1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

(luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã

133 5 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Tăng Cường Công Tác Kiểm Soát Thu Bảo Hiểm Xã Hội Tại Bảo Hiểm Xã Hội Tỉnh Quảng Nam
Tác giả Nguyễn Thị Minh Trang
Người hướng dẫn PGS.TS Trần Đình Khôi Nguyên
Trường học Đại học Đà Nẵng
Chuyên ngành Kế toán
Thể loại luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản 2017
Thành phố Đà Nẵng
Định dạng
Số trang 133
Dung lượng 9,45 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Cấu trúc

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài (10)
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài (11)
  • 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu (11)
  • 4. Phương pháp nghiên cứu (11)
  • 5. Bố cục đề tài (12)
  • 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu (12)
  • CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI CƠ QUAN BẢO HIỂM XÃ HỘI (16)
    • 1.1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ (16)
      • 1.1.1. Định nghĩa kiểm soát nội bộ (16)
      • 1.1.2. Phân loại hoạt động kiểm soát (18)
      • 1.1.3. Các yếu tố của hệ thống kiểm soát nội bộ (19)
    • 1.2. ĐẶC ĐIỂM CÔNG TÁC THU BẢO HIỂM XÃ HỘI (24)
      • 1.2.1. Khái niệm và vai trò của bảo hiểm xã hội (24)
      • 1.2.2. Đối tƣợng và mức đóng bảo hiểm xã hội (25)
      • 1.2.3. Đặc điểm quản lý thu bảo hiểm xã hội (27)
    • 1.3. KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI (31)
      • 1.3.1. Yêu cầu của kiểm soát thu bảo hiểm xã hội (31)
      • 1.3.2. Mục tiêu của kiểm soát thu bảo hiểm xã hội (31)
      • 1.3.3. Công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã hội tại cơ quan Bảo hiểm xã hội (32)
  • CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM (43)
    • 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển (43)
    • 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam (44)
    • 2.1.3. Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam (45)
    • 2.2. TÌNH HÌNH THU BẢO HIỂM XÃ HỘI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM (48)
      • 2.2.1. Đặc điểm các đơn vị sử dụng lao động (48)
      • 2.2.2. Tình hình thu bảo hiểm xã hội các đơn vị sử dụng lao động (51)
    • 2.3. QUY TRÌNH QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM (52)
    • 2.4. THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM (56)
      • 2.4.1. Môi trường kiểm soát (56)
      • 2.4.2. Đánh giá rủi ro (63)
      • 2.4.3. Hoạt động kiểm soát (64)
      • 2.4.4. Thông tin và truyền thông (69)
      • 2.4.5. Hoạt động giám sát (75)
    • 2.5. TỔNG HỢP CÁC SAI PHẠM, CÁC HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM (79)
      • 2.5.1. Tổng hợp các sai phạm (79)
      • 2.5.2. Tổng hợp các hạn chế còn tồn tại (81)
      • 2.5.3. Nguyên nhân của các hạn chế còn tồn tại (82)
    • 3.2. KIẾN NGHỊ MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG (86)
      • 3.2.1. Đối với Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam (87)
      • 3.2.2. Đối với phía nhà nước (100)
  • KẾT LUẬN (42)
  • PHỤ LỤC (118)

Nội dung

Tính cấp thiết của đề tài

Chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) đã phát triển hàng trăm năm, đồng hành cùng nền kinh tế thị trường và hiện diện ở hầu hết các quốc gia trên thế giới Quỹ BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là quỹ tài chính độc lập, được hình thành từ sự đóng góp của các bên tham gia theo quy định của Luật BHXH và Luật BHYT, với nguyên tắc “lấy số đông bù số ít” Do đó, chính sách BHXH và BHYT đóng vai trò quan trọng và không thể thiếu trong mỗi quốc gia.

Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Quảng Nam là đơn vị trực thuộc BHXH Việt Nam, có nhiệm vụ thực hiện các chế độ, chính sách BHXH, BHYT, BHTN và quản lý quỹ BHXH, BHYT, BHTN tại tỉnh Đến cuối năm 2015, BHXH tỉnh đã quản lý 3.768 đơn vị với 136.198 người lao động Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và sự gia tăng các khu công nghiệp, số lượng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, ngày càng đa dạng, tạo ra thách thức cho công tác quản lý thu của BHXH Mặc dù BHXH tỉnh Quảng Nam đã nỗ lực và đạt kết quả thu vượt 100% kế hoạch hàng năm, nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của tỉnh Công tác quản lý BHXH còn bộc lộ nhiều hạn chế, bao gồm tổ chức bộ máy chưa đáp ứng yêu cầu, công tác đối chiếu thu nộp và kiểm tra chưa được chú trọng, dẫn đến tình trạng nợ đọng.

2 của các doanh nghiệp còn khá nhiều, chế tài chƣa đủ mạnh, nhận thức của người lao động chưa cao

Từ lý do đó, tôi đã quyết định chọn đề tài “Tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam” cho luận văn cao học của mình.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Bài viết này sẽ phân tích thực trạng công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã hội (BHXH) tại BHXH tỉnh Quảng Nam dựa trên lý luận về kiểm soát nội bộ (KSNB) và khuôn khổ thống nhất về KSNB Từ đó, bài viết đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát thu BHXH, góp phần chống thất thu quỹ BHXH tại địa phương.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu tập trung vào hệ thống Kiểm soát nội bộ (KSNB) liên quan đến cấu trúc, thành phần và cách thức hoạt động của hệ thống này trong việc kiểm soát thu bảo hiểm xã hội (BHXH) từ các đơn vị sử dụng lao động (SDLĐ) tại tỉnh Quảng Nam.

Đề tài nghiên cứu tập trung vào công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã hội (BHXH) tại các đơn vị sử dụng lao động, theo quy định của Luật BHXH, do Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam trực tiếp quản lý.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sẽ áp dụng phương pháp so sánh để đối chiếu khuôn khổ mô hình lý thuyết COSO 2013 với phương pháp quan sát quy trình kiểm soát thu, nhằm đánh giá hệ thống kiểm soát thu bảo hiểm xã hội tại BHXH tỉnh Quảng Nam dựa trên lý thuyết về kiểm soát nội bộ.

Tác giả sẽ phối hợp với Phòng Quản lý thu, Phòng Kiểm tra và Phòng Khai thác - Thu nợ để thu thập số liệu cần thiết cho luận văn.

Tác giả sẽ tiến hành phỏng vấn trực tiếp các lãnh đạo tại phòng Quản lý thu, Phòng Khai thác - Thu nợ, và Phòng Kiểm tra của cơ quan BHXH tỉnh Quảng Nam để tìm hiểu về những thuận lợi và khó khăn trong việc kiểm soát thu BHXH Bên cạnh đó, tác giả cũng sẽ trao đổi về các biện pháp kiểm soát thu hiện tại và những giải pháp dự kiến cho tương lai.

Bài viết sử dụng phương pháp mô tả, phân tích và tổng hợp để đánh giá thực trạng kiểm soát thu BHXH tại Quảng Nam Các sai phạm trong quy trình thu được xác định qua phỏng vấn trực tiếp với lãnh đạo và chuyên viên BHXH Từ đó, bài viết đưa ra những kết luận cần thiết và đề xuất giải pháp cải thiện khả thi cho BHXH tỉnh Quảng Nam Ngoài ra, luận văn còn tham khảo tài liệu hội thảo và tạp chí BHXH để tìm kiếm các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương.

Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành ba chương, bao gồm:

Chương 1: Lý luận chung về kiểm soát thu bảo hiểm xã hội tại cơ quan bảo hiểm xã hội

Chương 2: Thực trạng công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam

Chương 3: Giải pháp tăng cường kiểm soát thu tại BHXH tỉnh Quảng Nam

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI CƠ QUAN BẢO HIỂM XÃ HỘI

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ

1.1.1 Định nghĩa kiểm soát nội bộ

Hệ thống kiểm soát nội bộ là các quy định và thủ tục do đơn vị được kiểm toán xây dựng nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật và các quy định Nó giúp kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa và phát hiện gian lận, sai sót, đồng thời lập báo cáo tài chính trung thực và hợp lý Mục tiêu của hệ thống này là bảo vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả tài sản của đơn vị.

Kiểm soát nội bộ (KSNB) được định nghĩa theo COSO là một quá trình do người quản lý, hội đồng quản trị và nhân viên thực hiện, nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu quan trọng như hiệu quả hoạt động, độ tin cậy của báo cáo tài chính, và tuân thủ pháp luật cùng các quy định hiện hành.

Theo định nghĩa, KSNB bao gồm bốn vấn đề chính cần chú ý: Thứ nhất, KSNB được coi là một quá trình liên tục; Thứ hai, nhiều cá nhân trong tổ chức đều tham gia vào quá trình này; Thứ ba, KSNB phải đảm bảo tính hợp lý; Cuối cùng, KSNB cần hướng đến việc đạt được các mục tiêu đã đề ra.

 Kiểm soát nội bộ là một quá trình

Các hoạt động của đơn vị được thực hiện thông qua lập kế hoạch, thực hiện và giám sát, nhằm kiểm soát các hoạt động để đạt được mục tiêu mong muốn Quá trình này chính là kiểm soát nội bộ, không chỉ là một sự kiện hay tình huống mà là chuỗi các hoạt động hiện diện trong mọi bộ phận, gắn liền với hoạt động của tổ chức.

