LỜI CẢM ƠN Qua quá trình học tập và nghiên cứu, được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo trường Đại học Hải Phòng, Phòng Quản lý đào tạo sau đại học, tôi đã hoàn thành chương trìn
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO UBND THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO UBND THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 8310110
Người hướng dẫn khoa học: TS Lương Khánh Chi
HẢI PHÒNG – 2021
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là sản phẩm độc lập của của bản thân Các số liệu
sử dụng phân tích trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định Các kết quả nghiên cứu trong luận văn do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn Việt Nam Các kết quả này chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác
Hải Phòng, ngày 16 tháng 10 năm 2021
Tác giả
Đồng Xuân Hưng
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Qua quá trình học tập và nghiên cứu, được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo trường Đại học Hải Phòng, Phòng Quản lý đào tạo sau đại học, tôi đã hoàn thành chương trình học tập và nghiên cứu luận văn với đề tài “Hoàn thiện công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ”
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ đã cung cấp tài liệu, hướng dẫn tôi cách xử lý thông tin và đóng góp ý kiến cho tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn TS Lương Khánh Chi đã tạo mọi điều kiện và tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài
Xin chân thành cảm ơn!
Hải Phòng, ngày 16 tháng 10 năm 2021
Tác giả
Đồng Xuân Hưng
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC BẢNG vii
DANH MỤC HÌNH VẼ viii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁM SÁT HẢI QUAN 5
HÀNG HÓA XUẤT, NHẬP KHẨU 5
1.1 Khái niệm, đặc điểm của giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu 5
1.1.1 Khái niệm giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu 5
1.1.2 Đặc điểm của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu 8
1.2 Mục tiêu, nguyên tắc của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu 9
1.2.1 Mục tiêu của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu 9
1.2.2 Nguyên tắc của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu 10
1.3 Nội dung của công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu 11 1.3.1.Xây dựng kế hoạch giám sát hải quan đói với hàng hóa xuất nhập khẩu 11 1.3.2.Tổ chức thực hiện giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua khu vực giám sát hải quan 14
1.3.3.Thanh tra, kiểm tra hoạt động giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu 19
1.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu 20
1.4.1 Nhóm nhân tố thuộc cơ quan hải quan 20
1.4.2 Nhóm nhân tố thuộc môi trường bên ngoài cơ quan hải quan 22
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁM SÁT HẢI QUANĐỐI VỚI HÀNG HÓA XUẤT, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG ĐÌNH VŨ - HẢI PHÒNG 24
Trang 62.1 Quá trình hình thành, phát triển của Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình
Vũ - Hải Phòng 24
2.1.1 Lịch sử hình thành phát triển 24
2.1.2 Nhiệm vụ của Chi cục 24
2.1.3 Cơ cấu tổ chức của Chi Cục 26
2.1.4 Một số kết quả đã đạt được của Chi Cục 29
2.2 Thực trạng công tác giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 35
2.2.1.Thực trạng công tác lập kế hoạch giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu 35
2.2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 39
2.2.3.Thực trạng phương thức và trang thiết bị giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu 46
2.2.4.Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra trong hoạt động giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu 50
2.3 Đánh giá công tác giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 53
2.3.1 Thành tựu 53
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế 54
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC GIÁM SÁT HẢI QUAN HÀNG HÓA XUẤT, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN CỬA KHẨU CẢNG ĐÌNH VŨ, HẢI PHÒNG 56
3.1 Phương hướng, nhiệm vụ của công tác giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ đến năm 2025 56
3.1.1 Nhiệm vụ trọng tâm trong công tác giám sát hải quan tại Cục Hải quan thành phố Hải Phòng 56
3.1.2.Phương hướng hoàn thiện giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ đến năm 2025 57
Trang 73.2 Các biện pháp nhằm hoàn thiện công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa
xuất, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ, Hải Phòng 58
3.2.1 Nâng cao chất lượng công tác lập kế hoạch giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu 58
3.2.2 Hoàn thiện quy trình giám sát hải quan và pháp luật về thẩm quyền của cơ quan hải quan trong giám sát hải quan 59
3.2.3 Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho cộng đồng doanh nghiệp 60
3.2.4 Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật hiện đại cho giám sát 62
3.2.5.Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 64
3.2.6.Tăng cường phối hợp với các ban ngành liên quan và doanh nghiệp trong công tác giám sát hải quan 67
3.2.7.Hoàn thiện hệ thống quản lý rủi ro 68
3.3 Kiến nghị 71
3.3.1 Kiến nghị với Chính phủ 71
3.3.2.Kiến nghị với Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan 71
KẾT LUẬN 73
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 75
Trang 8DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ACV : Hiệp định trị giá GATT/WTO
ASEAN : Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
BCT : Bộ Công Thương
CBCC : Cán bộ công chức
CQHQ : Cơ quan Hải quan
DMRR : Danh mục quản lý rủi ro về hàng hóa xuất, nhập khẩu
DN : Doanh nghiệp
EU : Liên minh châu Âu
GATT : Hiệp định chung về thuế quan và thương mại
KTSTQ : Kiểm tra sau thông quan
NHTM : Ngân hàng thương mại
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Số
2.2 Tổng số thu nộp NSNN của Chi cục Hải quan cửa khẩu
2.4 Tình hình thực hiện kế hoạch giám sát hải quan đối với
2.8 Kim ngạch xuất nhập khẩu một số mặt hàng chủ yếu tại
Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 43
2.9 Kim ngạch hàng xuất khẩu một số mặt hàng chủ yếu tại
Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 43
2.10 Tỷ lệ phân luồng tờ khai tại Chi cục Hải quan cửa khẩu
Trang 10DANH MỤC HÌNH VẼ
2.1 Sơ đồ cơ cấu bộ máy Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 26
2.2 Tổ chức bộ máy giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 40
2.3
Biểu đồ số lượng phương thức giám sát giám sát trực
tiếp do công chức hải quan thực hiện giai đoạn 2016 -
2020
47
2.4 Hệ thống máy soi container tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ 49
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết
Quản lý về kinh tế là sự cần thiết khách quan có vai trò quan trọng trong quản lý của nhà nước Quản lý về các hoạt động Hải quan là một trong nhiều nọi dung của công tác quản lý nhà nước về kinh tế, nó có vị trí quan trọng trong thực thi chính sách kinh tế của Nhà nước, đặc biệt là đối với hoạt động xuất nhập khẩu
Ngay từ khi mới giành được độc lập, Đảng và Nhà nước ta rất chú trọng công tác quản lý nhà nước về Hải quan Ngày 10/09/1945, sắc lệnh thành lập
sở thuế quan và thuế gián thu được ban hành đã xác định vai trò của Nhà nước
về thuế quan, xác định vị trí của ngành Hải quan, một trong những công cụ của Nhà nước cách mạng nhằm bảo vệ lợi ích, chủ quyền an ninh đất nước
