Bài luận tư tưởng hồ chí minh về xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất

Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam rõ ràng là một nhân tố thắng lợi của cách mạng, là vũ khí chính trị không thể thiếu để nhân dân ta phát huy sức mạnh tổng hợp của mình trong cuộc đấu

Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam rõ ràng là một nhân tố thắng lợi của cách mạng, là vũ khí chính trị không thể thiếu để nhân dân ta phát huy sức mạnh tổng hợp của mình trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành lại độc lập tự do -

và xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc Như Đả- ng ta và Chủ t ch H Chí Minh ị ồ

đã khẳng định: Đại đoàn kết trong Mặt trận dân t c thộ ống nhất là một trong những nhân t quyố ết định th ng l i c a cách m ng Viắ ợ ủ ạ ệt Nam Chính vì những lí do trên, nhóm chúng em đã lựa chọn đề tài của mình là tư tưởng Hồ Chí Minh về xây d ng ựMặt tr n Dân t c Thậ ộ ống nhất

2 Mục đích – nhiệm v nghiên c u ụ ứ

Nghiên c u vứ ề tư tưởng H Chí Minh trong xây d ng M t tr n Dân t c Th ng ồ ự ặ ậ ộ ốnhất, v b n chề ả ất cũng như những nguyên t c xây d ng và hoắ ự ạt động c a tủ ổ chức Mặt tr n Dân t c Thậ ộ ống nhất

Để đạt được mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ của đề tài đi vào các vấn đề sau đây:

3 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu trên cơ sở thế giới quan, phương pháp luận khoa học c a chủ ủ nghĩa Mác - Lênin và bản thân các quan điểm có giá trị phương pháp lu n c a H Chí ậ ủ ồMinh

Phương pháp cụ thể: vận dụng phương pháp lịch sử và phương pháp lôgich, các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chi u, v.v ế

4 Ý nghĩa đề tài

Đề tài “Tư tưởng H Chí Minh v xây d ng M t tr n dân tồ ề ự ặ ậ ộcthống nhất” cho chúng ta cái nhìn t ng th và sâu sổ ể ắc hơn về ự đóng góp quan trọng của M t tr n s ặ ậtrong s nghi p u tranh ự ệ đấ giành độ ậc l p dân tộc, cũng như trong xây d ng và b o v ự ả ệ

tình, trí tuệ và tài năng cống hiến cho sự chấn hưng đất nước, thực hiện lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu:

“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết

Thành công, thành công, đại thành công!”

II NỘI DUNG

1 Tính t t y ấ ếu xây dựng M t tr n dân tặ ậ ộc th ng nh t ố ấ

Trước Hồ Chí Minh, các nhà sáng l p chậ ủ nghĩa Mác – Lênin chưa đề ập đế c n vấn đề đại đoàn kết dân tộc Do đặc điểm của thời đại mình, C.Mác và Ăngghen mới chỉ kêu gọi đoàn kết giai c p vô s n toàn thấ ả ế giới và th c hiự ện liên minh công nông trong đấu tranh lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa Tới V.I.Lênin, trong điều kiện ch ủnghĩa tư ản đã chuyể b n sang chủ nghĩa đế quốc, ách áp bức giai cấp và dân tộc đã diễn ra trên phạm vi toàn cầu, tư tưởng liên minh công nông của C.Mác được V.I.Lênin và Qu c t C ng s n m r ng ra trên quy mô toàn th gi i v i kh u hi u ố ế ộ ả ở ộ ế ớ ớ ẩ ệnổi tiếng: “Vô sả ấ ả các nướn t t c c và các dân t c bộ ị áp bức đoàn kế ại”t l Song, do chưa đánh giá đầy đủ ấn đề v dân tộc, tư tưởng về đoàn kết dân tộc trong M t tr n ặ ậdân t c thộ ống nhất vẫn chưa được V.I.Lênin và Qu c t C ng số ế ộ ản đặt ra

Thực tiễn cách m ng Vi t Nam ạ ệ đã chứng minh tính b c thi t c n ph i có mứ ế ầ ả ột Mặt tr n dân t c th ng nhậ ộ ố ất để lãnh đạo khối đại đoàn kết toàn dân tộc ừ T khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, phong trào yêu nước đã dấy lên h t s c m nh m Liên ế ứ ạ ẽtiếp n ra các cu c n i d y kh p m i miổ ộ ổ ậ ắ ọ ền đất nước, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, các bậc sĩ phu, kể ả c m t bộ ộ phận quan l i phong ki n Các phong trào ạ ếCần Vương, khởi nghĩa Yên Thế, các phong trào Duy Tân, Đông Du, khởi nghĩa Yên Bái và hàng ch c cuụ ộc đấu tranh khác n a, mữ ặc dù đã diễn ra vô cùng anh dũng, với tinh thần “người trước ngã, người sau đứng dậy”, nhưng rốt cuộc đều bị thực dân Pháp dìm trong bi n máu ể Như vậy, toàn dân t c chộ ỉ trở thành lực lượng to lớn, có sức mạnh vô địch trong đấu tranh b o v và xây d ng Tả ệ ự ổ quốc khi được tập hợp, tổ chức lại thành m t kh i v ng chộ ố ữ ắc, được giác ng v m c tiêu chiộ ề ụ ến đấu chung và hoạt động theo một đường lối chính trị đúng đắn ếu không được như vậy Nthì quần chúng nhân dân dù có đông tới hàng triệu, hàng trăm triệu con người cũng chỉ là m t sộ ố đông không có sức mạnh