Kiểm soát nội bộ (KSNB) là một yếu tố quan trọng trong hoạt động của tổ chức, không chỉ là chức năng bổ sung mà cần trở thành một phần không thể tách rời Khi KSNB được tích hợp vào các quy trình của tổ chức, nó sẽ phát huy hiệu quả tối đa, góp phần nâng cao hiệu suất và độ tin cậy trong các hoạt động.

 Sự tham gia của nhiều cá nhân trong tổ chức

Hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB) được thiết kế và vận hành bởi con người, bao gồm Hội đồng quản trị, Ban giám đốc, nhà quản lý và nhân viên Để KSNB hoạt động hiệu quả, mỗi thành viên trong tổ chức cần hiểu rõ trách nhiệm và quyền hạn của mình Tuy nhiên, sự khác biệt về khả năng, kiến thức, kinh nghiệm và nhu cầu của từng cá nhân đòi hỏi phải xác định rõ mối liên hệ, nhiệm vụ và cách thức thực hiện của họ nhằm đạt được các mục tiêu chung của tổ chức.

Hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB) chỉ có thể đảm bảo một mức độ hợp lý cho các nhà quản lý trong việc đạt được mục tiêu tổ chức, mà không thể cung cấp sự đảm bảo tuyệt đối Những hạn chế trong xây dựng và vận hành KSNB, như sai lầm của con người, sự thông đồng hay lạm quyền của nhà quản lý, đều có thể vượt qua các biện pháp kiểm soát Do đó, không thể tồn tại một hệ thống KSNB hoàn hảo trong bất kỳ tổ chức nào.

KSNB hướng đến ba mục tiêu sau:

- Nhóm mục tiêu về hoạt động: Nhấn mạnh đến sự hữu hiệu và hiệu quả của việc sử dụng các nguồn lực

- Nhóm mục tiêu về báo cáo tài chính: nhấn mạnh đến tính trung thực và đáng tin cậy của báo cáo tài chính mà tổ chức cung cấp

- Nhóm mục tiêu về sự tuân thủ: nhấn mạnh đến việc tuân thủ pháp luật và các quy định

Hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB) hiệu quả đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra Sự thành công của hệ thống này phụ thuộc vào môi trường kiểm soát, phương pháp đánh giá rủi ro, các hoạt động kiểm soát, hệ thống thông tin và truyền thông, cũng như việc giám sát chặt chẽ.

1.1.2 Phân loại hoạt động kiểm soát a Căn cứ vào mục tiêu kiểm soát

Người ta có thể chia hoạt động kiểm soát thành ba loại, đó là: kiểm soát phòng ngừa, kiểm soát phát hiện và kiểm soát điều chỉnh

Kiểm soát ngăn ngừa là quá trình tập trung vào việc ngăn chặn sai phạm và các điều kiện có thể dẫn đến sai phạm Hình thức kiểm soát này thường được thực hiện trước khi các nghiệp vụ diễn ra và được tích hợp vào công việc hàng ngày của nhân viên.

Kiểm soát phát hiện là quá trình tập trung vào việc nhanh chóng phát hiện gian lận, sai sót và rủi ro trong hoạt động, giúp lãnh đạo đưa ra quyết định kịp thời để giảm thiểu thiệt hại Nó có mối quan hệ bổ sung với kiểm soát ngăn ngừa trong việc đạt được các mục tiêu kiểm soát.

Kiểm soát điều chỉnh nhằm cung cấp thông tin cần thiết để ra quyết định sửa chữa các sai sót đã được phát hiện Điều này dựa vào chức năng kiểm soát, giúp nâng cao tính chính xác và hiệu quả trong quá trình quản lý.

Theo Giáo trình Kiểm soát nội bộ của Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, các loại hoạt động kiểm soát phổ biến trong đơn vị được phân loại dựa trên chức năng.

- Soát xét của nhà quản lý cấp cao

- Phân chia trách nhiệm hợp lý

- Kiểm soát quá trình xử lý thông tin

Các hoạt động kiểm soát trong một tổ chức rất đa dạng và không chỉ giới hạn ở những gì đã nêu Việc áp dụng các biện pháp này cần phải linh hoạt và phù hợp với từng tình huống cụ thể để đạt hiệu quả tối ưu.

1.1.3 Các yếu tố của hệ thống kiểm soát nội bộ a Môi trường kiểm soát

Môi trường kiểm soát (MTKS) đóng vai trò nền tảng cho các yếu tố khác trong hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB), thiết lập nề nếp, đạo đức và cấu trúc tổ chức MTKS được thể hiện qua tính kỷ luật, cơ cấu tổ chức, giá trị đạo đức, tính trung thực, triết lý quản lý và phong cách điều hành, ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức, mục tiêu thiết lập và các bộ phận khác trong hệ thống KSNB Theo COSO 2013, MTKS bao gồm các nguyên tắc quan trọng.

Nguyên tắc 1: Thực hiện cam kết nhằm đảm bảo chính trị và giá trị đạo đức

Nguyên tắc 2: Thực hiện trách nhiệm tổng thể

Nguyên tắc 3: Thiết lập cấu trúc, quyền lực và trách nhiệm

Nguyên tắc 4: Thực thi cam kết về năng lực

Nguyên tắc 5: Đảm bảo trách nhiệm giải trình

Các yếu tố trong môi trường kiểm soát bao gồm:

 Các giá trị đạo đức và tính chính trực:

Giá trị đạo đức và tính chính trực của nhà lãnh đạo cùng đội ngũ nhân viên đóng vai trò quan trọng trong việc xác định thái độ và hành vi chuẩn mực trong công việc Tinh thần tôn trọng đạo đức cần được thể hiện bởi từng cá nhân, với yêu cầu tuân thủ các quy định, điều lệ và chuẩn mực ứng xử của cán bộ công chức viên chức nhà nước.

ĐẶC ĐIỂM CÔNG TÁC THU BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.2.1 Khái niệm và vai trò của bảo hiểm xã hội Điều 3 Luật BHXH năm 2014 có định nghĩa: “BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập từ lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH” [8, tr 2]

Với khái niệm trên, BHXH có vai trò sau:

 Đối với người lao động:

BHXH giúp bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi gặp rủi ro trong cuộc sống Ngoài ra, BHXH còn hỗ trợ người lao động khi họ đến tuổi nghỉ hưu.

16 hưu mà có đủ các điều kiện được hưởng chế độ hưu trí thì sẽ được hưởng lương hưu để ổn định cuộc sống khi về già

 Đối với đơn vị SDLĐ:

Trước khi có bảo hiểm xã hội (BHXH), người lao động (NLĐ) gặp rủi ro không được trả lương trong thời gian nghỉ việc, dẫn đến mâu thuẫn giữa NLĐ và chủ sử dụng lao động, ảnh hưởng xấu đến năng suất và chất lượng sản phẩm Nhà nước đã can thiệp bằng cách yêu cầu cả hai bên đóng góp vào quỹ BHXH, từ đó khi NLĐ gặp rủi ro, họ sẽ nhận được trợ cấp để ổn định cuộc sống Điều này giúp giảm bớt mâu thuẫn, tạo sự yên tâm cho NLĐ và mang lại lợi nhuận cao hơn cho doanh nghiệp.

 Đối với nền kinh tế - xã hội

Bảo hiểm xã hội (BHXH) đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo công bằng xã hội, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế quốc gia Hệ thống phân phối trong BHXH giúp tái phân phối thu nhập giữa những người có thu nhập cao và thấp, giữa những người khỏe mạnh có việc làm và những người ốm yếu thất nghiệp, cũng như giữa những người đang nhận trợ cấp và những người chưa được hưởng trợ cấp.

1.2.2 Đối tƣợng và mức đóng bảo hiểm xã hội a Đối tượng phải nộp bảo hiểm xã hội

Phạm vi của luận văn tập trung vào việc kiểm soát thu bảo hiểm xã hội (BHXH) tại các đơn vị sử dụng lao động, ngoại trừ các đơn vị thuộc quản lý của BHXH Bộ Quốc phòng và BHXH Bộ Công an Theo Điều 2 của Luật BHXH năm 2014, các đối tượng có trách nhiệm nộp BHXH được xác định rõ ràng.

Người lao động tại Việt Nam là công dân tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm những đối tượng như người làm việc theo hợp đồng lao động, cán bộ, công chức, viên chức, và những người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng theo quy định của Luật người lao động Việt Nam.

Người lao động nước ngoài tại Việt Nam, có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hợp lệ do cơ quan có thẩm quyền cấp, phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Chính phủ.

Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội khác, cũng như các cơ quan và tổ chức nước ngoài hoạt động tại Việt Nam Ngoài ra, các tổ chức kinh doanh có thuê mướn và sử dụng lao động theo hợp đồng lao động cũng thuộc đối tượng này.

