Phân tích có liên hệ thực tiễn giai đoạn bước đầu xâm nhập thị trường tại một doanh nghiệp Việt Nam trên thịtrường quốc tế?. Trước khi quốc tế hóa Thông thường đối với một doanh nghiệp v
Trang 1BÀI KIỂM TRA SỐ 1
Câu 1 Thiết lập mô hình các giai đoạn quốc tế hóa của doanh nghiệp? Phân tích có liên hệ
thực tiễn giai đoạn bước đầu xâm nhập thị trường tại một doanh nghiệp Việt Nam trên thịtrường quốc tế?
( Trước khi quốc tế hóa) Thông thường đối với một doanh nghiệp vừa và nhỏ, trước khi có cơhội tham gia vào môi trường kinh doanh quốc tế hóa thì trước tiên bản thân những doanhnghiệp này luôn phải tập trung vào thị trường nội địa để tìm kiếm tập khách hàng, định vị sảnphẩm của doanh nghiệp và tạo dựng danh tiếng của doanh nghiệp…Tất nhiên, đối với nhữngdoanh nghiệp lớn: Vinamilk, Viettel…khi có cơ sở, tiền đề để gia nhập môi trường quốc tế hóathì ngay tại thị trường Việt Nam, những doanh nghiệp này họ đã làm rất tốt vai trò “tập trungthị trường nội địa” để khi nhắc đến Vinamilk, người ta nghĩ ngay đến “Thương hiệu sữa số 1Việt Nam” với tập khách hàng tại thị trường nội địa vô cùng rộng lớn: người già, trẻ em, ngườilớn…thậm chí cả những đối tượng khách hàng có đặc điểm nhu cầu khác biệt: Người ăn kiêng,
bà bầu…Sản phẩm của Vinamilk vô cùng đa dạng từ nhóm sản phẩm sữa, sản phẩm kem, sảnphẩm giải khát…và sự thành công nhất của Vinamilk tại thị trường nội địa chính là mạng lướiphân phối rộng khắp từ thành thị, nông thôn, vùng núi…Sản phẩm sữa của Vinamilk được tiếpcận với tất cả đối tượng khách hàng trên khắp mọi miền Tổ quốc mà hiếm có doanh nghiệp
Trang 2nào làm được như vậy Dễ dàng nhận thấy khi bước chân vào mọi cửa hàng tạp hóa, trên gianhàng bày bán sản phẩm sữa, Sữa Vinamilk luôn có mặt Sau khi làm tốt vai trò “ tập trung nộiđịa”, doanh nghiệp có cơ hội gia nhập quốc tế hóa sẽ trải qua ba giai đoạn tiêu biểu sau:
- Giai đoạn 1 Bước đầu xâm nhập
Tồn tại ba đặc điểm mà doanh nghiệp cần lưu ý khi thực hiện giai đoạn 1: Lựa chọn quốcgia xâm nhập; Lựa chọn thời điểm&trình tự xâm nhập; và Lựa chọn phương thức xâmnhập
- Giai đoạn 2 Mở rộng thị trường địa phương
Quá trình mở rộng thị trường địa phương sẽ được tiến hành khi doanh nghiệp khảo sát,nhận thấy những thị trường, quốc gia, vùng miền nào đó có điều kiện thuận lợi để tạo lập
cơ sở sản xuất Trên cơ sở đó, doanh nghiệp sẽ triển khai những chiến lược, phương hướngphát triển, mở rộng kinh doanh tại những thị trường này: Phát triển và giành quyền sở hữucác sản phẩm và nhãn hiệu mới; Phân bổ các chi phí quảng cáo, xúc tiến và phân phối…(Đối với hoạt động Marketing toàn cầu)
- Giai đoạn 3 Hợp lí hóa toàn cầu
Giai đoạn cuối cùng là sự định hướng toàn cầu trong triển khai & thực thi chiến lược Bêncạnh đó hướng tới cải thiện hiệu quả toàn cầu mà không ảnh hưởng tới thị trường địa
phương thông qua một số phương pháp: Cải tiến sự phối hợp MKT – mix giữa các quốc gia
