Tớnh cấp thiết của ủề tài
Phát triển các tổ chức PCP là một chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, nhằm cải thiện đời sống cho người nghèo và những đối tượng thiệt thòi trong xã hội Các tổ chức PCPNN đã đóng góp tích cực vào việc hỗ trợ nạn nhân thiên tai và chiến tranh, giúp họ phát triển bền vững và nâng cao an sinh xã hội Đồng thời, sự phát triển này cũng góp phần củng cố quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia trên thế giới.
Tỉnh Quảng Trị hiện có khoảng 35 tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) hoạt động, trong đó có 13 tổ chức có văn phòng dự án tại địa phương Thời gian qua, Uỷ ban nhân dân tỉnh đã kiện toàn khung pháp lý để quản lý các tổ chức PCP, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp nhận và quản lý viện trợ, đồng thời dành nguồn lực cho công tác vận động viện trợ Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh trực tiếp chỉ đạo công tác PCP và tham gia các hoạt động vận động, gây quỹ trong và ngoài nước, thể hiện cam kết mạnh mẽ với các nhà tài trợ Trong giai đoạn 2006-2015, Quảng Trị đã thu hút 105 triệu USD từ các dự án viện trợ không hoàn lại, giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 16,41% vào cuối năm 2011 xuống 11,56% vào cuối năm 2013.
Cú thể nhận thấy, hoạt ủộng của cỏc tổ chức PCP trờn ủịa bàn tỉnh
Quảng Trị đang chú trọng đến việc quản lý các tổ chức phi chính phủ (PCP), đặc biệt là các tổ chức PCP nước ngoài, trong bối cảnh tỉnh có nhiều dân tộc thiểu số và biên giới với Lào Việc triển khai hiệu quả các chương trình, dự án của các tổ chức này đóng vai trò quan trọng, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro ảnh hưởng đến an ninh và chính trị địa phương Do đó, các nhà lãnh đạo tỉnh cần áp dụng những biện pháp quản lý phù hợp để định hướng hoạt động của các tổ chức PCPNN, đồng thời hạn chế tối đa những vấn đề tiêu cực Để giải quyết thách thức này, cần có nghiên cứu sâu hơn về hoạt động quản lý các tổ chức PCP, nhằm cung cấp thông tin khoa học hỗ trợ cho quyết định chính sách Tuy nhiên, hiện tại chưa có nhiều nghiên cứu liên quan đến chủ đề này Do đó, tác giả chọn đề tài “Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại tỉnh Quảng Trị” cho luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, với mong muốn làm rõ thực trạng quản lý và cung cấp thông tin đáng tin cậy cho các nhà lãnh đạo tỉnh trong việc phát triển các tổ chức PCPNN trong tương lai.
Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
Dựa trên phân tích thực trạng, bài viết đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại tỉnh Quảng Trị.
- Hệ thống húa cơ sở lý thuyết về QLNN ủối với cỏc tổ chức PCPNN
- Làm sỏng tỏ thực trạng QLNN ủối với cỏc tổ chức PCPNN trờn ủịa bàn tỉnh Quảng Trị
- ðề xuất giải phỏp phự hợp nhằm hoàn thiện cụng tỏc QLNN ủối với tổ chức PCPNN trờn ủịa bàn tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới
2.3 Câu h ỏ i nghiên c ứ u ðể giỳp cỏc nhà lónh ủạo tỉnh Quảng Trị trả lời ủược cõu hỏi quản lý
Để quản lý hiệu quả các tổ chức PCPNN trên địa bàn tỉnh, bài luận văn này sẽ tập trung vào việc trả lời các câu hỏi nghiên cứu liên quan Mục tiêu chính là tìm ra các phương pháp và chiến lược tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức này.
- Hoạt ủộng quản lý nhà nước ủối với cỏc tổ chức PCPNN bao gồm những nội dung gỡ, ủược thực hiện theo nguyờn tắc nào?
- Yếu tố nào ảnh hưởng ủến hoạt ủộng QLNN ủối với cỏc tổ chức PCPNN?
- Hoạt ủộng QLNN ủối với cỏc tổ chức PCPNN tại tỉnh Quảng Trị cú những ưu ủiểm, hạn chế gỡ?
- Cỏc nhà lónh ủạo tỉnh Quảng Trị cần làm gỡ ủể nõng cao hiệu quả QLNN ủối với tổ chức PCPNN trờn ủịa bàn tỉnh trong thời gian tới?