[8, tr 1 – 2]. b Mức đóng đối với các đơn vị sử dụng lao động

Hàng tháng, đơn vị SDLĐ trích các khoản phải nộp cho cơ quan BHXH và công thức về mức đóng BHXH là:

Mức đóng BHXH = Mức tiền lương, tiền công x Tỷ lệ trích

Hiện nay, tỷ lệ trích là 26% và đƣợc phân bổ nhƣ sau:

Bảng 1.1: Mức trích đóng BHXH từ đơn vị SDLĐ và NLĐ

Loại bảo hiểm Đơn vị SDLĐ đóng Người lao động đóng Tổng cộng

Và tỷ lệ trích 26% nhƣ trên sẽ đƣợc trích vào các quỹ sau:

Bảng 1.2: Phân bổ mức đóng BHXH vào các quỹ

Các loại quỹ Đơn vị SDLĐ đóng Người lao động đóng Tổng cộng

Hưu trí, tử tuất 14% 8% 22% Ốm đau, thai sản 3% 0 3%

Mức tiền lương để đóng BHXH tùy thuộc vào 2 trường hợp:

Tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc của người lao động do Nhà nước quy định bao gồm lương theo ngạch, bậc, cùng các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung và phụ cấp thâm niên nghề (nếu có) Lương này được tính trên mức lương cơ sở, hiện tại là 1.210.000 đồng kể từ ngày 01/05/2016, bao gồm cả hệ số chênh lệch bảo lưu theo quy định pháp luật về tiền lương.

Người lao động làm việc tại các đơn vị có mức lương do đơn vị quyết định sẽ đóng BHXH dựa trên tiền lương ghi trong hợp đồng lao động Kể từ ngày 01/01/2016, mức lương tháng đóng BHXH bao gồm lương cơ bản và phụ cấp theo quy định của pháp luật lao động Ngoài ra, mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc phải không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng.

1.2.3 Đặc điểm quản lý thu bảo hiểm xã hội

Công tác quản lý thu phụ thuộc vào các văn bản quy phạm pháp luật trong từng giai đoạn Hiện nay, có những quy định chung về quản lý thu từ đơn vị sử dụng lao động, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình thu nộp.

Để tham gia bảo hiểm xã hội lần đầu, người lao động cần lập hồ sơ theo quy định và nộp cho cơ quan BHXH Sau đó, họ phải thực hiện việc nộp tiền đóng theo quy định và phối hợp với cơ quan BHXH để nhận sổ BHXH.

- Điều chỉnh hằng tháng: Kê khai, lập hồ sơ tăng, giảm lao động, mức đóng, số tiền phải đóng, truy thu, thay đổi, điều chỉnh thông tin đóng BHXH

Để cấp lại sổ BHXH và điều chỉnh thông tin trên sổ của người lao động, đơn vị cần tiếp nhận hồ sơ và xác nhận tờ khai thay đổi thông tin cá nhân Sau khi hoàn tất, hồ sơ phải được nộp kịp thời cho cơ quan BHXH Cuối cùng, đơn vị sẽ nhận lại sổ BHXH từ cơ quan BHXH và trả cho người lao động.

Khi người lao động ngừng tham gia bảo hiểm y tế (BHYT), thẻ BHYT cần được thu hồi và nộp lại cho cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) để điều chỉnh số phải thu Tuy nhiên, trường hợp ngoại lệ bao gồm người lao động đã qua đời hoặc đang chờ giải quyết chế độ hưu trí, trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp hàng tháng.

Hằng tháng, người lao động cần nhận thông báo kết quả đóng bảo hiểm xã hội từ cơ quan BHXH Việc kiểm tra và đối chiếu thông tin là rất quan trọng; nếu phát hiện sai lệch, cần phối hợp với cơ quan BHXH để giải quyết kịp thời.

- Định kỳ 6 tháng, niêm yết công khai thông tin về việc đóng BHXH, cho người lao động

KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.3.1 Yêu cầu của kiểm soát thu bảo hiểm xã hội

- Kiểm soát thu đúng đối tƣợng: Việc xác định đúng đối tƣợng thu BHXH là việc rất quan trọng, từ đó sẽ tránh đƣợc việc thất thoát quỹ BHXH

Thu đúng, thu đủ và thu kịp thời là những yếu tố quan trọng trong chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) của Đảng và Nhà nước, thể hiện tính nhân văn sâu sắc Việc này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động (NLĐ) và người thụ hưởng BHXH mà còn góp phần ổn định đời sống, cân đối thu chi và giải quyết kịp thời các chế độ cho NLĐ Hơn nữa, thu đúng và kịp thời giúp thanh toán các khoản trợ cấp BHXH khi NLĐ gặp rủi ro, từ đó khắc phục khó khăn, nâng cao an toàn xã hội và phục hồi khả năng làm việc, sáng tạo của lực lượng lao động Điều này cũng góp phần đảm bảo an sinh xã hội và an ninh quốc gia, thực hiện công bằng xã hội và phân phối thu nhập giữa những người tham gia BHXH.

1.3.2 Mục tiêu của kiểm soát thu bảo hiểm xã hội

Để hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), việc kiểm soát thu BHXH cần được thực hiện thường xuyên và liên tục Mục tiêu là đảm bảo bao quát toàn bộ nguồn thu, thu đúng, thu đủ, chính xác và kịp thời, đồng thời nâng cao hiệu quả và đơn giản hóa quy trình.

Kiểm soát thu BHXH ở các cấp đóng vai trò quan trọng trong quản lý thu và thực hiện chức năng quản lý nhà nước Mục tiêu chính là đảm bảo thu đúng, đủ và kịp thời các khoản đóng BHXH, từ đó tạo cơ sở cho việc chi trả đầy đủ quyền lợi BHXH cho người lao động và gia đình họ, giúp cân đối quỹ BHXH Đồng thời, kiểm soát thu BHXH còn nhằm cải cách quy trình thủ tục thu, chuẩn hóa công tác quản lý, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy quản lý BHXH cũng như chất lượng công việc của đội ngũ cán bộ thu BHXH.

Để đảm bảo tính công bằng trong xã hội và tuân thủ pháp luật của các đơn vị sử dụng lao động, việc kiểm soát thu bảo hiểm xã hội (BHXH) là rất cần thiết Điều này không chỉ nâng cao ý thức tự giác chấp hành chính sách và pháp luật về BHXH mà còn hạn chế tình trạng trốn đóng BHXH Hơn nữa, việc ngăn ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi gian lận về BHXH sẽ góp phần đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh trong hoạt động kinh doanh giữa các đơn vị.

1.3.3 Công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã hội tại cơ quan Bảo hiểm xã hội a Môi trường kiểm soát

Môi trường kiểm soát là nền tảng quan trọng của kiểm soát nội bộ (KSNB) trong hoạt động thu ngân sách tại cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) Mặc dù cơ quan BHXH có những đặc thù riêng trong mô hình hành chính sự nghiệp, nhưng về cơ bản, hoạt động của nó vẫn tương đồng với các doanh nghiệp.

- Những quy định về đạo đức và kỷ luật:

Mục tiêu chính của bảo hiểm xã hội (BHXH) là mang lại lợi ích cho người lao động tham gia Hoạt động BHXH được xem là phi lợi nhuận, phục vụ cho chính sách an sinh xã hội Do đó, những người làm công tác BHXH cần xác định rõ tư tưởng phục vụ đối tượng, điều này trở thành nền tảng cho chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp Các giá trị đạo đức và tính chính trực đóng vai trò quan trọng trong công tác kiểm soát nội bộ (KSNB).

24 vì nó tác động đến việc thực hiện và giám sát các nhân tố ảnh hưởng khác đến KSNB

BHXH Việt Nam là một tổ chức sự nghiệp thuộc hệ thống các cơ quan nhà nước, do đó, cán bộ và viên chức tại đây cần tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và văn hóa giao tiếp theo quy định của Luật cán bộ, công chức.

Khi tuyển dụng nhân viên cho công tác BHXH, cần xác định rõ các tiêu chí về năng lực và đạo đức Những tiêu chuẩn này bao gồm cam kết về đạo đức nghề nghiệp và khả năng làm việc hiệu quả Đặc biệt, ứng viên cần có năng lực chuyên môn để hiểu rõ các quy định quản lý trong lĩnh vực thu, cũng như khả năng sử dụng công nghệ thông tin để thực hiện kiểm soát thu trong bối cảnh ngày càng số hóa.

- Cách điều hành của nhà quản lý, cơ cấu tổ chức, phân định quyền hạn, trách nhiệm và chính sách nhân sự:

Người quản lý cần nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác kiểm soát nội bộ (KSNB) trong hoạt động thu bảo hiểm xã hội (BHXH) và gương mẫu thực hiện quy trình KSNB, đồng thời thường xuyên nhắc nhở cấp dưới về mục tiêu kiểm soát và tuân thủ các quy trình Việc phân công công việc và trách nhiệm rõ ràng sẽ nâng cao tính chịu trách nhiệm của nhân viên Bên cạnh việc khen thưởng cho những cá nhân phát hiện sai phạm, cần có các mức kỷ luật cụ thể cho các trường hợp vi phạm Cũng cần thiết lập chính sách tuyển dụng và đào tạo nhân sự phù hợp với yêu cầu hoạt động BHXH Tại các tỉnh, thành phố, Bảo hiểm xã hội tỉnh có nhiệm vụ lập kế hoạch thu BHXH, đôn đốc các đơn vị thu nộp đầy đủ và đúng hạn, cũng như lập báo cáo quyết toán Ở cấp huyện, Bảo hiểm xã hội huyện hỗ trợ Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh trong việc lập kế hoạch thu, hướng dẫn các đơn vị nộp kịp thời, lập báo cáo quyết toán và giám sát thu quỹ BHXH, xử lý vi phạm theo phân cấp.

