũng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ, điều này được bổ sung vào các hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm, cụ thể là tại khoản 6 Điều 45 của Luật này Trong khi đó, Luật Cạnh tranh 2004 cũng có quy định về bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ nhưng điều này chỉ được quy định về các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh trên thị trường bị cấm,

cụ thể là tại Điều 13 Luật này Như vậy, quy định này của Luật Cạnh tranh 2018

đã mở rộng phạm vi áp dụng đối với hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành, điều đó có nghĩa là nếu một doanh nghiệp có hành vi bán phá giá thì sẽ

là chủ thể thực hiện hành vi vi phạm cạnh tranh không lành mạnh, không quan tâm doanh nghiệp đó có vị trí thống lĩnh thị trường hay không Nhưng nếu một doanh nghiệp vừa có vị trí thống lĩnh thị trường, vừa vi phạm bán phá giá thì những doanh nghiệp này đồng thời sẽ vi phạm Điều 27 về hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, lạm dụng vị trí độc quyền bị cấm và khoản 6 Điều 45 nhưng trong trường hợp này doanh nghiệp sẽ được xét vi phạm theo Điều 27 bởi tính chất và mức độ vi phạm ảnh hưởng nghiêm trọng hơn đến thị trường chung

2.2 Đối tượng bị tác động

Doanh nghiệp có hành vi cạnh tranh không lành mạnh, cụ thể là bán hàng hóa, dịch vụ dưới giá thành toàn bộ với mục đích là tác động đến hay nói cách khác là nhằm loại bỏ một hay một vài doanh nghiệp rõ ràng và các doanh nghiệp này cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ đó, nhưng không nhất thiết phải là đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp đó Đối tượng bị tác động bởi hành vi được quy định tại khoản 6 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018 đánh đồng chung cho các doanh nghiệp cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ Các doanh nghiệp này có thể đã là đối thủ, hoặc chưa phải là đối thủ (có thể sẽ trở thành đối thủ trong tương lai), các doanh nghiệp có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

2.3 Hậu quả

Bán dưới giá thành toàn bộ quy định khoản 6 Điều 45 Luật này là hành vi cạnh tranh không lành mạnh có cấu thành hình thức, tức là không yêu cầu hậu quả phải xảy ra mà có thể chỉ là sự suy đoán nếu hành vi tiếp tục được thực hiện Bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ đó, câu

“dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến” có thể hiểu rằng khi hành vi bán dưới giá

thành toàn bộ này được thực hiện thì sự tác động này làm cho các doanh nghiệp khác bị loại bỏ khỏi thị trường cạnh tranh, hoặc hành vi này chứa tiềm năng làm

2

cho các doanh nghiệp khác có thể bị loại bỏ trong tương lai nếu hành vi bán phá giá này diễn ra trong một thời gian

3 Cách xác định hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ

3.1 Cách xác định giá bán

Giá bán hàng hóa dịch vụ là giá bán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đó trên thị trường liên quan (thị trường hàng hóa liên quan và thị trường địa lý liên quan) Xác định giá bán, hàng hóa dịch vụ là bước quan trọng trong việc xác định một hành vi có phải là hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh về bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh hay không Luật cạnh tranh chưa xác định giá bán thực tế của sản phẩm là giá sản phẩm ở khâu nào của quá trình kinh doanh: Giá bán lẻ hay giá bán sản phẩm cho nhà phân phối đầu tiên Cách xác định giá bán một đơn vị sản phẩm: Đơn giá bán = Chi phí nền + Chi phí tăng thêm Việc xác định giá bán hàng hóa, dịch vụ phải tuân thủ2

các nguyên tắc sau: Thứ nhất, dựa trên mức giá thực tế bán ra của doanh nghiệp bị điều tra mà không thông qua một bên thứ ba nào Không sử dụng mức giá bán trên thị trường để áp vào giá bán của doanh nghiệp bị điều tra Thứ hai, dựa trên mức giá được doanh nghiệp áp dụng để giao dịch trực tiếp với khách hàng của doanh nghiệp đó Nếu doanh nghiệp bị điều tra không trực tiếp bán lẻ sản phẩm cho3

khách hàng thì giá được sử dụng là giá bán sản phẩm mà doanh nghiệp đã áp dụng trong các giao dịch với các nhà phân phối (khách hàng trực tiếp) của họ Trong trường hợp doanh nghiệp có nhiều loại khách hàng khác nhau ở những vị trí khác nhau trong quá trình phân phối và tiêu thụ sản phẩm (doanh nghiệp vừa bán lẻ, vừa bán sỉ sản phẩm) và với mỗi nhóm khách hàng họ áp dụng mức giá riêng, thì

cơ quan thi hành sẽ sử dụng độc lập từng mức giá với từng nhóm khách hàng để điều tra về sự vi phạm mà không tính theo nguyên tắc bình quân của các mức giá.4

2 Trần Trung Tuấn, Định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp,

< http://eldata2.neu.topica.vn/TXKTQT02/PDF_slide/TXKTQT02_Bai7_v1.0015107228.pdf >, truy cập ngày 25/8/2021.

