(LUẬN văn THẠC sĩ) công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong đảng bộ khối các cơ quan tỉnh bình định

Trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng GDCT TT cho cán bộ, đảng viên CB, ĐV là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng; bao gồm giáo dục lý luận, giáo dục chính trị,

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan công trình này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố

trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào

Tác giả luận văn

Đặng Hoàng Nam

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 7

6 Đóng góp của luận văn 8

7 Kết cấu của luận văn 8

Chương 1 CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 9

1.1 Các khái niệm cơ bản 9

1.1.1 Khái niệm Chính trị 9

1.1.2 Khái niệm tư tưởng 10

1.1.3 Khái niệm Công tác giáo dục chính trị tư tưởng 12

1.1.4 Khái niệm Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên 14

1.2 Nội dung và tiêu chí của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên 15

1.2.1 Nội dung của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên 15 1.2.2 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục chính trị tư

1.3 Sự cần thiết của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ,

đảng viên trong giai đoạn hiện nay 29

1.3.1 Yêu cầu khách quan của việc tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên 29

1.3.2 Nội dung giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh 32

Tiểu kết chương 1 37

Chương 2 THỰC TIỄN CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN TRONG ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TỈNH BÌNH ĐỊNH 39

2.1 Khái quát về Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định 39

2.1.1 Quá trình thành lập Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh 39

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh 41

2.1.3 Đặc điểm tình hình cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định 44

2.2 Những kết quả của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định 47

2.2.1 Nhận thức của cấp ủy về vị trí, vai trò của công tác giáo dục chính trị tư tưởng 47

2.2.2 Về chất lượng đội ngũ làm công tác giáo dục chính trị tư tưởng của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh hiện nay 49

2.2.3 Về nội dung công tác giáo dục chính trị tư tưởng 51

2.2.4 Nguyên nhân của những kết quả trên 61

2.3 Những hạn chế và nguyên nhân 63

2.3.1 Những hạn chế 63

2.2.3 Nguyên nhân của những hạn chế 67

Tiểu kết chương 2 69

Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG CHO CÁN BỘ,

ĐẢNG VIÊN TRONG ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TỈNH

BÌNH ĐỊNH 71

3.1 Quan điểm về công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ,

đảng viên 71

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên ở Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định trong thời gian tới 74

3.2.1 Tập trung xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh, tăng cường vai trò của người đứng đầu cấp ủy về công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên 74

3.2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên kiêm chức về công tác giáo dục chính trị tư tưởng ở Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh

Bình Định 78

3.2.3 Tăng cường công tác quản lý cán bộ, đảng viên, công tác bảo vệ chính trị nội bộ, phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn sự suy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên 80

3.2.4 Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định 88

Tiểu kết chương 3 92

KẾT LUẬN 94

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO)

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt

BCH Ban Chấp hành

BC Báo cáo BTCTU Ban Tổ chức Tỉnh ủy

CB, ĐV Cán bộ, đảng viên

CP Chính phủ CNXH Chủ nghĩa xã hội GDCT TT Giáo dục chính trị tư tưởng

KH Kế hoạch

NQ Nghị quyết Nxb Nhà xuất bản

QĐ Quyết định QĐi Quy định

QH Quốc hội TTg Thủ tướng

TU Tỉnh ủy

TW Trung ương XHCN Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Thấm nhuần quan điểm của C Mác: “Vũ khí của sự phê phán cố

nhiên không thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất, nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất một khi nó xâm nhập vào quần chúng” [34; tr.580], sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Giáo dục tư tưởng và lãnh đạo tư tưởng

là việc quan trọng nhất của Đảng, phải kiên quyết chống cái thói xem nhẹ tư tưởng” [37; tr.279] Người chỉ ra rằng, cán bộ lãnh đạo và cán bộ các ngành, tư tưởng phải thông, phải thật thông Phải có quyết tâm khắc phục khó khăn, làm tròn nhiệm vụ; đồng thời phải đánh thông tư tưởng và động viên sáng kiến và lực lượng của toàn Đảng, toàn dân Mọi người quyết tâm làm cho được và tin tưởng làm nhất định được Đó là linh hồn của mọi công tác khác Trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng (GDCT TT) cho cán bộ, đảng viên (CB, ĐV) là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng; bao gồm giáo dục lý luận, giáo dục chính trị, giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống và truyền bá hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin và Hồ Chí Minh cho CB, ĐV và nhân dân Sự kết hợp giao thoa của công tác GDCT TT trong toàn bộ nội dung của công tác tư tưởng có ý nghĩa quyết định đến ý thức chính trị, niềm tin, quan điểm, định hướng tư tưởng về Đảng và chế độ

xã hội chủ nghĩa tư tưởng đối với CB, ĐV

1.2 Thực tiễn cho thấy, ở mỗi giai đoạn cách mạng có những nhiệm vụ

chính trị khác nhau, do đó công tác GDCT TT có những mục tiêu khác nhau, nhằm góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ từng thời kỳ Trong bối cảnh hiện nay, cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng lý luận đang diễn ra rất phức

xuyên tạc lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Trong nội bộ Đảng, một

bộ phận cán bộ, đảng viên mơ hồ, mất cảnh giác, dao động niềm tin, suy thoái

tư tưởng chính trị,… Bên cạnh đó, mặt trái của nền kinh tế thị trường và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với quá trình hội nhập quốc

tế sâu rộng cũng để lại không ít những hậu quả, tác động tiêu cực đến tư tưởng, đạo đức, lối sống của con người, đặc biệt là làm suy thoái phẩm chất chính trị, đạo đức ở một bộ phận không nhỏ CB, ĐV

