(luận văn thạc sĩ) tóm tắt luân văn thạc sĩ giải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn quận cẩm lệ, thành phố đà nẵng

Song, đằng sau những biến đổi tích cực đó còn nhiều vấn đề đặt ra cần được giải quyết; mà trong đó việc làm cho thanh niên luôn được hệ thống chính trị của Quận quan tâm, triển khai với

Mã số: 60.31.01.05

Đà Nẵng - 2018

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: PGS TS BÙI QUANG BÌNH

Phản biện 1: PGS.TS PHẠM THANH KHIẾT

Phản biện 2: TS LÂM MINH CHÂU

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kinh tế Phát triển họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học

Đà Nẵng vào ngày 28 tháng 01 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Vấn đề cần thiết của đề tài

Quận Cẩm Lệ được thành lập ngày 5 tháng 8 năm 2005, là một Quận trẻ nhất của thành phố Đà Nẵng Quận được chia tách từ 1 phường Khuê Trung của quận Hải Châu và 3 xã huyện Hòa Vang Qua hơn 10 năm hình thành phát triển Cẩm Lệ đã vươn mình phát triển với tốc độ tăng trưởng bình quân tăng 14 %/ năm, với đó tốc độ

đô thị hóa được đánh giá là rất nhanh với nhiều khu đô thị được hình thành như: khu đô thị Hòa Xuân, khu đô thị Phước Lý và nhiều công trình trọng điểm của thành phố được triển khai; đó là một quy luật tất yếu đem lại cuộc sống văn minh – hiện đại Song, đằng sau những biến đổi tích cực đó còn nhiều vấn đề đặt ra cần được giải quyết; mà trong đó việc làm cho thanh niên luôn được hệ thống chính trị của Quận quan tâm, triển khai với nhiều biện pháp Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế hiện nay giải quyết việc làm cho thanh niên vẫn còn nhiều vấn đề như: tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên trên địa bàn quận vẫn còn ở mức cao, thiếu hỗ trợ thông tin trong tìm kiếm việc làm cho thanh niên, chưa có cơ chế riêng và chuyển đổi ngành nghề cho lực lượng thanh niên trong vùng giải tỏa Chính vì vậy, để có những chính sách nhằm giúp cho thanh niên có cơ hội trong tìm kiếm việc làm là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong giai đoạn hiện nay; điều đó sẽ góp phần rất lớn trong việc an sinh xã hội và phát

triển kinh tế tại địa phương Với lý do đó, tôi chọn đề tài “Giải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” để làm luận văn nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiên cứu:

Hệ thống cơ sở lý luận về việc làm và giải quyết việc làm Đánh giá được tình hình giải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn

quận Cẩm Lệ, chỉ ra những mặt làm được và những vấn đề tồn tại

Đề xuất giải pháp giải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn quận Cẩm Lệ giai đoạn từ nay đến năm 2020

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến giải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn quận Cẩm Lệ

3.2 Phạm vị nghiên cứu

Về nội dung luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề giải quyết việc làm cho thanh niên

Không gian: Quận Cẩm Lệ

Thời gian: nghiên cứu trong giai đoạn 2012 – 2016 và đề xuất các giải pháp tạo việc làm cho thanh niên đến năm 2020

4 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-LeNin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối và chủ trương của Đảng, chính sách pháp luận của nhà nước, lý luận về thất nghiệp, việc làm trong kinh tế học hiện đại Coi trọng phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh, thống kê,

hệ thống, nghiên cứu lý thuyết và tổng kết thực tiễn

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Luận văn góp phần hệ thống hóa các cơ sở lý luận, phân tích và làm rõ những vấn đề cơ bản về việc làm, giải quyết việc làm cho thanh niên Đánh giá thực trạng giải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn quận Cẩm Lệ, giai đoạn 2012 - 2016 Đề xuất giải pháp nhằm giải quyết việc làm hiệu quả cho thanh niên trên địa bàn quận Cẩm Lệ đến năm 2020