Hơn 65 năm xây dựng và phát triển, lực lượng Hải quan Việt Nam ngày càng lớn mạnh Chủ trương của Đảng và Nhà nước về "Mở cửa" nền kinh tế đã thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động xuất nhập khẩu, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng nhanh trong những năm qua Đó là một kết quả đáng mừng, nhưng đồng thời nó càng đòi hỏi mọi hoạt động của công tác quản lý Hải quan phải không ngừng được đổi mới, phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng, nhằm đáp ứng được nhiệm vụ, trọng trách của công tác hải quan trong tình hình mới
Hải quan giữ trọng trách là "Người gác cửa nền kinh tế", thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình về công tác thủ tục Hải quan, thu thuế xuất nhập khẩu, chống buôn lậu và gian lận thương mại, trong đó giám sát Hải quan có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Thông qua công tác giám sát đối với các đối tượng chịu sự quản lý Hải quan về hàng hoá, hành lý xuất nhập khẩu, phương tiện xuất nhập cảnh Đó là cơ sở quan trong cho công tác thuế tiến hành "Thu đúng thu đủ" góp phần ngăn chặn các hành vi buôn lậu và gian lận thương mại
Trang 12Song với sự gia tăng của hàng hóa xuất nhập khẩu đòi hỏi ngành Hải quan phải nỗ lực hết mình nhằm cải thiện môi trường kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp Đồng thời, để thực hiện tốt chức năng quản lý, Ngành Hải quan và các Cục, Chi cục Hải quan cần phải coi trọng công tác giám sát hàng hóa Đây là một phần không thể tách rời trong công tác quản lý nhà nước về hải quan Nếu công tác giám sát hải quan thực hiện một cách chặt chẽ, khoa học sẽ tạo cho hoạt động hàng hóa xuất, nhập khẩu hàng hóa diễn ra thông thoáng và đảm bảo tính pháp luật Trong những năm qua, công tác giám sát Hải quan luôn được Ngành, các Cục và Chi cục Hải quan cải tiến và tăng cường thể hiện vai trò qua các văn bản quy định và việc tổ chức thực hiện Tuy nhiên, trong thực tế cho thấy, bên cạnh những thành thì công tác quản lý
về giám sát Hải quan vẫn còn nhiều tồn tại, bất cập, nhiều kẽ hở nên để xẩy ra tình trạng vi phạm pháp luật Hải quan vẫn còn nhiều
Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ, Hải Phòng là Chi cục trực thuộc Cục Hải quan Hải Phòng Cửa khẩu cảng Đình Vũ là nơi có hoạt động xuất nhập khẩu khá sôi động với tốc độ tăng trưởng nhanh, do đó đã đặt ra những nhiệm vụ nặng nề đối với công tác giám sát Hải quan cho Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ, Hải Phòng Chính vì vậy tác giả chọn đề tài:
“Hoàn thiện công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ” làm luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu chung
Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng, luận văn nhằm đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ, Hải Phòng
2.2 Mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về công tác giám sát Hải quan;
- Đánh giá thực trạng công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ trong giai đoạn 2016 - 2020
Trang 13- Đề xuất định hướng và biện pháp nhằm hoàn thiện công tác giám sát hải quan tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp thu thập thông tin, dữ liệu, số liệu
Thu thập thông tin, dữ liệu thông qua các văn bản của Đảng, Nhà nước, các Bộ- Ngành liên quan và của Ngành Hải quan trong quản lý, giám sát hoạt động xuất nhập khẩu
Nguồn số liệu thứ cấp: Thu thập tại Chi cục thông qua các chứng từ, hệ thống biểu mẫu, các báo cáo các từ năm 2016-2020
4.2 Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
Toàn bộ số liệu, dữ liệu và thông tin có liên quan sẽ được tổng hợp theo các tiêu chí, chỉ tiêu có liên quan đến nội dung giám sát Hải quan Để có cơ sở phân tích đánh giá sẽ xử lý nguồn số liệu với sự hỗ trợ xử lý của phần mềm Excel
4.3 Phương pháp phân tích
- Phương pháp phân tổ thống kê: Số liệu dữ liệu được sử dụng phương pháp phân tổ thông kê để phân thành các nhóm, tổ theo các chỉ tiêu và tiêu chí
cụ thể
Trang 14- Phương pháp So sánh: Sử dụng phương pháp So sánh để so sánh các theo các nội dung, tiêu chí nhằm phân tích về biến động theo số tương đối, mức biến động tuyệt đối, mức biến động tương đối, số bình quân Sử dụng phương pháp so sánh để so sánh theo không gian, thời gian và theo chuỗi thời gian
- Phương pháp thống kê mô tả: Dùng phương pháp thống kê mô tả để xác định xu hướng biến động của các kết quả giám sát nhằm phục vụ cho việc phân tích đánh giá công tác giám sát hàng háo xuất nhập khẩu hải quan;
5 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về giám sát Hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khâir
Chương 2: Thực trạng công tác giám sát Hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ
Chương 3: Biện pháp hoàn thiện công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ, Hải Phòng
Trang 15CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁM SÁT HẢI QUAN
HÀNG HÓA XUẤT, NHẬP KHẨU 1.1 Khái niệm, đặc điểm của giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu
1.1.1 Khái niệm giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu
1.1.1.1 Khái niệm, đặc điểm về hàng hóa xuất, nhập khẩu
a Khái niệm hàng hóa xuất, nhập khẩu
Hàng hóa được định nghĩa là sản phẩm được đưa vào thị trường, tiêu dùng thông qua trao đổi, mua bán, tiếp thị Trong đó, sản phẩm được định nghĩa là kết quả của quá trình sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ nhằm mục đích kinh doanh hoặc tiêu dùng Định nghĩa này là tương đồng với quan điểm của kinh tế chính trị Marx-Lenin về hàng hóa.[5]
Hàng hóa xuất, nhập khẩu là sản phẩm của quá trình sản xuất (có thể là nguyên liệu, vật tư, thành phẩm, bán thành phẩm) được các cá nhân,
tổ chức, doanh nghiệp mua bán, trao đổi qua biên giới của quốc gia.[5]
b Đặc điểm hàng hóa xuất, nhập khẩu
Hàng hóa xuất nhập khẩu cần có đầy đủ chứng từ chứng minh xuất
xứ do quốc gia nơi sản xuất cấp phép: Hàng hóa chỉ được coi là hàng hóa xuất nhập khảu khi nó được sản xuất ở một quốc gia nhưng được tiêu thụ
ở một quốc gia khác và phải đảm bảo yêu cầu về chuẩn mực, giấy tờ của quốc gia đăng ký kinh doanh
Đơn vị kinh doanh hàng hóa xuất nhập khẩu cần chuẩn bị giấy tờ xác minh cho hàng hóa xuất nhập khẩu
Chủng loại hàng hóa xuất nhập khẩu đa dạng phong phú, thị trường rộng lớn, khó kiểm soát và chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau như môi trường kinh tế, chính trị, luật pháp… của các quốc gia khác nhau Thanh toán bằng đồng tiền ngoại tệ, hàng hoá được vận chuyển qua biên giới quốc gia, phải tuân theo những tập quán buôn bán quốc tế.[5]
Trang 161.1.1.2 Khái niệm giám sát hải quan (GSHQ) đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu
Theo từ điển tiếng Việt, thuật ngữ giám sát được hiểu như sau:
- Giám sát là việc theo dõi, kiểm tra xem có thực hiện đúng những điều quy định hay không
Như vậy, giám sát là thanh tra, kiểm tra và theo dõi từ xa với nhiều nội dung thực hiện như phân tích định tính, định lượng, tổng hợp, xử lý số liệu
Giám sát hải quan là biện pháp nghiệp vụ do cơ quan hải quan áp dụng để bảo đảm sự nguyên trạng của hàng hóa, phương tiện vận tải đang thuộc đối tượng quản lý hải quan
Giám sát hải quan là biện pháp nghiệp vụ do cơ quan hải quan áp dụng để bảo đảm sự nguyên trạng của hàng hóa, sự tuân thủ quy định của pháp luật trong việc bảo quản, lưu giữ, xếp dỡ, vận chuyển, sử dụng hàng hóa, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải đang thuộc đối tượng quản lý hải quan.[2]
Theo tác giả, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu
là biện pháp nghiệp vụ do cơ quan hải quan áp dụng để bảo đảm sự nguyên trạng của hàng hóa, sự tuân thủ quy định của pháp luật trong việc bảo quản, lưu giữ, xếp dỡ, vận chuyển, sử dụng hàng hóa,xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải đang thuộc đối tượng quản lý hải quan
Giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu được coi là hoàn chỉnh khi cả hải quan, doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng (doanh nghiệp KDC), tổ chức, cá nhân có hoạt động XK, NK, quá cảnh, xuất cảnh, nhập cảnh đều đạt được mục đích với sự tuân thủ pháp luật và chi phí thấp nhất
Chủ thể của Giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu:
Trang 17- Đối với GSHQ truyền thống: Theo quy định tại Điều 27 Luật Hải quan 2001 sửa đổi bổ sung 2005, điểm b khoản 1 và khoản 2 Thông tư 128/2013/TT-BTC quy định về thủ tục hải quan, GSHQ; thuế XK, thuế
NK và quản lý thuế đối với hàng hóa XK, NK thì có thể xác định chủ thể thực hiện quyền GSHQ là: công chức hải quan, Chi cục trưởng Chi cục hải quan, Tổng cục trưởng TCHQ
- Đối với GSHQ điện tử: Theo quy định tại khoản 1, điểm b khoản 2
và khoản 3 Điều 31 Thông tư 22/2014/TT-BTC quy định thủ tục hải quan điện tử đối với hàng hóa XK, NK thương mại thì chủ thể thực hiện quyền GSHQ điện tử cũng giống như trên
Đối tượng của Giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu:
- Đối với giám sát hải quan truyền thống:
Theo quy định tại Điều 13 Nghị định 154/2005 /NĐ-CP thì không phải tất cả mọi hàng hóa XNK thương mại đều là đối tượng của hoạt động GSHQ
Xuất phát từ nội dung, mục đích của hoạt động này, pháp luật chỉ đặt ra trách nhiệm GSHQ đối với hàng hóa XNK thương mại trong những trường hợp nhất định, bao gồm:
+ Hàng hóa đã làm xong thủ tục hải quan XK nhưng chưa thực XK.Thông thường, hàng hóa sau khi thực hiện hết thủ tục hải quan thì
sẽ được XK hoặc NK Tuy nhiên, vì một lý do nào đó hàng hóa có thể chưa được XK ngay sau khi làm thủ tục hải quan Đối với hàng hóa trong trường hợp này, cơ quan hải quan có thẩm quyền phải thực hiện hoạt động GSHQ
+ Hàng hóa đã làm xong thủ tục hải quan XNK nhưng chưa được thông quan
+ Hàng hóa XK, NK chưa làm thủ tục hải quan được lưu trong kho, bãi, thuộc phạm vi, địa bàn hoạt động của cơ quan hải quan
+ Hàng hóa quá cảnh
Trang 18+ Hàng hóa chuyển cửa khẩu
+ Hàng hóa chuyển cảng
Đối với bất kỳ loại hàng hóa XNK thương mại nào nếu rơi vào nếu rơi vào một trong số năm trường hợp kể trên thì sẽ phải trải qua thủ tục GSHQ
- Đối với giám sát hải quan điện tử:
Căn cứ tại khoản 1 Điều 31 Thông tư 22/2014/TT-BTC thì đối tượng chịu sự GSHQ điện tử cũng giống như GSHQ truyền thống
1.1.2 Đặc điểm của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu
GSHQ hàng hóa XK, NK có các đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất, GSHQ hàng hóa XK, NK luôn gắn liền với nhiệm vụ của hải quan, hỗ trợ tốt cho hoạt động hải quan và là một khâu không thể tách rời trong quy trình nghiệp vụ hải quan
Thứ hai, đặc điểm về thời gian GSHQ hàng hóa XK, NK:
- Hàng hóa NK chịu sự GSHQ từ khi tới địa bàn hoạt động hải quan đến khi được thông quan, giải phóng hàng hóa và đưa ra khỏi địa bàn hoạt động hải quan
- Hàng hóa XK miễn kiểm tra thực tế hàng hóa chịu sự GSHQ từ khi thông quan đến khi ra khỏi địa bàn hoạt động hải quan Trường hợp phải kiểm tra thực tế, hàng hóa XK chịu sự GSHQ từ khi bắt đầu kiểm tra thực tế hàng hóa đến khi ra khỏi địa bàn hoạt động hải quan
- Hàng hóa quá cảnh chịu sự GSHQ từ khi tới cửa khẩu nhập đầu tiên đến khi ra khỏi cửa khẩu xuất cuối cùng
Thứ ba, đặc điểm về phương thức GSHQ hàng hóa XK, NK:
Phương thức giám sát:
- Niêm phong hải quan;
- Giám sát trực tiếp của công chức hải quan (chỉ thực hiện trong trường hợp cần thiết);
Trang 19- Sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật: Giám sát bằng camera; Giám sát thông qua kiểm tra thông tin trên hệ thống CNTT; Giám sát bằng phương tiện kỹ thuật khác
Căn cứ kết quả phân tích, đánh giá rủi ro và các thông tin khác có liên quan đến đối tượng giám sát hải quan, cơ quan hải quan quyết định phương thức giám sát phù hợp.[2]
1.2 Mục tiêu, nguyên tắc của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu
1.2.1 Mục tiêu của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu
GSHQ hàng hóa XK, NK tập trung thực hiện những mục tiêu cơ bản sau:
Thứ nhất, đảm bảo sự nguyên trạng của hàng hóa XK, NK đang thuộc đối tượng GSHQ.GSHQ hàng hóa XK, NK theo dõi được lượng hàng hóa
XK, NK đưa vào, đưa ra khu vực GSHQ, theo dõi được lượng hàng hóa tồn, thời gian tồn trong khu vực cửa khẩu Từ đó, giúp cơ quan hải quan quản lý được sự đảm bảo nguyên trạng của hàng hóa XK, NK
Thứ hai, ngăn ngừa, phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật Cơ quan hải quan áp dụng các phương thức GSHQ, sử dụng các công cụ GSHQ
để phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật hải quan đối với hàng hóa XNK đang chịu sự GSHQ; không để xảy ra tình trạng lợi dụng các chính sách ưu tiên, miễn kiểm tra để buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới
Thứ ba, tạo tiền đề cho việc thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, tính thuế và các vấn đề khác đúng quy định
Thông thường hàng hóa khi NK từ nước ngoài vào lãnh thổ của Việt Nam phải làm thủ tục hải quan ngay tại cửa khẩu biên giới, tuy nhiên để tạo thuận lợi, giảm chi phí cho doanh nghiệp XNK đồng thời tránh trường hợp ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu biên giới, Nhà nước đã có chủ trương cho phép thành lập các địa điểm thông quan ngoài cửa khẩu ở một số địa phương Việc
Trang 20thông quan với loại hình hàng NK tạo nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng bên cạnh đó cũng nhiều doanh nghiệp lợi dụng loại hình này để gian lận thương mại, buôn lậu, trốn thuế Để có thể quản lý tốt với loại hàng này đòi hỏi phải có một quy trình thủ tục hải quan hoàn chỉnh đặc biệt là công tác GSHQ (nhiệm vụ chủ yếu của Chi cục Hải quan cửa khẩu) vừa tạo thông thoáng cho hoạt động XNK, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ
Thứ tư, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, đảm bảo chức năng quản lý của nhà nước về Hải quan
Tham gia hội nhập, giao lưu thương mại quốc tế khiến hoạt động XNK nước ta không ngừng gia tăng Các loại hình XNK cũng trở nên đa dạng về cả chủng loại và mặt hàng XNK.Trước tình hình đó, cơ quan Hải quan các cấp phải
có sự nỗ lực trong hoạt động của mình nhằm tạo thuận lợi cho phát triển giao lưu thương mại quốc tế Chủ trương “Thông quan nhanh chóng, quản lý chặt chẽ với hàng hóa XNK” được cơ quan hải quan ưu tiên chú trọng hàng đầu
1.2.2 Nguyên tắc của giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu
GSHQ hàng hóa XK, NK tuân thủ những nguyên tắc cơ bản sau:
Thứ nhất, GSHQ hàng hóa XK, NK phải được thực hiện trong suốt thời gian hàng hóa, phương tiện vận tải đặt tại địa bàn hoạt động của hải quan cho đến khi hàng hoá được thông quan Thực hiện nguyên tắc này: (i) Đối với hàng hóa NK, GSHQ thực hiện xuyên suốt từ khi hàng hóa được dỡ từ phương tiện vận tải nhập cảnh xuống cảng, làm thủ tục NK, vận chuyển giữa các địa điểm chịu sự GSHQ, đến khi hàng hóa được đưa ra khỏi khu vực GSHQ vào nội địa hoặc chuyển sang chế độ khác; (ii) Đối với hàng hóa XK, GSHQ thực hiện xuyên suốt từ khi hàng hóa XK được tập kết làm thủ tục
XK, vận chuyển giữa các địa điểm chịu sự GSHQ, đến khi hàng hóa được xếp lên phương tiện vận tải di chuyển ra khỏi khu vực GSHQ và xuất cảnh ra nước ngoài
Thứ hai, GSHQ hàng hóa XK, NK phải được tiến hành bình đẳng với tất cả hàng hóa, phương tiện vận tải đặt tại địa bàn hoạt động của hải quan Để
