NỘI DUNG “Một số giải pháp phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 2”. A. Mục đích, sự cần thiết 1. Mục đích: Tìm hiểu thực trạng thực trạng về sự phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh lớp 2. Tiến hành phân tích, đánh giá, đưa ra những giải pháp nhằm phát triển năng lực, phẩm chất cho HS lớp 2 để các em phát triển toàn diện. 2. Sự cần thiết của sáng kiến: Xuất phát từ mục tiêu giáo dục: đào tạo con người mới phát triển toàn diện về mọi mặt đáp ứng được yêu cầu đặt ra trong xã hội hiện nay là một vấn đề cấp bách và cần thiết mà Đảng và nhà nước đang quan tâm. Đó cũng chính là những nhiệm vụ mà ngành giáo dục phải thực hiện, và cũng chính là nhiệm vụ mà mỗi giáo viên Tiểu học cần đặt ra cho mình trong từng năm học. Trong xã hội hiện nay vấn đề xuống cấp đạo đức, phẩm chất đang diễn ra nghiêm trọng xung quanh chúng ta gây nhức nhối trong xã hội. Thực tế, chưa bao giờ trường học ở Việt Nam, các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh lại kinh hoàng trước nạn “học sinh kém đạo đức” của chính các em học sinh như hiện nay. Người lớn sống gấp, thờ ơ, thiếu trách nhiệm trước cuộc sống thì trẻ em sẽ lạnh lùng, vô cảm trước cuộc đời... Xã hội càng phát triển con người càng phải hoàn thiện, một con người hoàn thiện về nhân cách là con người không chỉ có tài mà cần phải có cả đức. Bác Hồ đã dạy : “ Có tài mà không có đức là người vô dụng, Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.” Bất kỳ xã hội nào, nền văn hóa nào thì phẩm chất đạo đức con người cũng luôn được chú trọng, giáo dục phẩm chất con người luôn là một việc cần thiết và quan trọng trong mọi xã hội và mọi giai cấp. Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề giáo dục phẩm chất cho học sinh đang trở nên cấp bách và cần thiết. Ngay từ lứa tuổi học sinh học tiểu học. Giáo dục phẩm chất lại càng phải quan tâm và coi trọng, nó là một nhân tố quyết định đến nhân cách con người, là luân thường đạo lý của con người. Đặc biệt với nền giáo dục của chúng ta hiện nay, song song với đổi mới phương pháp dạy học thì việc quan tâm đến giáo dục năng lực, phẩm chất cho học sinh là một việc làm vô cùng quan trọng nhất là với lứa tuổi nhỏ, lứa tuổi đang như búp trên cành. Trẻ em như một tờ giấy trắng, ngay từ ban đầu việc hình thành giáo dục phẩm chất cho các em có một chuẩn mực đạo đức phù hợp với xã hội là một việc làm vô cùng thiết thực, nó giúp các em hình thành nên thói quen có hành vi đạo đức tốt mãi mãi về sau. Trong thời đại công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay, mỗi giáo viên cần xác định nhiệm vụ chủ yếu đối với học sinh là giáo dục, giáo dưỡng. Trong quá trình giảng dạy ta không nên coi nhẹ hai nhiệm vụ đó, bởi giáo dục và giáo dưỡng mới đào tạo được một học sinh toàn diện theo yêu cầu của nền giáo dục mới. Vì vậy, trong quá trình dạy học bản thân tôi luôn chú trọng tới việc giáo dục năng lực, phẩm chất cho học sinh trong tất cả các môn học. Bởi tôi nghĩ rằng: “Phẩm chất là cái tốt, cái đúng của mỗi con người được chuyển hoá thành lời nói và hành vi tốt đẹp”. Trong kế hoạch giáo dục của bản thân 2 năm học 2018 2019, 2019 2020 bản thân tôi luôn hình thành các tiêu chí về năng lực, chuẩn mực hành vi đạo đức cho học sinh trong các mối quan hệ: gia đình, thầy cô, bạn