& khu vực để tạo cơ hội hợp lý hóa sản xuất, tạo nguồn cung ứng, quản trị & các chức năngkhác
Trang 3Phân tích có liên hệ thực tiễn giai đoạn bước đầu xâm nhập thị trường tại một doanh
Trang 4nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế
Giai đoạn bước đầu xâm nhập thị trường của Tập đoàn quân đội Viettel
1 Lựa chọn quốc gia xâm nhập
Để lựa chọn quốc gia xâm nhập thì doanh nghiệp cần phải phân tích môi trường vĩ mô vàmôi trường ngành của thị trường, quốc gia đó
a Phân tích môi trường vĩ mô
Môi trường vĩ mô là môi trường bên ngoài doanh nghiệp, bao gồm các yếu tố: Kinh tế;Chính trị; Văn hóa-xã hội; Công nghệ Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô thường chỉ tácđộng một chiều đến doanh nghiệp, tức những yếu tố này mang tính khách quan, thuộc về tựnhiên, xã hội, và doanh nghiệp rất khó để điều chỉnh chúng theo định hướng chiến lượcphát triển của mình, doanh nghiệp chỉ có thể thuận theo những yếu tố này để điều chỉnhchính mình sao cho phù hợp nhất
Bước chân đầu tiên của Viettel ra thế giới trong chiến dịch quốc tế hóa toàn cầu chính làCampuchia vào 6/2006 Tại sao Viettel lại chọn Campuchia là thị trưởng đầu tiên để triểnkhai chiến dịch quốc tế hóa?
- L ực lượ ng kinh t ế : Thu nhập bình quân đầu người; tốc độ tăng trưởng kinh tế; Lãi suất
cho vay; Tỉ giá hối đoái; Hiệp định tự do thương mại; hệ thống CSHT giao thông, nănglượng( điện…), thuế TNDN, thủ tục xuất nhập khẩu…
+ Campuchia có nền kinh tế vĩ mô, hệ thống tài chính khá ổn định Quốc gia này đãđứng ngoài vòng suy thoái toàn cầu, chưa trải qua một cuộc suy thoái kinh tế nào trong
hơn 25 năm qua Khác với một số nước láng giềng, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á
và suy thoái toàn cầu hầu như không tác động đến tăng trưởng kinh tế của Campuchia.Kinh tế vẫn tăng trưởng ổn định ở mức khoảng 7% mỗi năm trong 20 năm trở lại đây;Tốc độ đô thị hóa ở Campuchia cũng đáng lưu ý (Theo Baoquocte) Theo Thủ tướngHun Sen, từ năm 2000 đến 2006, kinh tế Campuchia đạt mức tăng trưởng GDP trungbình 9,6%/năm Đặc biệt 3 năm gần đây, Campuchia đạt mức tăng trưởng kinh tế caochưa từng thấy với mức 11,4%/năm, trong đó năm 2005, GDP tăng 13,4% Dự báo,năm 2007, kinh tế Campuchia sẽ tăng trưởng khoảng 9%
Trang 5+ Quan hệ Việt Nam-Campuchia đang phát triển về mọi mặt theo hướng “ Láng giềngtốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” Đây là nền tảngquan trọng và bền vững giúp doanh nghiệp hai nước tận dụng các cơ hội tăng cườngđầu tư và thúc đẩy thương mại Doanh nghiệp Việt Nam, hay Viettel cũng có nhiều lợithế hơn khi đầu tư vào Campuchia thay vì Thái Lan, Trung Quốc bởi vị trí địa lí gần,vận chuyển hàng hóa, giao thông thuận tiện theo nhiều đường: đường bộ, đường
