Khdng ehi sud't ddi tan tuy, phan da'u eho cudc dau tranh giai phdng dan tdc, giai phdng giai ca'p va giai phdng con ngQdi, Hd Chf M i n h cdn mang theo khat vgng ve mdt da't nQde Viet N
Trang 1CHU TICH Hd CHI' MINH VA BAN Dl CHUC CUA H O M NAY VA MAI SAU
TS Van Thanh Mai*
Chu tich Ho Chi Minh
di xa vda trdn 40 nam,
song cdng vdi thdi gian, di
san td tudng cua NgUdI va
ban Dl chuc Ijch sd NgUdI
de lai "hien nay va mai
sau, khdng chi la cua
rieng nhan dan Viet Nam,
ma cdn danh cho tat ca
cac dan tdc, cac dang dau
tranh ve chu nghTa xa hdi
va chu nghTa cdng san, du
d chau A, chau Au hoac
bat cd nai nao tren cac
luc dia"\
Ban Di chuc thieng lieng
Di chuc dQgc Chu tjeh
Ho Chf M i n h khdi thao tai
Ha N d i , vao djp sinh nhat
I l n thQ 75 (5/T965) Trong
nhQng nam tiep sau d d ,
cung vao djp ky niem ngay
sinh, NgQdi lai dgc, suy
ngam, tran trd de ehinh sQa,
bd sung vao nhQng "Idi dan
lai" dac biet cua m i n h , cho
den khi trai tim dd ngQng
dap vTnh vien vao luc 9 gid
47 phut ngay 2/9/1 969
Khdng ehi sud't ddi tan
tuy, phan da'u eho cudc dau
tranh giai phdng dan tdc,
giai phdng giai ca'p va giai
phdng con ngQdi, Hd Chf
M i n h cdn mang theo khat
vgng ve mdt da't nQde Viet
Nam dde lap, hoa b i n h ,
thd'ng nhat, dan chu va giau
manh, cung mdt the gidi
hanh phuc eho eon ngQdi
Chuan bj cho chuyen di xa
vdi phong each ung dung, tQ
tai vd'n bat ngudn tQ chd
Bao tang Ho Chf Minh
WcWifflMjKT "
Bni
luii^BMUHlfcaiJANG VflUH MUXUl'NAiVl j *
'M|g»''.'
|nr^"'HH ' ^ ^ ^ ^ ,
tffJ^Jft
^ 1
Dang bd Ban Tuyen giao Trung uong dung tu tudng, ta'm gUOng dao
nam dQdc quy luat van ddng cua cudc ddi, biet rd dieu gl
at se qua d i , dieu gl at se den va dieu gl la trQdng tdn phai cdn m a i , NgQdi da gQi nhQng tam tQ cua minh vao nhQng Idi cud'i cung de lai eho hau the
40 nam sau, mdi khi lat gid lai nhQng trang ban thao, nhQng but tfch chinh sQa, b d sung eua NgQdi trong ban Di chuc thieng lieng nhQ mdt CQOng ITnh hanh ddng ngay nao, dQdng nhQ van thay mdt Ho Chf
M i n h dang can trgng, can nhac tQng y, tQng viee, de
cd dgng nha't nhQng tran trd, nhQng dieu c i n phai dan lai Dd la nhQng van
de quan trgng, e I n thiet phai lam, nham dam bao vai trd lanh dao each mang cua mdt Dang e l m quyen, ddng thdi dQa den thang loi cua each mang Viet Nam trong cudc dau tranh chung,
vl dgc lap dan tdc va tien
to' chUc Ldp Nghien cdu, hoc tap ndi dUc Hd Chf Minh (31/8/2009)
Anh: Hong Nhung
bd xa hdi D d cung chfnh la nhQng ddng chQ cud'i cung eua ngQdi anh hung giai phdng dan toe, nha van hoa Idn, ngQdi c h i e n sT qud'c te nang Idng vl Dang,
vl d a n , vl tinh doan ket giQa eac dang anh em va cac dan tdc dang da'u tranh cho cdng ly
Chu tjeh Hd Chf M i n h cung la ngQdi da hien dang cudc ddi minh eho cude chien da'u vl pham gia va quyen eua eon ngQdi Trong
tQ tQdng va tinh cam cua NgQdi, nhan dan yeu chuong hoa binh va cdng ly, nhan dan tien bd the gidi la anh
em eua nhau: "Tat ca nhQng ngQdi ed iQOng tri tren the gidi deu nhin thay d Nguyen
Ai Qud'c - "NgQdi yeu nQde",