ðối tượng và phạm vi nghiờn cứu của ủề tài
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thực trạng quản lý của các cơ quan, ban, ngành có liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ.
- Phạm vi không gian: nghiên cứu thực trạng công tác quản lý nhà nước ủối với cỏc tổ chức PCPNN trờn ủịa bàn tỉnh Quảng trị
- Phạm vi thời gian: Giai ủoạn từ năm 2011 ủến nay
Chính quyền tỉnh Quảng Trị thực hiện công tác quản lý nhà nước bằng cách tổ chức và điều phối các hoạt động đối với các tổ chức phi chính phủ (PCPNN) Việc này không chỉ đảm bảo sự hợp tác hiệu quả giữa các bên mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ công và phát triển cộng đồng Các chính sách và quy định được áp dụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các tổ chức này, đồng thời giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của họ trong việc thực hiện các chương trình phát triển xã hội tại địa phương.
Phương phỏp nghiờn cứu và ý nghĩa lý luận, thực tiễn của ủề tài
4.1 Ph ươ ng pháp thu th ậ p d ữ li ệ u
Nguồn dữ liệu cho nghiên cứu bao gồm cả dữ liệu thứ cấp và sơ cấp Tác giả áp dụng các phương pháp thu thập riêng biệt cho từng loại dữ liệu nhằm đảm bảo tính trung thực và độ tin cậy cao nhất Điều này phục vụ cho việc phân tích thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức PCPNN trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp bao gồm việc tổng hợp nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước và các tổ chức phi chính phủ Tác giả tiến hành thu thập các tài liệu như đề tài nghiên cứu khoa học, sách tham khảo, bài tạp chí khoa học chuyên ngành, bài viết nghiên cứu trên các diễn đàn internet, và văn bản pháp luật Sau khi thu thập, các tài liệu này được sắp xếp và phân loại theo thời gian và nội dung cụ thể để thuận tiện cho việc mô hình hóa dữ liệu.
Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp được thực hiện thông qua việc điều tra và khảo sát bằng bảng hỏi Đối tượng khảo sát bao gồm các cán bộ, công chức có liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ trên địa bàn tỉnh.
Quảng Trị Dựa trên các ý kiến và phản hồi từ người tham gia khảo sát, tác giả đã tiến hành phân tích dữ liệu nhằm đánh giá thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài trên địa bàn tỉnh.
Bảng hỏi được thiết kế nhằm khảo sát mối liên quan giữa các quy định pháp luật về tổ chức PCP và thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức PCPNN tại tỉnh Quảng Trị Nội dung bảng hỏi sẽ tập trung vào các mục tiêu nghiên cứu đã đề ra, với quy mô mẫu được xác định rõ ràng.
Mẫu bảng hỏi được thiết kế để thu thập thông tin từ 150 trong tổng số khoảng 170 cán bộ, công chức của các cơ quan liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước tại tỉnh Quảng Trị, bao gồm nhân viên làm việc tại các tổ chức phi chính phủ và người hưởng lợi từ dự án Phương pháp chọn mẫu điều tra là phi ngẫu nhiên, đảm bảo tính phù hợp cho nghiên cứu khoa học Dữ liệu sơ cấp thu thập từ bảng hỏi sẽ được tác giả phân tích và tổng hợp bằng phương pháp thống kê, nhằm đánh giá thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
Bảng hỏi được chia thành hai phần chính: phần giới thiệu của tác giả và phần câu hỏi dành cho các đối tượng khảo sát.
Phần giới thiệu của tỏc giả về ủề tài nghiờn cứu ủược thiết kế nhằm ủảm bảo thụng tin tin cậy và tớnh minh bạch của việc khảo sỏt
Phần trả lời bao gồm các câu hỏi đúng và câu hỏi mở được thiết kế để thu thập thông tin theo định hướng của tác giả Việc thiết kế bảng hỏi dựa trên nguyên tắc khoa học và mục đích nghiên cứu Tác giả đặt ra các câu hỏi khảo sát, sau đó tổ chức lấy ý kiến góp ý từ chuyên gia, nhà nghiên cứu và cán bộ giảng dạy có kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan Dựa trên các ý kiến góp ý, tác giả hoàn thiện bảng hỏi về hình thức và nội dung trước khi đưa vào sử dụng chính thức.