bè; mối quan hệ với thiên nhiên và cộng đồng để tạo cơ hội cho các em có nhiều cơ hôi bộc lộ và phát triển mình về mọi mặt. Xuất phát từ đó mà tôi mạnh dạn chọn sáng kiến “Một số giải pháp phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 2” để các đồng nghiệp cùng chia sẻ và góp ý hoàn thiện hơn cho tôi. Đây cũng chính là tâm huyết của tôi, mong muốn có được những học sinh ngoan và phát triển toàn diện đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi của xã hội hiện nay: Con người phải vừa hồng vừa chuyên. B. Phạm vi triển khai thực hiện Phạm vi triển khai thực hiện: Học sinh khối lớp 2 Trường Tiểu học Nam Thanh Đối tượng: Học sinh lớp 2A1 – trường Tiểu học Nam Thanh – TP Điện Biên phủ. Thời gian: Từ 2682020 đến hết ngày 3032021. C. Nội dung I. Tính giải pháp đã biết. Để thực hiện những mục tiêu về giáo dục con người, thì người giáo viên phải xác định rõ được yêu cầu và nhiệm vụ của mình. Trong quá trình dạy học, giáo viên đã đánh giá học sinh ở 3 tiêu chí: Kiến thức, kĩ năng; năng lực; phẩm chất. Học sinh nhận thức chậm, khả năng tự học tự giải quyết vấn đề còn hạn chế khi học cần có sự giúp đỡ của bạn và thầy cô. 1. Ưu điểm: Giáo viên đã phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những hạn chế của học sinh để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục. Đã giúp học sinh tự đánh giá và tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh cách học. Cha mẹ học sinh được tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện của con em mình. 2. Hạn chế: Học sinh nhận thức chậm, khả năng tự học tự giải quyết vấn đề còn hạn chế khi học cần có sự giúp đỡ của bạn và thầy cô. Một số em ý thức tự quản, tự phục vụ chưa cao đi học về là vứt sách vở lung tung, đến lớp thì thường xuyên quên sách vở, quên đồ dùng học tập Một số em còn rụt rè nhút nhát khi giao tiếp với thầy cô và người lạ. Một số em chưa biết làm các việc như vệ sinh lớp học, tưới cây, nhặt rau, rửa ấm chén... Học sinh trong lớp có hoàn cảnh khó khăn, éo le (bố mẹ ly hôn, bố hoặc mẹ mất, bố mẹ đi làm ăn xa ở nhà với ông bà...) nên thiếu sự quan tâm sâu sát của gia đình. Một số phụ huynh coi việc giáo dục trẻ là bổn phận và trách nhiệm của nhà trường mà đặc biệt là của giáo viên. II. Nội dung của giải pháp. 1. Mục đích cụ thể, chi tiết của giải pháp 1.1. Bối cảnh và động lực ra đời. 1.1.1. Cơ sở lý luận Đất nước ta đang tiến tới công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Đây là định hướng chiến lược đúng đắn, phù hợp với yêu cầu của thời đại. Thời đại mà trí tuệ con người được coi là tài sản quý báu . Trong đó giáo dục đóng vai trò quan trọng để thực hiện mục tiêu chiến lược quốc gia: Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đào tạo những con người có kiến thức văn hoá, khoa học kỹ thuật, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo và có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, sống lành mạnh đáp ứng được những yêu cầu phát triển đất nước. Để thực hiện những mục tiêu về giáo dục con người, thì người giáo viên phải xác định rõ được yêu cầu và nhiệm vụ của mình. Một lớp là tổ chức chính quy trong hệ thống tổ chức quản lý của nhà trường. Giáo viên là người có trách nhiệm thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch nhà trường giao và từ giáo viên