Trang 21đảm bảo hiệu quả công tác GSHQ trong phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, công tác GSHQ phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật đối với mọi loại hàng hóa, mọi xuất xứ của hàng hóa, mọi quốc tịch của chủ hàng hóa
Thứ ba, GSHQ hàng hóa XK, NK phải được tiến hành công khai minh bạch Đây là một nguyên tắc cơ bản trong hoạt động GSHQ hàng hóa XK,
NK Tính công khai, minh bạch của hoạt động này thể hiện ở chỗ, vào những thời điểm thích hợp, cơ quan hải quan phải thông báo đầy đủ nội dung cơ bản của GSHQ để chủ hàng hóa biết nhằm khuyến khích sự tham gia của chủ hàng hóa vào hoạt động này, góp phần đảm bảo tính khách quan trong GSHQ
Thứ tư, GSHQ hàng hóa XK, NK phải tuân thủ pháp luật, đảm bảo tính nhất quán, hợp pháp theo xu hướng hiện đại hóa hải quan Nguyên tắc này đòi hỏi cơ quan hải quan phải xây dựng và thực hiện một cách thống nhất quy trình, nội dung GSHQ Đồng thời, cũng phải quán triệt thực hiện cải cách thủ tục hành chính nhằm giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh
1.3 Nội dung của công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu
1.3.1 Xây dựng kế hoạch giám sát hải quan đói với hàng hóa xuất nhập khẩu
Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên trong quản lý Lập kế hoạch là chức năng rất quan trọng đối với công tác quản lý, trong đó có công tác quản lý nhà nước về hải quan, bởi vì nó gắn liền với việc lựa chọn mục tiêu và chương trình hành động trong tương lai, giúp nhà quản lý xác định được các chức năng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra Xây dựng kế hoạch giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu có ý nghĩa quan trọng trong việc chủ động hoạt động giám sát hải quan Thông qua việc xây dựng kế hoạch giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu có thể phòng ngừa, ngăn chặn
và đẩy lùi gian lận thương mại khi hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới vào
Trang 22một quốc gia, vùng lãnh thổ hay địa phương, làm lành mạnh hóa các quan hệ thương mại, sản xuất trong nước, thúc đẩy sản xuất trong nước
Xây dựng kế hoạch giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu tại Chi cục hải quan địa phương bao gồm các nội dung chủ yếu sau:
- Xác định mục tiêu giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu Theo nguyên tắc, tất cả hàng hóa xuất nhập khẩu đều phải giám sát về hải quan để nhằm đảm bảo tính nguyên trạng của hàng hóa Mục tiêu bao trùm nhất của hoạt động giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu là chống buôn lậu, gian lận thương mại, chống thất thu thuế, bảo hộ nền sản xuất trong nước nhưng vẫn đảm bảo sự thông thoáng cho hoat động xuất xuất nhập khẩu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mục tiêu cụ thể là giám đầy đủ, toàn bộ bộ hàng xuất nhập khẩu, giám sát được hầu hết các mặt hàng thường xảy ra tình trạng buôn lậu
và gian lận thương mại…
- Xây dựng các chương trình, hành động và nhiệm vụ cụ thể giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu Trong nội dung này Chi cục hải quan địa phương cần đưa ra các chương trình, hành động cụ thể như tuyên truyền, phổ biến, hỗ trợ cho doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất xuất nhập khẩu; chương trình, hành động phối hợp với các khâu nghiệp vụ khác trong thực hiện quy trình, thủ tục hải quan; chương trình, hành động phối hợp với các cơ quan chức năng khác…Trong thực hiện nhiệm vụ giám sát hàng xuất nhập khẩu cần phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận, từng cán
bộ, nhân viên trong đội giám sát, cũng như trong toàn Chi cục Nhiệm vụ giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của cơ quan hải quan, là một mắt xích trong công tác quản lý nhà nước về Hải quan Xây dựng nhiệm vụ giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu cho từng đối tượng cán bộ, công chức hải quan trong từng bước của quy trình nghiệp vụ giám sát là hết sức cần thiết và cần chỉ rõ chức năng, nhiệm vụ cũng như trách nhiệm của từng cán bộ, công chức Xây dựng nhiệm vụ giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu càng cụ thể, chi tiết thì cán bộ công
Trang 23chức hải quan càng dễ thực hiện đem lại hiệu quả cao Hơn thế nữa, việc xác lập các nhiệm vụ, công việc cụ thể cho từng cán bộ thực hiện công tác giám sát sẽ giúp cho lãnh đạo đội giám sát, lãnh đạo chi cục thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ giám sát
Trong nội dung xây dựng kế hoạch giám sát hàng xuất nhập khẩu cần
có các chính sách phân bổ nguồn lực để thực hiện mục tiêu kế hoạch giám sát như phân bổ nguồn nhân lực giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu sao cho đạt hiệu quả cao nhất, phân bổ nguồn lực tài chính, phân bổ nguồn lực về trang thiết bị giám sát
- Xác định phương thức và lộ trình thực hiện giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu là việc xác định cách thức giám sát và thời gian giám sát
là bao lâu tùy từng đối tượng hàng hóa xuất nhập khẩu Phương thức giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp, có thể là phương thức giám sát truyền thông hay phương thức giám sát hiện đại
- Xây dựng hệ thống giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu Xây dựng
hệ thống giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu một cách khoa học, hiệu quả
sẽ giúp cơ quan hải quan theo dõi chặt chẽ, kịp thời quá trình di chuyển, biến động và tình trạng của hàng hóa từ khi vào đến khi ra khỏi địa bàn hoạt động hải quan và vận chuyển giữa các địa điểm chịu sự giám sát của hải quan Đây
là yếu tố quan trọng giúp tăng cường công tác quản lý, giám sát, nâng cao tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, ngăn ngừa gian lận thương mại, phòng chống buôn lậu và đảm bảo an ninh quốc gia Đây cũng là nhu cầu tất yếu của hải quan hiện đại, tăng tính tự động hóa của hệ thống công nghệ thông tin trong việc hỗ trợ công tác kiểm tra, đối chiếu, đánh giá rủi ro và kiểm soát hải quan
Hệ thống giám sát hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu giúp cơ quan hải quan quản lý, thống kê được số lượng container ra/vào cảng, nắm được số container tồn đọng một cách thuận tiện mà có thể giảm khối lượng, áp lực công việc cho bộ phận giám sát hải quan
Trang 241.3.2 Tổ chức thực hiện giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua khu vực giám sát hải quan
1.3.2.1 Tổ chức bộ máy giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu
Tổ chức bộ máy giám sát hải quan đóng vai trò quan trọng trong hoạt động giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu Tổ chức bộ máy đơn giản, gọn nhẹ sẽ làm cho hiệu quả hoạt động giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu tăng lên và ngược lại
Bộ máy giám sát hải quan của Hải Quan Việt Nam gồm các cấp sau: Ở cấp Tổng cục có Cục Giám sát quản lý về hải quan Theo Quyết định số 1385/QĐ-BTC ngày 20/6/2016 của Bộ Tài chính, Cục Giám sát quản lý về hải quan có vị trí và chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn như sau: Cục Giám sát quản lý về hải quan là đơn vị trực thuộc Tổng cục Hải quan, có chức năng tham mưu, giúp Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị trong ngành hải quan thực hiện thủ tục hải quan, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa; hướng dẫn thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và nhãn mác hàng hóa theo quy định của pháp luật Tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra Cục Hải quan tỉnh, thành phố triển khai thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, quy chế, quy trình thuộc lĩnh vực nghiệp vụ giám quản theo quy định…Ở cấp Cục thì có Phòng Giám sát quản lý, Phòng Giám sát quản lý chịu trách nhiệm tham mưu, giúp Cục trưởng quản lý, chỉ đạo hướng dẫn các đơn vị trong Cục thực hiện thủ tục hải quan, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh…