d Ho Chf M i n h - "NgQdi chieu sang", d Bac Ho - "Vj Chu tjeh kfnh men"^ VI vay, NgQdi va D i chuc cua NgQdi tuy ket tinh tQ tQdng, van hoa, tam hdn, dao dQc Viet,
TAP CHi THONG TIH DOI NGOAISO T9
2 0 0 9
Trang 2song "van thudc vao gia tai
eua nhan loai, cai gia tai cua
mgi dan tdc yeu tQ do, giai
phdng da phai tien hanh dau
tranh chdng lai ach thQc dan
hay de qud'c"^, nham thQc
hien khat vgng lam ngQdi
cao ca nha't
Ngu'di la niem tin ta't thang
Tiep thu nhQng hieu biet
quy bau eua cac ddi trQdc
de lai, mdt Hd Chf M i n h
ludn cdi md tam giau vd'n tri
thQc cua ban than m i n h ,
khdng chi trd thanh "mdt
nha tien tri chau A bao
trQdc cdng cudc giai phdng
cua cac dan tdc bj ap bQc",
NgQdi cdn nhin thay va dan
lai trQdc nhQng cdng viee
c i n thiet phai thQc hien de
xay dQng lai mdt nQde Viet
Nam dang hoang hon, to
dep hon trong tQOng lai
Trong D i c h u c , khat
vgng va niem tin ta't thang
eua lanh tu Hd Chf M i n h
ve cudc chien dau chfnh
nghTa cua nhan dan Viet
Nam, gdp p h i n vao sQ
nghiep hoa binh the gidi
ddn nen, chQa chat ehi
trong may Idi: "Cude ehd'ng
M y , cQu nQde eua nhan
dan ta du phai kinh qua
gian khd hy sinh nhieu hOn
nQa, song nhat d j n h thang
loi hoan toan Dd la mdt
dieu chac chan""* va du
phai hy sinh nhieu cua,
nhieu ngQdi nhQng " T d
qud'c ta nha't djnh se thd'ng
nha't", "ddng bao Nam Bac
nha't dinh sum hgp mdt
nha" Thed NgQdi, thang
ldi dd cua dan tdc ta la
vinh dQ, vl "da anh dung
danh thang 2 de qude to
-la Phap va M y va gdp p h i n
xQng dang vao phong trao giai phdng dan tdc"
Tiep dd Ho Chf M i n h
"cd y djnh den ngay d d " se
di khap hai mien Nam Bac chuc mQng ddng bao va chien sT ca nQde, va thay mat nhan dan Viet Nam "di tham va cam On" be ban qud'c te da "tan tinh ung hd
va giup d d " cudc khang chien eua nhan dan ta
Tuy nhien, la NgQdi sang lap va ren luyen Dang ta, bang dQ c a m eua rieng
m i n h , Hd Chf M i n h tha'u hieu rang, mgi thang Igi eua Cach mang Viet Nam deu gan lien vdi sQ trQdng thanh ngay cang vQng manh cua Dang - ddi tien phong eua giai cap va cua dan tdc Viet Nam, nen da danh nhQng dieu "trQdc het ndi ve Dang" va yeu eau "viee e I n phai lam trQdc tien la ehinh ddn lai Dang" Ghi nhan ngudn sQc manh ndi iQc lam nen sQc manh eua Dang chfnh la sQ doan ket, thd'ng nhat trong D a n g , NgQdi nhan manh: "Cac ddng chf
tQ Trung QOng den cac chi
bd c i n phai giQ gin sQ doan ket nha't trf cua Dang nhU giQ gin con ngQOi cua mat
m l n h " ^ , ddng thdi, yeu c l u
"trong Dang thQc hanh dan chu rdng rai, thQdng xuyen
va nghiem ehinh tQ phe binh va phe b i n h " Theo
NgQdi, dd khdng chi la
nhiem vu trgng yeu, la yeu
c l u bQc thiet eua Dang cam quyen trQdc mdi bQde chuyen eua each mang, ma cdn la each tdt nha't de
"cung CO va phat trien sQ doan ket va thd'ng nha't cua Dang", de Dang trong sach
vQng manh, de "du cdng viee to Idn may, khd khan ma'y chung ta cung nha't djnh thang iQi"
NhQng Idi dan thiet tha, dam chat nhan van trong Di chuc chQa dQng nhQng gia trj tQ tQdng, tinh t h i n cao quy cua cudc ddi Hd Chf
M i n h , tQ cude ddi Ho Chf