1.3 Xác định công tác GDCT TT là một trong những nhiệm vụ quan

trọng, góp phần định hướng nhận thức, xây dựng và củng cố niềm tin của CB,

ĐV nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, giai đoạn từ năm 2015 đến năm

2020, Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định luôn coi trọng và tăng cường công tác này, góp phần xây dựng Đảng bộ vững mạnh về chính trị, tư tưởng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên Đội ngũ đảng viên đã ra sức học tập, rèn luyện, nâng cao nhận thức lý luận chính trị, tích cực thực hiện nhiệm vụ được giao, xứng đáng với vị trí, vai trò của người chiến sỹ tiên phong trong giai đoạn cách mạng mới Công tác GDCT TT của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh đã góp phần xứng đáng vào quá trình ổn định tư tưởng, phát triển ảnh hưởng chính trị của Đảng vào đời sống xã hội, thiết thực góp phần vào quá trình phát triển toàn diện của tỉnh Tuy vậy, công tác này của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh vẫn còn những hạn chế nhất định Đó là chưa huy động trách nhiệm của mọi thành viên trong hệ thống chính trị làm công tác GDCT

TT làm cho công tác này thiếu sắc bén, tính thuyết phục chưa cao, tính chiến đấu còn hạn chế, phạm vi tác động của nó chưa chủ động, thường xuyên đến từng loại đối tượng; nội dung và phương pháp giáo dục chính trị - tư tưởng còn nhiều hạn chế, bất cập Hơn nữa, đội ngũ đảng viên vẫn còn nhiều hạn chế, không đồng điều cả chất lượng, số lượng và cơ cấu Những hạn chế trên

đã và đang đặt ra cho công tác GDCT TT, công tác xây dựng đội ngũ đảng viên nhiều vấn đề, nhiều yêu cầu đòi hỏi phải giải quyết góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh hiện nay

1.4 Là một người đang công tác tại Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh,

chúng tôi nhận thấy rằng, nếu CB, ĐV nói chung và CB, ĐV ở Đảng bộ Khối nói riêng không vững vàng về quan điểm chính trị - tư tưởng, không đủ trình

độ lý luận chính trị để nhận thức được mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù cũng như tránh khỏi những cám dỗ vật chất,… thì nguy cơ mất ổn định chính trị, suy thoái về phẩm chất đạo đức rất dễ xảy ra Vì thế, trong hoạt động thực tiễn, chúng tôi còn thấy rằng cần đề ra nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn và đi tới khắc phục sự suy thoái này, từng bước nâng cao chất lượng của CB, ĐV

và chất lượng của công tác GDCT TT Điều đó không chỉ có ý nghĩa lý luận thiết thực mà còn mang tính thời sự cấp thiết trong công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác GDCT TT cho CB, ĐV ở Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh nói riêng

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài “Công tác giáo

dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định” để viết luận văn thạc sĩ ngành Chính trị học

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan

Từ trước đến nay, công tác tư tưởng nói chung, công tác GDCT TT cho

CB, ĐV luôn thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước Xung quanh nội dung này, chúng tôi tiếp cận ở một số công trình nghiên cứu sau:

Tác giả Đào Duy Quát (2004), Về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Tác giả đưa ra ba tiêu chuẩn

đánh giá hiệu quả gồm: hoàn thành nhiệm vụ chính trị; sự trưởng thành của

CB, ĐV và nhân dân; các tổ chức trong sạch vững mạnh Ở tầm quốc gia,

triển, quốc phòng, an ninh tăng cường; uy tín quốc tế nâng cao

Tác giả Ngô Huy Tiếp (2011), Những vấn đề lý luận về công tác tư tưởng của Đảng hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Tác giả trình

bày có hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về công tác tư tưởng của Đảng giai đoạn hiện nay, bao gồm: Công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam; lý luận và công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam; công tác tuyên truyền, công tác cổ động của Đảng; giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho CB, ĐV; công cuộc đấu tranh tư tưởng ở nước ta hiện nay

Nhóm tác giả Phạm Quang Định, Phạm Bá Toàn, Nguyễn Đức Hùng

(2007), Tăng cường giáo dục, rèn luyện chính trị tư tưởng, đạo đức cách mạng, nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn cho cán bộ đảng viên trong tình hình mới, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội Công trình tổng hợp những bài

viết và bài nói chuyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục, rèn luyện, quản

lý và sử dụng cán bộ, đảng viên; tổng hợp những bài viết và bài phát biểu của các đồng chí lãnh đạo và quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên; đồng thời, tác phẩm còn nêu lên một số vấn đề về tăng cường giáo dục, rèn luyện chính trị, tư tưởng, đạo đức và nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay

Tác giả Phạm Huy Kỳ với bài viết Nâng cao tính thuyết phục của công tác tư tưởng trong điều kiện hiện nay, trên Tạp chí Tuyên giáo số tháng

10/2012 Bài viết đã xác định các tiêu chí đánh giá cũng như yêu cầu đặt ra về tính thuyết phục của công tác tư tưởng trong điều kiện mới ở nước ta hiện nay như sau: quan hệ giữa nội dung, hình thức, phương pháp, phương tiện với đối tượng công tác tư tưởng; quan hệ giữa chủ thể với đối tượng của công tác tư tưởng; quan hệ giữa đối tượng với chủ thể và nội dung công tác tư tưởng

Tác giả Lưu Đình Trang với bài viết Ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy

thoái về tư tưởng chính trị trong cán bộ, đảng viên hiện nay, trên Báo Biên

phòng Việt Nam, ngày 30/6/2015 Bài viết nhấn mạnh: ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán

bộ, đảng viên là vấn đề cấp bách đối với công tác xây dựng đảng hiện nay Kết quả của việc làm đó liên quan trực tiếp đến vai trò lãnh đạo của Đảng, sự tồn vong của chế độ xã hội chủ nghĩa (XHCN) ở nước ta

Nhóm tác giả Vũ Văn Phúc, Ngô Văn Thạo (đồng chủ biên) (2012),

Những giải pháp và điều kiện thực hiện phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong CB, ĐV, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Công trình đã làm sáng rõ cơ sở lý luận của việc phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong CB, ĐV; đồng thời nêu kinh nghiệm

từ thực tiễn giải quyết vấn đề này của một số nước khác Qua đó, làm rõ nguyên nhân, thực trạng của công tác phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên Trên cơ sở đó, đề ra các giải pháp mang tính toàn diện, đồng bộ, khả thi và điều kiện cần thiết trong cuộc đấu tranh khó khăn, phức tạp, lâu dài này

Tác giả Trịnh Thanh Tâm với bài viết: Cấp ủy, tổ chức đảng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, trên Tạp chí Xây dựng

Đảng, ngày 24/5/2015 đã nhấn mạnh rằng, trong điều kiện hiện nay, công tác tuyên truyền, GDCT TT đạo đức, lối sống cho CB, ĐV của các cấp ủy, tổ chức đảng phải gắn với việc kiểm điểm, tự phê bình và phê bình theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) đã xác định Chủ động nắm bắt tâm

tư, nguyện vọng, diễn biến tư tưởng của cán bộ đảng viên, phát hiện những biểu hiện mất đoàn kết nội bộ để có biện pháp xử lý kịp thời…

Bên cạnh đó, chúng tôi còn tiếp cận những báo cáo, chương trình, kế hoạch hành động của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020 để làm cơ sở chứng minh cho công tác GDCT TT

Như vậy, từ nhiều góc độ khác nhau, các công trình khoa học nêu trên

đã tiếp cận và nghiên cứu những nội dung khác nhau về công tác tư tưởng của Đảng nói chung và công tác GDCT TT nói riêng Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu một cách sâu sắc, toàn diện và có hệ thống

về công tác GDCT TT với việc nâng cao chất lượng CB, ĐV tại Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020 Vì thế, những công trình trên là nguồn tư liệu tham khảo hữu ích để chúng tôi đi đến hoàn thiện luận văn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận về công tác GDCT TT cho CB, ĐV, luận văn khảo sát thực trạng công tác GDCT TT của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020, từ đó đề xuất quan điểm, giải pháp để tăng cường nâng cao chất lượng công tác này trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt mục đích trên, luận văn tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Làm rõ những vấn đề lý luận về công tác GDCT TT cho CB, ĐV

- Phân tích, đánh giá thực tiễn công tác GDCT TT cho CB, ĐV của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020 Đồng thời chỉ rõ ưu, khuyết điểm và nguyên nhân

- Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm để nâng cao chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu của luận văn

Công tác GDCT TT cho CB, ĐV ở Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020

4.2 Phạm vi nghiên cứu của luận văn

Trên cơ sở xác định đối tượng nghiên cứu, phạm vi của luận văn được

giới hạn như sau:

Về không gian: luận văn nghiên cứu các hoạt động trong không gian

của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh

Về thời gian: luận văn nghiên cứu trong khoảng thời gian từ năm 2015

đến năm 2020

Về nội dung: luận văn nghiên cứu về công tác GDCT TT cho CB, ĐV

của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng về công tác tư tưởng, công tác GDCT TT

Các công trình khoa học, sách, báo và tạp chí liên quan đến luận văn

Các nghị quyết, văn bản chỉ đạo, các báo cáo sơ, tổng kết, đánh giá thực tiễn về công tác tư tưởng, công tác xây dựng đội ngũ đảng viên của Đảng

bộ Khối các cơ quan tỉnh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu luận văn, chúng tôi dựa trên cơ sở các

phương pháp sau đây:

- Phương pháp nghiên cứu của luận văn là phương pháp nghiên cứu Chính trị học, phương pháp lịch sử, phương pháp lôgíc và sự kết hợp giữa hai

phương pháp này

- Phương pháp nghiên cứu các tài liệu thành văn, bao gồm thu thập, xử

lý, phân tích để lựa chọn ra những tài liệu chính xác, tin cậy

Ngoài ra còn sử dụng thống kê, tổng hợp tài liệu và so sánh đối chiếu giữa các nguồn tư liệu và giữa tài liệu với thực tế

6 Đóng góp của luận văn

- Luận văn bước đầu góp phần xác định đặt điểm, yêu cầu đối với công tác GDCT TT cho đội ngũ CB, ĐV trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Đánh giá đúng thực trạng tình hình tư tưởng, công tác GDCT TT đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh hiện nay Đồng thời đề xuất những giải pháp chủ yếu, có tính khả thi nhằm góp phần tăng cường công tác GDCT TT đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh trong giai đoạn hiện nay

- Luận văn còn là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích đối với công tác tuyên truyền, GDCT TT cho CB, ĐV của Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương

Chương 1: Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên - những vấn đề lý luận

Chương 2: Thực tiễn công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh Bình Định

Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh

Chương 1 CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG

CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm chính trị

Chính trị là lĩnh vực đặc biệt, rất phức tạp liên quan đến lợi ích trực tiếp của các giai cấp và các lực lượng trong xã hội, vì thế nội hàm của khái niệm này sẽ có nhiều cách tiếp cận khác nhau tùy vào góc độ tiếp cận, lợi ích, mục đích và trình độ tư duy

Theo quan niệm của chủ nghĩa Mác - Lênin, chính trị là thuộc lĩnh vực kiến trúc thượng tầng, chịu sự chi phối của cơ sở hạ tầng, quan trọng nhất là

kinh tế Theo V.I.Lênin, chính trị “là sự biểu hiện tập trung của kinh tế” [30;

tr.349-350], do kinh tế quy định; cơ cấu kinh tế, sự vận động và phát triển

kinh tế quy định sự biến đổi của chính trị Vì thế, kinh tế xét đến cùng “là nhân tố quyết định nhất đối với thắng lợi của trật tự xã hội” [32; tr.418] Tuy

nhiên, chính trị có tính độc lập tương đối và tác động mạnh mẽ đến cơ sở hạ tầng; đồng thời còn tác động đến các lĩnh vực khác trong cùng kiến trúc thượng tầng

Theo Từ điển tiếng Việt: Chính trị là những vấn đề tổ chức và điều khiển bộ máy nhà nước trong nội bộ một nước, và về quan hệ chính thức giữa các nước với nhau [43; tr.163]

Mặt khác, theo quan niệm của lĩnh vực Chính trị học, chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, cộng đồng xã hội trong vấn đề chính quyền nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào các công việc của nhà nước; là tổng hợp những hình thức, phương pháp, hoạt động thực tiễn của các giai cấp, các đảng phái để giành, giữ và điều khiển hoạt động của nhà nước nhằm bảo vệ

lợi ích của giai cấp mình Chính trị là sản phẩm trực tiếp của tư duy, thuộc về lĩnh vực tư tưởng tinh thần; là dạng hoạt động vật chất đặc biệt của chủ thể chính trị nhằm theo đuổi và thỏa mãn lợi ích, mà trước hết là lợi ích kinh tế nhằm giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước, hoạt động kiến tạo hệ thống chính trị nhằm duy trì sự thống trị của giai cấp cầm quyền

Từ những quan niệm trên, theo chúng tôi có thể hiểu rằng, chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, các cộng đồng xã hội xoay quanh vấn đề giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào các công việc của nhà nước; là hoạt động chính trị thực tiễn của các giai cấp, các đảng phái, các nhà nước để hiện thực hóa lợi ích cơ bản của mình trong mối quan hệ với các giai cấp, tầng lớp khác trong xã hội

1.1.2 Khái niệm tư tưởng

Khái niệm tư tưởng theo quan niệm của triết học là hình thức phản ánh thế giới bên ngoài, trong đó bao hàm sự ý thức về mục đích và triển vọng của việc tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới bên ngoài Mọi tư tưởng đều được rút ra từ kinh nghiệm Chúng là sự phản ánh đúng đắn hay phản ánh xuyên tạc hiện thực Tư tưởng là những suy nghĩ, những ý niệm về các sự vật, hiện tượng được phản ánh trong ý thức, là biểu hiện các quan hệ của con người đối với thế giới xung quanh

Theo từ điển tiếng Việt: Tư tưởng là quan điểm và ý nghĩ chung của con người đối với hiện thực khách quan và đối với xã hội [43; tr.1071] Tư tưởng là khái niệm chỉ ý thức chủ yếu hàm chứa ý nghĩa, nội dung thông tin phản ánh và gắn nhiều hơn với khách thể bên ngoài Tư tưởng được hiểu theo hai nghĩa Xét theo nghĩa rộng, tư tưởng là một nội dung cụ thể nhất định nào