3 Thư viện pháp luật, Cách xác định giá bán và giá thành toàn bộ của hàng hóa theo luật cạnh tranh như thế nào?

< https://danluat.thuvienphapluat.vn/xac-dinh-gia-ban-va-gia-thanh-toan-bo-cua-hang-hoa-theo-luat-canh-tranh-nhu-the-n-156430.aspx >, truy cập ngày 25/8/2021.

4 Lê Minh Trường, Phân tích hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ có khả năng loại bỏ đối thủ cạnh tranh,

< https://luatminhkhue.vn/phan-tich-hanh-vi-ban-hang-hoa cung-ung-dich-vu-co-kha-nang-loai-bo-doi-thu-canh-tranh-.aspx >, truy cập ngày 25/8/2021.

3

3.2 Cách xác định giá thành toàn bộ

Để xác định một doanh nghiệp có bán hàng hóa dưới giá thành toàn bộ không thì trước tiên phải xác định được giá thành toàn bộ, theo khoản 12 Điều 4

Luật Giá 2012, thì giá thành toàn bộ của hàng hóa, dịch vụ bao gồm: “Giá thành

sản xuất hàng hóa, dịch vụ; giá mua hàng hoá, dịch vụ đối với tổ chức, cá nhân hoạt động thương mại; và chi phí lưu thông để đưa hàng hóa, dịch vụ đến người tiêu dùng” Hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành xảy ra khi

doanh nghiệp đó biết được giá thành trong một đơn vị hàng hóa, nhưng vẫn cố ý bán dưới giá thành toàn bộ nhằm gây khó khăn cho các doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại hàng hóa, dịch vụ

3.3 Những trường hợp ngoại lệ

Luật cạnh tranh 2004 không quy định về hành vi bán dưới giá thành toàn bộ,

vì vậy Chính phủ đã ban hành Nghị định 116/2005/NĐ-CP quy định chi tiết hành

vi này cũng như các trường hợp ngoại lệ để bổ sung phù hợp với Luật Tuy nhiên các trường hợp ngoại lệ chỉ áp dụng cho doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường và doanh nghiệp độc quyền Luật cạnh tranh 2018 quy định về hành vi bán dưới giá thành toàn bộ nhưng chưa đề cập các trường hợp ngoại lệ của hành vi này Xét các trường hợp ngoại lệ được quy định tại Nghị định 116/2005/NĐ-CP, Nhóm thực hiện cho rằng các trường hợp này phù hợp với tất cả các doanh nghiệp chứ không chỉ dành cho doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường và doanh nghiệp độc quyền Ví dụ, giảm giá hàng hóa sắp hết hạn sử dụng không được xem

là bán hàng hóa dưới giá thành toàn bộ mặc dù doanh nghiệp đó không phải là doanh nghiệp thống lĩnh thị trường Các hành vi không được xem bán dưới giá thành toàn bộ, bao gồm: Hạ giá bán hàng hóa tươi sống; Hạ giá bán hàng hoá tồn kho do chất lượng giảm, lạc hậu về hình thức, không phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng; Hạ giá bán hàng hoá theo mùa vụ; Hạ giá bán hàng hoá trong chương trình khuyến mại theo quy định của pháp luật; Hạ giá bán hàng hóa trong trường hợp phá sản, giải thể, chấm dứt hoạt động sản xuất, kinh doanh, thay đổi địa điểm, chuyển hướng sản xuất, kinh doanh; Các biện pháp thực hiện chính sách bình ổn giá của nhà nước theo quy định hiện hành của pháp luật về giá.5

3.4 Cách xác định hành vi vi phạm

Căn cứ để xác định hành vi định giá nhằm loại bỏ doanh nghiệp kinh doanh cùng loại hàng hóa, dịch vụ là giá bán hàng hoá dịch vụ và giá thành toàn bộ của hàng hoá, dịch vụ đó Việc xác định chính xác hai yếu tố nói trên quyết định sự chính xác trong việc điều tra về hành vi vi phạm Để xác định được hành vi vi