biển…Hơn thế, Việt Nam và Campuchia còn kí kết nhiều hiệp định thương mại tạothuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư dài hạn: Hiệp định Thương mại mới( 1998); Hiệpđịnh về Hợp tác kinh tế thương mại( 1994); Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư(2001); Hiệp định về quá cảnh hàng hóa(1994)
+ Hơn thế khi đầu tư vào Campuchia, Viettel có thể nhận được các ưu đãi về thuế khiCampuchia hiện nay còn được nhận các ưu đãi từ GPS về ưu đãi thương mại tối huệquốc ( MFN) từ hơn 40 quốc gia trong khu vực Đông Nam Á và trê toàn thế giới
+ Tuy nhiên, thị trường Campuchia vẫn là thị trường tồn tại một số rủi ro đối với Viettelkhi đặt chân tại đây: Hệ thống CSHT, đặc biệt là mạng lưới điện ở Campuchia còn yếu
Trang 6kém( mạng lưới điện chưa trải khắp cả nước), điều này gây khó khăn cho Viettel khiduy trì các trạm BTS…
Cơ cấu nền kinh tế của Campuchia mang tính ổn định và có tiềm năng phát triểntrong tương lai
- Chính tr ị : Cơ cấu chính trị có ổn định hay không…
+ Thể chế chính trị của Campuchia là dân chủ đa đảng dưới chế độ quân chủ lập hiến Tuynhiên, tình hình chính trị tại Campuchia được đánh giá là khá ổn định khi hạn chế xảy racác cuộc biểu tình, đình công… như một số quốc gia khác: Thái Lan, Myanmar…
+ Trước đây Campuchia đã chìm trong các cuộc chiến tranh đậm máu và có nguy cơ bị diệtchủng bởi chế độ Khmer Đỏ, nhưng nhờ sự giúp đỡ của quân tình nguyện Việt Nam,
Campuchia đã thoát khỏi chế độ này Đây cũng có thể coi là nguyên nhân chủ quan, mộtphần nào đó khiến người dân Campuchia có cảm tình, có thiện cảm với người Việt Namnói chung và các doanh nghiệp Việt Nam khi đầu tư vào thị trường này nói riêng
Cơ cấu chính trị ổn định là một điểm sáng khi Viettel quyết định đầu tư vào
Campuchia bởi khi hoạt động trên thị trường có nhiều biến động chính trị, doanhnghiệp sẽ gặp nhiều rủi ro: Phá hỏng CSHT; chi phí cao…
- Văn hóa -xã h ộ i : tôn giáo chủ đạo, tương đồng văn hóa, …
+ Campuchia là một quốc gia láng giềng của Việt Nam, thuộc khu vực Đông Nam Á nên ítnhiều có sự tương đồng văn hóa, tôn giáo với Việt Nam Tôn giáo chính ở Campuchia làPhật Giáo( 97% dân số) Quy mô dân số có sự tương đồng với Việt Nam với cơ cấu dân sốtrẻ có nhu cầu sử dụng điện thoại nói chung và dịch vụ mạng viễn thông nói riêng cao( 15-
60 tuổi) chiếm 65% dân số
+ Người tiêu dùng có thói quen và ưa chuộng sử dụng nhiều mạng thuê bao nên Viettel có
cơ hội khi cạnh trạnh trực tiếp với các đối thủ sẵn có tại thị trường Campuchia
+ Văn hóa tiêu dùng của người Campuchia khá cởi mở, miễn sao thuận tiện, nên các xuhướng mới rất dễ được chấp nhận
+ Hiện nay nhân sự Campuchia sử dụng tiếng Anh tốt, thậm chí có thể nói tiếng Việt,nhưng việc tuyển dụng và đào tạo tương đối mất thời gian, trung bình là 6 tháng Xu hướng
Trang 7này đang dần dần được thay đổi nhờ vào lực lượng nhân sự là các học sinh Campuchia duhọc tại Việt Nam Nếu xu hướng này phát triển theo hướng tích cực, vấn đề nhân sự bấtđồng ngôn ngữ mà Viettel đắn đo khi bước chân vào Campuchia sẽ được giải quyết ổnthỏa.