4.2 Ph ươ ng pháp x ử lý d ữ li ệ u
Sau khi thu thập dữ liệu, tác giả tiến hành sắp xếp và phân loại dữ liệu thứ cấp theo thời gian và nội dung liên quan đến các phần trong đề tài Đồng thời, tác giả cũng mô hóa dữ liệu này theo chủ đề Đối với dữ liệu sơ cấp, tác giả làm sạch dữ liệu bằng cách loại bỏ các phiếu không hợp lệ và sử dụng phần mềm Excel để thực hiện mô hóa các loại dữ liệu.
Để xử lý dữ liệu, tác giả đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau như thống kê, phân tích và so sánh Những phương pháp này giúp thu thập thông tin đầy đủ nhất về thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
4.3 í ngh ĩ a lý lu ậ n và th ự c ti ễ n c ủ a ủề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài Luận văn đóng góp vào việc làm rõ khung lý thuyết nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với tổ chức PCPNN, bao gồm khái niệm và cơ sở hình thành tổ chức PCPNN, vai trò của tổ chức này trong hoạt động quản lý xã hội, cũng như nhiệm vụ, tính chất, hình thức và nội dung hoạt động của tổ chức PCPNN Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải quản lý nhà nước đối với tổ chức PCPNN, các nguyên tắc, nhiệm vụ và nội dung liên quan đến quản lý nhà nước, cùng với các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động này Kết quả nghiên cứu cũng sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nghiên cứu sau liên quan đến chủ đề quản lý nhà nước đối với tổ chức PCPNN.
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ thực trạng quản lý nhà nước đối với tổ chức phi chính phủ tại tỉnh Quảng Trị Nghiên cứu cung cấp thông tin khoa học, kiểm chứng tình hình thực tế quản lý nhà nước với các tổ chức phi chính phủ, giúp các nhà lãnh đạo tỉnh có những điều chỉnh kịp thời trong công tác quản lý xã hội Đồng thời, luận văn đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ của chính quyền tỉnh trong thời gian tới.
Bố cục ủề tài
Ngoài phần mở ủầu, phần kết luận, mục lục, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn ủược cấu trỳc làm ba chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước ủối với tổ chức phi chớnh phủ nước ngoài
Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước ủối với tổ chức phi chớnh phủ nước ngoài tại tỉnh Quảng trị
Chương 3 Nõng cao hiệu quản quản lý nhà nước ủối với tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại tỉnh Quảng trị.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI
1.1.1 Khái quát về tổ chức phi chính phủ nước ngoài
Thuật ngữ “tổ chức phi chính phủ” (NGO) không có định nghĩa pháp lý thống nhất và được hiểu khác nhau ở mỗi quốc gia, tùy thuộc vào mục đích và tính chất của tổ chức Các thực thể phi chính phủ tham gia vào các hoạt động không vì lợi nhuận, phát triển cộng đồng, và vận động xã hội, dẫn đến việc các nhà quản lý và nghiên cứu đưa ra nhiều khái niệm khác nhau về tổ chức này Trên thế giới, có nhiều quan điểm khác nhau từ các quốc gia và tổ chức quốc tế về phân loại và định nghĩa tổ chức phi chính phủ.
- Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: “Một tổ chức phi chính phủ là một tổ chức không thuộc về bất cứ chính phủ nào”
Liên Hợp Quốc định nghĩa tổ chức phi chính phủ là những tổ chức, hiệp hội, quỹ văn hóa xã hội, ủy hội từ thiện, tập đoàn phi lợi nhuận hoặc các pháp nhân khác không thuộc khu vực nhà nước và không hoạt động vì lợi nhuận Điều này có nghĩa là bất kỳ khoản lợi nhuận nào, nếu có, đều không được phân chia như chia lợi nhuận Tổ chức phi chính phủ không bao gồm các nghiệp đoàn, đảng phái chính trị, hợp tác xã phân chia lợi nhuận, hay các cơ sở tôn giáo như nhà thờ hoặc chùa.
Theo Ngân hàng Thế giới, các tổ chức phi chính phủ được xác định là những nhóm tổ chức tư nhân hoạt động nhằm giảm bớt đói nghèo, thúc đẩy quyền lợi của người nghèo, bảo vệ môi trường, cung cấp dịch vụ xã hội cơ bản và đảm nhiệm việc phát triển cộng đồng.