đó của ý thức nói chung; nói cách khác, tư tưởng là ý thức có một nội dung cụ thể nhất định Đặc biệt, tư tưởng phản ánh không chỉ về hiện thực khách quan (bằng kiến thức, tri thức, nhận thức, tư duy) mà cả về chủ thể chủ quan (bằng

cảm xúc, tình cảm, niềm tin, ý chí, nhu cầu, lý tưởng, giá trị,… nghĩa là bằng

“tinh thần - thực tiễn”, “ý thức khách quan - chủ quan”) Xét theo nghĩa hẹp,

Mỗi lĩnh vực hoạt động thực tiễn của con người đều có tư tưởng tương ứng như: Tư tưởng chính trị, tư tưởng kinh tế, tư tưởng đạo đức, tư tưởng thẩm mỹ, tư tưởng pháp luật, tư tưởng quân sự Trong đó, tư tưởng chính trị

là sự phản ánh lợi ích của các tập đoàn, giai cấp, dân tộc nhất định, giữ vai trò chi phối đời sống tư tưởng tinh thần của con người và xã hội Tuy có sự đa dạng nhưng cái chung nhất của tư tưởng là sự phản ánh khái quát hiện thực khách quan trong ý thức, biểu hiện những lợi ích của con người, của giai cấp

và của xã hội Ý thức phản ánh tồn tại xã hội dưới dạng khái quát, phản ánh lợi ích của một con người, một tập đoàn, một giai cấp, một dân tộc, một thời đại nhất định Sự phản ánh đó có thể đúng và chưa đúng, thậm chí có thể sai

Vì vậy, nếu tư tưởng tiến bộ sẽ thúc đẩy sự phát triển xã hội; nếu tư tưởng lạc hậu hay có tính phản động sẽ kìm hãm sự phát triển của xã hội Do đó, trong

xã hội có giai cấp luôn có sự đấu tranh giữa các giai cấp về mặt tư tưởng để truyền bá tư tưởng của giai cấp mình nhằm mục đích tập hợp quần chúng, giác ngộ họ theo quan điểm tư tưởng của giai cấp mình, tạo nên sức mạnh hành động, giành thắng lợi trong đấu tranh giai cấp

Như vậy, khái niệm chính trị và tư tưởng có một phần nội hàm trùng nhau là tư tưởng chính trị Trên thực tế, không có hoạt động giáo dục chính trị nào lại không có nội dung giáo dục về hệ tư tưởng và cũng không có hoạt

động giáo dục tư tưởng của tổ chức chính trị - xã hội nào lại bỏ qua nội dung

tư tưởng chính trị của giai cấp, chủ thể giáo dục Tư tưởng là kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan, trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết trong tâm trí của con người, tạo cơ sở chỉ đạo hành động con người vì lợi ích bản thân Tư tưởng cũng như tri thức, xúc cảm, tình cảm,… là hình thức tồn tại của ý thức Tóm lại, tư tưởng được hiểu dưới nhiều cấp độ, nhiều lĩnh vực khác nhau, tuy nhiên, khái niệm công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong luận văn, tư tưởng được dùng theo nghĩa rộng

1.1.3 Khái niệm Công tác giáo dục chính trị tư tưởng

Quan niệm về công tác GDCT TT cho thấy, đây là một hoạt động giáo dục lý luận chính trị, giáo dục quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giáo dục văn hóa chính trị cho những đối tượng thụ hưởng Mục đích của GDCT TT là nâng cao nhận thức chính trị, hình thành niềm tin chính trị và tính tích cực chính trị - xã hội Nội dung GDCT TT bao hàm hệ thống tri thức chính trị mà cốt lõi là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng; truyền thống chính trị và những giá trị chính trị được đúc kết trong lịch sử, lý tưởng chính trị của giai cấp, dân tộc, niềm tin vào sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo; giáo dục bản lĩnh, sự nhạy bén chính trị và đấu tranh khắc phục sự mơ hồ về chính trị; giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội, đấu tranh chống sự thụ động và thói thờ ơ chính trị

Với quan niệm như trên, công tác GDCT TT không phải là toàn bộ công tác GDCT nhưng cũng không chỉ là công tác giáo dục lý luận chính trị hay công tác giáo dục tư tưởng chính trị Công tác GDCT bao gồm giáo dục

kỹ năng thực hành, hành động và hoạt động thực tiễn về chính trị thực tế và hiện thực trực tiếp Trong quan niệm về công tác GDTT CT thì tư tưởng được hiểu theo nghĩa hẹp là hệ tư tưởng, là ý thức lý luận; còn thuật ngữ tư tưởng

trong quan niệm về công tác GDCT TT được hiểu theo nghĩa rộng Tuy công tác GDCT TT là một nội dung của giáo dục cơ bản, quan trọng nhất của công tác tư tưởng nhưng không thể thay thế công tác GDCT TT bằng công tác giáo dục tư tưởng chính trị Bởi lẽ:

Thứ nhất, nội dung của công tác GDCT TT không chỉ có tư tưởng

chính trị mà còn có những tri thức, giá trị chính trị chung của nhân loại, những vấn đề chính trị thực tiễn, kinh nghiệm chính trị…

Thứ hai, mục đích của công tác GDCT TT là hướng vào cải tạo ý thức

lý luận, nhưng nó không chỉ tác động vào hệ tư tưởng mà còn tác động đến cả đời sống tâm lý, tình cảm chính trị của đối tượng