Môi trường kiểm soát là tổng thể các yếu tố tác động đến thiết kế và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB) trong tổ chức, với yếu tố quyết định là vai trò lãnh đạo của nhà quản lý Đánh giá rủi ro là một phần quan trọng trong quá trình này.

Những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình kiểm soát thu:

 Giai đoạn đăng ký ban đầu:

- Đơn vị SDLĐ không đóng BHXH, kê khai không đầy đủ số lƣợng lao động phải đóng

Tiền lương và tiền công của người lao động trong khu vực ngoài quốc doanh thường được chủ sử dụng lao động đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) ở mức thấp hơn so với thực tế Điều này dẫn đến việc thất thoát nguồn thu vào quỹ BHXH, ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi của người lao động.

 Giai đoạn quản lý thu:

Chuyên quản thu có khả năng vừa giải quyết hồ sơ vừa quản lý đơn vị, điều này tạo cơ hội cho việc thông đồng và chỉnh sửa hồ sơ nhằm trục lợi quỹ BHXH Một ví dụ điển hình là việc hướng dẫn đơn vị làm hồ sơ tăng thêm một tháng cho người lao động, từ đó làm cho hồ sơ đủ điều kiện hưởng lợi.

26 kiện hưởng thai sản hoặc là để NLĐ đủ điều kiện về quá trình tham gia để xét vào biên chế, đặc biệt là giáo viên

- Không thu đủ và đúng mức phải nộp vào quỹ BHXH

Chủ sử dụng lao động thu khoản trích đóng bảo hiểm xã hội từ tiền lương của người lao động nhưng không nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội Điều này có nghĩa là người sử dụng lao động đã chiếm dụng tiền đóng bảo hiểm xã hội của người lao động để phục vụ cho các mục đích cá nhân khác.

 Giai đoạn quản lý nợ:

Chủ sử dụng lao động đã trì hoãn việc nộp tiền bảo hiểm xã hội, nhằm chiếm dụng số tiền này cho các mục đích khác, mặc dù tình trạng hoạt động của đơn vị vẫn diễn ra bình thường và thậm chí còn phát triển tốt.

- Chủ SDLĐ dù đã đăng ký tham gia theo quy định pháp luật nhƣng lại không chịu nộp tiền BHXH lên cơ quan BHXH c Hoạt động kiểm soát

Hoạt động kiểm soát bao gồm các chính sách, thủ tục và cơ chế nhằm thực hiện chỉ đạo về kiểm soát nội bộ (KSNB) từ lãnh đạo Mục tiêu của các hoạt động này là ngăn ngừa và ứng phó với các rủi ro Do cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) là đơn vị sự nghiệp, nên các hoạt động kiểm soát sẽ được quy định chặt chẽ thông qua các văn bản của nhà nước và ngành.

 Hoạt động kiểm soát ở khâu đăng ký ban đầu

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM

Quá trình hình thành và phát triển

Năm 1995, cùng với sự ra đời của hệ thống ngành BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng đƣợc thành lập vào ngày 15 tháng 6 năm

Năm 1997, BHXH tỉnh Quảng Nam được thành lập theo Quyết định số 1611/BHXH/QĐ-TCCB của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, nhằm phù hợp với địa giới hành chính mới sau khi tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng được chia tách Đến năm 2003, BHYT tỉnh Quảng Nam đã được chuyển giao cho BHXH tỉnh Quảng Nam theo Quyết định số 20/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

BHXH tỉnh Quảng Nam là cơ quan Nhà nước hoạt động dưới sự lãnh đạo của Tổng giám đốc BHXH Việt Nam và chịu sự quản lý hành chính của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam Cơ quan này có nhiệm vụ tổ chức thực hiện đầy đủ các công tác bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) trên địa bàn tỉnh.

Kể từ khi thành lập, BHXH tỉnh đã luôn nhận được sự quan tâm và chỉ đạo từ BHXH Việt Nam cùng với sự hỗ trợ của Tỉnh ủy và Hội đồng nhân dân.

Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Nam đã phối hợp chặt chẽ với các cấp, ngành, địa phương và đơn vị để xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đoàn kết và nỗ lực Những nỗ lực này đã giúp đơn vị đạt được mục tiêu tuyển dụng bền vững, hoàn thành xuất sắc các chức năng và nhiệm vụ được giao Điều này góp phần quan trọng vào việc thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Chức năng, nhiệm vụ của Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam

Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam, trực thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, có nhiệm vụ hỗ trợ Tổng Giám đốc trong việc thực hiện các chính sách và chế độ bảo hiểm xã hội, đồng thời quản lý quỹ bảo hiểm xã hội tại tỉnh Quảng Nam Các chức năng và nhiệm vụ cơ bản của BHXH Quảng Nam bao gồm việc triển khai các chương trình bảo hiểm xã hội và đảm bảo quyền lợi cho người tham gia.

- Tổ chức cấp sổ BHXH, thẻ bảo hiểm y tế cho những người tham gia BHXH, BHYT

- Tổ chức thu các khoản đóng BHXH, BHYT của các tổ chức và cá nhân tham gia bảo hiểm

- Hướng dẫn và tổ chức tiếp nhận hồ sơ, giải quyết hưởng các chế độ BHXH, BHYT

- Tổ chức chi trả các chế độ BHXH, BHYT; từ chối việc đóng hoặc chi trả các chế độ BHXH, BHYT không đúng quy định

Tổ chức ký hợp đồng và giám sát việc thực hiện hợp đồng với các cơ sở khám, chữa bệnh đạt tiêu chuẩn chuyên môn và kỹ thuật Đồng thời, cần theo dõi chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh để bảo vệ quyền lợi của người có thẻ bảo hiểm y tế và ngăn chặn tình trạng lạm dụng quỹ bảo hiểm y tế.

Các cơ quan BHXH huyện và thành phố cần chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra việc ký hợp đồng với các tổ chức, cá nhân làm đại lý, được giới thiệu và bảo lãnh bởi ủy ban nhân dân xã, phường, nhằm thực hiện hiệu quả các chế độ và chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) tại địa phương.

Tổ chức kiểm tra và giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc thực hiện chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) tại các đơn vị trực thuộc BHXH tỉnh Đồng thời, tổ chức này cũng tiếp nhận và xử lý các phản ánh từ cá nhân, tổ chức tham gia bảo hiểm, cũng như các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo quy định pháp luật Các kiến nghị sẽ được gửi đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý kịp thời.

36 những hành vi vi phạm pháp luật.

Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam

Theo nghị định 94/2008/NĐ-CP ngày 22/08/2008 của chính phủ, BHXH Việt Nam được quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn Cơ cấu tổ chức của BHXH Quảng Nam bao gồm các bộ phận và đơn vị cụ thể nhằm thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến bảo hiểm xã hội.

Ban giám đốc: gồm 3 người

11 phòng chuyên môn tại Văn phòng BHXH tỉnh và 18 BHXH huyện, thành phố, thị xã

Bộ máy tổ chức quản lý của BHXH tỉnh Quảng Nam đƣợc thiết lập và phối hợp hoạt động theo mô hình trực tuyến chức năng, bao gồm:

Ban lãnh đạo BHXH tỉnh Quảng Nam bao gồm Giám đốc chịu trách nhiệm toàn diện trước Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam và pháp luật về hoạt động của BHXH tỉnh, cùng với 02 Phó Giám đốc chịu trách nhiệm về các lĩnh vực công tác được phân công.

- 11 phòng chuyên môn và 18 BHXH các huyện, thành phố, thị xã tham mưu giúp việc cho Ban lãnh đạo:

Tại văn phòng BHXH tỉnh Quảng Nam, có 11 phòng chuyên môn bao gồm: Văn phòng, Phòng Tổ chức cán bộ, Phòng Kế hoạch - Tài chính, Phòng Giám định BHYT, Phòng Chế độ BHXH, Phòng Quản lý thu, Phòng Khai thác - Thu nợ, Phòng Cấp sổ thẻ, Phòng Tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính, Phòng Công nghệ thông tin, và Phòng Kiểm tra.

+ 18 huyện, thành phố, thị xã:

 2 thành phố: Tam Kỳ, Hội An

 15 huyện: Đại Lộc, Duy Xuyên, Núi Thành, Quế Sơn, Thăng Bình, Phú Ninh, Nông Sơn, Bắc Trà My, Nam Trà My, Đông Giang, Tây Giang, Nam

Giang, Phước Sơn, Hiệp Đức, Tiên Phước

Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý BHXH tỉnh Quảng Nam

Bảng 2.1: Chức năng từng bộ phận của cơ cấu bộ máy tại

Quản lý thu BHXH bao gồm việc tổ chức và thực hiện công tác thu bảo hiểm xã hội, đồng thời quản lý các đối tượng tham gia BHXH của tổ chức và cá nhân theo quy định pháp luật.