Tổ chức phi chính phủ (NGO) là các tổ chức phi lợi nhuận hoạt động độc lập với chính phủ, chủ yếu thông qua viện trợ từ thiện và dịch vụ tình nguyện Trong hai thập kỷ qua, hoạt động của các NGO đã trở nên chuyên nghiệp hơn, nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc tự nguyện và lòng vị tha Tùy thuộc vào từng quốc gia, NGO có thể được gọi bằng nhiều tên khác nhau như tổ chức bất vụ lợi ở Mỹ, tổ chức kinh tế-xã hội ở Pháp, hay hội từ thiện công ở Anh Mặc dù có những tên gọi khác nhau, nhưng tất cả đều mang tính chất tự nguyện và không thuộc sự quản lý của chính phủ Ngoài ra, còn có các tổ chức hợp tác dịch vụ cộng đồng, có tính chất phi chính phủ nhưng kết hợp giữa tự nguyện và thương mại Tóm lại, NGO là các tổ chức phi vụ lợi, hoạt động hỗ trợ phát triển mà không vì lợi nhuận, và có thể tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm cả tổ chức trong nước và tổ chức quốc tế hoạt động độc lập theo sự cho phép của chính phủ sở tại.
Các tổ chức phi chính phủ (NGO) không được phép phân phối lợi nhuận và mọi khoản lợi nhuận đều phải được tái đầu tư vào các hoạt động của tổ chức Chúng có thể được thành lập chính thức hoặc không chính thức, và thường độc lập với chính phủ, với đặc trưng là tính nhân đạo và cộng đồng, không nhằm mục tiêu thương mại Tổng thể, các tổ chức này tạo thành khu vực phi chính phủ, hoạt động song song với khu vực nhà nước, tư nhân và tập thể, chủ yếu trong các lĩnh vực dịch vụ, văn hóa, khoa học kỹ thuật và nhân đạo, nhằm phục vụ lợi ích cộng đồng và phát triển xã hội bền vững.
1.1.2 Khỏi quỏt về quản lý nhà nước ủối với tổ chức phi chớnh phủ nước ngoài
Quản lý nhà nước (QLNN) được định nghĩa là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi con người Mục tiêu của QLNN là duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội cũng như trật tự pháp luật, nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Theo Giỏo trình quản lý nhà nước (QLNN) của Học viện Hành chính Quốc gia, QLNN đối với tổ chức phi chính phủ (PCPNN) là hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước nhằm điều chỉnh các hoạt động của tổ chức PCPNN theo quy định của pháp luật Khái niệm này thể hiện rõ mục đích, đối tượng, nội dung và phương thức quản lý trong hoạt động QLNN Trong nghiên cứu này, tác giả sẽ sử dụng khái niệm trên để làm sáng tỏ đối tượng nghiên cứu của luận văn, từ đó phân tích các điểm cơ bản liên quan đến quản lý nhà nước đối với tổ chức PCPNN.
Quản lý nhà nước đối với tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) thực chất là quản lý trong lĩnh vực đối ngoại Quan điểm và chủ trương của Đảng và Nhà nước ta về vấn đề này được thể hiện rõ ràng qua các văn bản chính thức, nhấn mạnh mục tiêu giữ vững an ninh và phát triển đất nước Do đó, quản lý nhà nước đối với các tổ chức PCPNN cần phải đồng hành với hệ thống chính trị, phù hợp với các quyết sách của Đảng và Nhà nước Mọi hoạt động quản lý phải đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, và các chính sách, quy định liên quan đến hoạt động của các tổ chức PCPNN cần được công khai và minh bạch.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa phức tạp, nền kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều bất ổn Để phát huy nội lực và tận dụng sự hỗ trợ từ các quốc gia và tổ chức quốc tế, Việt Nam cần tăng cường hội nhập kinh tế Việc duy trì môi trường an ninh chính trị, kinh tế, xã hội và đối ngoại trở nên thiết yếu và cấp bách trong tình hình hiện nay.
Để đảm bảo ổn định chính trị, xã hội và bảo hiểm kinh tế, quản lý của Nhà nước cần chú trọng vai trò làm chủ của nhân dân và khẳng định sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời xác định hướng đi xã hội chủ nghĩa Quản lý các tổ chức phi chính phủ nước ngoài phải tuân thủ đường lối, chính sách của Đảng về đối ngoại, đảm bảo quản lý thống nhất và tập trung để tránh tình trạng buông lỏng, dẫn đến các hiện tượng tự do chủ nghĩa Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước theo quy định pháp luật, với trách nhiệm chung của các bộ ngành và địa phương trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý Ở tầm vĩ mô, cần xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, giáo dục pháp luật và nâng cao nhận thức tuân thủ pháp luật cho cả tổ chức phi chính phủ nước ngoài và người dân Mọi vi phạm cần được xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật, đảm bảo quyền lợi của nhân dân và tăng cường sự tham gia của họ vào công tác quản lý, biến họ thành bên đối tác trong cơ chế hợp tác ba bên: Chính quyền, nhân dân và các tổ chức phi chính phủ nước ngoài.