Ở cấp Chi cục thì có Đội giám sát Đội giám giám chịu trách nhiệm: Tiếp nhận hồ sơ Hải quan lô hàng do người khai Hải quan xuất trình (gồm cả tờ khai Hải quan - bản lưu người khai) kèm Phiếu giao container/Phiếu giao hàng hóa do doanh nghiệp kinh doanh cảng cấp xác nhận việc doanh nghiệp kinh doanh cảng sẽ tiếp nhận lô hàng để xếp lên tàu (sau
Trang 25đây gọi là Phiếu) Tiếp nhận hồ sơ Hải quan lô hàng xuất nhập khẩu đã hoàn thành thủ tục Hải quan Kiểm tra đối chiếu thông tin trên hồ sơ Hải quan
1.3.2.2 Quy trình giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu
Quy trình giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu
a Người khai hải quan/người vận chuyển thực hiện
Xuất trình giấy giới thiệu để chứng minh là người đại diện hợp pháp của người khai hải quan và thực hiện:
- Đối với lô hàng phải niêm phong hải quan:
+ Xuất trình hàng hóa và Biên bản bàn giao (nếu có) hoặc tờ khai phê duyệt vận chuyển độc lập cho công chức hải quan để kiểm tra tình trạng bên ngoài và niêm phong hải quan của lô hàng;
+ Cung cấp thông tin theo quy định tại khoản 1 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT-BTC hoặc số hiệu Cont hoặc số tờ khai (đối với hàng rời) cho doanh nghiệp KDC;
+ Đối với lô hàng XK khai hải quan bằng tờ khai hải quan giấy và hàng hóa quy định tại điểm d.3 khoản 2 Điều 52 Thông tư số 38/2015/TT- BTC
b Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện
- Đối với lô hàng phải niêm phong hải quan:
+ Thực hiện kiểm tra tình trạng bên ngoài và niêm phong hải quan của
lô hàng; xác nhận trên Biên bản bàn giao và thực hiện hồi báo hoặc xử lý vi phạm (nếu có) theo quy định;
+ Xác nhận trên hệ thống thông qua chức năng “Xác nhận đã kiểm tra niêm phong”;
+ Đối với lô hàng XK khai hải quan bằng tờ khai hải quan giấy và hàng hóa quy định tại điểm d.3 khoản 2 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT- BTC
- Đối với lô hàng không phải niêm phong hải quan:
+ Xác nhận trên hệ thống thông qua chức năng “Xác nhận đã kiểm tra niêm phong”;
Trang 26+ Đối với lô hàng XK khai hải quan bằng tờ khai hải quan giấy và hàng hóa quy định tại điểm d.3 khoản 2 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT- BTC
c Doanh nghiệp kinh doanh cảng thực hiện (KDC)
Sau khi tiếp nhận Danh sách Cont theo mẫu số 29/DSCT/GSQL phụ lục V ban hành kèm theo Thông tư số 38/2015/TT-BTC từ người khai hải quan hoặc người vận chuyển, nhân viên doanh nghiệp KDC kiểm tra thông tin trên Danh sách Cont, Danh sách hàng hóa
b Quy trình giám sát hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu
a Người khai hải quan/người vận chuyển thực hiện
Xuất trình giấy giới thiệu để chứng minh là người đại diện hợp pháp của người khai hải quan và thực hiện:
- Đối với lô hàng phải niêm phong hải quan:
+ Xuất trình hàng hóa cho công chức hải quan để thực hiện niêm phong hải quan theo quy định;
+ Cung cấp thông tin chứng từ theo quy định tại khoản 2 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT-BTC hoặc số hiệu Cont hoặc số tờ khai hải quan (đối với hàng rời) cho doanh nghiệp KDC;
+ Đối với lô hàng NK vận chuyển độc lập: Cung cấp thông tin danh sách Cont hoặc danh sách hàng hóa của tờ khai vận chuyển độc lập lên hệ thống của cơ quan Hải quan;
+ Đối với lô hàng NK khai hải quan bằng tờ khai hải quan giấy và hàng hóa theo quy định tại điểm d khoản 2, khoản 6, khoản 7 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT-BTC: Xuất trình tờ khai hải quan giấy hoặc các chứng từ theo quy định cho Chi cục Hải quan
- Đối với lô hàng không phải niêm phong hải quan:
+ Cung cấp thông tin chứng từ theo quy định tại khoản 2 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT-BTC hoặc số hiệu Cont hoặc số tờ khai hải quan (đối với hàng rời) cho doanh nghiệp KDC;
Trang 27+ Đối với lô hàng NK vận chuyển độc lập: Cung cấp thông tin danh sách Cont hoặc danh sách hàng hóa của tờ khai vận chuyển độc lập lên hệ thống của cơ quan Hải quan;
+ Đối với lô hàng NK khai hải quan bằng tờ khai hải quan giấy và hàng hóa theo quy định tại điểm d khoản 2, khoản 6, khoản 7 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT-BTC: Xuất trình tờ khai hải quan giấy hoặc các chứng từ theo quy định cho Chi cục Hải quan
b Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện
- Đối với lô hàng phải niêm phong hải quan:
+ Kiểm tra thông tin tờ khai trên hệ thống; thực hiện niêm phong hải quan; lập Biên bản bàn giao và theo dõi, tiếp nhận hồi báo theo quy định đối với lô hàng đủ điều kiện qua KVGS hải quan;
+ Xác nhận trên hệ thống thông qua chức năng “Xác nhận niêm phong hàng hóa”;
+ Đối với lô hàng NK khai hải quan bằng tờ khai hải quan giấy và hàng hóa: Sau khi thực hiện các công việc cho phép hàng hóa đưa ra KVGS hải quan, Chi cục Hải quan cập nhật danh sách hàng hóa trên hệ thống thông qua chức năng cập nhật danh sách hàng hóa; in danh sách cho người khai hải quan
để xuất trình cho doanh nghiệp kinh doanh cảng
+ Đối với lô hàng không phải niêm phong hải quan:
+ Xác nhận trên hệ thống thông qua chức năng “Xác nhận niêm phong hàng hóa”;
+ Đối với lô hàng NK khai hải quan bằng tờ khai hải quan giấy và hàng hóa theo quy định tại điểm d khoản 2, khoản 6, khoản 7 Điều 52 Thông tư 38/2015/TT-BTC: Sau khi thực hiện các công việc cho phép hàng hóa đưa ra KVGS hải quan, Chi cục Hải quan cập nhật danh sách hàng hóa trên hệ thống thông qua chức năng cập nhật danh sách hàng hóa; in danh sách cho người khai hải quan để xuất trình cho doanh nghiệp kinh doanh cảng
Trang 28c Doanh nghiệp kinh doanh cảng thực hiện
Sau khi tiếp nhận Danh sách Cont hoặc Danh sách hàng hóa hoặc Danh sách hàng hóa theo mẫu số 07/DSHHG/GSQL hoặc số hiệu Cont hoặc số tờ khai hải quan từ người khai hải quan, doanh nghiệp KDC kiểm tra, đối chiếu thông tin trên Danh sách Cont/Danh sách hàng hóa đủ điều kiện qua KVGS hải quan trên hệ thống với Danh sách Cont, Danh sách hàng hóa do người khai hải quan hoặc người vận chuyển cung cấp hoặc xuất trình và thực tế tình trạng bên ngoài (số hiệu Cont đối với hàng hóa chuyên chở bằng Cont, số kiện hàng đối với hàng rời) hàng hóa NK đưa ra Cảng theo nguyên tắc là chỉ cho phép hàng hóa đủ điều kiện qua KVGS hải quan được đưa ra Cảng
Tóm lại: Công tác GSHQ tại cảng được thực hiện theo quy trình GSHQ Căn cứ vào thông tin về hàng hóa đã thông quan trên hệ thống, cán bộ GSHQ sẽ kiểm tra, đối chiếu về: (1)số lượng các cont; (2)thông số chi tiết của mỗi cont Nếu phát hiện nghi vấn sẽ tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa trong mỗi cont: số lượng hàng hóa trong cont, tên hàng, chính sách mặt hàng, hàng cấm… và tiến hành xử lý theo quy định
Để nâng cao hiệu quả công tác giám sát, bên cạnh việc tuân thủ tốt quy trình GSHQ nhằm ngăn chặn gian lận thương mại, công tác GSHQ cần rút ngắn thời gian thông quan tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp XNK
1.3.2.3 Phương tiện kỹ thuật phục vụ giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu
Hiện nay, trong lĩnh vực giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu đã có nhiều thiết bị mới và hiện đại đã được đưa vào phục vụ cho hoạt động giám sát hải quan Trong điều kiện thương mại quốc tế phát triển mạnh mẽ, nhất là hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong nhưng năm gần đây gia tăng mạnh thì việc áp dụng các phương tiện kỹ thuật để hỗ trợ giám sát là một biện pháp hữu hiệu nhằm giảm tải sự quá tải cho cơ quan hải quan Việc áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại và công nghệ tự động hóa vào hoạt động giám sát là một biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Hải Quan,