đến học sinh nhằm thực hiện có hiệu quả nguyên lý giáo dục và mục tiêu giáo dục cấp học đã được nêu ở Điều lệ trường Tiểu học. Lớp là đơn vị nhỏ trong tập hợp đơn vị lớn đó là nhà trường. Mỗi đơn vị lớp hoạt động tốt, tự hoàn thiện mình sẽ góp phần thúc đẩy lẫn nhau tạo biến đổi về chất lượng trong nhà trường. Nhờ đó mà nhà trường phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Nhiệm vụ trung tâm của nhà trường là dạy và học đó cũng là nhiệm vụ của giáo viên . Chất lượng dạy và học của nhà trường được thể hiện ở chất lượng của mỗi lớp và mỗi giáo viên. Không những thế mà giáo viên còn phải rèn luyện cho học sinh về năng lực, phẩm chất cũng như các mặt hoạt động khác. Như vậy vấn đề giáo dục học sinh trở thành những con người phát triển toàn diện là nhiệm vụ hàng đầu biến các mục tiêu giáo dục thành hiện thực. Giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục của nhà trường mà người thực hiện nhiệm vụ này chính là giáo viên chủ nhiệm lớp. Là giáo viên trực tiếp giảng dạy bản thân tôi nhận thấy rằng: Sản phẩm giáo dục mà chúng ta tạo ra không thể biết trước chính xác kết quả như các sản phẩm của các ngành nghề khác. Đặc biệt la sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh không phải “ngày một, ngày hai” là có được mà phải trải qua một thời gian dài rèn luyện. Cho nên để đảm nhận công việc nay chúng ta phải thật sự kiên trì, nhẫn nại và phải tốn nhiều thời gian công sức để tìm hiểu; lắng nghe tâm tư nguyện vọng của từng đối tượng học sinh trong lớp. Như vậy giáo viên chủ nhiệm phải đề ra được kế hoạch, phương pháp giáo dục thích hợp cho từng trường hợp đặc biệt bằng cả tấm lòng yêu thương, nhân ái của người Thầy. 1.1.2. Cơ sở thực tiễn Nếu chủ yếu thiên về rèn kiến thức cho học sinh thì cho ra những lớp học sinh học rất giỏi nhưng lại không biết ứng xử trong cuộc sống, không biết làm những công việc phục vụ cho chính bản thân mình, ngại giao tiếp với người lạ... Chính vì vậy mà năm học 20142015 Bộ GD và ĐT ra quyết định thay thế TT 322009TT BGDĐT bằng TT 302014TT BGDĐT về việc Quy định đánh giá học sinh tiểu học, nhằm giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những hạn chế của học sinh để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục. Giúp học sinh tự đánh giá và tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh cách học. Giúp cha mẹ học sinh tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục học sinh. Thông tư này đánh giá học sinh ở 3 tiêu chí: Kiến thức, kĩ năng; năng lực; phẩm chất. Trong 3 tiêu chí này thì tiêu chí kiến thức, kĩ năng học sinh bộc lộ rất rõ nét trong các tiết học ở trên lớp. Còn tiêu chí năng lực, phẩm chất thì được bộc lộ rõ ở các hoạt động luyện tập, thực hành và trải nghiệm thực tế. Chính vì lí do đó mà trong năm học 2020 2021 ngoài hoạt động dạy học trên lớp Bộ GD còn chú trọng đến các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo. Công tác giáo dục học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp đỡ học sinh khó khăn đạt hiệu quả cao và đặc biệt là đưa phong trào của lớp đạt kết quả. Giáo viên phải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác. Đặc biệt vừa phải là “ Người thầy nghiêm khắc, người mẹ hiền đáng kính, đồng thời là người bạn tri kỷ của học sinh” góp phần hình thành và phát