Nhà nước quản lý tổ chức phi chính phủ (PCPNN) thông qua hệ thống pháp luật, với các quy phạm pháp luật mang tính khách quan và đồng bộ với pháp luật địa phương cũng như quốc tế Các văn bản pháp lý cần phản ánh yêu cầu phát triển của các tổ chức phi chính phủ, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của họ trong khuôn khổ pháp luật, bao gồm các khía cạnh như tổ chức bộ máy, hoạt động, người đứng đầu, hội viên, cơ quan quản lý, cơ quan phối hợp, hành vi, chế độ tài chính, gia hạn, và giải thể.
Nhà nước cần áp dụng chính sách và hệ thống bộ máy tổ chức để quản lý các tổ chức PCPNN, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra nhằm đảm bảo các tổ chức này hoạt động đúng với mục tiêu và quy định pháp luật Việc tuân thủ các quy định của pháp luật là nội dung chủ yếu trong quá trình kiểm tra, và cần xử lý nghiêm các vi phạm hoặc sai lệch trong hoạt động của tổ chức PCPNN Do đó, tổng kết và đánh giá các hoạt động của tổ chức PCPNN để rút ra bài học thành công và chưa thành công trong quản lý nhà nước là rất cần thiết.
Ngoài những phương thức trên Nhà nước còn dùng tổng hợp một số phương thưc khỏc như: tài chớnh, liờn kết, thuyết phục v.v ủể quản lý tổ chức PCPNN
1.1.3 Vai trũ của quản lý nhà nước ủối với tổ chức phi chớnh phủ nước ngoài
Trong những năm qua, Việt Nam đã chú trọng xây dựng mối quan hệ giữa Nhà nước và thị trường nhằm phát triển kinh tế bền vững Để giải quyết các vấn đề kinh tế vĩ mô mới nảy sinh, Việt Nam đã tăng cường chiến lược phát triển nội lực quốc gia và đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) Các tổ chức này đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục ý thức dân chủ và nâng cao năng lực thực hiện dân chủ, góp phần vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước Do đó, việc quản lý hoạt động của các tổ chức PCPNN trở nên thiết yếu trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
- Một là, quản lý nhà nước nhằm ủảm bảo cỏc tổ chức PCPNN hoạt ủộng theo ủỳng quy ủịnh của phỏp luật Việt Nam
Việc thực hiện chính sách đối ngoại rộng mở đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể số lượng các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) hoạt động tại Việt Nam Quan hệ với cộng đồng PCPNN hiện nay trở thành một phần quan trọng trong tổng thể quan hệ đối ngoại của đất nước Các tổ chức này đóng góp không nhỏ vào việc hỗ trợ nhà nước khắc phục các tác động tiêu cực trong quá trình phát triển Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả, hoạt động của các tổ chức PCPNN cần được quản lý chặt chẽ bởi nhà nước, nhằm hướng đến mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.
Mục đích của quản lý nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài là hướng dẫn các tổ chức này hoạt động phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong công cuộc đổi mới, đồng thời tôn trọng văn hóa truyền thống của dân tộc Quản lý nhà nước cũng đảm bảo rằng các tổ chức phi chính phủ hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và các chính sách hiện hành của Việt Nam, không trái với các quy định pháp luật quốc tế.
- Hai là, quản lý nhà nước ủể phỏt huy mặt tớch cực của cỏc tổ chức phi chính phủ nước ngoài
NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI
1.2.1 Quản lý về tổ chức của tổ chức phi chính phủ nước ngoài
Quản lý tổ chức của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) tại Việt Nam được quy định bởi pháp luật, bao gồm việc cấp, gia hạn, sửa đổi và thu hồi các loại giấy phép Các quy định này nêu rõ thời gian hiệu lực của từng loại giấy phép cũng như quy trình, thủ tục và thời hạn liên quan đến việc gia hạn, sửa đổi, bổ sung và thu hồi giấy phép.