Tổ chức thực hiện và giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc và tự nguyện, đồng thời quản lý đối tượng hưởng các chế độ BHXH theo quy định của pháp luật.

Quản lý và tổ chức thực hiện các công tác liên quan đến biên chế, cán bộ, kỷ luật, đào tạo và bồi dưỡng; cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, thi đua khen thưởng, cũng như công tác quân sự địa phương và thanh niên Đồng thời, thực hiện chế độ chính sách đối với công chức viên chức thuộc BHXH tỉnh theo quy định của pháp luật.

Thực hiện công tác kế hoạch và quản lý tài chính, tổ chức hạch toán, kế toán của hệ thống BHXH tỉnh theo quy định của pháp luật

Tổ chức thực hiện công tác kiểm tra và tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc thực hiện các chế độ, chính sách thu, chi bảo hiểm xã hội (BHXH) và quản lý tài chính trong hệ thống BHXH tỉnh theo quy định của pháp luật.

Quản lý và tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào các lĩnh vực hoạt động của BHXH tỉnh

Quản lý và tổ chức thực hiện công tác cấp sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) và thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) là nhiệm vụ quan trọng Việc ghi chép và cập nhật quá trình đóng BHXH cùng với những thay đổi liên quan đến việc tham gia BHXH của đối tượng cần tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Quản lý và tổ chức thực hiện công tác phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) là nhiệm vụ quan trọng, bao gồm việc quản lý nợ và đôn đốc thu hồi nợ BHXH từ các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính

Tổ chức tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết liên quan đến bảo hiểm xã hội (BHXH); tư vấn về chế độ chính sách BHXH; và lưu trữ hồ sơ hưởng BHXH theo quy định của pháp luật.

Giám định bảo hiểm y tế

Quản lý và tổ chức thực hiện chế độ, chính sách BHYT trên địa bàn theo quy định của pháp luật

Quản lý và tổ chức thực hiện các công tác tổng hợp, hành chính, quản trị, ISO, tuyên truyền pháp chế và lưu trữ hồ sơ nghiệp vụ theo quy định của pháp luật là nhiệm vụ quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động quản lý.

BHXH các huyện, thành phố

Quản lý và thực hiện thu BHXH và chi trả các chế độ BHXH trên địa bàn huyện, thành phố, thị xã

(Nguồn: BHXH tỉnh Quảng Nam)

TÌNH HÌNH THU BẢO HIỂM XÃ HỘI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM

2.2.1 Đặc điểm các đơn vị sử dụng lao động

Quảng Nam sở hữu lực lượng lao động phong phú với hơn 887.000 người, chiếm 62% tổng dân số tỉnh Trong đó, lao động trong lĩnh vực nông nghiệp chiếm 61,57%, ngành công nghiệp và xây dựng là 16,48%, trong khi ngành dịch vụ đóng góp phần còn lại.

Vào năm 2015, tổng số người trong độ tuổi lao động đạt 899.536 người, chiếm 63,1% tổng dân số Trong đó, 812.196 người đang làm việc trong các ngành kinh tế, tăng gần 8% so với năm 2010 Tỷ lệ thất nghiệp tại khu vực thành thị là 4,79%, cho thấy sự gia tăng đáng kể trong việc tạo ra công ăn việc làm hàng năm.

31 ngàn người năm 2009 lên 36 ngàn người năm 2015

Nhờ sự quan tâm của UBND tỉnh Quảng Nam, các doanh nghiệp và đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn đã phát triển nhanh chóng trong những năm qua Tính đến ngày 31/12/2015, tỉnh đã ghi nhận 3.768 doanh nghiệp hoạt động.

Trong số 40 đơn vị thuộc các thành phần kinh tế khác nhau, có 136.198 người lao động Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực bao gồm hàng gia công may mặc, giày da, chip cảm ứng, kim may và dệt, cát khuôn đúc, quặng titan, cùng với phụ kiện và thiết bị vòi nước Ngoài ra, hàng nhập khẩu chủ yếu là bộ linh kiện ô tô, nguyên phụ liệu sản xuất vòi và gạch men, máy móc phục vụ sản xuất, điện năng, và gỗ Một số doanh nghiệp có doanh thu lớn như Công ty cổ phần ô tô Trường Hải, Công ty Giày Rieker Việt Nam, Công ty TNHH Groz-Beckert Việt Nam, và Công ty CP Đồng Tâm Miền Trung.

Bảng 2.2 : Thống kê số đơn vị sử dụng lao động phân theo ngành kinh tế đóng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam năm 2015

Mục Loại hình Lĩnh vực hoạt động (dành cho các đơn vị ở mục D )

Số đơn vị (đơn vị)

B Khối xã, phường, thị trấn 244 6,48

Doanh nghiệp, hợp tác xã, hội nghề nghiệp, tổ hợp tác

Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản 46 1,22

Công nghiệp chế biến, chế tạo 319 8,47

Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí 10 0,27

Cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải 3 0,08

Bán buôn và bán lẻ, sửa chữa phương tiện giao thông 576 15,29

Dịch vụ lưu trú và ăn uống 98 2,60

Thông tin và truyền thông 6 0,16

Hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm 5 0,13

Hoạt động kinh doanh bất động sản 3 0,08

Hoạt động chuyên môn, khoa học, công nghệ 124 3,29 Hoạt động hành chính và dịch vụ hỗ trợ 39 1,04

Giáo dục và đào tạo 15 0,40

Y tế và hoạt động trợ giúp xã hội 5 0.13

Nghệ thuật, vui chơi và giải trí 7 0,19

Hoạt động dịch vụ khác 12 0,32

Theo số liệu từ Cục Thống kê tỉnh Quảng Nam, các doanh nghiệp thương mại và dịch vụ tại đây chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt là ngành bán buôn, bán lẻ và sửa chữa phương tiện giao thông, với hơn 15% tổng số đơn vị sử dụng lao động Điều này cho thấy lĩnh vực này không chỉ thu hút nhiều nhà đầu tư mà còn có tiềm năng phát triển mạnh mẽ ở Quảng Nam.

2.2.2 Tình hình thu bảo hiểm xã hội các đơn vị sử dụng lao động

Bảng 2.3: Số thu BHXH của các loại hình đơn vị đóng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam tính đến ngày 31/12/2015

Loại hình Số đơn vị

Số lao động (người) Số đã thu (đồng) Cơ cấu số đã thu (%) Số nợ (đồng) Cơ cấu nợ

DN có vốn đầu tư nước ngoài 86 27.251 256.340.789.492 18,13 11.952.902.041 15,16

Khối xã, phường, thị trấn 244 4.989 48.813.284.891 3,45 810.257.757 1,03

Hội nghề nghiệp, tổ hợp tác 63 758 5.785.904.869 0,41 443.023.224 0,56

(Nguồn: BHXH tỉnh Quảng Nam)

Theo bảng số liệu, số thu của các đơn vị hành chính sự nghiệp chiếm 40,41% tổng thu, trong khi tỷ lệ nợ chỉ 4,26%, cho thấy nguồn thu chủ yếu từ ngân sách nhà nước và trích đóng của cán bộ, công chức Ngược lại, doanh nghiệp ngoài quốc doanh có tỷ lệ thu 28,18% nhưng tỷ lệ nợ lên đến 61,89%, do đây là các doanh nghiệp không có sự tham gia của Nhà nước và thường ưu tiên lợi nhuận Hệ quả là, mặc dù người lao động vẫn đóng bảo hiểm xã hội theo quy định, nhiều doanh nghiệp lại chậm nộp tiền cho cơ quan BHXH, dẫn đến tình trạng nợ cao trong khối này, đặc biệt khi số lao động tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm tỷ lệ lớn nhất.

QUY TRÌNH QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM

Luật BHXH được ban hành nhằm nâng cao vai trò của tổ chức và cá nhân trong quản lý thu BHXH, tạo điều kiện cho người lao động và đơn vị sử dụng lao động thực hiện nghĩa vụ nộp BHXH đúng hạn Để cụ thể hóa các quy định này, BHXH Quảng Nam đã thiết lập quy trình quản lý thu BHXH, đảm bảo theo dõi và quản lý người lao động cũng như đơn vị tham gia BHXH thực hiện nghĩa vụ đầy đủ và đúng quy định Đồng thời, công chức viên chức và cơ quan BHXH cũng phải thực thi nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định của Luật BHXH.

Kể từ khi bắt đầu hoạt động, doanh nghiệp có trách nhiệm lập 1 bản Danh sách lao động tham gia BHXH (Mẫu D02 – TS) (Phụ lục 3), Tờ khai

Để cung cấp và thay đổi thông tin đơn vị tham gia BHXH, các đơn vị cần nộp Mẫu TK3 – TS (nếu có), bản sao Quyết định thành lập hoặc chứng nhận đăng ký kinh doanh, hợp đồng lao động hoặc quyết định tuyển dụng, cùng với Tờ khai cung cấp và thay đổi thông tin người tham gia BHXH (Mẫu TK1 – TS) hoặc sổ BHXH của người lao động (nếu có) cho cơ quan BHXH Tại BHXH tỉnh Quảng Nam, tất cả hồ sơ thu BHXH được thực hiện qua giao dịch điện tử Các đơn vị đã ký hợp đồng cung cấp phần mềm giao dịch điện tử tại BHXH tỉnh Quảng Nam.