triển nhân cách của các em một cách có hiệu quả để các em trở thành người có ích cho xã hội. Giáo viên Tiểu học không chỉ dạy đủ các môn học theo quy định của Bộ GDĐT mà còn phải làm tốt công tác chủ nhiệm lớp. Vì vậy, đòi hỏi người giáo viên Tiểu học không chỉ có trình độ chuyên môn mà còn phải biết tổ chức quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục, đó là việc rất nặng nề và cũng rất khó khăn đối với giáo viên. Khác với những năm trước, năm học 2020 2021, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 2A1 với tổng số là 38 học sinh, học sinh phần lớn là ngoan. Thế nhưng, bên cạnh đó vẫn còn số học sinh hạn chế cụ thể như sau: Học sinh nhận thức chậm, khả năng tự học tự giải quyết vấn đề còn hạn chế khi học cần có sự giúp đỡ của bạn và thầy cô. Một số em ý thức tự quản, tự phục vụ chưa cao đi học về là vứt sách vở lung tung, đến lớp thì thường xuyên quên sách vở, quên đồ dùng học tập Một số em còn rụt rè nhút nhát khi giao tiếp với thầy cô và người lạ. Một số em chưa biết làm các việc như vệ sinh lớp học, tưới cây, nhặt rau, rửa ấm chén... Học sinh trong lớp có hoàn cảnh khó khăn, éo le (bố mẹ ly hôn, bố hoặc mẹ mất, bố mẹ đi làm ăn xa ở nhà với ông bà...) nên thiếu sự quan tâm sâu sát của gia đình. Một số phụ huynh coi việc giáo dục trẻ là bổn phận và trách nhiệm của nhà trường mà đặc biệt là của giáo viên. Vấn đề đặt ra cho tôi là từ thực trạng của lớp tôi phải làm sao để chính các em ấy luôn cảm thấy ở tôi sự mới lạ, không nhàm chán, hướng các em đến sự đam mê học tập và phấn đấu rèn luyện năng lực, phẩm chất ngay từ những ngày đầu năm học. Tôi tự hứa với lòng mình phải cố gắng thật nhiều để làm tốt công tác chủ nhiệm và phải đặc biệt quan tâm, gần gũi hơn với những học sinh này.
Trang 1PHỤ LỤC
9 2 Mục tiêu giải pháp sẽ đạt được, giải quyết được 9
11 4 Mô tả chi tiết bản chất, nội dung của giải pháp 10
12 5 Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp 16
16 3 Đánh giá của thổ chức, cá nhân áp dụng thử 17
Trang 217 IV Hiệu quả, lợi ích thu được 17
Trang 3Tiến hành phân tích, đánh giá, đưa ra những giải pháp nhằm phát triển nănglực, phẩm chất cho HS lớp 2 để các em phát triển toàn diện.
2 Sự cần thiết của sáng kiến:
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục: đào tạo con người mới phát triển toàn diện
về mọi mặt đáp ứng được yêu cầu đặt ra trong xã hội hiện nay là một vấn đề cấpbách và cần thiết mà Đảng và nhà nước đang quan tâm Đó cũng chính là nhữngnhiệm vụ mà ngành giáo dục phải thực hiện, và cũng chính là nhiệm vụ mà mỗigiáo viên Tiểu học cần đặt ra cho mình trong từng năm học
Trong xã hội hiện nay vấn đề xuống cấp đạo đức, phẩm chất đang diễn ranghiêm trọng xung quanh chúng ta gây nhức nhối trong xã hội Thực tế, chưabao giờ trường học ở Việt Nam, các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh lại kinhhoàng trước nạn “học sinh kém đạo đức” của chính các em học sinh như hiệnnay Người lớn sống gấp, thờ ơ, thiếu trách nhiệm trước cuộc sống thì trẻ em sẽlạnh lùng, vô cảm trước cuộc đời Xã hội càng phát triển con người càng phảihoàn thiện, một con người hoàn thiện về nhân cách là con người không chỉ có tài
mà cần phải có cả đức
Bác Hồ đã dạy : “ Có tài mà không có đức là người vô dụng,
Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.”