Hồ Chí Minh sinh ra trong m t dân t c có truy n thộ ộ ề ống đấu tranh kiên cường vì

độc lập, t chủ nên đã nhìn thấy sức mạnh của chủ nghĩa dân tộự c, nguồn động l c to ựlớn của nhân dân Việt Nam trong dựng nước và giữ nước Nhưng trong tư tưởng H ồChí Minh, đại đoàn kết dân tộc không chỉ dừng lại ở quan niệm, nh ng lở ữ ời kêu gọi, hiệu triệu mà ph i tr thành m t chiả ở ộ ến lược cách m ng, ph i tr thành kh u hiạ ả ở ẩ ệu hành động của toàn Đảng, toàn dân tộc Nó phải biến thành s c m nh v t ch t, tr ứ ạ ậ ấ ở

thành lực lượng v t ch t có tậ ấ ổ chức T chức đó chính là Mặt trận dân tộc thống ổnhất

M t tr n dân t c th ng nhặ ậ ộ ố ất là nơi quy tụ mọi tổ chức và cá nhân yêu nước, nơi tập h p mợ ọi con dân nước Vi t, không chệ ỉ ở trong nước mà còn bao gồm c nh ng ả ữngười Việt Nam định cư ở nước ngoài Dù ở bất cứ phương trời nào nếu tấm lòng vẫn hướng về quê hương đất nước, vể Tổ quốc Việt Nam, đều được coi là thành viên của M t trặ ận

2 Những quan điểm ch ỉ đạ o trong vi ệc xây d ng M t tr n dân tự ặ ậ ộc

thống nh t ấ

a Dựng nước và giữ nước là sự nghi p cệ ủa toàn dân

Tư tưởng Hồ Chí Minh v M t tr n Dân t c Th ng nh t b t ngu n tề ặ ậ ộ ố ấ ắ ồ ừ quan điểm nhất quán của Người về vai trò quyết định của quần chúng trong l ch s , coi cách ị ửmạng là sự nghiệp c a quủ ần chúng, Đảng ch có th hoàn thành s m nh l ch s cỉ ể ứ ệ ị ử ủa mình nếu bi t tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân trong M t tr n Dân t c Th ng ế ặ ậ ộ ốnhất r ng rãi chộ ống kẻ thù chung và xây dựng đất nước

Trong tác phẩm "Đường kách mệnh", đồng chí Nguy n ái Quễ ốc đã nói: Kách mệnh là vi c chung c a dân chúng, ch không ph i là vi c c a mệ ủ ứ ả ệ ủ ột hai người Trong

"Tuyên ngôn của Đảng c ng sộ ản", Mác và Ǎngghen chỉ rõ: " Những người cộng sản phấn đấu cho sự đoàn kết và liên h p cợ ủa các đảng dân chủ ở ấ ả các nướ t t c c" Lênin còn cho r ng ch m t mình giai c p vô s n ti n hành cuằ ỉ ộ ấ ả ế ộc đấu tranh m t cách ộđơn độc "thì đó không những là một điều d i d t, mà còn là m t t i ác n a" ạ ộ ộ ộ ữQuan điểm cơ bản trên đã được thể hiện trong thực tiễn đấu tranh giành và gi ữchính quyền trước đây, cũng như trong sự nghi p xây d ng và b o v Tệ ự ả ệ ổ quốc hi n ệnay M t tr n dân t c th ng nhặ ậ ộ ố ất là sự thực hiện b ng tổ chức việc tập hợp và phát ằhuy s c mứ ạnh toàn dân trong s nghiự ệp chung: gi i phóng dân t c và xây dả ộ ựng đất nước Từ ngày thành lập, Đảng ta đã coi Mặt tr n dân t c th ng nh t là vậ ộ ố ấ ấn đề có ý nghĩa chiến lược, và đã phê phán mọi biểu hi n coi nh công tác m t tr n, hệ ẹ ặ ậ ạ thấp vai trò c a quủ ần chúng, coi thường nhân tố dân tộc trong cách m ng ạ Chủ ị t ch H ồChí Minh đã nói: công tác mặt trận là m t công tác r t quan tr ng trong toàn b công ộ ấ ọ ộtác cách mạng

Quá trình phát tri n c a cách m ng, tuy ph i tr i qua nhể ủ ạ ả ả ững bước thăng trầm, song quan điểm đó luôn luôn nhất quán Từ Hội Phản đế Đồng minh, Mặt trận Dân chủ Đông Dương, Mặt trận Phản đế Đông Dương, Mặt trận thống nhất chống phát xít đến Mặt trận Vi t Minh, M t tr n Liên vi t, M t tr n Dân t c Gi i phóng mi n ệ ặ ậ ệ ặ ậ ộ ả ềNam Vi t Nam, Liên minh các lệ ực lượng dân t c, dân ch , hoà bình Vi t Nam, Mộ ủ ệ ặt trận Tổ quốc Việt Nam t t c nh ng th nghi m v lý lu n và thấ ả ữ ử ệ ề ậ ực tiễn các phong trào M t trặ ận đã đi đến khẳng định những quan điểm đúng đắn của H Chí Minh v ồ ềMặt tr n Dân t c Thậ ộ ống nhất Việt Nam