Thứ ba, công tác GDCT TT tuy lấy nhiệm vụ giáo dục tư tưởng là

chính nhưng không chỉ nhằm hình thành tư tưởng chính trị mà còn đạt tới hành động chính trị tích cực của đối tượng

Thứ tư, bản chất của công tác GDCT TT là quá trình tác động có mục

đích, có hệ thống của một đảng, một giai cấp, một tổ chức nhằm truyền bá và nâng cao nhận thức của nhân dân về hệ tư tưởng, quan điểm, đường lối chính trị Từ đó, tập hợp quần chúng tham gia vào quá trình đấu tranh giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị, bảo vệ lợi ích của giai cấp chủ thể giáo dục Dưới chủ nghĩa xã hội, công tác GDCT TT hướng vào xây dựng phẩm chất, năng lực chính trị của con người mới XHCN

Tùy theo tính chất, đặc điểm, mục đích, yêu cầu nghiên cứu mà có cách khai thác và tiếp cận thuật ngữ công tác GDCT TT khác nhau Từ các công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay

và các tài liệu nghiên cứu của nhiều học giả, chúng tôi có thể hiểu khái niệm

của công tác GDCT TT như sau: Công tác GDCT TT là một bộ phận của công tác tư tưởng nhằm truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng; chính sách, pháp luật Nhà nước; các

tri thức và giá trị chính trị của nhân loại; những truyền thống chính trị của

giai cấp công nhân và dân tộc, những sự kiện chính trị trong nước và quốc

tế… để nâng cao nhận thức chính trị, hình thành niềm tin và cổ vũ tinh thần tích cực chính trị - xã hội của cán bộ, đảng viên và quần chúng trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Với ý nghĩa đó, xét theo đối tượng và phạm vi nghiên cứu, luận văn sẽ làm rõ khái niệm công tác GDCT TT cho CB, ĐV

1.1.4 Khái niệm Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên

Có thể nói GDCT TT cho CB, ĐV là một bộ phận của công tác tư tưởng; là tập hợp các hoạt động có mục đích của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội nhằm hình thành ở CB, ĐV thế giới quan khoa học, phương pháp luận duy vật biện chứng và nhân sinh quan cộng sản GDCT TT cho CB, ĐV là hoạt động phổ biến, quán triệt quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, xây dựng niềm tin vào sự lãnh đạo và sự nghiệp cách mạng của Đảng Từ đó, góp phần rèn luyện bản lĩnh chính trị, thúc đẩy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của CB, ĐV; thúc đẩy họ tham gia vào các phong trào hành động cách mạng

GDCT TT cho CB, ĐV có nội dung rộng hơn giáo dục lý luận chính trị bởi nó không chỉ thuần túy giáo dục lý luận chính trị mà còn giáo dục tư tưởng cho CB, ĐV về các quan điểm, đường lối, chủ trương, định hướng của Đảng thường xuyên, liên tục, rộng khắp, bằng những hình thức đa dạng, phong phú

Là một nội dung của công tác tư tưởng, GDCT TT cho CB, ĐV sử dụng tất cả các phương pháp, hình thức, phương tiện của công tác tư tưởng bao gồm cả những hình thức tuyên truyền, cổ động chứa đựng nội dung chính trị tư tưởng Như vậy, GDCT TT cho CB, ĐV là hoạt động truyền bá hệ tư tưởng, định hướng giá trị, lý tưởng chính trị, cung cấp thông tin chính trị thời sự nhằm nâng cao nhận thức chính trị, hình thành, củng cố quan điểm chính trị, tạo niềm tin, bản lĩnh chính trị vững chắc và thúc đẩy tích cực, tự giác, sáng tạo của CB, ĐV

trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Mặc dù phạm vi đối tượng hẹp nhưng công tác GDCT TT cho CB, ĐV

có ý nghĩa rất quan trọng, bởi hoạt động này nhằm vào lực lượng chủ yếu nhất trong hệ thống chính trị, trực tiếp tham gia lãnh đạo, quản lý xã hội, thực thi quyền lực nhà nước, chủ trương, đường lối của Đảng trong xã hội Trong thực tiễn lịch sử, công tác GDCT TT cho CB, ĐV luôn gắn liền với cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc Lịch sử xã hội loài người từ khi phân chia giai cấp đến nay là lịch sử đấu tranh giai cấp Trong cuộc đấu tranh đó, các giai cấp đều tiến hành công tác GDCT TT, coi đó là vũ khí sắc bén, một phương thức hữu hiệu nhằm giáo dục, truyền bá hệ tư tưởng của mình, làm cho nó trở thành hệ tư tưởng thống trị trong toàn xã hội để bảo vệ lợi ích và duy trì sự thống trị của chủ thể hệ tư tưởng

Với cách tiếp cận như trên, chúng tôi quan niệm rằng, Công tác GDCT

TT cho CB, ĐV là hoạt động truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, các tri thức và giá trị chính trị của nhân loại, những truyền thống chính trị của giai cấp công nhân và dân tộc, những sự kiện chính trị trong nước và quốc tế…