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM

1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM 1.1.1 Khái niệm về việc làm và giải quyết việc làm

a Khái niệm việc làm

Là phạm trù để chỉ trạng thái phù hợp giữa sức lao động và những điều kiện cần thiết (vốn, tư liệu sản xuất, công nghệ ) để sử dụng sức lao động đó Trên cơ sở này sẽ hình thành các dạng việc

làm cũng như phân tích các nhân tố ảnh hướng đến hỗ trợ giải quyết việc làm

b Khái niệm giải quyết việc làm

Giải quyết việc làm là một quá trình tạo ra môi trường hình thành các chỗ làm việc và sắp xếp người lao động phù hợp với chỗ làm việc để có các việc làm chất lượng, đảm bảo nhu cầu của cả người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời đáp ứng được mục tiêu phát triển đất nước

c Các lý thuyết liên quan đến việc làm

Nhìn chung các lý thuyết về việc làm này đều tập trung nghiên cứu, xác định mối quan hệ cung cầu lao động tác động đến việc làm thanh niên Những lý luận đó tuy chưa làm rõ vai trò của Chính phủ thông qua hệ thống các chính sách kinh tế kết hợp với chính sách xã hội để giải quyết việc làm ổn định cho nền kinh tế, nhưng có tác dụng gợi mở cho chúng ta khi phân tích thực trạng việc làm và đề ra những giải pháp phù hợp giải quyết việc làm cho thanh niên ở Việt Nam

1.1.2 Phân loại việc làm

Theo hoạt động của mỗi cá thể, việc làm có thể chia ra thành

các hình thức sau: việc làm chính, việc làm phụ, việc làm không trọn

ngày hay việc làm dở dang, việc làm độc lập, việc làm tổng thể, việc làm linh hoạt (thời gian linh hoạt), việc làm tạm thời, việc làm theo thời vụ, việc làm không tiêu chuẩn hoá

1.1.3 Đặc điểm của giải quyết việc làm cho thanh niên

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này xem xét thanh niên có

hộ khẩu thường trú ở quận Cẩm Lệ là lực lượng tham gia thị trường lao động (trong lứa tuổi 15-30), có thể chia ra làm các nhóm: Nhóm sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông không

có điều kiện học lên, tham gia ngay vào thị trường lao động; Nhóm sau khi tốt nghiệp các trường Cao đẳng, Đại học, Trung cấp sẵn sàng tham gia vào thị trường lao động Đó là lao động có chuyên môn kỹ thuật (có nghề); Nhóm bị mất việc làm hoặc thất nghiệp đang có nhu cầu việc làm, sẵn sàng tham gia hoặc trở lại thị trường lao động

1.1.4 Ý nghĩa của việc giải quyết việc làm cho thanh niên

Giải quyết việc làm cho thanh niên có quy hoạch, kế hoạch hợp

lý thì sẽ có tác động tích cực đến kinh tế - xã hội nói chung và bản thân thanh niên nói riêng

1.2 NỘI DUNG VÀ TIÊU CHÍ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO THANH NIÊN

1.2.1 Giải quyết việc làm mới cho thanh niên

Phát triển sản xuất, kinh doanh, chuyển đối cơ cấu kinh tế giải quyết việc làm cho thanh niên, phát triển nghề truyền thống, tạo điều kiện vay từ Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm Chính sách thị trường giúp cho việc sản xuất kinh doanh của thanh niên phát triển thuận lợi như giúp trưng bày sản phẩm, quảng bá, giới thiệu ấn phẩm, tham gia hội chợ Tạo điều kiện về thủ tục đầu tư và xây dựng, đền bù giải phóng mặt bằng, ưu đãi về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất đối với các tổ chức, cá nhân có các dự án xây nhà cho thuê,

bán cho thanh niên theo phương thức trả góp với thời hạn và giá cả hợp lý

Tiêu chí: Số lượng việc làm mới tạo ra trong một thời kỳ, tỷ lệ tăng việc làm mới so với tổng việc làm, cơ cấu việc làm mới được tạo ra

1.2.2 Kết nối thanh niên với các cơ sở sử dụng lao động

Hình thành các Trung tâm giới thiệu, xúc tiến việc làm cho thanh niên Hướng dẫn, định hướng các Trung tâm này trong việc: thực hiện tuyên truyền phổ biến pháp luật lao động, tư vấn quan hệ lao động, tư vấn pháp luật cho thanh niên và người sử dụng lao động,

tư vấn về học nghề, việc làm, chính sách có liên quan đến quan hệ lao động cho thanh niên

Tiêu chí: số lượng việc làm tạo ra trong một thời kỳ từ kết nối,

tỷ lệ tăng việc làm do hoạt động kết nối, cơ cấu việc làm và ngành nghề được kết nối, số lượng cơ sở được kết nối, tỷ lệ cơ sở kết nối thu nhận lao động/ tổng cơ sở kết nối