Trang 29đồng thời tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các hoạt động giao lưu thương mại quốc tế, nhất là việc giảm chi phí thời gian, tiết kiệm tài chính cho các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu
Các phương tiện giám sát kỹ thuật hiện nay là: giám sát bằng camera, giám sát bằng gương, giám sát bằng máy soi, giám sát bằng máy đếm, giám sát bằng cách gắn chíp điện tử kết hợp định vị GPS
Việc sử dụng hệ thống camera để giám sát các hoạt động của cảng, các
di biến động của hàng hóa và các phương tiện vận tải cho phép giám sát từ xa, giám sát được toàn bộ khu vực và có thể lưu trữ được toàn bộ các hoạt động trong phạm vi giám sát của Hải Quan
Hiện nay, Hải quan Việt Nam cũng đã sử dụng máy soi để phục vụ giám sát Hải Quan Máy soi là thiết bị kiểm tra được hàng hóa chứa trong container, thùng, hộp kín mà không cần phải mở container, thùng, hộp chứa đựng hàng hóa
Việc sử dụng chíp điện tử và định vị toàn cầu GPS cũng đang được Hải quan Việt Nam sử dụng trong nghiệp vụ giám sát Chíp điện tử được tích hợp
hệ thống giám sát và kiểm soát với vai trò bộ điều khiển trung tâm, rồi kết hợp với các khối GSM-GSPS nhằm thu thập và xử lý thông tin từ hàng hóa cần được giám sát
1.3.3 Thanh tra, kiểm tra hoạt động giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu
Đây là một trong những nội dung quan trọng trong hoạt dông nghiệp vụ giám sát hải quan Trong quá trình hoạt động nghiệp vụ giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu, cơ quan hải quan thực hiện công tác kiểm tra theo quy định của Nhà nước, cụ thể là theo Luật hải quan và các văn bản quy phạm pháp luật khác về giám sát hải quan Theo quy định thì cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra trong giám sát hải qua như sau:
- Đối với hàng hóa chuyên chở bằng container: Kiểm tra, đối chiếu về
số hiệu, số lượng container so với danh sách container do người khai hải quan
Trang 30hoặc người vận chuyển cung cấp/xuất trình với thông tin trên hệ thống do cơ quan Hải quan cung cấp
- Đối với hàng lỏng, hàng rời, hàng lẻ: Kiểm tra thông tin về số lượng kiện, trọng lượng hàng, lượng hàng so với thông tin trên danh sách hàng hóa
do người khai hải quan hoặc người vận chuyển cung cấp/xuất trình với thông tin trên hệ thống do cơ quan Hải quan cung cấp
- Kiểm tra, đối chiếu danh sách hàng hóa hoặc danh sách hàng hóa, số vận tải đơn trên danh sách container kèm Thông báo phê duyệt khai báo vận chuyển (nếu có) với số vận tải đơn trên Phiếu giao container/Phiếu giao hàng
do doanh nghiệp kinh doanh cảng phát hành cho người khai hải quan
Nếu kết quả kiểm tra phù hợp: Cho phép đưa hàng ra khỏi khu vực giám sát hải quan; Sau khi hàng hóa đưa ra khu vực giám sát hải quan (thời Điểm “get out - đưa ra”), phản hồi thông tin lên hệ thống để hệ thống tự động xác nhận hàng qua khu vực giám sát hải quan
Nếu kết quả kiểm tra không phù hợp: Thông báo ngay cho Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng liên quan để: Công chức hải quan thực hiện hủy xác nhận trên Hệ thống (trong trường hợp đã xác nhận); Phối hợp xử lý theo quy định
Bên cạnh công tác kiểm tra đối tượng giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu, cơ quan hải quan còn tiến hành các hoạt động thanh tra, kiểm tra nội bộ
để chấn chỉnh cán bộ, công chức hải quan trong thực hiện nghiệp vụ giám sát hải quan, trên cơ sở đó nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác giám sát hải quan hàng xuất nhập khẩu
1.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến giám sát hải quan hàng hóa xuất, nhập khẩu
1.4.1 Nhóm nhân tố thuộc cơ quan hải quan
Thứ nhất, năng lực của cán bộ công chức hải quan
Muốn GSHQ tốt thì cán bộ, công chức hải quan phải có trình độ chuyên môn, có năng lực, có trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp, vì vậy muốn thực hiện thủ tục hải quan trong đó đặc biệt về GSHQ đạt hiệu quả cao,
Trang 31đúng mục tiêu đề ra thì vấn đề then chốt nhất là phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Để thực hiện mục tiêu đề ra đòi hỏi Ngành Hải quan phải xây dựng bộ máy tinh gọn, đẩy mạnh cải cách hiện đại hóa hải quan theo hướng
áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quy trình nghiệp vụ hải quan, đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa Từng bước tự động hóa thông qua sử dụng các trang thiết bị máy móc, ứng dụng công nghệ thông tin vào tất cả các khâu nghiệp vụ
Thứ hai, cơ sở vật chất, công nghệ thông tin của cơ quan hải quan Việt nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, các hiệp định thương mại song phương, đa phương đã ký kết và việc gia nhập các tổ chức kinh tế thế giới làm cho lượng giao thương hàng hoá tăng lên nhanh chóng Bên cạnh đó, chủ trương tinh giản bộ máy tổ chức làm cho áp lực công việc của ngành hải quan trong đó có GSHQ đối với hàng hoá XK, NK ngày càng lớn, đòi hỏi ngành Hải quan cần đầu tư trang thiết bị hiện đại để đảm bảo điều kiện phục vụ công tác
Việc ứng dụng công nghệ thông tin là phương thức tốt nhất, hiệu quả nhất trong việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính rút ngắn thời gian thông quan Đặc điểm của công tác GSHQ là phải giám sát trực tiếp từng lô hàng XK,
NK, số lượng tờ khai lớn, công tác quản lý rất phức tạp Do vậy, nếu chỉ thực hiện thủ công thì cần rất nhiều nhân lực, chi phí cao Nếu được trang bị trang thiết bị hiện đại như máy soi container, hệ thống camera giám sát, máy đọc mã vạch, máy tính, các hệ thống công nghệ thông tin thì quá trình GSHQ sẽ dễ dàng, nhanh chóng, thuận lợi hơn cho cơ quan hải quan, đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động XNK mà vẫn quản lý chặt chẽ và hiệu quả
Thứ ba, hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp của cơ quan hải quan
Các chế độ chính sách về pháp lện, luật và văn bản hướng dẫn về công tác thủ tục hải quan, giám sát hải quan, chống buôn lậu, gian lận thương mại, chỉ có thể thực thi đầy đủ, thống nhất khi công tác phổ biến, giáo dục pháp
Trang 32luật được triển khai sâu rộng trong người dân và cộng đồng doanh nghiệp Mọi cá nhân, tổ chức cần phải nhận thức đầy đủ các quy định, các công việc phải làm và mức độ sẽ bị xử lý đối với từng hành vi nếu vi phạm, nếu không chấp hành nghiêm các quy định mà cố tình gian lận làm ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, ảnh hưởng đến cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp
Tăng cường công tác giáo dục, phổ biến pháp luật về hải quan còn có ý nghĩa nâng cao tính tự giác, ý thức về nghĩa vụ công dân đối với nhà nước và
sự giám sát của xã hội đối với việc thực thi chính sách, pháp luật nhà nước về hải quan, đảm bảo công khai, công bằng xã hội
1.4.2 Nhóm nhân tố thuộc môi trường bên ngoài cơ quan hải quan
Thứ nhất, pháp luật, chính sách, qui định quản lý nhà nước về hải quan
Hệ thống pháp luật có ý nghĩa quan trọng đến giám sát hải quan Giám sát hải quan chỉ thực hiện một cách có hiệu quả khi có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh từ Luật, Nghị định, Thông tư và các văn bản pháp luật có liên quan đến công tác giám sát hải quan Theo đó hệ thống pháp luật phải bao quát được đầy đủ các yếu tố: mục đích, yêu cầu của giám sát hải quan; đối tượng, phạm vi điều chỉnh, quyền, trách nhiệm của cơ quan hải quan, của đối tượng chị sự giám sát hải quan và các tổ chức, cá nhân liên quan; quy trình, thủ tục giám sát hải quan; xử lý vi phạm và trình tự giải quyết khiếu nại, tố cáo trong giám sát hải quan Nếu hệ thông pháp luật, chính sách rõ ràng, thống nhất, minh bạch sẽ tạo điều kiện tốt cho cơ quan hải quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ giám sát, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu Hệ thống chính sách quan hệ kinh tế đối ngoại là một nhân tố tác động không nhỏ đến công tác giám sát hải quan