để nâng cao nhận thức chính trị, hình thành niềm tin và cổ vũ tính tích cực chính trị - xã hội của CB, ĐV trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.2 Nội dung và tiêu chí của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán

bộ, đảng viên

1.2.1 Nội dung của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên

Từ những nhận thức về khái niệm trên, trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy rằng, công tác GDCT TT cho CB, ĐV có những nội dung

cơ bản sau:

Thứ nhất, truyền bá cho CB, ĐV tư tưởng, hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ trương, đường lối, chính

Ở nước ta, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sự kết hợp giữa phong trào yêu nước, phong trào công nhân và chủ nghĩa Mác - Lênin với mục tiêu đầu tiên là lãnh đạo toàn dân giành lại quyền độc lập cho dân tộc Vì vậy, lợi ích của Đảng, của giai cấp công nhân thống nhất với lợi ích của nhân dân lao động và của toàn dân tộc Giáo dục bản chất giai cấp công nhân của Đảng chính là giúp cho CB, ĐV nhận thức đúng đắn những điều quan trọng đó Công tác GDCT TT giúp hình thành ở mỗi người tri thức chính trị cơ bản, có

hệ thống, mà cốt lõi là những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng về sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những định hướng phát triển theo con đường XHCN của nước ta, làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội; làm cho những tư tưởng, quan điểm đó thâm nhập sâu vào đời sống của CB, ĐV trở thành tiềm lực chính trị - tinh thần đất nước, thành bản lĩnh chính trị con người Việt Nam, hình thành hệ thống chuẩn mực giá trị định hướng và điều chỉnh mọi quan hệ chính trị, thái

độ và hành vi của mỗi người

Thứ hai, giáo dục truyền thống chính trị của dân tộc, của giai cấp công nhân, của Đảng Cộng sản Việt Nam và những giá trị được đúc kết trong lịch sử

Mỗi dân tộc trên thế giới đều có những giá trị truyền thống mang bản sắc của dân tộc Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống dân tộc nói chung và truyền thống chính trị nói riêng gắn liền với truyền thống lịch sử hào hùng đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Trong những giá trị truyền thống được đúc kết trong lịch sử dân tộc ta thì hệ thống giá trị văn hóa Việt Nam, chủ nghĩa yêu nước là bậc thang cao nhất, bao trùm và chi phối đời sống tinh thần dân của tộc Trong lý tưởng đạo đức - thẩm mỹ của người Việt Nam, cái cao đẹp nhất là lòng yêu nước, thương người; thần tượng linh thiêng

và bền vững nhất là thần tượng anh hùng nghĩa sĩ xả thân hy sinh vì dân, vì nước Ngày nay, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam được định hướng, được quy tụ dưới ngọn cờ tư tưởng thống nhất độc lập dân tộc và CNXH, với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Khi xem xét lịch sử như một dòng chảy liên tục thì nội dung giáo dục truyền thống chính trị trong lịch sử hào hùng của dân tộc là công việc thường xuyên, liên tục, nhất là đối với đội ngũ CB, ĐV trẻ CB, ĐV là lực lượng nòng cốt giữ vai trò quyết định sự phát triển của đất nước Vì thế, giáo dục truyền thống chính trị, truyền thống văn hóa và chủ nghĩa yêu nước cho CB, ĐV là một trong những yêu cầu cấp thiết trong thời kỳ hội nhập quốc tế phát triển như hiện nay

Thứ ba, giáo dục lý tưởng chính trị, niềm tin vào sự nghiệp cách mạng

do Đảng lãnh đạo

Lý tưởng chính trị, sự kiên định về lập trường tư tưởng chính trị trước những biến động chính trị - xã hội phức tạp phải dựa trên trình độ dân trí và nhận thức chính trị sâu sắc Sự hiểu biết về những vấn đề cơ bản, như mục tiêu lý tưởng, vai trò của đội ngũ CB, ĐV cơ sở khoa học của mục tiêu xây dựng CNXH, về sự quá độ lên CNXH là cơ sở của lý tưởng chính trị Thiếu

cơ sở khoa học, thiếu hiểu biết về CNXH là một trở ngại lớn cho sự phát triển

tư tưởng, tình cảm của CB, ĐV Mặt khác, những biểu hiện của việc thờ ơ chính trị, ngại nghiên cứu lý luận chính trị có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ý thức chính trị XHCN

Trải qua quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn được nhân dân tin tưởng, tự giác đi theo và tuân theo sự lãnh đạo của Đảng Ngày nay, trong công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và toàn xã hội Vai trò và vị trí lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là một tất yếu lịch sử, mà còn là một tất yếu khách quan Tuy nhiên, điều đó

không tự nhiên được khẳng định trong nhận thức của mỗi người, nhất là trong thời kỳ quá độ, với những khó khăn, phức tạp và Đảng không phải không có lúc mắc sai lầm Vì vậy, công tác GDCT TT cần hướng tới việc hình thành niềm tin chính trị của CB, ĐV vào Đảng Cộng sản, khẳng định Đảng luôn phấn đấu cho lợi ích của giai cấp và dân tộc, không có lợi ích riêng nào khác ngoài lợi ích của giai cấp và dân tộc là công việc rất quan trọng và cần thiết