b Phân tích môi trường ngành
Môi trường ngành là bao gồm các yếu tố: đối thủ cạnh tranh, khách hàng, nhà cung
cấp, Các yếu tố thuộc môi trường ngành có tác động hai chiều tới doanh nghiệp
- Đố i th ủ c ạ nh tranh
+ Những tập đoàn viễn thông đang hoạt động tại Campuchia chủ yếu đến từ nước ngoài:Thụy Điển, Thái Lan, NaUy( Cellcard (thuộc Mobitel của Tập đoàn Royal), Hello …), họvừa có kinh nghiệm cũng như tiềm lực tài chính để cạnh tranh Ví dụ như cuộc chiến tranh
về giá cước, Viettel Campuchia chỉ dẫn đầu khi mới tham gia thị trường, nhưng các đối thủ
có mặt lâu năm tại Campuchia với lợi thế về cơ sở hạ tầng có sẵn đã khấu hao hết, sẵn sànggiảm giá để giành thị phần Hay những doanh nghiệp mới tham gia thị trường như Beeline,với tiềm lực công ty mẹ Vimplecom hùng mạnh ở Nga săn sàng chấp nhận lỗ thời gian đầu
Trang 8để giành thị phần Họ chịu chi cho các hoạt động quảng bá truyền thông, thậm chí cùng với
Trang 9vị trí công việc như nhau mà lương nhân viên tại Beeline cao hơn 1,5 lần so với Viettel…
Đối thủ cạnh tranh mang đến những trở ngại nhất định cho Viettel khi mà doanhnghiệp cần đưa ra những chiến lược kinh doanh phù hợp để tiếp cận khách hàng vàhướng họ sang sử dụng dịch vụ của mình
- Khách hàng
+ Viettel Cambodia Pte hướng tới phục vụ mọi đối tượng khách hàng không phân biệtngười giàu, người nghèo, thành thị hay nông thôn đều có thể dùng điện thoại di động đểliên lạc, học tập, nâng cao trí thức, giải trí… Khách hàng của Viettel luôn được coi là tậpkhách hàng đa dạng nhất, với đặc điểm là những người có nhu cầu sử dụng mạng viễnthông và các dịch vụ đi kèm: gói cước rẻ…
+ Khách hàng phổ biến ở độ tuổi 18-60 tuổi Tuy nhiên, khách hàng là những người rấtnhạy cảm và khó tính Vì thế ngoài việc cung cấp 1 mạng điện thoại có chất lượng tốt, thìcông việc chăm sóc khách hàng cũng rất quan trọng
+ Trước khi Viettel bước chân vào thị trường Campuchia, thị trường viễn thông Campuchia
đã có tới 9 nhà mạng, với 6,3 triệu thuê bao trên tổng số khoảng 16 triệu dân
Số lượng thuê bao, độ phủ sóng của các thuê bao là còn quá nhỏ so với tổng dân cư.Điều này tạo ra một thị trường đầy tiềm năng cho Viettel
- Nhà cung c ấ p
+ Hiện nay có rất nhiều các công ty cung cấp các trang thiết bị, phần mềm viễn thông cảtrong nước và nước ngoài Ví dụ như về cung cấp hệ thống IN, có các nhà cung cấp nhưALCATEL, Huawei, ZTE…về tổng đài có Huawei, Ericsson, Alcatel; Về cung cấp máychủ có các hãng như Sun, Dell, HP, IDM… Về phần mềm có FPT, Telsoft,Ultiba,
Reedness, Elcom…Từ đó có thể thấy, số lượng nhà cung cấp các trang thiết bị, phần mềmviễn thông rất phong phú Nhờ đó, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thông tin di động
sẽ có nhiều cơ hội để lựa chọn nhà cung cấp tốt nhất cho mình, và sức ép từ phía các nhàcung cấp sẽ giảm
+ Đối với Viettel, Các đối tác nhà cung cấp tài chính: BIDV, VinaConex, MHB, EVN; Nhà
Trang 10cung cấp nguyên vật liệu, sản phẩm: AT&T( Hoa Kỳ), ZTE, BlackBerry Nokia
Siemens…Đây là những đối tác doanh nghiệp có quy mô lớn và được xác định sẽ hợp tácbền vững với Viettel nên sức ép từ nhà cung cấp với Viettel đã được giảm thiểu đáng kể
2 Lựa chọn thời điểm&trình tự xâm nhập
Cuối năm 2006, Tổng công ty Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức “đặt chân” vào thịtrường Campuchia, trở thành doanh nghiệp viễn thông đầu tiên đầu tư trực tiếp ra nướcngoài Vào thời điểm này, Việt Nam đang trong quá trình đàm phán gia nhập WTO vớinhiều tiến triển khả quan Việc Viettel đặt được chân vào thị trường Campuchia - một quốcgia có thị trường viễn thông cạnh tranh cao, chính là cơ hội tuyệt vời để doanh nghiệp này
cọ xát, đúc rút kinh nghiệm cạnh tranh quốc tế Và như thế, bước đột phá khiến nhiềungười “không hiểu vì sao” đó của Viettel đã như mũi tên trúng hai đích: mở ra một thịtrường mới đầy tiềm năng và thu hái được những kinh nghiệm từ cạnh tranh quốc tế
2006 là năm đầu tiên mà Viettel tấn công thị trường nước ngoài, cụ thể là Campuchia Tiếptheo sau đó, vào những năm tiếp theo, Viettel tiếp tục đầu tư vào Lào, Myanmar,
Peru…Quy trình được triển khai từ thị trường Châu Á( Campuchia, Lào, Đông Timor và
Trang 11Myanmar) rồi sang thị trường Châu Phi ( Mozambique, Cameroon, Burundi và Tanzania)
Trang 12và Mỹ Latinh( Haiti và Peru.)