Thứ hai, trình độ dân trí và ý thức tuân thủ pháp luật về hải quan của người khai hải quan
Ngày nay, trong xu thế hội nhập kinh tế thế giới, bùng nổ về công nghệ thông tin, kinh tế thế giới tăng trưởng mạnh mẽ dựa trên kinh tế tri thức và công nghệ cao, trình độ dân trí của người dân ngày càng được nâng cao Khi
Trang 33người dân và cộng đồng doanh nghiệp thực sự hiểu sâu về pháp luật hải quan,
có ý thức chấp hành pháp luật hải quan trong hoạt động XK, NK, quá cảnh hàng hoá thì hiệu quả của công tác QLNN về hải quan nói chung, công tác GSHQ nói riêng sẽ cao Ngược lại, nếu người dân và cộng đồng doanh nghiệp không có thái độ không đồng tình, lên án đối với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế, thậm chí thờ ơ sẽ dẫn đến tình trạng cố tình sai phạm pháp luật một cách phổ biến làm cho nhà nước bị thất thu thuế, sự cạnh tranh của các doanh nghiệp không công bằng, tình trạng môi trường, an sinh
xã hội bị ảnh hưởng, công tác quản lý hải quan kém hiệu quả Trình độ dân trí cao, sự hiểu biết pháp luật hải quan càng cao thì khả năng buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế, của người khai hải quan cũng ngày càng tinh vi và phức tạp hơn
Thứ ba, sự hợp tác của các lực lượng tham gia vào quá trình GSHQ Công tác GSHQ muốn thực hiện hiệu quả thì cần phải có sự phối hợp rất nhiều lực lượng cùng tham gia cả trong và ngoài ngành như: Biên phòng, Công an, Quản lý thị trường, các cơ quan kiểm tra chuyên ngành như: Kiểm tra chất lượng, kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật, chính vì vậy công tác phối kết hợp giữa cơ quan hải quan với các ngành liên quan là hết sức quan trọng Nếu công tác phối hợp chặt chẽ, đúng chức năng và quyền hạn thì làm giảm thời gian thông quan, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về hải quan Cơ chế quản lý nhà nước về giảm sát hải quan đòi hỏi sự hợp tác, sự phối hợp, trao đổi và cung cấp thông tin giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và hệ thống ngân hàng
Trang 34CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁM SÁT HẢI QUAN ĐỐI VỚI HÀNG HÓA XUẤT, NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI
QUAN CỬA KHẨU CẢNG ĐÌNH VŨ - HẢI PHÒNG
2.1 Quá trình hình thành, phát triển của Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ - Hải Phòng
2.1.1 Lịch sử hình thành phát triển
Tên đầy đủ: Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ
Địa chỉ: Km6 đường Đình Vũ, phường Đông Hải 2, quận Hải An, Hải Phòng
Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ được thành lập theo Quyết định số 727/QĐ-BTC ngày 06/04/2010 của Bộ Tài chính về việc tổ chức lại
và đổi tên Chi cục Hải quan Điện tử thành Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ trực thuộc Cục Hải quan thành phố Hải Phòng
Khi thành lập, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ gồm 05 đội công tác: Đội Tổng hợp; Đội Thủ tục hàng hóa XNK; Đội Quản lý thuế và Kiểm tra sau thông quan; Đội thủ tục phương tiện xuất nhập cảnh; Đội GSHQ
Từ khi thành lập, trụ sở Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ phải
đi thuê của Công ty TASA Duyên Hải tại số 189 đường đi Đình Vũ, phường Đông Hải 2, quận Hải An, Hải Phòng Từ ngày 13/11/2017, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ chuyển đến trụ sở mới tại Km6 đường Đình Vũ, phường Đông Hải 2, quận Hải An, Hải Phòng (tại khu vực cảng Nam Hải Đình Vũ)
2.1.2 Nhiệm vụ của Chi cục
Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ là đơn vị trực thuộc Cục Hải quan Thành phố Hải Phòng có chức năng tổ chức thực hiện pháp luật quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn Hiện nay Chi cục có những nhiệm vụ chính sau:
Trang 35- Thực hiện thủ tục Hải quan, giám sát Hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu, chuyển khẩu, quá cảnh thuộc các loại hình và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, trung chuyển tại các địa bàn hoạt động hải quan và các địa điểm khác được giao theo quy định của pháp luật
- Áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan để phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới; phòng, chống gian lận thương mại trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và địa bàn hoạt động của Chi cục theo quy định của pháp luật
- Phối hợp với các lực lượng chức năng khác để thực hiện công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới ngoài phạm vi địa bàn hoạt động hải quan
- Thực hiện công tác quản lý thuế, tiến hành thu thuế và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu; thực hiện việc miễn giảm thuế, hoàn thuế, không thu thuế, ấn định thuế, gia hạn, theo dõi, thu thuế nợ đọng, cưỡng chế thuế theo quy định của pháp luật
- Tổ chức thực hiện các biện pháp kỷ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan
- Thực hiện KTSTQ đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật
- Thực hiện hợp tác quốc tế về Hải quan theo phân cấp hoặc ủy quyền của Bộ trưởng Bộ Tài chính, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan và Cục trưởng Cục Hải quan Hải Phòng
- Thực hiện các quy định về quản lý cán bộ, công chức và quản lý tài chính, tài sản, các trang thiết bị của Chi cục Hải quan theo phân cấp của Tổng cục Hải quan và Cục Hải quan Hải Phòng
- Tổ chức tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện chính sách pháp luật của nhà nước về hải quan trên địa bàn
Trong quá trình xây dựng và phát triển, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao, không
Trang 36ngừng cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động XNK, xuất nhập cảnh, đầu tư, du lịch phát triển, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và hiện đại hóa hải quan
2.1.3 Cơ cấu tổ chức của Chi Cục
Hiện nay, cơ cấu tổ chức của Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ thực hiện theo Quyết định Số: 5415/QĐ-HQHP ngày 30/12/2016 của Cục Hải quan thành phố Hải Phòng
(Nguồn: Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ)
Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu bộ máy Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ
Hiện nay Chi cục có 01 Chi cục trưởng và 03 Phó Chi cục trưởng Chi cục trưởng chịu trách nhiệm trước Cục trưởng Cục Hải quan TP Hải Phòng và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của Chi cục Phó Chi cục trưởng chịu trách nhiệm trước Chi cục trưởng và trước pháp luật về nhiệm vụ được phân công phụ trách
Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ có 04 Đội công tác; chức năng, nhiệm vụ của các đội như sau:
Đội Tổng hợp:
Thực hiện xử lý vi phạm hành chính về hải quan theo thẩm quyền được pháp luật quy định Tham mưu cho lãnh đạo Chi cục về xử phạt vi phạm hành
Trang 37chính; giải quyết khiếu nại, khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính và giải quyết tố cáo theo thẩm quyền Chi cục được pháp luật quy định; thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, chế độ thống kê báo cáo theo quy định; tiếp nhận, kiểm tra và làm thủ tục xác nhận tờ khai nguồn gốc xe ô tô, xe gắn máy xuất nhập khẩu; tham mưu Lãnh đạo Chi cục về công tác tổ chức cán bộ, thi đua khen thưởng; Quản lý và tham mưu Lãnh đạo Chi cục công tác quản