- Tổng công ty Dịch vụ Viễn thông VNPT – Vinaphone

- Công ty Cổ phần TS24

- Công ty TNHH Phát triển công nghệ Thái Sơn

- Công ty Cổ phần Công nghệ tin học EFY Việt Nam

- Công ty Cổ phần BKAV

- Tổng công ty viễn thông Viettel

Tờ khai tham gia BHXH là văn bản do người lao động lập để cung cấp thông tin cá nhân khi đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội và nhận sổ BHXH Ngoài ra, khi có sự thay đổi về số lượng lao động, mức đóng hoặc điều kiện đóng, đơn vị cũng cần lập một bản danh sách theo mẫu D02 – TS để thực hiện các quy định của luật BHXH.

Mẫu D02 – TS được sử dụng để kê khai lao động, tiền lương và tiền công tham gia BHXH, điều chỉnh mức đóng và đăng ký cấp sổ BHXH Đối với hồ sơ của đơn vị SDLĐ khi có sự thay đổi về mức đóng, cán bộ thu sẽ kiểm tra và đối chiếu với các tài liệu liên quan như hợp đồng và quyết định tăng lương Sau đó, cán bộ lập Bảng Tổng hợp danh sách lao động tham gia BHXH (mẫu D02a – TS) để xác định tổng số lao động và tổng số tiền phải thu do phát sinh tăng, giảm trong kỳ của đơn vị.

Quy trình thu và cấp sổ bảo hiểm xã hội tại văn phòng BHXH tỉnh Quảng Nam và BHXH cấp huyện được thực hiện thống nhất theo Quyết định 959/QĐ-BHXH ngày 09/09/2015 của BHXH Việt Nam.

Mỗi tháng, các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp cần trích phần đóng góp của người lao động và chuyển cùng với phần của đơn vị vào quỹ BHXH tại tài khoản của cơ quan BHXH Dựa trên hồ sơ đăng ký tham gia BHXH và các chứng từ chuyển tiền, cơ quan sẽ kiểm tra và xác định số lượng người tham gia, tổng quỹ lương, cũng như số tiền phải đóng, đã đóng, và các khoản thừa, thiếu Phòng Quản lý thu sẽ lập Thông báo kết quả đóng BHXH tháng trước và gửi cho đơn vị sử dụng lao động trước ngày 5 của tháng sau, đồng thời lưu bản sao tại đơn vị hoặc chuyển dữ liệu lên Cổng thông tin điện tử BHXH để tra cứu.

Quy trình thu BHXH tại tỉnh Quảng Nam được thực hiện thống nhất và nghiêm ngặt, đặc biệt đối với khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm 37,8% tổng số lao động Mặc dù số lượng lao động lớn, tình hình tham gia và trích nộp BHXH vẫn còn nhiều hạn chế, với nhiều trường hợp trốn đóng hoặc đóng không đúng, không đủ Để khắc phục tình trạng này, BHXH tỉnh Quảng Nam đã tăng cường hoạt động kiểm tra các đơn vị Đối với các trường hợp truy đóng hoặc truy giảm kéo dài, BHXH yêu cầu kiểm tra thực tế tại đơn vị nhằm xác minh thông tin so với hồ sơ đề nghị, đặc biệt với các trường hợp truy đóng trên 12 tháng đến 36 tháng.

Vào tháng 01/2007, yêu cầu cơ quan BHXH phối hợp với Sở/Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội cùng Liên đoàn lao động để thành lập đoàn kiểm tra đơn vị trước khi thực hiện truy đóng Việc tăng cường kiểm tra giúp BHXH phát hiện các trường hợp lạm dụng đóng, trốn đóng và đóng không đúng số lao động thực tế, từ đó đề nghị xử lý nhiều đơn vị và yêu cầu thực hiện đúng quy định của Luật BHXH Đối với các trường hợp vướng mắc chưa được quy định cụ thể, BHXH tỉnh Quảng Nam đã có Công văn hướng dẫn riêng.

BHXH cấp huyện sẽ xử lý hoặc gửi Công văn xin ý kiến từ BHXH Việt Nam Hàng năm, BHXH tỉnh Quảng Nam tổng hợp ý kiến và đề xuất sửa đổi quy trình thu để gửi đến BHXH Việt Nam, nhằm nâng cao hiệu quả và tính chặt chẽ của quy trình thu.

Phòng Kiểm tra BHXH tỉnh Quảng Nam có nhiệm vụ kiểm tra các nghiệp vụ nội bộ của cơ quan BHXH cũng như các đơn vị sử dụng lao động Mỗi năm, phòng lập kế hoạch kiểm tra, trong đó BHXH cấp huyện được kiểm tra 2 năm một lần Đối với các đơn vị sử dụng lao động, việc kiểm tra được thực hiện dựa trên danh sách đề nghị từ Phòng Quản lý thu, Phòng Khai thác - Thu nợ và BHXH cấp huyện.

THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM

- Về phân cấp quản lý thu:

Bảng 2.4: Phân cấp quản lý thu tại BHXH tỉnh Quảng Nam

Cấp quản lý Nội dung phân cấp Nội dung quản lý

- Đơn vị HCSN, Đảng, Đoàn thể cấp tỉnh

- Các đơn vị có số lao động lớn (trên 10.000)

- Các đơn vị có vốn đầu tư nước ngoài

- Chịu trách nhiệm quản lý thu các đơn vị do Văn phòng BHXH tỉnh quản lý

- Quản lý, giám sát việc thực hiện công tác thu của BHXH cấp huyện

BHXH các huyện, thị xã, thành phố

- Đơn vị HCSN, Đảng, Đoàn thể cấp huyện

Các đơn vị đăng ký kinh doanh hoạt động trên địa bàn huyện, thị xã, thành phố, ngoại trừ các đơn vị có vốn đầu tư nước ngoài và những đơn vị có số lao động trên 10.000 người.

- Chịu trách nhiệm quản lý thu các đơn vị do BHXH huyện quản lý

Lãnh đạo phụ trách công tác thu

(Trưởng/Phó phòng Quản lý thu

Giám đốc huyện phụ trách thu)

- Tất cả các đơn vị tham gia BHXH do đơn vị mình đƣợc phân cấp quản lý

- Chịu trách nhiệm chung về công tác quản lý thu BHXH tại đơn vị mình

- Giám sát, chỉ đạo, điều hành hoạt động quản lý thu của nhân viên tại đơn vị

Nhân viên phụ trách công tác thu

- Đƣợc phân cấp quản lý số đơn vị sử dụng lao động theo văn bản phân công cụ thể của lãnh đạo

- Khi có sự thay đổi nhân viên phụ trách phải có biên bản bàn giao sổ BHXH, thẻ BHYT và các hồ sơ có liên quan

- Chịu trách nhiệm quản lý thu các đơn vị theo phân cấp của lãnh đạo

- Giải quyết, xử lý và báo cáo mọi vấn đề có liên quan tới đơn vị mình quản lý cho lãnh đạo phụ trách

(Nguồn: BHXH tỉnh Quảng Nam)

Phòng Kiểm tra BHXH tỉnh Quảng Nam thực hiện chức năng giám sát và kiểm tra hoạt động quản lý thu của các Trưởng/Phó Phòng và chuyên viên tại BHXH tỉnh và huyện Hằng năm, phòng này tiến hành kiểm tra theo kế hoạch và đề nghị của Phòng Quản lý thu Hằng quý, dựa trên báo cáo tình hình nợ, Phòng Khai thác - Thu nợ BHXH tỉnh sẽ thành lập đoàn kiểm tra cho các đơn vị có nợ lớn Đồng thời, hai quý một lần, BHXH tỉnh sẽ tổ chức đoàn kiểm tra để xét duyệt quyết toán tài chính và kiểm tra công tác quản lý thu tại BHXH cấp huyện.

Văn phòng BHXH tỉnh và các BHXH cấp huyện được tổ chức thành các bộ phận với chức năng cụ thể như Phòng Quản lý thu cấp tỉnh và bộ phận Quản lý thu cấp huyện Mỗi chuyên quản sẽ được giao nhiệm vụ quản lý các đơn vị cụ thể thông qua văn bản phân công, nhằm nâng cao trách nhiệm cá nhân Phòng Kiểm tra sẽ thực hiện các đợt kiểm tra công tác quản lý thu tại Văn phòng BHXH tỉnh Quảng Nam và bộ phận Quản lý thu ở BHXH cấp huyện.

Bảng 2.5: Chức năng từng bộ phận của cơ cấu bộ máy tại BHXH tỉnh Quảng Nam

Các phòng nghiệp vụ, BHXH huyện Ảnh hưởng tới công tác kiểm soát thu

Quản lý thu Chịu trách nhiệm chính trong công tác kiểm soát thu BHXH của các đơn vị do Phòng Quản lý thu quản lý

Chỉ chấp nhận chế độ ốm đau, thai sản và dưỡng sức khi đơn vị đã nộp tiền đúng hạn, điều này tạo áp lực cho các chủ sử dụng lao động phải đảm bảo thanh toán kịp thời.