Để hình thành được mặt trận, tập hợp được hết thảy các lực lượng cách m ng và ạtiến b trong m i thộ ỗ ời k cách m ng, thỳ ạ ực hiên theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng

đã đề ra những chủ trương, chính sách thích hợp nhằm đoàn kết toàn dân, phấn đấu cho m t m c tiêu nhộ ụ ất định xem đó là chương trình hành động th ng nh t c a t t c ố ấ ủ ấ ảcác giai cấp, các đảng phái, các lực lượng tham gia M t tr n dân t c th ng nh t Th ặ ậ ộ ố ấ ểhiện tính chất quần chúng rộng rãi trong công tác m t trặ ận, Đảng còn linh ho t trong ạviệc lựa chọn các hình th c và tên g i cứ ọ ủa mặt trận, phù h p v i hoàn c nh cợ ớ ả ụ thể và mục tiêu, nhi m v t ng th i k cách m ng ệ ụ ừ ờ ỳ ạ

b Đoàn kết dân tộc - nguồn sức mạnh c a cách mủ ạng

Một trong nh ng nhân t quyữ ố ết định thắng lợi c a cách m ng Vi t Nam chính là ủ ạ ệxây dựng được khối đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở liên minh công nông

Dân tộc ta đã phải trải qua bốn nghìn nǎm lịch sử dựng nước và giữ nước Quá trình lịch sử ấy đã hun đúc nên truyền thống yêu nước, đoàn kết, bất khuất của dân tộc Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Sự đồng tâm của đồng bào ta đúc thành bức tường đồng xung quanh Tổ quốc Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm vào bức tường đó, chúng cũng phải thất bại"

Hội nghị Trung ương Đảng lần th tám khoá I (tháng 5-ứ 1941), dướ ự lãnh đại s o trực tiếp của đồng chí Hồ Chí Minh đã chủ trương tạm gác kh u hi u tẩ ệ ịch thu ru ng ộ

đất của địa chủ, thành l p M t tr n Viậ ặ ậ ệt Minh để ở ộ m r ng khối đoàn kết dân t c, t p ộ ậtrung mũi nhọn đấu tranh vào nhi m vệ ụ chống đế quốc, giành độc lập dân tộc Dưới ngọn cờ đại đoàn kế ủt c a M t tr n Viặ ậ ệt Minh, nhân dân ta đã dấy lên m t cao trào ộkháng Nh t cậ ứu nước sôi nổi và đều kh p, n m v ng thắ ắ ữ ời cơ đưa Cách mạng Tháng Tám 1945 đến thắng lợi

Trong l ch s cách mị ử ạng, nhân dân ta còn đoàn kết với nhân dân các dân t c Lào ộ

và Campuchia anh em, hình thành M t trặ ận đoàn kết ba nước, các lực lượng hoà bình, ti n b trên th gi i, k c nhân dân ti n b Mế ộ ế ớ ể ả ế ộ ỹ, ủng h s nghi p ch ng Mộ ự ệ ố ỹ, cứu nước của nhân dân ta Trong cu c kháng chiộ ến chống M cỹ ứu nước đã hình thành trên th c t ba t ng m t tr n: ự ế ầ ặ ậ ở trong nước, trên bán đảo Đông Dương và trên thế giới, đoàn k t m i lế ọ ực lượng có thể đoàn kết, tranh th m i lủ ọ ực lượng có th ểtranh thủ để lên án và cô lập đế quốc Mỹ xâm lược

Hơn 60 nǎm qua, nhân dân ta đã tiến hành m t cuộ ộc đấu tranh lâu dài ch ng lố ại những đế quốc th c dân lự ớn mạnh, đã vượt qua biết bao khó khăn, khổ ực, đổ c biết bao xương máu để đưa cách mạng đến thắng lợi v vang cu i cùng M t trong ẻ ố ộnhững nguyên nhân th ng lắ ợi là Đảng ta luôn chǎm lo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân trong M t tr n dân t c thặ ậ ộ ống nhất theo lời d y cạ ủa Chủ t ch H Chí Minh ị ồ :

"Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết

Thành công, thành công, đại thành công"

Dựa trên tư tưởng nh t quán c a Ch tấ ủ ủ ịch Hồ Chí Minh đảng ta đã xây dựng nên một khối đại đoàn kết vững bền rộng kh p, chính nhắ ững điều này đã góp phần to lớn trong th ng lắ ợi c a toàn dân tủ ộc không chỉ trong đấu tranh giành độc lập mà còn trong xây d ng và b o v Tự ả ệ ổ quốc

3 Nguyên tắc cơ bản v xây d ng và hoề ự ạt động c a M t tr n dân tủ ặ ậ ộc

Hồ Chí Minh viết: “Lực lượng chủ yếu trong khối đoàn kết dân tộc là công nông, cho nên liên minh công nông là n n t ng c a M t tr n dân t c th ng nhề ả ủ ặ ậ ộ ố ất” Người chỉ rõ r ng, sằ ở dĩ phải lấy liên minh công nông làm n n t ng – ề ả “Vì họ là người tr c tiếp sản xuất tất cả mọi tài phú làm cho xã h i s ng Vì hự ộ ố ọ đông hơn hết,

mà cũng bị áp bức boc lột nặng nề hơn hết Vì chí khí cách m ng c a hạ ủ ọ chắc chắn, bền bỉ hơn của mọi tầng lớp khác”