lý cán bộ, công chức, hợp đồng lao động, quản lý hồ sơ,tài sản, trang thiết bị được giao theo quy định; Tổng hợp xây dựng chương trình, kế hoạch công tác tuần, tháng, quý, năm của Chi cục; theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chương trình, kế hoạch
Đội Thủ tục hàng hóa XNK:
Thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu thuộc các loại hình (trừ việc tiếp nhận tờ khai đối với loại hình gia công và sản xuất hàng xuất khẩu) trong địa bàn được giao quản lý theo quy định của pháp luật; phối hợp với các lực lượng chức năng khác để thực hiện công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới ngoài phạm vi địa bàn hoạt động Hải quan; thực hiện các biện pháp kỷ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan; thực hiện thống kê nhà nước về hải quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu, quá cảnh thuộc phạm vi quản lý của Chi cục; Triển khai thực hiện ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ và phương pháp quản lý hải quan hiện đại; thực thi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật; thực hiện cập nhật, thu thập, phân tích thông tin nghiệp vụ hải quan theo quy định của Cục Hải quan TP Hải Phòng và của Tổng cục Hải quan; thực hiện xử lý vi phạm về hành chính về hải quan theo thẩm quyền được pháp luật quy định Thực hiện các công việc liên quan đến giải quyết khiếu nại, khiếu kiện, tố cáo theo thẩm quyền Chi cục; kiến nghi, đề xuất với lãnh đạo Chi cục những vấn
đề cần sửa đổi, bổ sung về chính sách quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất nhập khẩu và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập
Trang 38khẩu, các quy định, quy trình thủ tục hải quan và những vấn đè vượt thẩm quyền giải quyết của Đội; tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện chính sách pháp luật về Hải quan cho tổ chức, cá nhận có hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn; quản lý cán bộ công chức, quản lý tài sản và các trang thiết bị được giao theo quy định; thực hiện chế độ báo cáo, thống kê theo quy định
Đội quản lý thuế:
Thực hiện công tác quản lý thuế thuộc thẩm quyền của Chi cục, thực hiện thu thuế và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu; thực hiện việc miễn giảm thuế, hoàn thuế, không thu thuế, ấn định thuế, gia hạn, theo dõi, thu thuế nợ đọng, cưỡng chế thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo quy định của pháp luật; tham mưu xây dựng kế hoạch thực hiện chỉ tiêu thu nộp ngân sách hàng năm của Chi cục; tham mưu xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch công tác quản lý thuế, thực hiện theo dõi, đôn đốc, áp dụng các biện pháp cưỡng chế thuế thuộc thẩm quyền Chi cục; thực hiện công tác kiểm tra sau thông quan đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu; thực hiện xử lý vi phạm về hành chính về hải quan theo thẩm quyền được pháp luật quy định Thực hiện các công việc liên quan đến giải quyết khiếu nại, khiếu kiện, tố cáo theo thẩm quyền Chi cục; thực hiện chế độ báo cáo, thống kê, lưu trữ hồ sơ hải quan theo quy định; quản lý cán bộ công chức, quản lý tài sản và các trang thiết bị được giao theo quy định; thực hiện công tác hỗ trợ, cung cấp thông tin cho người nộp thuế, thu thập quản lý thông tin về người nộp thuế theo hướng dẫn của Cục Hải quan Thành phố Hải Phòng và Tổng cục Hải quan
Đội giám sát hải quan:
Giám sát hàng hóa xuất, nhập khẩu, quá cảnh tại các cảng, kho, bãi, địa điểm kiểm tra ngoài cửa khẩu, giám sát phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, giám sát hàng hóa, hành lý của thuyền viên và hành khách xuất nhập cảnh thuộc địa bàn quản lý của Chi cục
Trang 39Thực hiện thủ tục hải quan, giám sát hải quan đối với hàng hàng hóa xuất, nhập khẩu, quá cảnh, chuyển khẩu, chuyển cửa khẩu, chuyển kho, chuyển cảng, chuyển bãi, chuyển tải, tạm dỡ, sang mạn, lưu kho bãi và trung chuyển
Thực hiện thủ tục hải quan và giám sát hàng hóa đưa vào, đưa ra kho ngoại quan trong địa bàn được giao quản lý
Thực hiện công tác tuần tra, kiểm soát, giám sát để phòng, chống buôn lậu, chống gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, phòng, chống ma túy trong phạm vi địa bàn hoạt động của Chi cục Phối hợp với các lực lượng chức năng khác để thực hiện công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới ngoài phạm vi địa bàn hoạt động hải quan
Hướng dẫn, kiểm tra việc tuân thủ các quy định về giám sát hải quan của doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng và các bên liên quan
Thực hiện xử lý vi phạm hành chính về hải quan theo thẩm quyền được pháp luật quy định Thực hiện các công việc liên quan đến giải quyết khiếu nại, khiếu kiện, tố cáo theo thẩm quyền Chi cục
Thực hiện giám sát hoạt động của các cửa hàng miễn thuế được giao quản lý Thực hiện chế độ báo cáo, thống kê, lưu trữ hồ sơ hải quan theo quy định Thực hiện quản lý cán bộ công chức, quản lý tài sản và các trang thiết bị được giao theo quy định
Như vậy, theo quy định thì hoạt động giám sát hải quan đối với hàng xuất nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ do Đội Giám sát thực hiện Hiên nay đội giám sát có 45 người, trong đó có 1 đội trường và 3 phó đội trưởng, Đội giám sát được phân thành các tổ công tác hoạt động trên địa bàn các cảng thuộc Chi cục quản lý
2.1.4 Một số kết quả đã đạt được của Chi Cục
Thời gian qua, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ luôn xây dựng chương trình, kế hoạch hành động với mục tiêu phấn đấu đạt thu NSNN, đảm bảo thuận lợi giao thương thương mại trên cơ sở thay đổi phương thức quản
Trang 40lý, áp dụng nguyên tắc quản lý trên cơ sở đánh giá rủi ro đồng thời tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, hiệu quả trong công việc, tư duy trong nhận thức, thái độ và tinh thần phục vụ doanh nghiệp Do vậy, Chi cục luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Cục Hải quan Hải Phòng giao
- Về công tác giám sát quản lý:
Chi cục luôn thực hiện tốt công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp làm thủ tục và thông quan hàng hóa nhanh chóng, phối hợp tốt công tác thu ngân sách Thực hiện tốt các quy định, chế độ, chính sách của Nhà nước đối với từng loại hàng, từng loại hình kinh doanh XNK; thực hiện giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp theo quy định,
sử dụng các trang thiết bị, phần mềm ứng dụng được trang bị khác tạo thuận lợi, có hiệu quả cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Thường xuyên tuần tra, kiểm soát địa bàn trọng điểm, trọng yếu của đơn vị để kịp thời ngăn ngừa và phát hiện những thủ đoạn buôn lậu và gian lận thương mại thông qua phương tiện vận tải xuất nhập cảnh và hàng hóa XNK trên địa bàn Chi cục
Tăng cường công tác giám sát hàng trọng điểm, tàu trọng điểm trên địa bàn quản lý của Chi cục Tăng cường kiểm soát tờ khai luồng xanh qua khu vực giám sát, phát hiện vi phạm trong quá trình làm thủ tục hải quan, chống buôn lậu và gian lận thương mại trong giám sát hàng hóa XNK, quá cảnh, người và phương tiện vận tải XNC Thường xuyên xử lý kịp thời các lô hàng tồn đọng, quá thời hạn làm thủ tục hải quan chuyển Hội đồng thường trực xử
lý hàng hóa quá thời hạn khai báo hải quan, hàng tồn đọng Cục Hải quan TP Hải Phòng
Trong giai đoạn 2016-2020, hàng hóa làm thủ tục thông quan tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ chủ yếu là hàng rời và hàng đóng trong container Các mặt hàng giày dép; hàng dệt may; hàng thủ công mỹ nghệ; than đá , là những mặt hàng chủ đạo, chiếm phần lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu Kim ngạch nhập khẩu có những mặt hàng chủ yếu sau: Thép hợp