Giấy phép chính là cơ sở quan trọng giúp các cơ quan quản lý nắm bắt thông tin về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) và hoạt động của họ tại Việt Nam Các quy định liên quan đến thời gian, quy trình, thủ tục, cũng như thời hạn gia hạn, sửa đổi, bổ sung và thu hồi giấy phép là những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước đối với các tổ chức PCPNN Theo quy định của pháp luật hiện hành, việc quản lý cấp, gia hạn, sửa đổi và thu hồi giấy phép cho các tổ chức PCPNN được thực hiện thông qua các hình thức chính thức.
Theo Quyết định số 340/TTg ngày 24 tháng 5 năm 1996, Ủy ban công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) được ủy quyền xét cấp, gia hạn, sửa đổi, bổ sung và thu hồi các loại giấy phép cho các tổ chức PCPNN hoạt động trong nước Quy định này nhằm đảm bảo quản lý hiệu quả các hoạt động của tổ chức PCPNN, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững và tuân thủ pháp luật Việt Nam.
Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) phải đáp ứng các điều kiện cụ thể để được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam, bao gồm việc thực hiện các dự án hỗ trợ phát triển và viện trợ nhân đạo mà không lồng ghép mục đích khác Giấy phép hoạt động, giấy phép lập văn phòng dự án hoặc giấy phép lập văn phòng đại diện phải được cấp bởi Chính phủ Việt Nam Mọi sửa đổi hoặc bổ sung đều phải được thông qua và chấp thuận bởi cơ quan quản lý nhà nước Nếu tổ chức không tuân thủ mục đích đã đăng ký hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cơ quan quản lý có quyền dừng hoạt động, xử lý vi phạm và thu hồi giấy phép hoạt động cùng các giấy tờ pháp lý liên quan.
Quy định cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) nhằm cấp, gia hạn, sửa đổi, bổ sung và thu hồi giấy phép Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam được chỉ định là cơ quan thường trực về công tác PCPNN, có trách nhiệm phối hợp với các cục, vụ chức năng của các bộ, ngành trung ương và địa phương để kiến nghị và đề xuất xử lý các vấn đề liên quan đến hoạt động của các tổ chức PCPNN tại Việt Nam.
Giấy phép hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) đã trở thành cơ sở pháp lý quan trọng để quản lý và điều chỉnh hoạt động của họ, tạo điều kiện thuận lợi cho những tổ chức hoạt động hiệu quả Đồng thời, quy định này cũng giúp hạn chế hoặc chấm dứt hoạt động của những tổ chức có dấu hiệu phức tạp, vi phạm pháp luật, hoặc những tổ chức không đạt hiệu quả trong việc viện trợ, cũng như những hoạt động không mang tính nhân đạo, từ thiện, phi lợi nhuận như truyền bá tôn giáo, môi giới con nuôi, thúc đẩy nhân quyền và các hoạt động tiêu cực khác.
1.2.2 Quản lý hoạt ủộng của tổ chức phi chớnh phủ nước ngoài a Qu ả n lý hoạ t ủộ ng vi ệ n tr ợ c ủ a t ổ ch ứ c phi chớnh ph ủ n ướ c ngoài
Hoạt động viện trợ được triển khai trên nhiều lĩnh vực như an sinh xã hội, y tế, giáo dục - đào tạo, phát triển kinh tế xã hội, tài nguyên - môi trường Đặc biệt, các chương trình và dự án giúp nông dân và những người nghèo nắm bắt cách làm ăn trong nền kinh tế thị trường, từ đó nâng cao thu nhập cá nhân và cải thiện điều kiện sống gia đình, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Nhà nước quản lý hoạt động viện trợ và sử dụng nguồn viện trợ cần đảm bảo tính thống nhất, công khai và minh bạch, với phân công, phân cấp rõ ràng, gắn quyền hạn với trách nhiệm Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, cơ quan quản lý ngành, địa phương, tổ chức và đơn vị thực hiện Tất cả khoản viện trợ phải được ghi vào nguồn thu ngân sách nhà nước và tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam Không tiếp nhận các khoản viện trợ có thể gây ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, cũng như xâm hại lợi ích của Nhà nước và quyền lợi của tổ chức, cá nhân.
Nghị định 93/2009/NĐ-CP, ban hành ngày 22/10/2009, của Chính phủ quy định cụ thể về quản lý nhà nước đối với nguồn viện trợ phi chính phủ nước ngoài, nhằm đảm bảo hoạt động quản lý hiệu quả và minh bạch.