Bất kỳ xã hội nào, nền văn hóa nào thì phẩm chất đạo đức con người cũngluôn được chú trọng, giáo dục phẩm chất con người luôn là một việc cần thiết vàquan trọng trong mọi xã hội và mọi giai cấp Trong giai đoạn hiện nay, vấn đềgiáo dục phẩm chất cho học sinh đang trở nên cấp bách và cần thiết Ngay từ lứatuổi học sinh học tiểu học Giáo dục phẩm chất lại càng phải quan tâm và coitrọng, nó là một nhân tố quyết định đến nhân cách con người, là luân thường đạo
lý của con người
Đặc biệt với nền giáo dục của chúng ta hiện nay, song song với đổi mớiphương pháp dạy học thì việc quan tâm đến giáo dục năng lực, phẩm chất chohọc sinh là một việc làm vô cùng quan trọng nhất là với lứa tuổi nhỏ, lứa tuổiđang "như búp trên cành" Trẻ em như một tờ giấy trắng, ngay từ ban đầu việchình thành giáo dục phẩm chất cho các em có một chuẩn mực đạo đức phù hợp
Trang 4với xã hội là một việc làm vô cùng thiết thực, nó giúp các em hình thành nênthói quen có hành vi đạo đức tốt mãi mãi về sau.
Trong thời đại công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay, mỗi giáo viên cầnxác định nhiệm vụ chủ yếu đối với học sinh là giáo dục, giáo dưỡng Trong quátrình giảng dạy ta không nên coi nhẹ hai nhiệm vụ đó, bởi giáo dục và giáodưỡng mới đào tạo được một học sinh toàn diện theo yêu cầu của nền giáo dụcmới Vì vậy, trong quá trình dạy học bản thân tôi luôn chú trọng tới việc giáodục năng lực, phẩm chất cho học sinh trong tất cả các môn học Bởi tôi nghĩ
rằng: “Phẩm chất là cái tốt, cái đúng của mỗi con người được chuyển hoá thành lời nói và hành vi tốt đẹp”.
Trong kế hoạch giáo dục của bản thân 2 năm học 2018- 2019, 2019- 2020bản thân tôi luôn hình thành các tiêu chí về năng lực, chuẩn mực hành vi đạođức cho học sinh trong các mối quan hệ: gia đình, thầy cô, bạn bè; mối quan hệvới thiên nhiên và cộng đồng để tạo cơ hội cho các em có nhiều cơ hôi bộc lộ vàphát triển mình về mọi mặt
Xuất phát từ đó mà tôi mạnh dạn chọn sáng kiến “Một số giải pháp phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 2” để các đồng nghiệp cùng chia sẻ
và góp ý hoàn thiện hơn cho tôi Đây cũng chính là tâm huyết của tôi, mongmuốn có được những học sinh ngoan và phát triển toàn diện đáp ứng được nhucầu đòi hỏi của xã hội hiện nay: Con người phải vừa hồng vừa chuyên
B Phạm vi triển khai thực hiện
* Phạm vi triển khai thực hiện: Học sinh khối lớp 2 Trường Tiểu học NamThanh
* Đối tượng: Học sinh lớp 2A1 – trường Tiểu học Nam Thanh – TP ĐiệnBiên phủ
* Thời gian: Từ 26/8/2020 đến hết ngày 30/3/2021
C Nội dung
I Tính giải pháp đã biết.
Để thực hiện những mục tiêu về giáo dục con người, thì người giáoviên phải xác định rõ được yêu cầu và nhiệm vụ của mình
Trang 5Trong quá trình dạy học, giáo viên đã đánh giá học sinh ở 3 tiêu chí: Kiếnthức, kĩ năng; năng lực; phẩm chất.
Học sinh nhận thức chậm, khả năng tự học tự giải quyết vấn đề còn hạn chếkhi học cần có sự giúp đỡ của bạn và thầy cô
1 Ưu điểm:
Giáo viên đã phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên,khích lệ và phát hiện những hạn chế của học sinh để có giải pháp kịp thời nhằmnâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; gópphần thực hiện mục tiêu giáo dục
Đã giúp học sinh tự đánh giá và tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnhcách học Cha mẹ học sinh được tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập,rèn luyện của con em mình
Học sinh trong lớp có hoàn cảnh khó khăn, éo le (bố mẹ ly hôn, bố hoặc mẹmất, bố mẹ đi làm ăn xa ở nhà với ông bà ) nên thiếu sự quan tâm sâu sát củagia đình
Một số phụ huynh coi việc giáo dục trẻ là bổn phận và trách nhiệm của nhàtrường mà đặc biệt là của giáo viên
II Nội dung của giải pháp.