Tổ chức cán bộ Tuyển dụng nhân viên phụ trách công tác chuyên môn khi có nhu cầu, trong đó có cả công tác thu

Theo dõi việc nộp tiền của các đơn vị thông qua các chứng từ kế toán từ Ngân hàng, Kho bạc

Kiểm tra Thực hiện các đợt kiểm tra Phòng Quản lý thu, BHXH cấp huyện, các đơn vị do BHXH tỉnh, BHXH huyện quản lý về công tác thu

Công nghệ thông tin Quản lý các phần mềm, dữ liệu thu của BHXH tỉnh và BHXH huyện

Chỉ thực hiện chốt sổ khi đơn vị đã nộp đủ số tiền yêu cầu Cần kiểm tra xem cán bộ thu có đề nghị cấp đúng số thẻ tương ứng với số người tham gia hay không, cũng như xác minh mã đối tượng và mã quyền lợi có chính xác hay không.

Khai thác - Thu nợ Đôn đốc thu hồi nợ mà Phòng Quản lý thu, BHXH huyện đề nghị lên

Tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính

Tiếp nhận, kiểm tra và trả kết quả hồ sơ thu

Giám định BHYT Chỉ tác động đến kiểm soát chi, không tác động đến kiểm soát thu Văn phòng

Tuyên truyền về Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) là rất cần thiết để người lao động (NLĐ) hiểu rõ quyền lợi của mình khi ký hợp đồng lao động với đơn vị Việc này giúp NLĐ tránh được tình trạng không được đóng BHXH, đảm bảo quyền lợi hợp pháp và an sinh xã hội cho bản thân.

BHXH các huyện, thành phố

Chịu trách nhiệm về công tác thu các đơn vị do BHXH cấp huyện quản lý

(Nguồn: BHXH tỉnh Quảng Nam)

- Triết lý quản lý và phong cách điều hành của nhà quản lý:

Lãnh đạo BHXH tỉnh Quảng Nam rất chú trọng đến việc quản lý rủi ro trong công tác thu, coi đây là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả nhiệm vụ được giao Để nâng cao hiệu quả thu, lãnh đạo đã nghiên cứu và hoàn thiện các quy định liên quan đến kiểm soát nội bộ, đồng thời thường xuyên kiểm tra và nhắc nhở các bộ phận thực hiện đúng quy trình thu Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ phận, đặc biệt là chuyên quản thu, chưa thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, dẫn đến việc đôn đốc thu hồi nợ chưa được thực hiện thường xuyên và quy trình thu chưa được tuân thủ đầy đủ.

Lãnh đạo BHXH Quảng Nam tích cực sử dụng hệ thống điều hành nội bộ và công khai số điện thoại cá nhân trên trang web http://www.bhxhquangnam.gov.vn để theo dõi phản hồi từ người lao động và nhân viên cấp dưới.

- Về tuyển dụng và chính sách nhân sự:

Ngành BHXH tỉnh Quảng Nam chú trọng xây dựng đội ngũ nhân viên qua các tiêu chuẩn tuyển dụng rõ ràng, yêu cầu am hiểu về quản lý thu và năng lực tin học trong bối cảnh công nghệ hiện đại Để nâng cao trình độ cho nhân viên, BHXH tỉnh thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ thu theo thông báo từ BHXH Việt Nam, cũng như các đợt tập huấn khi có văn bản mới ban hành Ngoài ra, ngành cũng áp dụng chính sách tăng lương trước hạn cho những nhân viên xuất sắc, như việc nâng lương cho những cá nhân đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở trong hai năm liên tiếp, cùng với các phần thưởng cho những thành tích nổi bật trong công tác thu và thu hồi nợ.

- Cam kết đối với các giá trị đạo đức và tính chính trực:

Ngành BHXH đã chú trọng xây dựng chuẩn mực đạo đức cho cán bộ viên chức, gắn nhiệm vụ cá nhân với năng lực chuyên môn trong thực thi công vụ Điều này thể hiện tinh thần trách nhiệm tuân thủ quy định và quy trình thu, đồng thời xây dựng chính sách khen thưởng và xử lý kỷ luật nghiêm minh đối với hành vi gian lận Cụ thể, việc thi hành các chuẩn mực đạo đức được quy định tại quyết định số 463- QĐ/BCS được nhấn mạnh qua các cuộc họp giao ban Ngoài ra, việc thực hiện tốt quyết định này còn là tiêu chí đánh giá thành tích cuối quý theo Quyết định số 94/QĐ-BHXH của BHXH tỉnh Quảng Nam.

BHXH tỉnh Quảng Nam đang nỗ lực hoàn thiện tổ chức theo Luật BHXH bằng cách cải cách thủ tục hành chính Cụ thể, tổ chức Phòng Tiếp nhận và trả thủ tục hành chính tại BHXH tỉnh và cấp huyện theo quy trình một cửa và giao dịch điện tử nhằm xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm của từng cán bộ viên chức Điều này giúp thiết lập sự chịu trách nhiệm rõ ràng giữa các cấp, đồng thời tạo ra các tuyến báo cáo và luân chuyển thông tin hiệu quả phục vụ cho công tác kiểm soát nội bộ.

Lãnh đạo BHXH tỉnh nhận thức rõ tầm quan trọng của việc quản lý và kiểm soát rủi ro trong từng giai đoạn hoạt động thu Họ thường xuyên theo dõi tiến độ thu hàng tháng, quý và năm, đảm bảo tuân thủ các quy trình thu và đạt tỷ lệ thu theo kế hoạch của ngành.

Xây dựng giá trị đạo đức trong đơn vị cần đạt được sự cân bằng và dung hòa lợi ích, nhằm giảm thiểu các yếu tố có thể dẫn đến gian lận và tham nhũng Một trong những biện pháp quan trọng là xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ một cách công khai, công bằng, khách quan và vô tư, không thiên vị.

Môi trường kiểm soát thu tại BHXH tỉnh chịu ảnh hưởng đáng kể từ các yếu tố bên ngoài, bao gồm sự quản lý của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, BHXH Việt Nam, cùng với sự giám sát của cơ quan Kiểm toán Nhà nước và UBND tỉnh.

Qua nghiên cứu về môi trường kiểm soát, có thể chỉ ra một số tồn tại sau:

Phòng kiểm tra chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội và thực hiện kiểm tra nội bộ cơ quan Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, dẫn đến số lượng đơn vị được kiểm tra còn hạn chế.

TỔNG HỢP CÁC SAI PHẠM, CÁC HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NAM

2.5.1 Tổng hợp các sai phạm

Sau khi phỏng vấn và thảo luận với các lãnh đạo và chuyên viên tại BHXH tỉnh Quảng Nam, đặc biệt ở các huyện có số thu lớn như Điện Bàn, Tam Kỳ, Hội An, chúng tôi đã thu thập ý kiến từ 5 lãnh đạo và 13 chuyên viên Bảng 2.13 sẽ tổng hợp những sai phạm có thể xảy ra tại BHXH tỉnh Quảng Nam.

Bảng 2.13: Tổng hợp các sai phạm có thể xảy ra trong quá trình thu

BHXH tại BHXH tỉnh Quảng Nam

Những sai phạm Kết quả kiểm soát thu năm 2015

Tiền lương, tiền công do chủ SDLĐ đăng ký thấp hơn nhiều so với thực tế, đƣa vào thu nhập các khoản phụ cấp tăng

Không kê khai đủ số người thuộc diện tham gia BHXH hoặc làm hợp đồng dưới 3 tháng, sau đó thanh lý hợp đồng, rồi ký tiếp dưới

Chủ SDLĐ thu khoản trích đóng BHXH từ tiền lương, tiền công của người lao động nhưng không đóng cho cơ quan BHXH

Số đơn vị nợ: 2.616, số tiền:

180.724.029.644 đồng Đơn vị SDLĐ chậm đóng tiền, để nợ kéo dài nhằm chiếm dụng tiền BHXH vào mục đích khác

Chủ SDLĐ dù đã đăng ký tham gia theo quy định pháp luật nhƣng lại không chịu nộp tiền BHXH lên cơ quan BHXH

Chuyên quản thu nhập nhầm hồ sơ của đơn vị 12 đơn vị mất tích, số tiền BHXH chƣa thu đƣợc: 1.729.231.093 đồng

Quản lý đơn vị không chặt chẽ, để đơn vị bỏ trốn.

(Nguồn: BHXH tỉnh Quảng Nam)

2.5.2 Tổng hợp các hạn chế còn tồn tại

Bảng 2.14: Các hạn chế trong kiểm soát thu tại BHXH tỉnh Quảng Nam

Thành phần trong hệ thống kiểm soát thu

Các hạn chế của hệ thống kiểm soát thu

Phòng kiểm tra đảm nhận nhiệm vụ kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội và thực hiện kiểm tra nội bộ trong cơ quan Tuy nhiên, hệ thống kiểm soát nội bộ hiện tại chưa được thiết lập một cách hiệu quả, dẫn đến số lượng đơn vị được kiểm tra còn hạn chế.

Ngành Bảo hiểm xã hội hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về kỹ năng kiểm tra và kiểm soát, dẫn đến việc chưa khai thác triệt để số lao động trong các doanh nghiệp tham gia, đặc biệt là ở các doanh nghiệp nhà nước.