Nhà nước có trách nhiệm quản lý các hoạt động vận động, thẩm định và ký kết các thỏa thuận viện trợ với tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) Điều này bao gồm việc quản lý hồ sơ liên quan đến việc chuẩn bị, thẩm định khoản viện trợ PCPNN và các tài liệu liên quan đến các khoản viện trợ này.
Quy định mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước trong việc quản lý các khoản viện trợ từ tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) theo quy định của Chính phủ, trong đó cơ quan đầu mối trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và phê duyệt việc tiếp nhận viện trợ PCPNN thuộc thẩm quyền Cơ quan đầu mối quản lý viện trợ PCPNN tại địa phương là Sở Kế hoạch và Đầu tư, trong khi Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ tự quyết định cơ quan đầu mối trong quan hệ và vận động PCPNN dựa trên nhu cầu thực tế của địa phương.
Quy định về thẩm quyền phê duyệt và phân cấp thẩm quyền phê duyệt viện trợ PCPNN được xác định dựa trên tính chất, phạm vi và mục đích của viện trợ, không phụ thuộc vào quy mô của khoản viện trợ.
Quy định về việc nhận các khoản viện trợ không thông qua ủy ban phường, ký kết và phê duyệt yêu cầu phải có sự đồng ý của Chính phủ hoặc cấp có thẩm quyền Đồng thời, việc kêu gọi nguồn viện trợ quốc tế chỉ được thực hiện khi có quyết định của Chính phủ Ngoài ra, quản lý hoạt động của tổ chức phi chính phủ nước ngoài phải tham gia vào sự phát triển cộng đồng.
Quản lý hoạt động của tổ chức PCPNN trong phát triển cộng đồng nhằm đảm bảo các tổ chức này thực hiện đúng mục tiêu, mang lại lợi ích cho cộng đồng, đặc biệt cho những đối tượng dễ bị tổn thương Các tổ chức PCPNN khi thực hiện dự án tại Việt Nam cần tuân thủ nguyên tắc quan hệ ba bên, bao gồm chính quyền địa phương, để đảm bảo sự hợp tác hiệu quả và bền vững.
Nhân dân là trung tâm của sự phát triển và sự tham gia của người dân được coi trọng trong mọi khâu của chu trình dự án Tổ chức PCPNN cam kết đảm bảo viện trợ trực tiếp đến tay người dân Hoạt động quản lý của nhà nước cũng phải tuân thủ nguyên tắc này để đảm bảo hiệu quả và minh bạch trong quá trình thực hiện.
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ðẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI
1.3.1 ðiều kiện tự nhiên ðiều kiện tự nhiờn của từng ủịa phương ảnh hưởng nhất ủịnh ủến hoạt ủộng của tổ chức PCPNN tại ủịa bàn ủú Cỏc yếu tố: vị trớ ủịa lý, ủịa hỡnh, khớ hậu, tài nguyờn thiờn nhiờn vừa là yếu tố thuận lợi, ủồng thời cũng là yếu tố khó khăn trong việc quản lý các tổ chức PCPNN Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp ủến cụng tỏc kiểm tra, phõn bố nguồn viện trợ, chọn ủịa ủiểm thực hiện dự ỏn Nếu ủịa hỡnh ủi lại dễ dàng thỡ cụng tỏc giỏm sỏt, kiểm tra chặt chẽ hơn Tài nguyên thiên nhiên phong phú, khí hậu thuận lợi, hay thiên ai ít bị ảnh hưởng sẽ giỳp cho hoạt ủộng dự ỏn mang lại kết quả tốt, kinh tế của ủịa phương phỏt triển ổn ủịnh Do mỗi vựng miền cú những ủặc ủiểm ủiều kiện tự nhiờn khỏc nhau vỡ vậy khi giỏm sỏt, kiểm tra, hay thực hiện cỏc hoạt ủộng dự ỏn phải nghiờn cứu kỹ ủể ủưa ra những phương ỏn tối ưu nhất cho ủịa phương
1.3.2 ðiều kiện kinh tế - xó hội tại ủịa phương
Môi trường chính trị và xã hội ổn định, cùng với sự tăng trưởng kinh tế, là những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế Hệ thống thể chế và chính sách của nhà nước đóng vai trò then chốt trong việc tạo điều kiện cho việc tiếp nhận và sử dụng hiệu quả nguồn viện trợ từ các tổ chức phi chính phủ.