Chủ t ch H Chí Minh coi liên minh công nônị ồ g “là nền”, “là gốc” của đại đoàn kết và chỉ rõ “nó cũng như cái nền của nhà, g c cố ủa cây Nhưng đã có nền v ng, gữ ốc tốt, còn phải đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác” Vai trò, vị trí, m i quan h giố ệ ữa công nông v i các t ng l p nhân dân khác trong m t tr n chớ ầ ớ ặ ậ ống đế quốc cũng đã được Ch thị ngày 18-11-1930 xác định: “Cuộỉ c cách mạng tư sản dân quyền ở Đông Dương mà không tổ chức được toàn dân lại thành một lực lượng thật đông, thật kín thì cu c cách mộ ạng cũng khó thành công”.Giải thích khái niệm đông, Chỉ thị nêu rõ

đó là “toàn dân cùng đứng trong một mặt trận chống đế quốc và tụi phong kiến làm tay sai phản động”; còn khái niệm kín “là đặt để công nông trong bức thành dân tộc phản đế bao la”

Người căn dặn, trong khi nh n m nh vai trò nòng c t c a liên minh công nông, ấ ạ ố ủcần ch ng lố ại khuynh hướng ch coi tr ng c ng cỉ ọ ủ ố khối liên minh công nông mà không th y vai trò và s c n thi t ph i m rấ ự ầ ế ả ở ộng đoàn kết với các tầng lớp khác, nhất

là v i t ng l p trí th c Làm cách m ng ph i có tri th c và t ng l p tri th c r t quan ớ ầ ớ ứ ạ ả ứ ầ ớ ứ ấtrọng đối với cách mạng Người nói: “trong sự nghi p cách m ng, trong s nghi p ệ ạ ự ệxây d ng xã h i chự ộ ủ nghĩa, lao động trí óc có một vai trò quan tr ng và v vang; và ọ ẻcông, nông, trí cần đoàn kết chặt chẽ thành một khối”

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Mặt trận dân tộc thống nhất và liên minh công – nông luôn được Người xem xét trong m i quan hố ệ biện ch ng gi a dân t c và giai ứ ữ ộcấp M t tr n dân t c th ng nh t càng r ng rãi, s c mặ ậ ộ ố ấ ộ ứ ạnh c a khủ ối liên minh công –nông trí th– ức càng được tăng cường; ngượ ạc l i, liên minh công nông trí th– – ức càng được tăng cường, Mặt trận dân t c th ng nh t càng v ng chộ ố ấ ữ ắc, càng có sức mạnh mà không có một kẻ thù nào có thể phá nổi Gi i quy t m i quan h gi a dân ả ế ố ệ ữtộc v i giai c p trong M t tr n Dân t c Th ng nh t là m t sáng t o c a Ch t ch H ớ ấ ặ ậ ộ ố ấ ộ ạ ủ ủ ị ồChí Minh khi v n d ng h c thuy t Mác - Lênin v giai cậ ụ ọ ế ề ấp và đấu tranh giai c p, v ấ ề

sứ mệnh l ch s c a giai c p công nhân vào hoàn c nh cị ử ủ ấ ả ụ thể nước ta Trong tác

phẩm “Đường cách mệnh”, Người đã chỉ rõ: Công nông là gốc của cách mệnh, tiếp theo đó, tư tưởng này được khẳng định trong Chính cương vắn tắt, Sách lược v n tắ ắt

và còn được bổ sung: học trò, nhà buôn cũng là lực lượng cách mạng và Đảng phải tập hợp được đông đảo công nông, tiểu tư sản, trí thức, trung nông và c bả ộ phận tư sản, địa chủ tiến bộ Người chỉ ra r ng: liên minh công nông là n n t ng cằ ề ả ủa M t trặ ận Dân t c Th ng nhộ ố ất, đồng thời Người cũng chỉ rõ M t trặ ận còn là nơi thể hiện sức mạnh của dân tộc, bao gồm mọi người Vi t Nam th c sệ ự ự yêu nước, ti n b Vế ộ ới quan điểm đó, Hồ Chí Minh đã đặ ấn đềt v giai cấp (liên minh công nông) trong lòng dân t c (M t tr n Dân t c Thộ ặ ậ ộ ống nhất) Các giai cấp nằm trong M t tr n Dân tặ ậ ộc Thống nhất là nằm trong liên minh giai c p, liên minh v i các t ng lấ ớ ầ ớp yêu nước khác, không phải đấu tranh để ật đổ l , tiêu di t, lo i tr giai c p, mà là t o thành lệ ạ ừ ấ ạ ực lượng th ng nh t c a c dân tố ấ ủ ả ộc để ải phóng dân t c, xây d ng và b o v gi ộ ự ả ệ Tổ quốc Đặt liên minh công nông trong khuôn khổ nền t ng c a M t tr n Dân t c Thả ủ ặ ậ ộ ống nhất, Hồ Chí Minh đã giải quyết một cách sáng tạo mối quan hệ hài hoà gi a dân tữ ộc

và giai c p ấ ở nước ta

Theo Hồ Chí Minh, đại đoàn kết là công vi c c a toàn dân t c, song nó ch có ệ ủ ộ ỉthể được c ng cố và phát triển vững chủ ắc khi được Đảng lãnh đạo Sự lãnh đạo c a ủĐảng đối v i M t tr n v a là vớ ặ ậ ừ ấn đề mang tính nguyên t c, v a là m t t t y u b o ắ ừ ộ ấ ế ảđảm cho M t tr n t n t i, phát tri n và có hi u l c trong th c tiặ ậ ồ ạ ể ệ ự ự ễn.Bởi vì ch có chính ỉ