1.2.3 Đào tạo, dạy nghề và xuất khẩu lao động cho thanh niên

* Đào tạo nghề, dạy nghề cho thanh niên

Kết hợp khả năng, nguyện vọng của thanh niên và yêu cầu xã hội Bản thân thanh niên phải tự khẳng định mình, đánh giá, cùng với

sự hỗ trợ tích cực của xã hội thông qua các hoạt động tạo điều kiện,

tư vấn, hướng dẫn Hoạt động định hướng nghề nghiệp cho thanh niên phải thông qua 3 giai đoạn: Giáo dục hướng nghiệp, chọn nghề

để học,chọn nghề để làm

Tiêu chí: Số thanh niên được định hướng nghề nghiệp, đào tạo

nghề và giới thiệu việc làm, tỷ lệ thanh niên được giải quyết việc làm thông qua hoạt động định hướng nghề nghiệp, đào tạo nghề và giới

thiệu việc làm

* Xuất khẩu lao động cho thanh niên

Xuất khẩu lao động cho thanh niên là việc đưa người lực lượng lao động là thanh niên trong nước ra nước ngoài làm việc Hiện nay, xuất khẩu lao động là hoạt động kinh tế xã hội phổ biến của mọi địa phương trong cả nước.Vì vậy, biện pháp xuất khẩu lao động là hoạt động cơ bản trong phát triển kinh tế, là giải pháp hữu hiệu nhằm giải quyết việc làm cho lao động

Tiêu chí: Số lượng thanh niên được xuất khẩu lao động, tỷ lệ tăng việc làm nhờ XKLĐ, cơ cấu việc làm đi xuất khẩu

1.2.4 Chính sách giải quyết việc làm cho thanh niên

Trong việc giải quyết viên làm cho thanh niên, chính sách là một yếu tố quan trọng hành đầu, có tính xuyên suốt và rất quyết định cho sự thành công

Tiêu chí: Số lượng việc làm mới tạo ra trong một thời kỳ, tỷ lệ tăng việc làm mới so với tổng việc làm

1.3 CÁC NHÂN TỐ CHỦ YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO THANH NIÊN

1.3.1 Những nhân tố thuộc về điều kiện tự nhiên, kinh tế và

xã hội

Tất cả các yếu tố về điều kiện tự nhiên đều ảnh hưởng đến việc xây dựng kế hoạch, lựa chọn hình thức, danh mục nghề đào tạo, giải quyết việc làm,… cho thanh niên

1.3.2 Các chính sách của Đảng và Nhà nước

Chính sách và cơ chế của nhà nước sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến giải quyết việc làm, cơ chế chính sách hợp lý sẽ thúc đẩy sản xuất, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển và tạo nhiều việc làm hơn Chính quyền, đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội

Giải quyết việc làm cho thanh niên hiện nay là vấn đề bức thiết của xã hội, là nhiệm vụ trọng tâm không những của các cấp cán bộ Đoàn thanh niên mà là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, của toàn xã

hội và của chính thanh niên Chính quyền, đoàn thể và các tổ chức xã

hội vừa chỉ đạo, vừa tổ chức các chương trình bồi dưỡng,tuyên truyền, nâng cao kiến thức, kỹ năng, định hướng để lao động thanh niên có nhiều cơ hội tìm được việc làm phù hợp

và định hướng thị trường, tạo nhiều cơ hội để thanh niên có điều kiện học tập, tìm kiếm việc làm, học nghề phù hợp, phát huy mọi tố chất, năng lực để cống hiến vào sự phát triển chung của xã hội

Trong chương 1, luận văn đã trình bày các lý luận chung về việc làm, giải quyết việc làm, những đặc điểm của thanh niên ảnh hướng đến giải quyết việc làm cho thanh niên Bên cạnh đó, luận văn

c òn đưa ra các tiêu chí xác định người có việc làm, những hoạt động giải quyết việc làm cho thanh niên

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO THANH

NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ

2.1 CÁC ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO THANH NIÊN QUẬN CẨM LỆ VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO THANH NIÊN

Bảng 2.3 Lực lượng lao động theo thành phần kinh tế

ĐVT: Người

1.Dân số trung bình 100.722 104.03 106.383 108.485 111.468 Trong đó: - Nam 49.789 51.686 52.873 53.936 55.555