Trình tự xâm nhập lần lượt
3 Lựa chọn phương thức xâm nhập
Sau khi tiến hành nghiên cứu thị trường Campuchia cùng với sự cân đo nguồn lực hiện cócủa mình, Viettel quyết định đầu tư trực tiếp với phương án 100% vốn( Số vốn 1 triệu USDvới riêng 446.000 USD đã là thiết bị) Vào năm 2007, Viettel được Chính phủ Campuchiacấp phép viễn thông sau hơn một năm xây dựng mạng lưới nên phương thức xâm nhập nàyđược coi là phương thức chi nhánh( Viettel Cambodia Pte là công ty 100% vốn nước ngoàitại Campuchia Đây là công ty con của Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) – trụ sởViệt Nam)
- Ưu điểm: Với công ty cạnh tranh về công nghệ, kĩ thuật, việc thành lập doanh nghiệpvới 100% vốn nước ngoài là phương thức thâm nhập thị trường tốt nhất để giảm thiểurủi ro về kiểm soát, giám sát Hơn thế, Viettel có thể chủ động triển khai các chiến lượckinh doanh ở các thị trường khác nhau, do đó thực hiện lợi thế quy mô, hỗ trợ cạnhtranh giữa các thị trường
- Nhược điểm: Là phương thức gây tốn kém nhất bởi công ty phải đầu từ 100% vốn từtrang thiết bị, CSHT Ngoài ra, nếu xảy ra các biến động về chính trị, công ty mẹ phảichịu toàn bộ trách nhiệm đối với công ty con
Tại Campuchia, Viettel thực hiện chiến lược “hạ tầng đi trước, kinh doanh theo sau” và
“lấy nông thôn vây thành thị” (từng thành công vang dội ở Việt Nam) và sau này cũng ápdụng thành công ở nhiều thị trường quốc tế
Câu 2 Trình bày khái niệm rào cản và phân loại rào cản trong thương mại quốc tế? Phân
tích có liên hệ thực tiễn các rào cản mà một doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang gặpphải, từ đó đề xuất các giải pháp để giúp doanh nghiệp vượt qua rào cản và hướng tới xuấtkhẩu bền vững?
Bài
làm
1 Khái niệm rào cản
“Rào cản thương mại quốc tế” hay “Hàng rào thương mại” là khái niệm được dùng để chỉ
Trang 13các chính sách, các quy định của một quốc gia, một khu vực hay một khối kinh tế điềuchỉnh các hoạt động thương mại của quốc gia, khu vực hay khối kinh tế đó với phần còn lạicủa thế giới mà các biện pháp đó là nhằm mục đích cản trở và hạn chế việc nhập khẩu hànghoá Rào cản thương mại quốc tế rất đa dạng, phức tạp và được quy định bởi cả hệ thốngpháp luật quốc tế cũng như luật pháp của từng quốc gia, được sử dụng không giống nhau ởcác quốc gia và vùng lãnh thổ.
2 Phân loại rào cản trong thương mại quốc tế
Có rất nhiều loại rào cản trong thương mại quốc tế, tuy nhiên có thể chia các loại rào cản
đó theo hai nhóm: Rào cản thuế quan và rào cản phi thuế quan
Rào cản thuế quan Rào cản phi thuế quan
1 Định nghĩa Thuế quan là rào cản phổ biến nhất Là rào cản không dùng thuế
trong thương mại quốc tế, đánh vào quan mà sử dụng các biện hàng hóa khi di chuyển qua cửa pháp hành chính hoặc biện khẩu của một
quốc gia Thuế quan pháp kĩ thuật để phân biệt