Đảng c a giai củ ấp công nhân được vũ trang bởi chủ nghĩa Mác – Lênin mới đánh giá đúng được vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử, mới vạch ra được đường lối chiến lược và sách lược đúng đắn để lôi kéo, tập hợp quần chúng vào khối đại đoàn kết trong Mặt trận, bi n tiế ến trình cách mạng thành ngày h i th t s c a qu n ộ ậ ự ủ ầchúng.Chính vì v y, Hậ ồ Chí Minh luôn xác định, m i quan h giố ệ ữa Đảng và Mặt trận là m i quan h máu thố ệ ịt Không có M t trặ ận, Đảng không có lực lượng, không thể thực hiện được những nhiệm v cách m ng; không có sụ ạ ự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận không th hình thành, phát triể ển và không có phương hướng hoạt động đúng đắn.Hồ Chí Minh cho còn r ng, sằ ự lãnh đạo của Đảng đối v i M t tr n v a là mớ ặ ậ ừ ột tất y u, v a phế ừ ải có điều ki n Tính t t y u th hiệ ấ ế ể ện ở năng lực n m b t th c tiắ ắ ự ễn, phát hi n ra các quy lu t khách quan c a s vệ ậ ủ ự ận động l ch sị ử để ạch ra đường l i và v ốphương pháp cách mạng phù hợp, lãnh đạo Mặt trận thực hiện thành công các nhiệm

vụ cách m ng mà không m t lạ ộ ực lượng nào, một tổ ch c chính tr nào trong Mặt trận ứ ị

có thể làm được Mục tiêu của Đảng là đấu tranh gi i phóng dân t c và gi i phóng ả ộ ảgiai c p, k t h p c l p dân t c v i chấ ế ợ độ ậ ộ ớ ủ nghĩa xã hội Ngoài l i ích giai c p và lợ ấ ợi ích c a dân tủ ộc, Đảng không có l i ích nào khác.Do v y, trong M t trợ ậ ặ ận, Đảng C ng ộsản vừa là thành viên v a là lừ ực lượng lãnh đạo Đảng C ng s n Viộ ả ệt Nam không có lợi ích riêng mà là g n n v i l i ích toàn xã h i, toàn dân tắ liề ớ ợ ộ ộc Đảng C ng s n Viộ ả ệt Nam c m quyầ ền không ph i ch vì lả ỉ ợi ích c a giai c p mình mà vì "ph i tr thành ủ ấ ả ởdân t c" m i có th giộ ớ ể ải phóng được dân t c và giai c p ộ ấ

Hồ Chí Minh luôn luôn nh n m nh rấ ạ ằng, Đảng Cộng s n Viả ệt Nam là một thành viên c a M t tr n dân t c th ng nhủ ặ ậ ộ ố ất, đồng th i là lờ ực lượng lãnh đạo M t tr n ặ ậNhưng Người cho r ng, quyằ ền lãnh đạo M t tr n không phặ ậ ải do Đảng t phong cho ựmình, mà phải được nhân dân th a nhừ ận Người nói: "Đảng không thể đòi hỏi Mặt trận thừa nh n quyậ ền lãnh đạo c a mình, mà ph i t ra là m t bủ ả ỏ ộ ộ phận trung thành nhất, hoạt động nh t và chân thấ ực nh t Chấ ỉ trong đấu tranh và công tác hàng ngày, khi qu n chúng r ng rãi th a nhầ ộ ừ ận chính sách đúng đắn và năng lực lãnh đạo của Đảng, thì Đảng mới giành được địa vị lãnh đạo"1

Đảng lãnh đạo Mặt trận trước hết bằng việc xác định chính sách M t trặ ận đúng đắn, phù hợp với từng giai đoạn, từng thời kỳ cách mạng Người viết: “Chính sách Mặt tr n là mậ ột chính sách rất quan tr ng Công tác M t tr n là mọ ặ ậ ột công tác rất quan tr ng trong toàn b công tác cách mọ ộ ạng”.Đảng phải dùng phương pháp vận

động, giáo d c, thuyết phục, nêu gương, lấy lòng chân thành để đối xử, c m hóa, ụ ảkhơi gợi tinh th n t giác, t nguy n, h t s c tránh gò ép, quan liêu m nh l nh ầ ự ự ệ ế ứ ệ ệ