1 Mục đích cụ thể, chi tiết của giải pháp
1.1 Bối cảnh và động lực ra đời.
1.1.1 Cơ sở lý luận
Trang 6Đất nước ta đang tiến tới công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đây là định hướngchiến lược đúng đắn, phù hợp với yêu cầu của thời đại Thời đại mà trí tuệ conngười được coi là tài sản quý báu Trong đó giáo dục đóng vai trò quan trọng để
thực hiện mục tiêu chiến lược quốc gia: "Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đào tạo những con người có kiến thức văn hoá, khoa học kỹ thuật, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo và có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, sống lành mạnh đáp ứng được những yêu cầu phát triển đất nước".
Để thực hiện những mục tiêu về giáo dục con người, thì người giáoviên phải xác định rõ được yêu cầu và nhiệm vụ của mình Một lớp là tổ chứcchính quy trong hệ thống tổ chức quản lý của nhà trường Giáo viên là người cótrách nhiệm thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch nhà trường giao và từ giáo viên đếnhọc sinh nhằm thực hiện có hiệu quả nguyên lý giáo dục và mục tiêu giáo dụccấp học đã được nêu ở Điều lệ trường Tiểu học
Lớp là đơn vị nhỏ trong tập hợp đơn vị lớn đó là nhà trường Mỗi đơn vị lớphoạt động tốt, tự hoàn thiện mình sẽ góp phần thúc đẩy lẫn nhau tạo biến đổi vềchất lượng trong nhà trường Nhờ đó mà nhà trường phát triển nhanh hơn, bềnvững hơn Nhiệm vụ trung tâm của nhà trường là dạy và học đó cũng là nhiệm vụcủa giáo viên Chất lượng dạy và học của nhà trường được thể hiện ở chất lượngcủa mỗi lớp và mỗi giáo viên Không những thế mà giáo viên còn phải rèn luyệncho học sinh về năng lực, phẩm chất cũng như các mặt hoạt động khác
Như vậy vấn đề giáo dục học sinh trở thành những con người phát triểntoàn diện là nhiệm vụ hàng đầu biến các mục tiêu giáo dục thành hiện thực Giữvai trò quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục của nhà trường mà ngườithực hiện nhiệm vụ này chính là giáo viên chủ nhiệm lớp
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy bản thân tôi nhận thấy rằng: Sản phẩmgiáo dục mà chúng ta tạo ra không thể biết trước chính xác kết quả như các sảnphẩm của các ngành nghề khác Đặc biệt la sự hình thành và phát triển năng lực,
phẩm chất cho học sinh không phải “ngày một, ngày hai” là có được mà phải
trải qua một thời gian dài rèn luyện Cho nên để đảm nhận công việc nay chúng
Trang 7ta phải thật sự kiên trì, nhẫn nại và phải tốn nhiều thời gian công sức để tìmhiểu; lắng nghe tâm tư nguyện vọng của từng đối tượng học sinh trong lớp Nhưvậy giáo viên chủ nhiệm phải đề ra được kế hoạch, phương pháp giáo dục thíchhợp cho từng trường hợp đặc biệt bằng cả tấm lòng yêu thương, nhân ái củangười Thầy.