M i n h Theo NgQdi, du da cd nhQng ddng gdp nha't djnh, song de that sQ trong sach,
"xQng dang la ngQdi lanh dao, la ngQdi day td that trung thanh cua nhan dan", mdi can bd, dang vien, doan vien va thanh nien phai het Idng tan trung vdi nQde, tan hieu vdi dan, phai tham
n h u I n va nang cao "dao dQc each mang, that sQ c i n kiem liem chfnh, chf cdng vd tQ",
va vQgt len het thay la phai sd'ng vdi nhau cd tinh, cd nghTa, cd "tinh ddng chf thQOng yeu lan nhau" Va cung theo Ho Chf M i n h , de rdi xa nhQng bieu hien eua chu nghTa ca nhan, de lam mQc thQde cho dan, can bg, dang vien nha't djnh phai thQdng xuyen tien hanh tQ phe binh va phe binh, tren
ed sd "tinh ddng chf" thQOng yeu, giup d d lan nhau Dd chfnh la ed ly, ed tinh, chan thanh, thang than, la van hoa Dang, la ban chat tam hdn va dao dQc dan tdc Viet
ma Ho Chf M i n h mong mdi
va gQi lai eho toan Dang, toan quan va toan dan ta Sau nhQng dieu tam huyet ve D a n g , H d Chf
M i n h da nhac den viec cham lo iQc iQdng ke can cua each mang NgQdi danh nhQng ddng thiet tha eho the he tre, khen nggi doan
TAP CHI THOHG TIH DOI NGOAISO
2 0 0 9
Trang 3vien, thanh nien, phu nQ,
thieu nhi, da ddng gdp
cdng sQc cua minh trong sQ
nghiep each mang va yeu
c l u , " D a n g c i n phai cham
lo giao due dao dQc each
mang eho hg, dao tao hg
thanh nhQng ngQdi thQa ke
xay dQng xa hdi ehu nghTa
vQa " h d n g " vQa "chuyen"
TQ tQdng va muc dfch
cudc , ddi hoat ddng each
mang eua Ho Chf M i n h xua't
phat tQ eon ngQdi va cudi
cung trd ve vdi eon ngQdi
Bdi le vay, NgQdi cung chi
rd, khi dat nQde da trai qua
nhQng nam dai chien tranh,
viec han gan nhQng vet
thQOng cua thdi hau chien la
cdng viec day nang ne, phQc
tap nhQng cung rat ve vang,
nen Dang can phai ed ke
hoach that td't de phat trien
kinh te va van hoa, nham
khdng ngQng nang cao ddi
sdng cua nhan dan lao ddng
d midn nui cung nhU mien
xudi NhQng de nghj cua
NgQdi vd mien thue ndng
nghiep 1 nam, de "ddng bao
hi ha, mat da, mat Idng,
them phan khdi, day manh
san xua't"; ve xay dQng lai
thanh phd, lang mac; ve xay
dQng nhQng vQdn hoa, bia
tQdng niem cac Met sT, "de
ddi ddi giao due tinh t h i n
yeu nQde cho nhan dan
ta", thQc sQ thiet thQc, cu
the, day tfnh nhan van
Mot Ho Chf M i n h day
bao dung nhan a i , da danh
tinh thuong yeu eua minh
cho nhQng ngQdi da dung
c a m hy sinh mdt p h i n
xQOng mau eua m i n h ;
nhQng Net sT, cha me vg con
cua thuong b i n h , liet sT;
nhQng chien sT tre, nhQng
phu nQ, nhQn^ thanh nien xung phong , ddng thdi cung quan tam den nhQng eon ngQdi tQng l i m ldi, lac dQdng, hoac la nan nhan eua che do cu Bdi theo NgQdi, du la ai, hg cung mang ddng mau Viet, cung
cd ngudn cdi, nen lay Idng nhan, khoan dung do iQOng, hQdng ve le phai chan chfnh mong mdi "cai tao hg, giup hg trd nen nhQng ngQdi lao ddng iQOng t h i e n " NhQ m d t CQOng ITnh hanh ddng eua mdt Dang trong sach, vQng m a n h , ngang t i m vdi tinh hinh va nhiem vu each mang dQOc giao p h d , nhQng c h i dan cua NgQdi trong Di chuc -khdng mang tfnh ap dat, nhQng v a n dQde toan Dang, toan quan va toan dan ta ddng t a m , ddng Idng thQc hien Ldng yeu nUdc, thQOng d a n , thQgng nhan loai khd dau eua NgQdi trong Di chuc danh lai eho mudn ddi eon chau mai sau the hien sQ quan tam cua NgQdi den ldi fch eua tQng eon ngQdi va Igi fch eua c l cdng ddng Dd cung chfnh