Sự đoàn kết trong Đảng là cơ sở vững chắc để xây dựng sự đoàn kết trong Mặt trận Đảng đoàn kết, dân tộc đoàn kết và sự gắn bó máu th t giị ữa Đảng v i nhân dân ớ

sẽ t o nên s c mạ ứ ạnh bên trong, để dân tộc vượt qua mọi khó khăn, chiến th ng mắ ọi

kẻ thù, đi tới thắng lợi cu i cùng cố ủa cách m ng ạ

- Thứ hai, M t tr n dân t c th ng nh t ph i hoặ ậ ộ ố ấ ả ạt động d ựa trên cơ sở ảo đảm b lợi ích t i cao cố ủa dân tộc, quy n lề ợi cơ bản c ủa các t ng l p nhân dân ầ ớThành l p M t tr n dân t c th ng nhậ ặ ậ ộ ố ất là để thực hiện đại đoàn kết toàn dân, song khối đại đoàn kết đó chỉ có thể thực hi n b n chệ ề ặt và lâu dài khi có sự thống nhất cao độ về mục tiêu và lợi ích Ngay từ năm 1925, khi nói về chiến lược đại đoàn kết, Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng, chỉ có thể thực hiện đoàn kết khi có chung

một mục đích, một số phận Nếu không suy nghĩ như nhau, nếu không có chung một mục đích, chung một số phận thì dù có kêu gọi đoàn kết thế nào đi nữa, đoàn kết vẫn không thể có được.

Tin vào dân, d a vào dân, phự ấn đấu vì quyền lợi của dân Đây là nguyên tắc xuất phát từ tư tưởng l y dân làm g c cấ ố ủa ông cha ta được H Chí Minh kồ ế thừa và nâng lên một bước và là phạm trù cơ bản c a chủ ủ nghĩa duy vậ ịt l ch s : cách m ng là s ử ạ ựnghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng t o ra l ch s Tin vào dân, d a vào ạ ị ử ựdân và l y dân làm gấ ốc có nghĩa là phải tin tưởng v ng ch c vào s c m nh to l n và ữ ắ ứ ạ ớnăng lực sáng tạo của nhân dân, phải đánh giá đúng vai trò củ ực lượa l ng nhân dân Người viết: “Có lực lượng dân chúng vi c to tát mệ ấy, khó khăn mấy cũng làm được Không có thì vi c gệ ì làm cũng không xong Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đềmột cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra”

Mục đích chung của Mặt trận dân tộc thống nhất được Hồ Chí Minh xác định c ụthể phù h p vợ ới từng giai đoạn cách mạng, nh m t p h p t i mằ ậ ợ ớ ức cao nhất lực lượng dân t c vào khộ ối đại đoàn kết Đại đoàn kết phải được xây dựng trên cơ sở ảo đả b m những l i ích t i cao c a dân t c, l i ích cợ ố ủ ộ ợ ủa nhân dân lao động và quy n thiêng ềliêng của con người: Bởi vì trong m i qu c gia, m i dân t c bao giỗ ố ỗ ộ ờ cũng tồn tại những t ng l p, giai c p khác nhau M i giai c p, m i t ng l p l i có l i ích khác ầ ớ ấ ỗ ấ ỗ ầ ớ ạ ợnhau nhưng tất cả các lợi ích khác nhau đó đều có một điểm chung là l i ích dân t c ợ ộQuyền l i cợ ủa các tầng l p, giai c p có th c hiớ ấ ự ện được hay không còn phụ thu c vào ộdân tộc đó có được độ ậc l p tự do, có đoàn kết hay không và vi c nh n th c, giệ ậ ứ ải quyết đúng đắn các quan h lệ ợi ích đó như thế nào Nguyên tắc đại đoàn kết dân tộc

Hồ Chí Minh là tìm ki m, trân tr ng và phát huy nh ng y u tế ọ ữ ế ố tương đồng, thu hẹp

đến m c th p nh t nh ng y u t khác bi t, mâu thuứ ấ ấ ữ ế ố ệ ẫn và Người bao giờ cũng tìm ra những y u t cế ố ủa đoàn kết dân t c thay cho sộ ự đào sâu tách biệt, th c hi n s quy t ự ệ ự ụthay cho vi c lo i tr nh ng y u t khác nhau v l i ích Theo H Chí Minh, l i ích ệ ạ ừ ữ ế ố ề ợ ồ ợtối cao của dân tộc là độc lập, chủ quyền và toàn v n lãnh thẹ ổ, là bình đẳng, dân chủ,

tự do L i ích t i cao này là ng n cợ ố ọ ờ đoàn kết, là s c mứ ạnh dân t c và là nguyên tộ ắc bất di b t d ch c a cách m ng Viấ ị ủ ạ ệt Nam Đó cũng là nguyên tắc bất biến trong tư tưởng Hồ Chí Minh để Người tìm ra những phương pháp để thực hiện nguyên tắc đó trong chiến lược đại đoàn kết dân tộc của mình

Như vậy, độc lập, tự do là ngọn cờ đoàn kết và là m u sẫ ố chung để quy tụ các tầng l p, giai cớ ấp, đảng phái, dân t c, tôn giáo vào trong M t tr n L y l i ích tộ ặ ậ ấ ợ ối cao c a dân t c g n v i l i ích củ ộ ắ ớ ợ ủa các tầng lớp nhân dân lao động làm cơ sở Đó là

tổ quốc độc lập, thống nh t, nhân dân t do, hấ ự ạnh phúc, dân giàu nước mạnh Vấn đềcòn l i là ạ ở chỗ, phải làm thế nào để tất cả mọi người thu c b t c giai t ng nào, lộ ấ ứ ầ ực lượng nào trong M t trặ ận cũng phải đặ ợt l i ích tối cao đó lên trên hết, trước h t Bế ởi

lẽ lợi ích tối cao được đảm b o thì lả ợi ích cơ bản c a m i bủ ỗ ộ phận, mỗi người mới được th c hiện ự

