Mô hình kinh tế lượng trong phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến GDP của nước mỹ giai đoạn 2000 2018

Mô hình kinh tế lượng trong phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến GDP của nước mỹ giai đoạn 2000 2018 Mô hình kinh tế lượng trong phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến GDP của nước mỹ giai đoạn 2000 2018 Mô hình kinh tế lượng trong phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến GDP của nước mỹ giai đoạn 2000 2018

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT

MÔ HÌNH KINH TẾ LƯỢNG TRONG PHÂN TÍCH CÁC YẾU

TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GDP CỦA NƯỚC MỸ GIAI ĐOẠN 2000-2018

GVHD: Cô Lê Thanh Hoa Môn học: Kinh tế lượng

TP HCM, THÁNG 4 NĂM 2020

Trang 2

1 Lý do chọn đề tài:

Mỹ từ lâu được biết đến là một cường quốc với nền kinh tế hỗn hợp nhiều thành phần, đóng vai trò quan trọng và gây ảnh hưởng lớn đối với nền kinh tế thế giới

Trải qua cuộc đại suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2008 với trung tâm khủng hoảng tại

Mỹ đã khiến nền kinh tế nước này lâm vào tình trạng trì trệ đến mức nghiêm trọng Tuy nhiên chỉ sau 5 năm sau, kinh tế Mỹ đã có thể hồi sinh và phát triển ổn định và là một trong số ít các quốc gia phát triển có GDP thực cao hơn mức đạt được trước khi cơn khủng hoảng kinh tế

Hiện nay, Mỹ là nền kinh tế lớn và có năng suất cao nhất thế giới Với số dân chỉ bằng 4,5% dân số thế giới nhưng nước này hiện chiếm đến 1/5 tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu với GDP năm 2019 vào khoảng 21.5 nghìn tỉ Đô-la

Vậy điều gì tạo nên sự tăng trưởng đó ? Để hiểu rõ hơn về sự tăng trưởng Mỹ, chúng emquyết định chọn đề tài: “ Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế ở Hoa Kỳ” để nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu tổng quát của đề tài là phân tích sự ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô là giá trị xuất khẩu, tiết kiệm, tổng đầu tư tư nhân trong nước, chi tiêu chính phủ và chỉ số giá tiêu dùng đến tăng trưởng kinh tế là biến phụ thuộc có thể

đo lường là GDP bình quân đầu người

2 Đề xuất mô hình và dự đoán dấu của các hệ số hồi quy

2.1 Khảo sát sự phụ thuộc của GDP

Nhóm dựa vào các học thuyết kinh tế sau:

* Mô hình tổng cầu: Y = C + I + G + X – M với

Y: GDP C: tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình I: đầu tư G: chi tiêu chính phủ;

X - M: xuất khẩu ròng hay còn gọi là cán cân thương mại

* Mô hình Harrod-Domar: g = = = =

Suy ra: ΔY = I

ΔY: mức gia tăng sản lượng ΔK : mức gia tăng vốn đầu tư

I : mức đầu tư thuần K : tổng quy mô vốn của nền kinh tế

Y : tổng sản lượng của nền kinh tế

- Xét nền kinh tế không có sự tham gia của chính phủ:

Y = C + I

Y = S + C Suy ra: I = S = s.Y

Trang 3

S: tiết kiệm s: tỉ lệ tiết kiệm của nền kinh tế

Khi đầu tư sẽ làm lượng vốn sản xuất (K) tăng lên, qua đó làm tăng năng lực sản xuất của nền kinh tế: I = ΔK

Ta có: ICOR = = = =

Tốc độ tăng trưởng: g = = Như vậy, để có tăng trưởng kinh tế, các nước phải tiết t

kiệm và đầu tư một phần thu nhập của mình

* Đường cong Rahn phản ánh mối quan hệ giữa quy mô chi tiêu chính phủ và tăng

trưởng kinh tế đã được xây dựng bởi nhà kinh tế Richard Rahn (1986)

Dựa vào các mô hình và các học thuyết kinh tế tham khảo, nhóm đưa ra năm yếu tố kinh

tế vĩ mô tiêu biểu ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế phân tích là:

 Đầu tư tư nhân trong nước (I)

 Tỉ lệ tiết kiệm (s)

 Chi tiêu chính phủ (G)

 Giá trị xuất khẩu ròng (NX)

 Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)

Trang 4

2.2 Giải thích các biến

R-squared 0.861798 Mean dependent var 48531.37

Adjusted R-squared 0.808643 S.D dependent var 7846.302

S.E of regression 3432.312 Akaike info criterion 19.37194

Sum squared resid 1.53E+08 Schwarz criterion 19.67019

Log likelihood -178.0335 Hannan-Quinn criter 19.42242

Trang 5

F-statistic 16.21305 Durbin-Watson stat 1.330452Prob(F-statistic) 0.000035

Phương trình hồi quy mẫu:

Dấu của các hệ số phù hợp với kỳ vọng ban đầu

3.1 Khoảng tin cậy của các tham số hồi quy với mức ý nghĩa 5%

Trang 6

Null Hypothesis Summary:

Normalized Restriction (= 0) Value Std Err

Restrictions are linear in coefficients

Xét ở mức ý nghĩa 5%,

+ p-value= 0.9389 > α=0.05

Chấp nhận , biến CPI không không cần thiết trong mô hình ở mức ý nghĩa 5%

3.3: Kiểm định độ phù hợp của mô hình sau khi bỏ biến CPI với mức ý nghĩa 5% Bảng kết quả eview sau hồi quy.

Trang 7

GOV 7659.682 975.2804 7.853825 0.0000

INV 12771.64 2175.452 5.870797 0.0000

NX -9645.090 1890.612 -5.101570 0.0002

SAVING -3192.307 1172.398 -2.722886 0.0165

F-statistic 21.81337 Durbin-Watson stat 1.329070

Null Hypothesis Summary:

Normalized Restriction (= 0) Value Std Err

* Kiểm định biến bị bỏ sót của mô hình

Xét mô hình ban đầu:

Trang 8

Specification: GDP C GOV INV NX SAVING

Omitted Variables: Powers of fitted values from 2 to 3

Value df ProbabilityF-statistic 0.796673 (2, 12) 0.4733

Likelihood ratio 2.368801 2 0.3059

F-test summary:

Sum ofSq

FITTED^3 -3.81E-10 2.59E-09 -0.147208 0.8854

Trang 9

Prob(F-statistic) 0.000074

Giả thuyết :

Từ bảng kết quả trên, P- value = 0.4733 > = 0,05.�

Chấp nhận , mô hình không bỏ sót biến ở mức ý nghĩa 5%

4 Kết luận cho các mô hình:

Tính thích hợp:

Tính phù hợp về mặt lí thuyết: các tham số hồi quy đúng với dự đoán về dấu của các lý thuyết kinh tế

5 Biến giả định tính:

Theo kết quả khi chạy mô hình, ta thấy p-value của biến GOV là nhỏ nhất ( p-value=0),

vì vậy, để có thể tăng thêm độ chính xác cho mô hình dựa báo, nhóm đưa vào mô hình một biến định tính về mức chi tiêu GOV tối ưu để GDP tăng trưởng ổn định

Dựa vào lý thuyết đường cong Đường cong Rahn (1986) hàm ý tăng trưởng sẽ đạt tối

đa khi chi tiêu chính phủ là vừa phải và các khảo sát thực tế khác, các nhà kinh tế đồng

ý rằng mức chi tiêu chính phủ tối ưu tối để tăng trưởng kinh tế ổn định dao động trong khoảng từ 15% đến 25% GDP

Gọi Z : mức chi tiêu GOV tối ưu,

Z = 1 khi GOV nằm trong khoảng (15%-25%)

Z=0 nếu GOV không thuộc khoảng trên

GOV biếến giả GDP

Trang 11

Sum squared resid 89701449 Schwarz criterion 19.13526

Ước lượng điểm về mức chênh lệch của GDP của Mỹ khi chi tiêu chính phủ nằm trong

và ngoài khoảng tối ưu trong khi không có tác động từ các yếu tố khác là 9118.014 USD/người

5.1: Khoảng tin cậy của

Coefficient Confidence Intervals

Trang 12

vì vậy, hệ số không có ý nghĩa hồi quy ở mức ý nghĩa 5% hay Tỷ lệ chi tiêu chính phủ

từ khoảng 15% đến 25% không có tác động thúc đẩy tăng trưởng GDP của Mỹ ổn định

- Với mức ý nghĩa 10%:

Ta thấy, p -value ()= 0.0096 < 0.1, Bác bỏ H0

Vì vậy, hệ số có ý nghĩa hồi quy ở mức ý nghĩa 10% hay Tỷ lệ chi tiêu chính phủ từ khoảng 15% đến 25% có tác động thúc đẩy tăng trưởng GDP của Mỹ ổn định

Kết luận: biến định tính Z về mức chi tiêu GOV tối ưu có ảnh hưởng không rõ ràng đến

mô hình ban đầu (có ảnh hưởng ở mức ý nghĩa 10% nhưng không có ảnh hưởng đến GDP ở mức 5%) Do khoảng tối ưu của chi tiêu chính phủ đưa ra ban đầu là giá trị tương đối với hầu hết các nền kinh tế, đối với nước Mỹ, khoảng tối ưu này có thể được thu hẹp hơn, hơn nữa, việc số lượng mẫu hạn chế có thể là nguyên nhân dẫn đến sự sai lệch Do vậy không đủ cơ sở để bác bỏ giả thuyết ở khoảng tối ưu cho GOV có tác độngđến tăng trưởng GDP ổn định

Trang 13

6: Mở rộng mô hình hồi quy

6.1 Mô hình log-lin

Thực hiện hồi quy mô hình với biến Y là ln (GDP) để thấy được sự thay đổi về tăng giảm phần trăm của GDP khi các yếu tố ảnh hưởng thay đổi

Dependent Variable: LOG(GDP)

Method: Least Squares

S.E of regression 0.068309 Akaike info criterion -2.308618

Sum squared resid 0.065326 Schwarz criterion -2.060081

Log likelihood 26.93187 Hannan-Quinn criter -2.266555

Trang 14

: Khi các yếu tố khác không đổi và nếu tổng tiết kiệm trong nước tăng (giảm) 1% thìtổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người giảm (tăng) 6,1940%

: Khi các yếu tố khác không đổi và nếu xuất khẩu ròng tăng (giảm) 1% thì tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người giảm (tăng) 18,4915%

Kiểm định độ phù hợp mô hình:

Giả thiết :

+ p-value

 Bác bỏ , Vậy hàm hồi quy phù hợp ở mức ý nghĩa 5%

Mô hình ban đầu:

Trang 15

nên mô hình log -lin phù hợp hơn mô hình ban đầu.

2 Mô hình lin-log

Đưa lần lượt các biến độc lập GOV, INV, SAVING về dạng log và giữ nguyên biến phụ thuộc GDP để xem xét sự thay đổi tuyệt đối của GDP khi các biến độc lập thay đổi phầntrăm

Biến NX: xuất khẩu ròng không lấy dạng log vì trong thực tế các mẫu khảo sát, giá trị này là âm

Sum squared resid 78532420 Schwarz criterion 18.84731

Trang 16

: Khi các yếu tố khác không đổi và nếu nếu xuất khẩu ròng tăng 1 đơn vị thì tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người giảm 9071.691*0.01= 90.71691 đơn vị: Khi các yếu tố khác không đổi và nếu tổng tiết kiệm trong nước tăng 1% thì tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người giảm 57568.11*0.01 = 575.6811đơn vị.

Kiểm định các hệ số hồi quy với mức ý nghĩa 5%:

 Bác bỏ , Vậy hàm hồi quy phù hợp ở mức ý nghĩa 5%

So sánh các trị số AIC, SIC, , R với mô hình ban đầu, Ta thấy 2 2

Trang 17

AIC 19.26715 -2.308618 18.59878

Theo quá trình phân tích ta ta thấy cả 3 mô hình đều thỏa mãn yêu cầu của mô hình tốt: Đúng dấu kỳ vọng, các hệ số đều có ý nghĩa hồi quy

Xét theo tiêu chí chọn lựa mô hình, có thể thấy mô hình log-lin là mô hình tốt nhất vì có

hệ số AIC, SIC nhỏ nhất Bên cạnh đó, dữ liệu đang xét theo chuỗi thời gian, và biến phụ thuộc là GDP thì mô hình log-lin được sử dụng nhiều hơn mô hình lin-log phù hợp

đo độ tăng trưởng phần trăm của GDP của Mỹ theo thay đổi của các yếu tố độc lập đangxét Trong khi đó, hàm lin-log sẽ phù hợp cho sử dụng trong các nghiên cứu về chi phí, chi tiêu

3 Mô hình log-log

Đưa lần lượt các biến độc lập GOV, INV, SAVING và biến phụ thuộc GDP về dạng log

để xem xét sự thay đổi của GDP khi các biến độc lập thay đổi theo đơn vị phần trăm.Biến NX: xuất khẩu ròng không lấy dạng log vì trong thực tế các mẫu khảo sát, giá trị

này là âm.

Log likelihood 33.50471 Hannan-Quinn criter -2.958433

+µ

Trang 18

Dấu mô hình phù hợp với kỳ vọng ban đầu của mô hình hồi quy mẫu.