Nhân tố quyết định nhu cầu viện trợ của tổ chức nước ngoài bao gồm các yếu tố như tăng trưởng kinh tế, cơ cấu kinh tế, cơ sở hạ tầng, chính sách và thể chế Những yếu tố này ảnh hưởng lớn đến hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) và cách thức phân bổ nguồn viện trợ.
Cơ sở hạ tầng và tốc độ tăng trưởng kinh tế là những yếu tố quan trọng phản ánh sự ổn định kinh tế tại địa phương Tăng trưởng kinh tế không chỉ cải thiện đời sống người dân mà còn tạo ra nhiều việc làm mới và thu hút lao động tham gia vào hoạt động kinh tế Đối với tổ chức PCPNN, cơ sở hạ tầng và cơ cấu kinh tế đóng vai trò nền tảng trong việc triển khai các dự án Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và vật nuôi phù hợp với từng địa bàn là vấn đề then chốt mà tổ chức PCPNN cần chú trọng khi thực hiện hoạt động viện trợ, nhằm nâng cao đời sống người dân nghèo và đảm bảo an sinh xã hội.
Mật độ dân số và trình độ lao động của từng địa phương ảnh hưởng đến việc phát triển và phân bố sản xuất Trình độ của người lao động, phong tục tập quán, và điều kiện xã hội tại mỗi vùng là những yếu tố quyết định đến hiệu quả của các dự án Những điều kiện này tạo ra thuận lợi hoặc khó khăn cho công tác quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ tại địa phương.
1.3.3 Năng lực quản lý của cơ quan quản lý nhà nước ủối với tổ chức phi chớnh phủ tại ủịa phương
Bộ máy quản lý nhà nước của chính quyền địa phương có tác động trực tiếp đến sự hiện diện của các tổ chức phi chính phủ (PCPNN) trên địa bàn Bộ máy quản lý đóng vai trò trung gian, giúp hiện thực hóa các chính sách vào thực tiễn Việc tổ chức bộ máy một cách khoa học, tinh giản và phân công rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn sẽ nâng cao hiệu quả quản lý và giải quyết vấn đề nhanh chóng, thuận lợi Tuy nhiên, công tác quản lý sẽ gặp khó khăn nếu một khâu hoặc cấp quản lý trong hệ thống không đảm bảo yêu cầu công việc được giao.
Vỡ vậy, muốn quản lý hiệu quả, tổ chức bộ mỏy QLNN ủối với tổ chức
PCPNN cần được tổ chức một cách hợp lý với cơ cấu rõ ràng, phân chia trách nhiệm và quyền hạn cụ thể Đồng thời, cần có sự hướng dẫn và hỗ trợ từ các ban ngành chức năng để đảm bảo hiệu quả hoạt động.
Bên cạnh việc tổ chức bộ máy quản lý, trình độ, và thái độ của đội ngũ cán bộ quản lý cũng ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước đối với tổ chức PCPNN Cán bộ quản lý là những người tham gia trực tiếp vào công tác quản lý nhà nước với tổ chức PCPNN ở cấp chính quyền địa phương và là cầu nối giữa chính quyền với tổ chức này Do đó, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý có chuyên môn, trình độ và tâm huyết với công việc là điều kiện tiên quyết để tạo thuận lợi cho quản lý nhà nước đối với các tổ chức PCPNN ở cấp địa phương.
Quản lý nhà nước đối với tổ chức phi chính phủ nước ngoài là một lĩnh vực phức tạp, bao gồm nhiều nội dung liên quan đến nhiệm vụ quản lý nhà nước về đối ngoại Chương này sẽ hệ thống hóa các văn bản, tài liệu và các chương trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài luận văn, từ đó xây dựng cơ sở khoa học cho quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài.
Các vấn đề lý thuyết liên quan đến tổ chức PCPNN bao gồm khái niệm và đặc điểm của tổ chức này, vai trò của quản lý nhà nước đối với tổ chức PCPNN, nội dung quản lý nhà nước và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước Trong các nội dung lý thuyết, nội dung quản lý nhà nước đối với tổ chức PCPNN là vấn đề trọng tâm, bao gồm quản lý về tổ chức và quản lý về hoạt động của tổ chức PCPNN.
Chương 1 của bài viết làm rõ những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về tổ chức PCPNN, nhấn mạnh tầm quan trọng của nó đối với tác giả trong việc xây dựng nền tảng lý thuyết Điều này sẽ hỗ trợ cho việc phân tích thực trạng quản lý nhà nước liên quan đến tổ chức PCPNN tại tỉnh Quảng Trị ở Chương 2.