Trên cơ sở lợi ích t i cao cố ủa dân t c, nh ng quy n lộ ữ ề ợi cơ bản của các tầng lớp nhân dân cũng được Hồ Chí Minh k t tinh vào tiêu chí cế ủa nước Vi t Nam Dân ch ệ ủCộng hòa là độc lập, tự do, hạnh phúc Các tiêu chí này được Đảng và Chủ tịch H ồChí Minh cụ thể hóa trong từng lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… phù hợp v i m i t ng l p, tớ ọ ầ ớ ừng đối tượng trong mỗi thời k l ch s ỳ ị ử

- Thứ ba, M t tr n dân t c ph i hoặ ậ ộ ả ạt động theo nguyên t c hiắ ệp thương dân chủ, bảo đảm đoàn kết ngày càng rộng rãi và bền vững

Mặt tr n dân t c th ng nh t là tậ ộ ố ấ ổ chức chính tr - xã h i r ng l n c a c dân t c, ị ộ ộ ớ ủ ả ộbao g m nhi u giai c p, t ng lồ ề ấ ầ ớp, đảng phái, dân t c, tôn giáo khác nhau, v i nhiộ ớ ều lợi ích khác nhau Do v y, hoậ ạt động c a M t tr n dân t c th ng nh t ph i theo ủ ặ ậ ộ ố ấ ảnguyên t c hiắ ệp thương dân ch ủ

Nếu như nét nổi bật của tổ chức đảng là ở tính thống nhất chính trị chặt chẽ, vì Đảng là đội tiên phong chiến đấu của giai c p công nhân, thì nét n i b t cấ ổ ậ ủa tổ chức mặt trận là tính xã h i r ng rãi, t p h p m i lở ộ ộ ậ ợ ọ ực lượng, giai c p, dân t c, tôn giáo, ấ ộthành ph n xã h i trong hình th c m t liên minh chính trầ ộ ứ ộ ị Chỉ có hiệp thương dân chủ mới giữ được s tự ồn tại của liên minh m t cách lành m nh, thộ ạ ực ch t Hi p ấ ệthương dân chủ chính là quá trình th o lu n, bàn bả ậ ạc, trao đổ ừ ấi t r t nhi u s khác ề ựbiệt, thậm chí đố ập nhau để đi tới l i cùng thống nhấ ềt v một hay m t số vộ ấn đề, một chủ trương, chính sách do Mặt trận đề xướng

Hiệp thương, tự nó đã nói nên tính chất bình đẳng, bao hàm sự nhân nhượng, thậm chí không lo i tr c sạ ừ ả ự thỏa hiệp khi c n thiầ ết, theo đúng nghĩa tích cực của khái ni m này khía c nh khác, hiệ Ở ạ ệp thương cũng là sự thể hiện của văn hóa dân chủ Trong hiệp thương dân chủ thì hiệp thương là cách thức, phương thức, còn dân

chủ v a là tiừ ền đề ừ v a là m c tiêu, mụ ục đích Hiệp thương dân chủ thực chất cũng là công tác dân v n, công tác vậ ận động quần chúng theo đường lối, quan điểm của Đảng Đây cũng chính là yêu cầu lãnh đạo của Đảng đối v i M t tr n phớ ặ ậ ải đạ ớt t i, tức là đảm bảo sự thành thật, tin cậy, là tôn trọng, là không mang tính quyền uy đểphối h p th ng nhợ ố ất hành động nhằm tăng cường sự đoàn kết, sự đồng thuận trong

xã h i và nhân dân ộ

Khi có nh ng l i ích riêng bi t không phù h p, M t tr n s gi i quy t b ng viữ ợ ệ ợ ặ ậ ẽ ả ế ằ ệc nêu cao l i ích chung c a dân t c, b ng s vợ ủ ộ ằ ự ận động hiệp thương dân chủ, tạo ra nhận thức ngày càng đúng đắn hơn cho mỗi người, mỗi bộ phận về mối quan h giệ ữa lợi ích chung và l i ích riêng Nguyên t c hiợ ắ ệp thương dân chủ đòi hỏ ấ ả ọ ấi t t c m i v n

đề ủ c a Mặt trận đều phải được đem ra để tất cả các thành viên cùng nhau bàn bạc công khai, để đi đến nhất trí, loại trừ mọi sự áp đặt hoặc dân chủ hình thức Đảng là lực lượng lãnh đạo Mặt trận, nhưng cũng là một thành viên c a M t tr n Do v y, tủ ặ ậ ậ ất

cả mọi chủ trương, chính sách của mình, Đảng phải có trách nhiệm trình bày trước Mặt tr n, cùng v i các thành viên khác c a M t tr n bàn b c, hiậ ớ ủ ặ ậ ạ ệp thương dân chủ

để tìm ki m các gi i pháp tích c c và th ng nhế ả ự ố ất hành động, hướng phong trào qu n ầchúng th c hi n th ng l i các mự ệ ắ ợ ục tiêu đã vạch ra