1.1.2 Cơ sở thực tiễn
Nếu chủ yếu thiên về rèn kiến thức cho học sinh thì cho ra những lớp họcsinh học rất giỏi nhưng lại không biết ứng xử trong cuộc sống, không biết làmnhững công việc phục vụ cho chính bản thân mình, ngại giao tiếp với người lạ Chính vì vậy mà năm học 2014-2015 Bộ GD và ĐT ra quyết định thay thế TT32/2009/TT- BGDĐT bằng TT 30/2014/TT- BGDĐT về việc Quy định đánh giáhọc sinh tiểu học, nhằm giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hìnhthức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình vàkết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến
bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những hạn chế của học sinh
để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập,rèn luyện của học sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục Giúp học sinh tựđánh giá và tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh cách học Giúp cha mẹ họcsinh tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện của con em mình;tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục học sinh Thông tưnày đánh giá học sinh ở 3 tiêu chí: Kiến thức, kĩ năng; năng lực; phẩm chất.Trong 3 tiêu chí này thì tiêu chí kiến thức, kĩ năng học sinh bộc lộ rất rõ néttrong các tiết học ở trên lớp Còn tiêu chí năng lực, phẩm chất thì được bộc lộ rõ
ở các hoạt động luyện tập, thực hành và trải nghiệm thực tế Chính vì lí do đó
mà trong năm học 2020 -2021 ngoài hoạt động dạy học trên lớp Bộ GD còn chútrọng đến các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo
Công tác giáo dục học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp đỡ học sinh khókhăn đạt hiệu quả cao và đặc biệt là đưa phong trào của lớp đạt kết quả Giáo viênphải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý - giáo dục để hoàn thànhxuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác Đặc biệt vừa
Trang 8phải là “ Người thầy nghiêm khắc, người mẹ hiền đáng kính, đồng thời là người bạn tri kỷ của học sinh” góp phần hình thành và phát triển nhân cách của các em
một cách có hiệu quả để các em trở thành người có ích cho xã hội Giáo viên Tiểu học không chỉ dạy đủ các môn học theo quy định của BộGD&ĐT mà còn phải làm tốt công tác chủ nhiệm lớp Vì vậy, đòi hỏi người giáoviên Tiểu học không chỉ có trình độ chuyên môn mà còn phải biết tổ chức quản
lý học sinh trong các hoạt động giáo dục, đó là việc rất nặng nề và cũng rất khókhăn đối với giáo viên
Khác với những năm trước, năm học 2020 - 2021, tôi được nhà trườngphân công chủ nhiệm lớp 2A1 với tổng số là 38 học sinh, học sinh phần lớn làngoan Thế nhưng, bên cạnh đó vẫn còn số học sinh hạn chế cụ thể như sau:
- Học sinh nhận thức chậm, khả năng tự học tự giải quyết vấn đề còn hạnchế khi học cần có sự giúp đỡ của bạn và thầy cô
- Một số em ý thức tự quản, tự phục vụ chưa cao đi học về là vứt sách vởlung tung, đến lớp thì thường xuyên quên sách vở, quên đồ dùng học tập
- Một số em còn rụt rè nhút nhát khi giao tiếp với thầy cô và người lạ
- Một số em chưa biết làm các việc như vệ sinh lớp học, tưới cây, nhặt rau,rửa ấm chén
- Học sinh trong lớp có hoàn cảnh khó khăn, éo le (bố mẹ ly hôn, bố hoặc
mẹ mất, bố mẹ đi làm ăn xa ở nhà với ông bà ) nên thiếu sự quan tâm sâu sátcủa gia đình
- Một số phụ huynh coi việc giáo dục trẻ là bổn phận và trách nhiệm củanhà trường mà đặc biệt là của giáo viên
Vấn đề đặt ra cho tôi là từ thực trạng của lớp tôi phải làm sao để chính các
em ấy luôn cảm thấy ở tôi sự mới lạ, không nhàm chán, hướng các em đến sựđam mê học tập và phấn đấu rèn luyện năng lực, phẩm chất ngay từ những ngàyđầu năm học Tôi tự hứa với lòng mình phải cố gắng thật nhiều để làm tốt côngtác chủ nhiệm và phải đặc biệt quan tâm, gần gũi hơn với những học sinh này
* Khảo sát trước khi áp dụng sáng kiến
Trang 9Tôi đã tiến hành cho học sinh làm bài khảo sát về giải toán hợp, kết quả cụthể như sau:
STT Những biểu hiện về NL, PC Tổng số % Ghi chú
1 Học sinh có khả năng tự học, tự giải quyết vấn đề. 15/38 39,4
2 Học sinh có ý thức tự quản, tự phục vụ. 12/38 31,5
3 Học sinh mạnh dạn khi giao tiếp với thầy cô và người lạ. 12/38 31,5
4 Học sinh có ý thức chăm học, chăm làm. 14/38 36,8
1.2 Mục tiêu giải pháp sẽ đạt được, giải quyết được.
Học sinh có ý thức, kỉ luật cao Biết phê và tự phê bình, thi đua học tập sôinổi trong từng giờ học
Đa số học sinh trong lớp đã có tinh thần tự giác cao, có tinh thần tự học Các em mạnh dạn bày tỏ ý kiến và mong muốn của mình trước tập thể Hộiđồng tự quản của lớp năng động hơn
Các em sẵn sàng tham gia các phong trào của lớp, của trường Có tinh thầnđoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong học tập
Biết làm những việc vừa sức để tự phục vụ bản thân, làm đẹp trường lớp vàgiúp đỡ gia đình Ý thức chấp hành nội quy của trường tốt
1.3 Giá trị của giải pháp mang lại.
Giúp học sinh có sự phát triển toàn diện, có năng lực, phẩm chất tốt
Hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ cũng hình thành kỹ năng học tậpHọc sinh phát huy tính tích cực trong các hoạt động cũng như kỹ năng vậndụng các kiến thức đã học vào thực tế đời sống
Góp một phần nhỏ tháo gỡ một vài khía cạnh trong phương pháp rèn nănglực, phẩm chất học sinh cho bạn bè, đồng nghiệp
2 Mô tả chi tiết bản chất, nội dung của giải pháp.
2.1 Nội dung các giải pháp.
Trang 10Căn cứ vào việc khảo sát chất lượng trước khi áp dụng giải pháp, tôi đã tiếnhành một số giải pháp sau nhằm giáo dục học sinh để hoàn thành tốt nhiệm vụcủa năm học.
Trang 112.1 Giải pháp 1: Áp dụng và lựa chọn cách giáo dục sao cho phù hợp từng
đối tượng:
2.1.1- Đối với học sinh nhận thức chậm, khả năng tự học, tự giải quyết vấn
đề còn hạn chế:
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể:
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằmtạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em
+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong quá trình lên lớp
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh bộc lộ khả năng của mình 2.1.2- Đối với học sinh có ý thức tự quản, tự phục vụ chưa cao:Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, sinh hoạt ở nhà củahọc sinh như vệ sinh thân thể, ăn, mặc Trao đổi với phụ huynh một số việcphục vụ cho học tập như chuẩn bị đồ dùng học tập ở lớp, ở nhà, cách bố trí thờigian học tập ở lớp cũng như ở nhà
Đặc điểm của học sinh nhỏ là mau nhớ nhanh quên, vì vậy việc rèn luyệncho các em ý thức tự quản, tự phục vụ cần được làm thường xuyên, liên tục ởmọi nơi, mọi lúc Ngoài sự giáo dục của thầy cô ở lớp, việc cha mẹ giúp đỡ rènluyện ở nhà là một việc quan trọng Vì vậy, ngay buổi họp đầu tiên của nămhọc tôi đã trao đổi rất kĩ tầm quan trọng của giáo dục cho học sinh lớp 2 và phổbiến cách dạy các cháu ở nhà cho thống nhất với giáo viên ở lớp Tôi mạnh dạntrình bày trên bảng cách đánh giá học sinh theo thông tư 30/ BGD, các kế hoạchhoạt động trải nghiệm sáng tạo tới cha mẹ học sinh để cha mẹ học sinh cùngphối hợp với giáo viên trong việc giảng dạy và giáo dục các em.Rèn các kỹ năng sống cơ bản như: từ tự vệ sinh cá nhân đến vệ sinh cá nhânsạch sẽ, từ cách đánh răng, rửa mặt; cách đi giày,dép đúng; cách mặc quần áo,cách chuẩn bị đồ dùng học tập đến việc xếp đồ dùng học tập gọn gàng, ngănnắp; cách bố trí thời gian học tập ở lớp cũng như ở nhà sao cho phù hợp
2.1.3- Đối với học sinh còn rụt rè, nhút nhát khi giao tiếp với thầy cô vàngười lạ: