"Phân tích chi phí - lợi ích của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất"... MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦUChương 1: Cơ sở lý luận về phương pháp phân tích chi phí - lợi ích CBA Chương 2: Tổng quan về dự á
Trang 1"Phân tích chi phí - lợi ích của dự án
Nhà máy lọc dầu Dung Quất"
Trang 2MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU
Chương 1: Cơ sở lý luận về phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (CBA)
Chương 2: Tổng quan về dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
Chương 3: Phân tích chi phí lợi ích của
dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
Chương 4: Đề xuất kiến nghị và giải pháp
KẾT LUẬN
Trang 3Chương 1: Cơ sở lý
luận về phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (CBA)
Trang 41.1 Khái niệm của phân tích chi phí lợi ích
Phân tích chi phí lợi ích (CBA) là một phương pháp dùng để đánh giá một dự
án hay một chính sách bằng việc lượng hóa bằng tiền tất cả các lợi ích và chi phí trên quan điểm xã hội nhằm cung cấp
thông tin cho việc ra quyết định.
Trang 51.2 Đặc điểm và mục tiêu của phương pháp phân
tích chi phí lợi ích
Phân tích lợi ích chi phí là một phương pháp đánh giá để cung cấp thông tin cho người ra quyết định lựa chọn
Phân tích lợi ích chi phí quan tâm đến hiệu quả kinh tế
Phân tích lợi ích chi phí xem xét tất cả các lợi ích và chi phí (có giá và không có giá trên thị trường)
Phân tích lợi ích chi phí đánh giá trên quan điểm
xã hội nói chung
Trang 61.3 Các phương pháp
phân tích chi phí lợi ích
1.3.1 Phương pháp giá trị hiện tại thuần (Net Present Value – NPV)
1.3.2 Chỉ số suất thu lợi nội tại (IRR – Internal Rate of Return) 1.3.3 Thời gian hoàn vốn
1.3.4 Tỷ số Lợi ích/Chi phí
Trang 7Chương 2: Tổng quan
về dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
Trang 82.1 Tính cấp thiết của dự
án • Đảm bảo an ninh năng lượng Quốc gia.
• Là động lực cho sự phát triển kinh tế miền Trung và cả nước.
• Cung cấp các sản phẩm/dịch vụ chất lượng, mang lại
sự hài lòng cho khách hàng và phù hợp với thị trường.
• Nâng cao giá trị doanh nghiệp, gia tăng lợi nhuận,
sự hài lòng và đóng góp vào sự thịnh
vượng của các Cổ đông và các bên
liên quan.
Trang 92.2 Giới thiệu về nhà máy lọc dầu Dung Quất
• Nhà máy lọc dầu Dung Quất thuộc công ty cổ phần lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR)
• Địa điểm: Nhà máy được xây dựng tại Khu kinh tế Dung Quất,
thuộc địa bàn các xã Bình Thuận và Bình Trị, huyện Bình
Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
• Năm 2009 chính thức được đưa vào hoạt động
• Diện tích sử dụng: Khoảng 956 ha bao
gồm 485 ha mặt đất và 471 ha
mặt biển
Trang 102.2 Giới thiệu về nhà máy lọc dầu Dung Quất
• Công suất chế biến: 6,5 triệu tấn dầu thô/năm, tương đương 148.000
thùng/ngày
Sau khi hoàn thành nâng cấp mở rộng: 8,5 triệu tấn dầu
thô/năm tương đương 192.000 thùng/ngày.
• Nguyên liệu:
• Giai đoạn 1: Chế biến 100% dầu thô Bạch
Hổ - Việt Nam (hoặc dầu thô tương đương).
• Giai đoạn 2: Chế biến dầu chua.