Hiện nay, vẫn chưa có quy định rõ ràng và đầy đủ về các hình thức kỷ luật nghiêm khắc đối với cán bộ vi phạm Điều này cần thiết để nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ khi xảy ra sai phạm và thực hiện việc đánh giá rủi ro một cách hiệu quả.

Việc quản lý rủi ro trong hoạt động thu BHXH hiện nay còn mang tính chủ quan và thụ động, chỉ khắc phục khi có hậu quả xảy ra Phương pháp đối phó với rủi ro chưa khoa học dẫn đến hiệu quả thu BHXH không tương xứng với khả năng của tỉnh Tỷ lệ lao động kê khai tham gia BHXH còn thấp, chủ yếu dựa vào danh sách kê khai của người sử dụng lao động, điều này ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách cho người lao động.

Chưa xây dựng quy trình mô tả công việc đầy đủ cho nhân viên trong việc thực hiện nhiệm vụ thu, dẫn đến khó khăn trong việc kiểm soát và ngăn ngừa vi phạm Hơn nữa, chưa có sự kiểm tra, kiểm soát kịp thời tiến độ thu hàng tháng, cũng như thiếu các giải pháp hiệu quả để xử lý các cơ quan, đơn vị vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thiếu các hình thức kỷ luật nghiêm khắc đã dẫn đến việc cán bộ, viên chức chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc tuân thủ các thủ tục kiểm soát liên quan đến hoạt động của họ.

Khi NLĐ mất sổ cần cấp lại thì cơ quan BHXH phải gởi công văn xác nhận đến cơ quan BHXH khác, việc này rất tốn thời gian

Hệ thống báo cáo và mẫu biểu hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ các quy định của chế độ kế toán và báo cáo nghiệp vụ theo ngành, dẫn đến sự thiếu chính xác và tính ổn định Điều này gây khó khăn trong việc tổng hợp dữ liệu lịch sử lâu dài, do sự thay đổi thường xuyên và thiếu định hướng lâu dài trong quy trình báo cáo.

Mặc dù mạng lưới hoạt động thu của ngành BHXH đang phát triển mạnh mẽ cả về chiều sâu lẫn chiều rộng, nhưng vẫn chưa có sự đầu tư thích đáng tương xứng với quy mô Lãnh đạo ngành chưa chú trọng đến công tác giám sát, trong khi đó, công cụ thực hiện nhiệm vụ của phòng kiểm tra còn thiếu chặt chẽ và đồng bộ Hơn nữa, trình độ cán bộ chưa đáp ứng kịp thời sự phát triển, dẫn đến khó khăn trong việc phát hiện các sai phạm trong quy trình thu.

(Nguồn: BHXH tỉnh Quảng Nam)

2.5.3 Nguyên nhân của các hạn chế còn tồn tại a Nguyên nhân chủ quan

BHXH tỉnh Quảng Nam hiện đang quản lý 3.768 đơn vị với hơn 136 nghìn lao động, cho thấy nguồn thu hàng năm có xu hướng tăng Tuy nhiên, nhiều nhân viên thực hiện công tác thu không có bằng cấp phù hợp với chuyên môn, thường chỉ làm theo sự hướng dẫn của những người đi trước hoặc thiếu hiểu biết về công việc Họ chưa chủ động tiếp cận người sử dụng lao động và người lao động, đồng thời chưa thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra và kiểm soát thông tin, như việc kiểm tra số lượng nhân viên thực tế tại đơn vị sử dụng lao động so với số lượng đã đăng ký.

Việc thực hiện các quy định pháp lý gặp nhiều khó khăn do thiếu hiệu quả và sự hỗ trợ từ các ban ngành, dẫn đến tình trạng xử lý vi phạm về trích nộp không đạt yêu cầu.

Sự phối hợp giữa các ngành chức năng trong việc quản lý quỹ BHXH chưa đủ mạnh mẽ, dẫn đến việc xử lý các đơn vị vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội vẫn chưa được tích cực Cần có những biện pháp hiệu quả hơn để đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến quỹ này.

Quy trình thu hiện tại còn nhiều sơ hở và thiếu chặt chẽ, dẫn đến việc dễ xảy ra sai phạm và khó khăn trong việc giám sát kịp thời các rủi ro trong quản lý nguồn thu vào quỹ BHXH Việc kiểm tra hồ sơ tham gia của các đơn vị sử dụng lao động chủ yếu chỉ tập trung vào tính hợp pháp của hồ sơ, mà chưa kiểm soát thực tế phát sinh lao động, tiền lương và thu nhập phải đóng vào quỹ BHXH theo quy định pháp luật.

Áp lực từ công việc cùng với sự thiếu hiểu biết của người lao động về nghĩa vụ và quyền lợi hợp pháp đã dẫn đến việc họ không dám đấu tranh cho quyền lợi của mình Nhiều người chấp nhận lợi ích trước mắt và đồng ý với chủ sử dụng lao động không tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) để tránh bị trừ khoản đóng góp vào quỹ BHXH, hoặc chỉ đồng ý đóng mức tối thiểu để tăng thu nhập thực nhận.

Trong một số trường hợp, người lao động (NLĐ) mong muốn được hưởng quyền lợi từ chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu này, người sử dụng lao động (SDLĐ) phải đóng góp gấp đôi mức đóng của NLĐ, dẫn đến việc các chủ SDLĐ không mặn mà với việc tham gia.

Ngày đăng: 04/04/2022, 23:02

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

bảng - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
b ảng (Trang 8)
DANH MỤC CÁC HÌNH - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
DANH MỤC CÁC HÌNH (Trang 9)
Hình 1.1: Quy trình kiểm sốt thu BHXH tại cơ quan BHXH - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Hình 1.1 Quy trình kiểm sốt thu BHXH tại cơ quan BHXH (Trang 37)
Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý BHXH tỉnh Quảng Nam - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý BHXH tỉnh Quảng Nam (Trang 46)
Bảng 2.1: Chức năng từng bộ phận của cơ cấu bộ máy tại BHXH tỉnh Quảng Nam - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Bảng 2.1 Chức năng từng bộ phận của cơ cấu bộ máy tại BHXH tỉnh Quảng Nam (Trang 47)
2.2. TÌNH HÌNH THU BẢO HIỂM XÃ HỘI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
2.2. TÌNH HÌNH THU BẢO HIỂM XÃ HỘI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM (Trang 48)
Bảng 2.2: Thống kê số đơn vị sử dụng lao động phân theo ngành kinh tế đóng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam năm 2015 - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Bảng 2.2 Thống kê số đơn vị sử dụng lao động phân theo ngành kinh tế đóng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam năm 2015 (Trang 49)
2.2.2. Tình hình thu bảo hiểm xã hội các đơn vị sử dụng lao động - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
2.2.2. Tình hình thu bảo hiểm xã hội các đơn vị sử dụng lao động (Trang 51)
Hình 2.2: Quy trình thu BHXH, cấp sổ BHXH - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Hình 2.2 Quy trình thu BHXH, cấp sổ BHXH (Trang 56)
Bảng 2.4: Phân cấp quản lý thu tại BHXH tỉnh Quảng Nam Cấp quản lý Nội dung phân cấp  Nội dung quản lý - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Bảng 2.4 Phân cấp quản lý thu tại BHXH tỉnh Quảng Nam Cấp quản lý Nội dung phân cấp Nội dung quản lý (Trang 57)
Bảng 2.6: Các hoạt động kiểm soát thu BHXH ở giai đoạn đăng ký ban đầu - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Bảng 2.6 Các hoạt động kiểm soát thu BHXH ở giai đoạn đăng ký ban đầu (Trang 65)
Bảng 2.9: Thông tin - Truyền thông tại BHXH tỉnh Quảng Nam Hệ thống - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
Bảng 2.9 Thông tin - Truyền thông tại BHXH tỉnh Quảng Nam Hệ thống (Trang 71)
+ Cơ quan thuế: cung cấp tình hình hoạt động của đơn vị, tổng quỹ lƣơng của đơn vị, giúp cơ quan BHXH nắm đƣợc những đơn vị nào có  nguy cơ phá sản, giải thể hoặc khơng cịn hoạt  động để có những giải  pháp  thích  hợp  trong  công  tác  thu  nợ  hoặc  ph - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
quan thuế: cung cấp tình hình hoạt động của đơn vị, tổng quỹ lƣơng của đơn vị, giúp cơ quan BHXH nắm đƣợc những đơn vị nào có nguy cơ phá sản, giải thể hoặc khơng cịn hoạt động để có những giải pháp thích hợp trong công tác thu nợ hoặc ph (Trang 72)
- Giúp BHXH các huyện phối hợp với nhau để kiểm tra, xác minh hoặc hỗ trợ để giải quyết các hồ sơ có liên quan trong quá trình thu BHXH - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
i úp BHXH các huyện phối hợp với nhau để kiểm tra, xác minh hoặc hỗ trợ để giải quyết các hồ sơ có liên quan trong quá trình thu BHXH (Trang 72)
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI - (luận văn thạc sĩ) tăng cường công tác kiểm soát thu bảo hiểm xã
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (Trang 94)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w