5 Nghị định 116/2005/NĐ-CP, Điều 23, Khoản 2

4

phạm, người ta tiến hành so sánh giữa giá thành toàn bộ với giá bán thực tế của sản phẩm để tìm mức chênh lệch theo công thức: Mức chênh lệch - Giá thành toàn

bộ - Giá sản phẩm Nếu giá thành toàn bộ cao hơn giá bán thực tế thì kết luận có

vi phạm và ngược lại Xác định mức chênh lệch giá - nói cách khác là xác định mức huỷ diệt của hành vi định giá dưới chi phí nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh Trung tâm của việc xác định hành vi này là tìm kiếm sự chênh lệch mà ở đó giá bán của sản phẩm thấp hơn chi phí toàn bộ Khi có sự chênh lệch về giá cũng có nghĩa là doanh nghiệp đã phải bỏ một khoản chi phí đáng kể để bù đắp các khoản

lỗ do giá bán thấp hơn chi phí đem lại Khoản chi phí này chỉ có thể đáng giá khi

nó được bù đắp trong tương lai hoặc trong các vùng thị trường khác mà doanh nghiệp đó có tham gia.6

Dựa vào lợi ích của khách hàng, hành vi bán hàng và cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ tạo cho khách hàng những lợi ích nhất định do mua được hàng hóa hoặc được cung ứng dịch vụ với giá rẻ bất thường Tuy nhiên, trong tương lai khi doanh nghiệp cạnh tranh bị triệt tiêu, khách hàng sẽ bị chính doanh nghiệp bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ dưới giá thành toàn bộ bóc lột bằng cách định giá quá cao trong điều kiện không còn cạnh tranh hoặc tuy còn cạnh tranh nhưng không đáng kể Đối với doanh nghiệp kinh doanh cùng loại hàng hóa, dịch vụ, hành vi này gây thiệt hại làm mất khách hàng dẫn đến giảm thị phần, giảm thu nhập, người lao động mất việc làm do doanh nghiệp bị thiệt hại phải thu hẹp quy mô kinh doanh

Sau khi kết thúc quá trình bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ, doanh nghiệp chấp nhận lỗ ngắn hạn, tìm cách bù đắp tiền vốn phải bỏ ra

từ việc bán dưới giá thành toàn bộ bằng sự hy sinh của khách hàng Ưu điểm chính của việc bán dưới giá thành toàn bộ giá là tăng khả năng thâm nhập vào một thị trường bằng giá sản phẩm thấp đến mức thường được coi là không công bằng Bản chất của việc bán dưới giá thành toàn bộ nằm ở chỗ đối thủ cạnh tranh có tiềm lực mạnh chấp nhận bán hàng ở mức lỗ nào đó trong hiện tại để sớm tiêu diệt đối thủ cạnh tranh Sau khi đã tiêu diệt được đối thủ cạnh tranh, loại bỏ được những áp lực cạnh tranh chủ yếu trên thị trường, doanh nghiệp nâng giá bán hàng hoá, bóc lột khách hàng nhằm thu lợi nhuận bù đắp vào khoản thua lỗ trước đó và hưởng lợi nhuận siêu ngạch

4 Chế tài xử phạt

Đối với hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại

6 Tlđd(4)

5

hàng hóa, dịch vụ đó phạt tiền từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng Và phạt tiền gấp hai lần mức quy định trong trường hợp hành vi vi phạm được thực hiện trên phạm vi từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên Ngoài hai8

biện pháp trên, sử dụng hình thức phạt bổ sung gồm tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính về cạnh tranh và tịch thu khoản lợi nhuận thu được từ việc thực hiện hành vi vi phạm Việc xác định mức tiền phạt cụ thể là9

mức trung bình của khung tiền phạt Nếu có tình tiết giảm nhẹ thì mức tiền phạt có thể giảm xuống nhưng không được giảm quá mức tối thiểu của khung tiền phạt; Nếu có tình tiết tăng nặng thì mức tiền phạt có thể tăng lên nhưng không được vượt quá mức tiền phạt tối đa của khung tiền phạt Đối với mỗi tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng, mức tiền phạt xác định theo quy định tại khoản này được điều chỉnh giảm hoặc tăng tương ứng không quá 15% mức trung bình của khung hình phạt

II Phân tích tình huống

Tình huống 1:

Sau khi chính thức hoạt động vào tháng 9/2018, Go-Viet đưa ra cuốc xe đồng giá 5.000 đồng cho những chặng đường dưới 8km trong nội thành TP Hồ Chí Minh (TP HCM) Điều này đã khiến Grab lao đao vì khách ồ ạt đổ sang ứng dụng mới giá rẻ Grab đã “phản đòn” với cuốc xe Grabbike đồng giá 2.000 đồng cùng

cự ly cho đến khi Go-Viet lên 9.000 đồng, họ cũng chỉ nhích lên 5.000 đồng Cuộc cạnh tranh khuyến mại giữa hai doanh nghiệp này không chỉ gây ảnh hưởng, thiệt hại cho lẫn nhau mà còn gây thiệt hại cho nhiều doanh nghiệp ứng dụng xe nội địa cùng thị trường như: Ứng dụng VATO của Phương Trang, ứng dụng taxi T.NET do nhóm giảng viên và sinh viên ĐH FPT phát triển, ứng dụng của hãng taxi Mai Linh, ứng dụng DiDi Việt Nam, ứng dụng Xelo…10

Để xác định liệu vụ việc này có thuộc trường hợp các hành vi cạnh tranh

không lành mạnh bị cấm cụ thể là “cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn

đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh loại dịch vụ” 11 được quy định chi tiết tại khoản 6 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018 (LCT) hay không thì ta cần xác định trên nhiều yếu tố

7 Nghị định 75/2019/NĐ-CP, Điều 21, Khoản 1

8 Nghị định 75/2019/NĐ-CP, Điều 21, Khoản 2

9 Nghị định 75/2019/NĐ-CP, Điều 21, Khoản 3

10 Lawfirms.vn, Hành vi cạnh tranh không lành mạnh được quy định như nào theo Luật Cạnh tranh

< https://www.lawfirms.vn/giai-quyet-tranh-chap/hanh-vi-canh-tranh-khong-lanh-manh-duoc-quy-dinh-nhu-nao-theo-luat-canh-tranh.html >, truy cập ngày 24/8/2021.

11 Luật Cạnh tranh 2018, Điều 45, Khoản 6

6

Thứ nhất, doanh nghiệp bị tác động bởi hành vi này có phải là doanh nghiệp

đối thủ cạnh tranh cùng kinh doanh loại dịch vụ như Grab/Go-Viet hay không? Có thể thấy, vào thời điểm Go-Viet bước chân vào thị trường Việt Nam cụ thể là TP HCM, ngoài doanh nghiệp lớn là Grab thì còn có rất nhiều các hãng xe trong nước cũng kinh doanh cung cấp các hoạt động hỗ trợ liên quan đến dịch vụ vận tải như Mai Linh, T.NET, VATO, Theo tuyên bố của Chủ tịch Go-Jek - Indonesia (công ty mẹ Go-Viet) thì việc Go-Viet đưa ra ưu đãi khủng để thu hút khách hàng

đã giúp ứng dụng này giành được 10% thị phần gọi xe công nghệ ở TP HCM chỉ sau 3 ngày ra mắt Đến giữa tháng 9, Go-Viet giành được 35% thị phần gọi xe 2 bánh ở TP HCM và 1,5 triệu lượt tải ứng dụng sau 6 tuần ra mắt Điều này đã12

khiến Grab lo lắng về việc mất khách hàng, vì vậy Grab cũng tung ra những ưu đãi không thua kém gì Go-Viet Trên tâm lý người tiêu dùng thích giá rẻ và sự tiện lợi thì việc họ hoàn toàn chuyển sang sử dụng hai ứng dụng này là điều không thể tránh khỏi Và hành vi này tình cờ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các doanh nghiệp khác cùng thị trường thậm chí đe dọa loại bỏ các doanh nghiệp này vì khách hàng chuyển sang sử dụng hai ứng dụng Grab và Go-Viet Do đó ta có thể thấy hành vi khuyến mãi của Grab và Go-Viet đã gây tác động lớn đến các doanh nghiệp đối thủ cạnh tranh cùng kinh doanh cung cấp loại dịch vụ này