Để thực hiện nguyên t c hiắ ệp thương dân chủ phải đứng v ng trên lữ ập trường giai c p công nhân, gi i quy t hài hòa m i quan h gi a l i ích dân t c và l i ích ấ ả ế ố ệ ữ ợ ộ ợgiai c p, l i ích chung và l i ích riêng, l i ích lâu dài và lấ ợ ợ ợ ợi ích trước mắt… Phải làm cho t t c các thành viên trong M t tr n th m nhu n l i ích chung, lấ ả ặ ậ ấ ầ ợ ợi ích tối cao của dân t c, phộ ải đặ ợt l i ích chung lên trên hết, trước h t Nh ng lế ữ ợi ích chính đáng phù h p v i l i ích chung cợ ớ ợ ủa đất nước và dân t c phộ ải được tôn trọng Ngượ ạc l i, những l i ích bợ ộ phận không phù h p s d n dợ ẽ ầ ần được giải quy t cùng v i ti n trình ế ớ ếchung c a cách m ng, thông qua l i ích chung, v i s nh n thủ ạ ợ ớ ự ậ ức ngày càng đúng đắn hơn của mỗi người, m i bỗ ộ phận về mối quan h gi a l i ích chung và l i ích ệ ữ ợ ợriêng Trong quá trình hoạt động, M t tr n c n quan tâm xem xét, gi i quy t ặ ậ ầ ả ế thỏa đáng, thấu tình đạt lý mối quan h l i ích gi a các thành viên b ng vi c th c hi n ệ ợ ữ ằ ệ ự ệnghiêm túc nguyên t c hiắ ệp thương dân chủ

Giải quyết đúng đắn mối quan h l i ích trong M t tr n dân t c th ng nh t s ệ ợ ặ ậ ộ ố ấ ẽgóp ph n c ng c s b n ch t, t o sầ ủ ố ự ề ặ ạ ự đồng thu n, nh t trí cao và th c hiậ ấ ự ện được mục tiêu: “Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh” Đồng thời, đó cũng là cơ sở để

mở rộng khối đại đoàn kêt, lôi kéo thêm các lực lượng khác vào M t tr n dân tặ ậ ộc

thống nhấ t

- Thứ tư, Mặ t trận dân tộc thống nhất là khối đại đoàn kết chặt chẽ, lâu dài,

đoàn kết thật sự, chân thành, thân ái giúo đỡ nhau cùng tiến bộ

Giữa các thành viên c a khối đại đoàn kết dân tộc, bên c nh nhủ ạ ững điểm tương đồng vẫn có những điểm khác nhau c n phầ ải bàn bạc để đi đến nhất trí; bên c nh ạnhững nhân t tích c c v n có nh ng nhân t tiêu c c c n ph i kh c phố ự ẫ ữ ố ự ầ ả ắ ục Để giải quyết vấn đề này, một mặt, Hồ Chí Minh nhấn mạnh phương châm "cầu đồng tồn dị", lấy cái chung để hạn chế cái riêng, cái khác bi mệt; ặt khác,Người nêu rõ:

"Đoàn kết phải gắn với đấu tranh, đấu tranh để tăng cường đoàn kết Người thường

xuyên căn dặn phải khắc phục tình trạng đoàn kết xuôi chiều, ph i nêu cao tinh th n ả ầ

tự phê bình và phê bình để biểu dương mặt tốt, khắc ph c mụ ặt chưa tốt, củng cố đoàn kết nội bộ Người viết: “Đoàn kết thực sự nghĩa là mục đích phải nhất trí và lập trường cũng phải nhất trí Đoàn kết thật sự nghĩa là vừa đoàn kết, vừa đấu tranh, học những cái tốt của nhau, phê bình nh ng cái sai cữ ủa nhau và phê bình trên lập trường thân ái, vì nước, vì dân Tóm l i, ạ muốn ti n lên chế ủ nghĩa xã hội thì toàn dân cần đoàn kết lâu dài, đoàn kết thực sự và cùng nhau tiến bộ” Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh, trong quá trình xây d ng, c ng c và phát triự ủ ố ển, Đảng ta và M t tr n dân tặ ậ ộc thống nhất luôn đấu tranh chống khuynh hướng h p hòi, m t chiẹ ộ ều, chống coi nh ẹviệc tranh thủ tất cả những lực lượng có th tranh thể ủ được; đồng th i chờ ống khuynh hướng đoàn kết mà không có đấu tranh đúng mức, đoàn kết một chiều, vô nguyên tắc trong khối đại đoàn kết dân tộc “Chúng ta làm cách mạng nhằm mục đích cải tạo thế giới, cải tạo xã hội Mu n cải tạo thế gi i và c i t o xã hố ớ ả ạ ội thì trước hết phải t ựcải t o bạ ản thân chúng ta”

4 Những kinh nghi m trong xây d ng M t tr n dân t c ệ ự ặ ậ ộ thống nhất

a Xác định đúng kẻ thù, sắp xếp đúng bạn đồng minh

Muốn có chính sách mặt trận đúng đắn, trước hết phải xác định đúng kẻ thù c ụthể, trước mắt Điều đó đòi hỏi phải có lập trường giai cấp vững vàng, nhãn quan chính tr sâu s c, nhị ắ ạy bén Trong đấu tranh cách m ng, không thạ ể chỉ nêu ra k thù ẻchung chung, mà ph i ch rõ k thù c n phả ỉ ẻ ầ ải đánh đổ trong từng giai đoạn chiến