Trang 112.3 Giới thiệu các hạng mục công trình của Nhà máy lọc dầu Dung
Quất
2.2.1 Phao rót dầu SPM và tuyến ống dẫn
dầu thô
2.2.2 Khu bể chứa dầu thô
2.2.3 Các phân xưởng công nghệ
2.2.4 Nhà máy điện và các trạm điện
2.2.5 Hệ thống nhập nước biển làm
mát
2.2.8 Khu bể chứa sản phẩm
2.2.9 Trạm xuất sản phẩm bằng đường bộ
2.2.10 Cảng xuất sản phẩm bằng đường biển
2.2.11 Đê chắn sóng
2.2.12 Khu nhà hành chính và điều hành
2.2.13 Nhà máy sản xuất Polypropylene
2.2.6 Khu bể chứa trung gian
2.2.7 Hệ thống ống dẫn sản phẩm
Trang 12Chương 3: Phân tích chi phí lợi ích của dự
án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
Trang 133.1 Chi phí của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.2 Lợi ích của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.3 Đánh giá chung về lợi ích chi phí của dự án
Trang 14khoảng 11 triệu đồng/ tháng.
• Chi phí nguyên vật liệu đầu vào: Nhà máy Lọc dầu Dung Quất
có công suất 6,5 triệu tấn dầu thô/năm (tương đương 148.000 thùng/ngày) đến năm 2017, công suất nhà máy tăng thêm
30%, đạt mức 8,5 triệu tấn/năm tương đương 192.000 thùng dầu/ngày Tham chiếu ở mức giá dầu thế giới, tổng chi phí nguyên liệu đầu vào tính từ năm 2010-2020 là 38441.42 triệu đô.
Trang 153.1.2 Chi phí kinh tế
3.1.2.1 Về phía nhà nước
• Dự án đã chậm tiến độ tới 9 năm so với kế hoạch ban đầu Do sự chậm trễ này, tổng mức đầu tư nhà máy lọc dầu Dung Quất cũng phải điều chỉnh do các nguyên nhân phát sinh,
lên tới 3,053 tỉ USD, tăng 552,5 triệu USD so với dự toán ban đầu.
• Dù nhận được những ưu đãi rất lớn nhưng tính chung từ năm 2010-2014,
nhà máy vẫn lỗ trên 1.000 tỉ đồng Còn nếu tính sòng phẳng, loại trừ
trợ giá bằng thuế ra khỏi giá sản phẩm thì cũng từ năm
2010-2014, Dung Quất lỗ lên tới 27.600 tỉ đồng Điều đó
có nghĩa là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam cấp bù lỗ
27.600 tỉ đồng cho Dung Quất
Trang 163.1.2 Chi phí kinh tế
3.1.2.2 Về phía người dân
• Cuộc sống của các hộ dân di dời tới nơi định cư mới gặp rất nhiều khó khăn khi ruộng đất đã được Nhà nước cấp sổ đỏ, nhưng không thể sản xuất được và không được Nhà
nước hỗ trợ
• Nhiều người dân sống quanh khu nhà máy gặp các vấn đề về sức khỏe
như cảm thấy nhức đầu, tức ngực, khó thở khi nhà máy thải khí thải
có mùi khét nồng nặc vào không khí
• Nước thải từ nhà máy lọc dầu Dung Quất thải ra ruộng
gây ngứa ngáy cho người nông dân
Trang 173.1.2 Chi phí kinh tế
3.1.2.3 Về chi phí môi trường
• Nguồn nước giếng sinh hoạt quanh khu nhà máy bị ô nhiễm, khi đun nấu có hiện tượng kết tủa
• Không khí thường xuyên có mùi khét, mùi hôi, các hoạt động của nhà máy
thường xuyên gây ra tiếng ồn, làm ảnh hưởng đến cuộc sống người dân
xung quanh
Trang 183.1 Chi phí của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.2 Lợi ích của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.3 Đánh giá chung về lợi ích chi phí của dự án
Trang 193.2 Lợi ích của dự án
Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.2.1 Lợi ích tính được bằng tiền
0 1
0 2
3.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
Trang 203.2.1 Lợi ích tính được bằng
tiền
3.2.1.1 Doanh thu của dự án kể từ khi được đưa vào hoạt động
• Giá dầu khí có một đặc thù là luôn biến động theo cung- cầu của thị trường thế giới
• Đó là lí do mà chúng ta thấy sản lượng mỗi năm luôn được duy trì ở mức ổn định, tuy nhiên thì doanh thu khá biến động
• Từ khi đi vào vận hành đến nay, nhà máy lọc dầu Dung Quất luôn vận
hành ổn định 100 – 107% công suất Tính đến hết năm 2020, nhà
máy đã xử lí hơn 77 triệu tấn dầu thô GDP của cả tỉnh, chiếm
tới 80-90% ngân sách
• Tổng doanh thu của nhà máy, đến cuối 2020, là
49 tỷ đô, nộp ngân sách hơn 7 tỷ, so với
mức đầu tư 3 tỷ ban đầu thì số tiền
nhà nước thu lại đã gấp hơn 2 lần
Trang 213.2.1 Lợi ích tính được bằng tiền
Polypropylen Dầu nhiên liệu FO Xăng sinh học E5
Trang 223.2.1 Lợi ích tính được bằng tiền
3.2.1.2 Lợi ích từ hoạt động cảng biển
• Cảng Dung Quất là nơi xuất nhập khẩu vật tư, thiết bị và hang hóa cho
các doanh nghiệp trong đặc khu kinh tế Dung Quất và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
• Mỗi năm cảng Dung Quất tiếp nhận 0.6 triệu tấn hang hóa, số lượng tàu
cập cảng trung bình 150 tàu/ năm
Trang 233.2 Lợi ích của dự án
Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.2.1 Lợi ích tính được bằng tiền
0 1
0 2
3.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
Trang 243.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
3.2.2.1 Tạo động lực phát triển kinh tế khu vực miền Trung và tỉnh Quảng Ngãi
• Giai đoạn 2005-2008 tăng trưởng GDP của Quảng Ngãi đạt trung bình từ 11-14%/
năm
• Năm 2009 khi có Nhà máy lọc dầu Dung Quất, GDP tăng 21%
• Năm 2005 thu ngân sách của tỉnh Quảng Ngãi đạt 529 tỷ VNĐ, năm 2009
đạt 6.432 tỷ VNĐ
• So với năm tái lập tỉnh (1989), đến năm 2019, GRDP (tổng sản phẩm
trên địa bàn tỉnh) tăng gấp 19,5 lần Giá trị sản xuất công
nghiệp năm 1989 chỉ đạt 601 tỷ đồng, đến năm 2019
đạt 124.870 tỷ đồng, gấp gần 207 lần; tăng trưởng
công nghiệp bình quân đạt 19,5%/năm
• GRDP bình quân đầu người tăng lên
52,6 triệu đồng/năm (tương đương 2.447 USD)
Trang 253.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
3.2.2.2 Hỗ trợ công tác an sinh xã hội của tỉnh Quảng Ngãi
• BSR đã hỗ trợ nhằm ổn định đời sống 1.400 hộ dân trong diện di dời để làm
NMLD Dung Quất; đầu tư nâng cấp đường sá, trạm y tế và hạ tầng phục vụ dân
sinh tại các khu tái
định cư Ðầu tư xây dựng các khu dịch vụ, thương mại, hỗ trợ kỹ thuật sản xuất
nông lâm ngư nghiệp, đào tạo và giải quyết việc làm cho các hộ dân trong
diện thu hồi đất
• Công tác an sinh xã hội (ASXH) của tỉnh Quảng Ngãi với tổng
chi phí trên 250 tỷ đồng Riêng đối với Quảng Ngãi,
Công ty đã dành hơn 15 tỷ đồng để hỗ trợ mua
trang thiết bị y tế, xây dựng trường mẫu giáo,
nâng cấp Trường tiểu học…
Trang 263.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
3.2.2.2 Hỗ trợ công tác an sinh xã hội của tỉnh Quảng Ngãi
• 250 triệu đồng để mổ 5 ca bệnh tim bẩm sinh cho trẻ em nghèo tỉnh Quảng
Ngãi Ủng hộ 200 triệu cho Quỹ khuyến học Quảng Ngãi và 100 triệu “Quảng
Ngãi quê hương –
Rèn trí luyện tài” Hỗ trợ Chương trình “Đồng hành cùng em đến trường” với
tổng
giá trị gần 300 triệu đồng
• 341 hộ dân với khoảng 900 nhân khẩu xung quanh Nhà máy Lọc
dầu Dung Quất di dời sang khu ở mới để nhường đất phục vụ
dự án nâng cấp, mở rộng nhà máy, công ty BSR sẽ tập
trung chương trình an sinh xã hội tại đây để người
dân thuộc diện di dời ổn định nơi ở, có
công ăn việc làm
Trang 273.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
3.2.2.3 Tạo cơ hội việc làm cho người lao động
• Tạo việc làm cho gần 2000 lao động, hầu hết là lực lượng lao động trình độ cao
và lành nghề Để vận hành, Nhà máy lọc dầu Dung Quất cần khoảng 1.100 kỹ sư,
công nhân
Đến quý I/2008, Ban quản lý dự án đã tuyển dụng được 677 nhân sự vận hành
trực tiếp Trong đó, con em Quảng Ngãi chiếm gần ½
• Riêng 60 kỹ sư vận hành chủ chốt đã kết thúc thành công khoá học
6 tháng ở Rumani
Trang 283.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
3.2.2.3 Tạo cơ hội việc làm cho người lao động
• Hiện hơn 300 kỹ sư, công nhân vận hành đang được các chuyên gia về lọc hóa
dầu của Aramis đào tạo tiếng Anh, chương trình dầu khí cơ bản, đào tạo vận
hành và bảo dưỡng
• Trên 500 cán bộ quản lý dự án trưởng thành, có nhiều kinh nghiệm sau quá
trình làm việc tại dự án
• Đến năm 2015, Khu Kinh tế Dung Quất có 80/122 dự án được cấp
giấy chứng nhận đầu tư đi vào hoạt động với tổng vốn thực
hiện 5 tỷ USD, giải quyết việc làm trên 20.000 lao động
Trang 293.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
3.2.2.4 Tạo tác động tới cán cân thanh toán
• Trước khi NMLD Dung Quất được xây dựng và đi vào hoạt động, Việt Nam phải
xuất khẩu dầu thô và dùng chính những đồng ngoại tệ đó để mua lại xăng, dầu
đã được tinh chế
• Với sự ra đời của NMLD Dung Quất, Việt Nam tự chủ được gần 40% nhu cầu
trong nước và Chính phủ sẽ không cần dùng ngoại tệ để mua xăng, dầu;
qua đó giúp ích rất nhiều cho việc dự trữ ngoại tệ, cân đối thị trường
tiền tệ quốc gia
Trang 303.2.2 Lợi ích không tính được bằng tiền
3.2.2.5 Giúp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia từ đó tăng cường hệ thống
quân sự - quốc phòng
• Việt Nam đã đáp ứng được gần 40% nhu cầu xăng dầu trong nước
• Hỗ trợ cho các hoạt động tìm kiếm thăm dò khai thác dầu khí tại thềm lục địa
Việt Nam, góp phần tăng cường hệ thống phòng thủ bảo vệ lãnh thổ, chủ
quyền đất nước
Trang 313.1 Chi phí của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.2 Lợi ích của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.3 Đánh giá chung về lợi ích chi phí của dự án
Trang 32Bảng 3 Bảng đánh giá kết quả dự án thông qua các chỉ số
Trang 33Xét theo cả NPV, IRR và B/C, dự án đều đem lại lợi ích ròng dương
Dự án cũng đã gây ra một số chi phí kinh tế không đo được bằng tiền như việc gây ảnh hưởng tới môi trường, ảnh hưởng tới đời sống của các hộ dân sống xung quanh hay việc dự án bị chậm tiến độ làm đội vốn đầu tư lên nhiều lần và nhà nước phải bù lỗ Song, không thể phủ nhận những lợi ích kinh tế mà dự án mang lại
Đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước, Giúp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia
Nhà máy cần đổi mới công nghệ, áp dụng các phương pháp khoa học nhằm tối ưu hóa sản xuất
Tạo được nhiều công ăn việc làm cho người lao động
Trang 343.1 Chi phí của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.2 Lợi ích của dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất
3.3 Đánh giá chung về lợi ích chi phí của dự án
Trang 363.4.2 Giới hạn đầu tư
• Ngưỡng giới hạn đầu tư tính theo NPV:
• Chi phí giới hạn = Chi phí cơ sở x (1 -
Trang 37Chương 4: Đề xuất
kiến nghị và giải pháp
Trang 384.1 Những vấn đề và khó khăn nhà máy lọc dầu Dung Quất phải đối mặt
Trang 394.1 Những vấn đề và khó khăn nhà máy lọc dầu Dung Quất phải đối mặt
4.1.1 Sự xuất hiện dịch bệnh Covid-19 khiến giá dầu giảm mạnh
• Năm 2020, chênh lệch giữa giá dầu thô và giá các sản phẩm chính suy giảm
nghiêm trọng, khoảng 3 USD/thùng, trong khi điểm hòa vốn của Nhà máy lọc dầu
Dung Quất
là 5 USD/thùng
• Cuối tháng 2/2020 giá dầu dao động trên 50 USD / thùng
• Đầu tháng 3/2020 giá dầu bị đẩy xuống 30 USD / thùng
• Giữa tháng 3/2020, giá dầu giảm xuống khoảng 20 USD / thùng
• Tháng 4./2020, nguồn cung dư thừa, nhà máy có nguy
cơ đóng cửa
Trang 404.1 Những vấn đề và khó khăn nhà máy lọc dầu Dung Quất phải đối mặt
4.1.2 Tình trạng nhà kho hết chỗ
• Tại một số thời điểm của năm 2020, tồn kho xăng ở Nhà máy lọc dầu Dung Quất
với mức trên 90% và buộc phải gửi hàng đến các kho chứa khác
• Đầu tháng 8/2021, nhà máy lọc dầu Dung Quất đã phải giảm công suất về
90% trong khi trước đó, nhà máy đang chạy khoảng 100%-105% công suất
• Tại thời điểm ngày 3/8/2021, khi nhà máy hạ công suất, BSR đang
tồn kho 200.000 m3 xăng dầu thành phẩm và 400.000 m3
dầu thô
• Nhà máy đã phải bán đi 1 triệu thùng dầu thô vì
hết chỗ trữ hàng
Trang 414.1 Những vấn đề và khó khăn nhà máy lọc dầu Dung Quất phải đối mặt
4.1.3 Việt Nam đối mặt với nguy cơ khủng hoảng xăng dầu, nhà máy lọc dầu Dung Quất phải tăng công suất
• Từ cuối tháng 1/2022 đến đầu tháng 2/2022, trước nỗi lo thiếu xăng dầu, nguy
cơ khủng hoảng, BRT đã vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất lên 105%
công suất
• Theo BRT, từ đầu năm 2022 đến nay, nhà máy lọc dầu Dung
Quất sản xuất đưa ra thị trường hơn 680.000 tấn sản phẩm
xăng dầu các loại, đạt 115% kế hoạch
Trang 424.1 Những vấn đề và khó khăn nhà máy lọc dầu Dung Quất phải đối mặt
Trang 43Nhà nước cần đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch, đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng vaccine.
Các cá nhân cần thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 như: tuân thủ “Thông điệp 5K”, khai báo y tế, quét mã QR theo quy định
Ưu tiên sử dụng nguồn xăng dầu từ các nhà máy lọc dầu trong nước; giảm thiểu nguồn nhập khẩu xăng dầu
Nhà máy cần đổi mới công nghệ, áp dụng các phương pháp khoa học nhằm tối ưu hóa sản xuất
Nghiên cứu thị trường kĩ càng và đưa ra những dự báo tương ứng để có những điều chỉnh, điều hành linh hoạt, kịp thời trong công tác sản xuất và kinh doanh
Các Bộ, ban ngành duy trì các biện pháp đảm bảo hoạt động kinh doanh xăng dầu trong nước sau khi dịch bệnh kết thúc được ổn định,
an toàn
Trang 44KẾT LUẬN
Trang 45Hiệu quả kinh tế của Nhà máy lọc dầu Dung Quất đến nay vẫn còn là một đề tài bàn cãi.
Trong thời gian tới, để phát huy lợi ích của dự án NMLD Dung Quất cũng như giảm thiểu chi phí trong dài hạn, nhà máy cần có những thay đổi nhất định về công nghệ và phương hướng nghiên cứu thị trường;
đồng thời về phía Nhà nước, các Bộ, ban ngành cũng cần duy trì các biện pháp đảm bảo hoạt động kinh doanh xăng dầu trong nước sau khi dịch bệnh kết thúc được ổn định,
an toàn.