Thứ hai, giá cung ứng dịch vụ có thấp hơn giá thành toàn bộ không? Nhóm

thực hiện đã tiến hành nghiên cứu, trong năm 2018, giá cước của bình thường của MailinhBike trong 2km đầu tiên là 11.000đ, sau 2km thì giá cước sẽ là 3.700đ/km Tương tự với VATO, giá cước trong 2km đầu tiên là 10.000đ, sau 2km đầu tiên thì giá cước sẽ là 3.600đ/km Giả sử, chị A sử dụng dịch vụ của MailinhBike để di13

chuyển 8km thì sẽ tốn 32.200đ; sử dụng dịch vụ của VATO để di chuyển quãng đường tương tự thì hết 31.600đ Mà căn cứ theo quy định của Luật Giá năm 2012

thì giá thành toàn bộ của hàng hoá, dịch vụ là giá thành tiêu thụ hàng hóa, dịch

vụ, bao gồm:

a) Giá thành sản xuất hàng hóa, dịch vụ; giá mua hàng hoá, dịch vụ đối với

tổ chức, cá nhân hoạt động thương mại;

b) Chi phí lưu thông để đưa hàng hoá, dịch vụ đến người tiêu dùng 14

12 Nguyễn Hải, Báo Người lao động, Go-Viet có "đấu" nổi với Grab?

< https://nld.com.vn/kinh-te/go-viet-co-dau-noi-voi-grab-20181004113832084.htm >, truy cập ngày 24/8/2021.

13 CHENG, Techbike.vn, So sánh giá GrabBike - VATOBike - TNETBike - MaiLinh Bike - GXO hãng nào rẻ nhất?

< https://techbike.vn/threads/so-sanh-gia-grabbike-vatobike-tnetbike-mailinh-bike-gxo-hang-nao-re-nhat.208 / >, truy cập ngày 24/8/2021.

14 Luật Giá 2012, Điều 4 Khoản 12 ,

7

Vì khó khăn trong quá trình thu thập dữ liệu nên Nhóm xin chỉ ra giá thành toàn bộ của dịch vụ cung cấp các hoạt động hỗ trợ liên quan đến dịch vụ vận tải này vào khoảng 30.000đ đối với quãng đường 8km Tuy nhiên để thu hút khách hàng mà Go-Viet sẵn sàng giảm giá xuống còn 5.000đ cho những chặng đường dưới 8km, thậm chí Grab còn giảm đến mức giá 2.000đ trên cùng chặng đường này Từ đó ta có thể thấy rằng, giá cung cấp dịch vụ của Grab/Go-Viet thấp hơn giá thành toàn bộ rất nhiều

Thứ ba, hậu quả mà hành vi này gây ra không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của

các doanh nghiệp đối thủ cạnh tranh, người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của quốc gia Từ những phân tích ở trên ta có thể xác định rằng hành vi của Grab/Go-Viet là hành vi cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ và hành vi này có khả năng dẫn đến hoặc dẫn đến việc loại bỏ doanh nghiệp khác cùng kinh doanh dịch vụ Bởi khi giảm xuống dưới giá thành toàn bộ thì trước tiên người tiêu dùng sẽ đồng loạt chuyển sang sử dụng dịch vụ có giá thấp hơn Điều này dẫn đến các hãng gọi xe khác không có khách hàng và họ cũng không có đủ nguồn lực để chạy theo cạnh tranh với Grab hay Go-Viet Từ đó, họ sẽ bị triệt tiêu khỏi thị trường gọi xe trong nước, ảnh hưởng không chỉ chủ của doanh nghiệp mà còn cả những người lao động làm việc cho doanh nghiệp đó Như cách mà Uber rời khỏi Việt Nam, Grab chiếm phần lớn thị phần ở thị trường gọi xe trong nước,

từ đó mà giá cước mỗi chuyến xe tăng, không còn khuyến mãi cho người tiêu dùng và phía tài xế thì ngày càng chịu thiệt thòi vì chiết khấu

Hành vi của Grab và Go-Viet có thể xác định là hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm theo LCT 2018 bởi hành vi này là trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại và các chuẩn mực trong kinh doanh Hơn nữa nó còn gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác, có thể loại

bỏ các doanh nghiệp yếu thế hơn cùng cung cấp dịch vụ

Tình huống 2:

Công ty cổ phần B tung ra thị trường sản phẩm điện thoại thông minh Z10 với giá 12.5 triệu đồng Tuy nhiên, tình hình kinh tế khó khăn cùng với sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường điện thoại di động Việt Nam trong thời gian qua đã khiến cho doanh số của Z10 không đạt được như mong muốn của công ty B Do

đó, công ty này thực hiện chương trình khuyến mại Theo đó từ ngày 01/9/2019-30/10/2019 khi khách hàng mang một điện thoại bất kỳ của các hãng sản xuất khác đến cửa hàng/đại lý ủy quyền của công ty B thì sẽ được mua điện thoại thông minh Z10 với giá 9.5 triệu đồng Biết rằng thị phần trên thị trường liên quan của B

là 7,8% Giá thành toàn bộ của điện thoại thông minh Z10 là 8,1 triệu đồng

8