Nguồn: Niên giám thống kê quận Cẩm Lệ năm 2016

Giáo dục-Đào tạo: Không ngừng phát triển về qui mô, mạng

lưới trường lớp và chất lượng giáo dục toàn diện, gần 100% học sinh

tốt nghiệp trung học phổ thông

Bảng 2.4 Danh sách các trường thành lập mới 2012 - 2016

chú

2.2 THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ

2.2.1 Khái quát về giải quyết việc làm thanh niên trong độ tuổi lao động quận Cẩm Lệ, Thành phố Đà Nẵng

Với trên 69% dân số trong độ tuổi lao động, quận Cẩm Lệ có lực lượng lao động khá dồi dào Tổng số lao động trên địa bàn quận năm 2016 là 77.234 người, trong đó số lao động trong độ tuổi thanh niên là 13.098 chiếm tỷ lệ là 16,96% so với số lượng lao động; số lao động thất nghiệp 3.216 người, tương đương 4,2%

Bảng 2.5 Thống kê lực lượng lao động quận Cẩm Lệ

Dân số (người) 100.722 104.03 106.383 108.485 111.468 Lực lượng lao

(Nguồn: Niên giám thống kê quận Cẩm Lệ, năm 2016)

Tỷ lệ thất nghiệp năm 2016 có giảm so với năm 2015 nhưng tỷ

lệ giảm thấp chỉ có 1% Mặc dù nền kinh tế của quận những năm qua tăng trưởng khá cao, số lượng việc làm tạo thêm hàng năm cũng tăng nhưng tỷ lệ lao động thất nghiệp giảm không đáng kể cho thấy sự tăng trưởng của quận chưa có tính ổn định, kinh tế tăng trưởng nhưng số chỗ làm việc được tạo ra vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của lực lượng lao động đang tăng lên một cách rất nhanh chóng

Bảng 2.6 Tỷ lệ lực lượng lao động thất nghiệp trong độ tuổi

thanh niên của quận Cẩm Lệ

TL (%) SN

TL (%) SN

TL (%)

(Nguồn: Báo cáo Phòng LDTB &XH quận Cẩm Lệ

Về cơ cấu lao động theo ngành nghề, cùng với sự chuyển dịch

cơ cấu kinh tế, cơ cấu kinh tế lao động theo ngành cũng có sự thay đổi đáng kể

Bảng 2.8 Lực lượng lao động theo thành phần kinh tế

ĐVT: Người

1.Dân số trung bình 100.722 104.03 106.383 108.485 111.468 Trong đó: - Nam 49.789 51.686 52.873 53.936 55.555

Tỷ trọng ngành Công nghiệp đang có xu thế tăng dần, năm 2012

tỷ trọng ngành Công nghiệp là 21,75 % thì năm 2016 là 26,87 % tăng 5,12 % Ngàng Thương mại – Dịch vụ đang có xu hướng tăng trưởng nhanh nhất, tỷ lệ tăng từ năm 2012 đến năm 2016 là 5,47%

Xu thế hiện đại và việc mất đất sản xuất là điều tất yếu, ngành Nông nghiệp có xu thế giảm dần năm 2012 là 6,83%, năm 2014 là 5,77%

Bảng 2.9 Tình hình tạo việc làm mới cho thanh niên

ĐVT 2012 2013 2014 2015 2016 Tổng số việc làm

tăng thêm

Người

4012 5014 4991 5912 6534 Tổng VL tăng thêm

cho TN

Người

2955 3470 3237 4044 4738

(Nguồn: Niên giám thống kê quận Cẩm Lệ năm 2016)

Việc làm mới được tạo ra ở tất cả các ngành kinh tế nhưng ngành nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 11-15% nhưng giảm dần Công nghiệp và dịch vụ tạo ra hơn 80% việc làm mới, điều này cũng phù hợp 75% với xu hướng chung của nền kinh tế đang quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Bảng 2.10 Cơ cấu việc làm mới cho thanh niên theo ngành

(Nguồn: Niên giám thống kê quận Cẩm Lệ năm 2016)

Hiện ngân hàng chính sách xã hội của quận uỷ thác qua các tổ chức chính trị xã cho lực lượng lao động là thanh niên trong giai đoạn 2012 đến năm 2016 tổng số dự án cho thanh niên vay là 329 dự

án với tổng số tiền là 7.576 triệu đồng Qua đó góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho thanh niên

Bảng 2.11 Số dự án cho thanh niên vay giải quyết việc làm

(Nguồn: Báo cáo Ngân hàng chính sách quận Cẩm Lệ 2012 -2016)

2.2.3 Thực trạng giải quyết việc làm thông qua kết nối thanh niên với các cơ sở sử dụng lao động

Hằng năm UBND quận đã thường xuyên phối hợp với Sở LĐTB&XH tổ chức hội chợ việc làm, qua đó thu hút được lao động trong độ tuổi thanh niên đến tìm kiếm việc làm, đăng ký học nghề để