Trang 19

AIC 19.26715 -2.308618 18.59878 -3.000496

Theo quá trình phân tích ta ta thấy cả 3 mô hình đều thỏa mãn yêu cầu của mô hình tốt: Đúng dấu kỳ vọng, các hệ số đều có ý nghĩa hồi quy

Xét theo tiêu chí chọn lựa mô hình, có thể thấy mô hình log-log là mô hình tốt nhất vì có

hệ số AIC, SIC nhỏ nhất và cao nhất.2

Sử dụng kiểm định Ramsey cho mô hình log-log để kiểm tra bỏ sót biến:

Xét mô hình ban đầu:

Sử dụng thay cho biến bị nghi ngờ là thiếu trong mô hình

Ramsey RESET Test

Unrestricted Test Equation:

Trang 20

Từ bảng kết quả trên, P- value = 0.9716> = 0,05.�

Chấp nhận , mô hình log-log không bỏ sót biến ở mức ý nghĩa 5%

Vậy mô hình log-log là mô hình tối ưu nhất khi thỏa mãn những đặc tính của một

Trang 21

Adjusted R-squared 0.902629 S.D dependent var 7846.302S.E of regression 2448.380 Akaike info criterion 18.72155Sum squared resid 71934794 Schwarz criterion 19.06950Log likelihood -170.8547 Hannan-Quinn criter 18.78044

Hàm hồi quy mẫu:

GDP=-19610.67 – 377.5913*GOV + 11123,84 *

INV-199825.9*MUCCHITIEUGOVTOIUU – 8906.145 * NX - 3353.830*SAVING + 8120.815*MUCCHITIEUGOVTOIUU*GOV

Dựa vào bảng kết xuất Eviews, ta có Prob(C) = 0.8750>0.05 nên ta chấp nhận H Vậy 0

hệ số chặn không có ý nghĩa thống kê

Giả thuyết: H : β = 00 2

H : β ≠ 0

Trang 22

Dựa vào bảng kết xuất Eviews, ta có Prob(GOV) = 0.9370>0.05 nên ta chấp nhận H 0

Vậy β không có ý nghĩa thống kê.2

Dựa vào bảng kết xuất Eviews, ta có Prob(SAVING) = 0.0023<0.05 nên ta chấp nhận

H1 Vậy β có ý nghĩa thống kê.6

Giả thuyết: H : β = 00 7

H : β ≠ 01 7

Dựa vào bảng kết xuất Eviews, ta có Prob(MUCCHITIEUGOVTOIUU*GOV) = 0.1108>0.05 nên ta chấp nhận H Vậy β khôngcó ý nghĩa thống kê.o 7

=>Sau khi thêm biến tương tác mô hình không có cải thiện về tính có ý nghĩa thống

kê khi biến tương tác không có ý nghĩa thống kê.

III/ Kiểm định các sai phạm

1/ Hiện tượng đa cộng tuyến

Tiến hành kiểm định khuyết tật đa cộng tuyến qua các dấu hiệu:

* Xét nhân tử phóng đại phương sai VIF

Trang 23

Nhận xét: Mô hình tồn tại đa cộng tuyến Khi nghiên cứu mối quan hệ giữa GDP với

các biến giải thích NX, SAVING, INV, GOV, ta gặp quan hệ giữa biến INV với các biến giải thích còn lại, có nghĩa là sự biến động của biến INV trong mô hình thì đều có thế được giải thích bởi biến độc lập còn lại trong mô hình Vì mô hình vẫn cho ra được kết quả ước lượng của các hệ số hồi quy nên đây là đa cộng tuyến không hoàn hảo Các ướclượng đó vẫn đảm bảo tính chất là không chệch và có phương sai nhỏ nhất

Cách khắc phục:

Do mục tiêu nghiên cứu là xem thử các biến độc lập là xuất khẩu ròng, tổng đầu tư tư nhân trong nước, chi tiêu chính phủ, và tiết kiệm có tác động lên tăng trưởng kinh tế củaHoa Kỳ hay không, và tác động theo chiều như thế nào mà không quan trọng về mức độ tác động của nó Vậy nên chúng ta có thể bỏ hiện tượng đa cộng tuyến trong mô hình

2/ Hiện tượng phương sai sai số thay đổi

* Kiểm định phương sai sai số thay đổi với α=5%

Trang 24

Dependent Variable: LRESID2

Sum squared resid 93.35793 Schwarz criterion 5.204731

Mô hình hồi quy phụ: u = α + α GOV + α INV + α NX + α2

Gỉa thuyết:

H0: Không có phương sai sai số thay đổi

H1: Phương sai sai số thay đổi

Từ bảng trên, Từ bảng trên, p-value = 0,4458 > α=0,05

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	1,35 MB