la sQ bieu dat dae sac eua chu nghTa nhan van Ho Chf
M i n h , eua nha van hoa Idn
Ho Chf M i n h , sud't d d i khdng mang danh Igi, ehi khdn ngudi mdt hoai bao:
Dde lap, tQ do cho To qud'c, hanh phuc eho ddng bao
T m h doan kei qud'c te'trong sang
Hd Chf Minh khdng chi
la lanh tu cua nhan dan Viet Nam, NgQdi cdn "la mdt nha each mang trung thanh vdi ehu nghTa qude te vd san
va da ddng gdp to Idn vao sQ doan ket cac nQde xa hdi ehu nghia, vao viec cung ed
va phat trien phong trao cdng san"^ Trong sud't cude ddi hoat ddng each mang eua m i n h , H d Chf M i n h khdng c h i la mot ngQdi cdng san Viet Nam m i u mQc, NgQdi cdn la ngQdi chien sT cdng sSn qude te trong sang, thuy chung, ludn quan tam den sQ phat trien chung cua phong trao cdng san va cdng nhan qudc te
Trong D i c h u c , ve phong trao cdng san qud'c
te, Hd Chf M i n h viet: "La mdt ngQdi sud't ddi phuc vu each mang, tdi cang tQ hao vdi sQ Idn manh cua phong trao cdng san va cdng nhan qud'c te bao nhieu, thT tdi cang dau Idng bay nhieu vl
sQ bat hoa hien nay giQa cac dang anh e m " ' ' NgQdi chien sT cdng san qud'c te
Hd Chf M i n h da ed nhQng
d d n g gdp tfch cQc eho phong trao each mang the gidi, tren nen tang eua ehu nghTa M a c - Lenin va ehu nghTa qud'c te vd san, cd ly,
cd t i n h , het Idng han gan nhQng mau thuan trong phe
xa hdi ehu nghTa (XHCN), han gan md'i bat hoa, mau thuan Xd - Trung va sQ ran nQt trong phong trao cdng san va cdng nhan qud'c te
Do dd, trQdc khi di xa, Hd Chf M i n h da dan lai trong Di chuc va yeu cau mdt nhiem
vu quan trong trong hoat ddng dd'i ngoai eua Dang la phai lam the nao de cung ed
va tang cQdng tinh doan ket qude te, "gdp phan dac iQc vao viee khdi phuc lai khd'i doan ket" quy bau giQa eac
T A P C H I T H O H G TIH DOI HGOAISO T9
Trang 4dang anh em Vdi tinh t h i n
qud'c te vd san cao ca dd,
"Bae Ho cung vdi ban Di
chuc cua NgQdi la thudc ve
ta't ca phong trao cdng san,
cdng nhan va each mang
tren the gidi NgQdi dQOe liet
vao nhQng bac ma than the
va sQ nghiep da vQdt ra ngoai
pham vi bien gidi eua To
qudc mlnh"^
Ngu'di va ban Di chiic tie'p tue
la ngudn cam hii'ng cho hau the
Khiem nhQdng trong vj
the mdt nguyen thu qude gia,
mot Hd Chf M i n h cung rat
gian dj tren cQOng vj mot
lanh tu cua nhan dan Viet
Nam Ung dung va thQ thai,
NgQdi de lai may ddng cud'i
cung trong Di chuc de viet ve
viec rieng eua minh Mdt Hd
Chf Minh sud't ddi yeu thQOng
nhan dan, vd'n gian d j , rat
"sang ma khdng chdi", khi ra
di, tiec nudi Idn nha't eua
NgQdi la "sudt ddi tdi het Idng
het sQc phuc vu To qudc,
phuc vu each mang, phuc vu
nhan dan Nay du phai tQ
biet the gidi nay, tdi khdng ed
dieu gl phai hdi han, ehi tiec
la tiec rang khdng dQOc phuc
vu lau hgn nQa, nhieu hgn
nQa"^ VI vay, NgQdi mong
"chd nen td ehQc linh dinh,
de khdi lang phf thi gid va
tien bae eua nhan dan"
Vdi y nghTa d d , nhQng
dieu Hd Chf M i n h dan lai
trong Di chuc chQa dQng
gia tri tQ tQdng va tinh t h i n ,
ket tinh tQ cudc ddi hoat
ddng each m a n g k h d n g
met mdi cua mdt eon ngQdi
"da trd thanh huyen thoai
ngay tQ khi cdn sd'ng" TQ
tQdng va t i n h c a m dd
khdng c h i mang lai sQ ddi ddi cho mot dan tdc Viet Nam, ma cdn dem lai nidm tin tQdng manh Met va khat vgng vao mdt ngay mai tQOi dep cho ta't e l eac dan tdc yeu chuong tQ do, cdng ly
tren toan the gidi La Idi dan lai day tam huyet cua mot vi lanh tu each mang, mot Cdang ITnh hanh dong cCia Dang va Idi dan khiem nhudng cua ngddi cdng san, " D i chuc cua NgQdi
dac biet cd y nghTa dd'i vdi cac IQC iQdng each mang
va toan the gidi tien bg"^°
D u n g nhQng ngdn tQ gian di nha't de bieu dat cai Idn lao eua tQ tQdng, Di chuc Hd Chf M i n h "la mdt ang van tuyet but" p h i n anh tam hdn mdt nha each mang nhan dao; trf tue, tQ tQdng cua mdt nha hoat
d d n g each m a n g p h i thQdng; Idng vd tQ tuyet dd'i, tinh yeu cua NgQdi dd'i vdi nhan dan, vdi thien nhien
M d i dieu Hd Chf M i n h tran trd, dan lai trong Di chuc deu chQa chan ta'm Idng mdt hien nhan dd'i vdi eon ngQdi, vdi thien nhien, vdi que hUOng da't nQde, phan anh tQ tQdng, tinh c a m , dao dQc va tam hdn mdt ngQdi eon Qu tu eua dan tdc Viet;
hien than t i n h t h a n , tai nang va tam hdn eua ngQdi dan Viet; hien than cua tinh t h i n yeu tQ do tha thiet, binh dj ma vT d a i , dan tdc ma thdi d a i D i chuc cua Bac trQdng tdn cung Ijch sQ, vdi ta't ca nhQng gl NgQdi da l a m , da neu gQgng va de lai, ed ly va cd
t i n h , se sd'ng mai qua cac thdi d a i
Du NgQdi da di xa, song tren cac trang eua ljch sQ, cudc d d i , sQ n g h i e p , tQ tQdng va ta'm gQOng dao dQc cua Hd Chf M i n h v i n se vinh quang chdi Igi MQU
c l u hanh phuc eho het thay mgi con ngQdi, hQdng d i n loai ngQdi di den mdt tQOng lai td't dep hon, NgQdi va ban Di chuc gQi 1ai "tiep tue
la ngudn cam hQng" cho hau the, "de khdng yeu dudi trong dau tranh gianh lay tQOng lai, de khdng dQng lai
d dieu dat dQOc ma ludn ludn tien len phia trQde"^^
Chu t h i c h
^ Xa luan Bao TiT do nhan dan, Budapet, Hung ga rl, ngay 11/9/1969
^ Mi-ghen De-xte-plia-no, hidi
ttiao quoc te ve Ciiu tich Ho Chi Minti, UNESCO va
UBKHXHVN, Nxb KHXH, H.I990, tr.SS
^ M6-ha-met La-ma-ri, Hoi thao
qudc te ve Chu tich Ho Chi Minh, UNESCO va
UBKHXHVN, Nxb.KHXH, H.I990, tr 42
'' Ho Chi Minh, Toan tap, Nxb
CTQG, H, 1996,.T.12,'tr.506
5 Ho Chi Minh, loan tip, Sdd,
T U , tr.506
^ Kim-hu-giong: Hoi thao quo'c
te ve Chu tich Ho Chi Minh, UNESCO va UBKHXHVN,
Nxb.KHXH, H.1990, tr.115
'' Ho Chi Minh, Toan tap, Sdd,
T.12, tr.511
^ l-Liu-Sit- lich, Bao Quyen lai
do, Praha, Tiep Khac, ngay
9/9/1989
9 Ho Chi Minh, Toan tSp, Sdd,
T.12, tr.501
^° l-li-a Set-lich,The gidi ca ngai va thuang tiec Ho Chu tich, T.I3,
Nxb Suthat, H.1971, tr.67
1' Mi-ghen De-xte-pha-no, Hoi
thao quoc te ve Chu tich Ho Chi Minh, UNESCO va UBKHXHVN
Nxb KHXH, H 1990, tr 54
TAP CHI THOHG TIN DOI HGOAISO
2 0 0 9