Thứ tư, giáo dục bản lĩnh, sự nhạy bén chính trị và đấu tranh khắc

và hành động, để có thể tránh được nguy cơ suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống Vấn đề quan trọng là làm cho mỗi CB, ĐV có ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình để từ đó tự giác, tích cực tu dưỡng, rèn luyện và phấn đấu Chính nhờ đó mà mỗi CB, ĐV có thể chiến thắng chính bản thân mình, vượt qua những khó khăn, thử thách, những cám dỗ đời thường của cuộc sống, không bị suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; tích cực tham gia vào phong trào chính trị của quần chúng, hòa mình vào đời sống chính trị đất nước GDCT TT là con đường chủ yếu đạt tới bản lĩnh chính trị

luận, hình thành niềm tin, biện pháp chủ yếu là thông qua việc tổ chức để CB,

ĐV tích cực, chủ động tham gia vào quá trình hiện thực hóa các nhiệm vụ chính trị của đất nước (tham gia phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh…) Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho

CB, ĐV là hoạt động lôi cuốn CB, ĐV tích cực tham gia truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào quần chúng nhân dân, làm cho quần chúng nhân dân thấy được sự đúng đắn của quan điểm, đường lối, chính sách mà Đảng ta đã lựa chọn Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho CB, ĐV giúp họ chủ động đấu tranh với mọi biểu hiện thụ động chính trị, bất mãn; các

tệ nạn xã hội, các biểu hiện tiêu cực, như nạn tham nhũng, quan liêu, tình trạng mất dân chủ, những hoạt động cơ hội chính trị…

Ngày nay, sự khủng hoảng của mô hình CNXH ở Liên Xô và Đông Âu khiến cho lý tưởng XHCN đang đứng trước những thử thách nghiêm trọng Tình hình này rất dễ dẫn đến sự ngộ nhận và việc đồng nhất những sai lầm, khuyết điểm của hiện thực như là sai lầm của lý tưởng trong một bộ phận CB,

ĐV, dẫn đến dao động về tư tưởng Các thế lực thù địch đang tìm mọi cách tấn công vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với chiến lược

“diễn biến hòa bình” Nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, ngoài những mặt tích cực, có không ít những yếu tố tiêu cực tác động đến đời sống tư tưởng, tinh thần của CB, ĐV Do đó, đòi hỏi phải có những giải pháp tích cực để hạn chế mặt tiêu cực của kinh tế thị trường

Khắc phục căn bản sự thờ ơ chính trị, xa lánh, đứng ngoài việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị của đất nước là một trong những nội dung quan trọng của công tác GDCT TT cho CB, ĐV Đó là một biện pháp quan trọng để hình thành, phát triển tính tích cực chính trị - xã hội cho CB, ĐV ở nước ta hiện nay

Thứ sáu, xây dựng kế hoạch, đề ra chủ trương, nghị quyết, tổ chức bộ máy, công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm

Để thực hiện tốt công tác GDCT TT, trước hết cần xây dựng kế hoạch, chủ trương, nghị quyết cụ thể, rõ ràng, xác định thời hạn, đối tượng và mục đích GDCT TT Từ đó, mới chọn được những phương thức, phương tiện, nội dung, hình thức đúng đắn trong công tác GDCT TT Trong quá trình thực hiện bất kỳ hoạt động nào cũng cần có sự kiểm tra, giám sát nhằm đánh giá chính xác chất lượng hoạt động

Công tác GDCT TT cho CB, ĐV và đánh giá chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV là một hoạt động khó khăn, phức tạp và lâu dài Công tác này không đồng nhất ở mỗi vùng miền Ở mỗi vùng miền khác nhau thì quá trình thực hiện công tác này không giống nhau Do vậy, cần xây dựng kế hoạch, đề ra nghị quyết đúng đắn, xây dựng đội ngũ cán bộ giỏi đảm nhận tốt công tác này Đồng thời, cần xác định rõ những kết quả đã đạt được về mặt tốt cũng như những hạn chế để có phương hướng và giải pháp thực hiện tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn trong những lần sau, ở những đối tượng và phạm vi khác nhau Trong quá trình thực hiện cần kiểm tra, tổng kết và rút kinh nghiệm công tác GDCT TT cho CB, ĐV từ thực tiễn để có những đánh giá chính xác

và đưa ra những giải pháp nâng cao chất lượng của công tác này

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên

Đánh giá chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV liên quan đến đánh giá về mặt chính trị, tư tưởng của mỗi CB, ĐV Đây là một vấn đề rất khó, quan trọng và nhạy cảm Trên cơ sở này, có thể đưa ra các tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác GDCT TT cho CB, ĐV như sau:

Thứ nhất, chất lượng công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng và quản lý của cơ quan đối với công tác GDCT TT cho CB, ĐV

Cấp ủy Đảng các cấp, đội ngũ bí thư cấp ủy và cán bộ lãnh đạo, quản lý

là chủ thể của công tác GDCT TT cho CB, ĐV nên cũng là nhân tố quyết định đến chất lượng công tác GDCT TT CB, ĐV Công tác GDCT TT cho CB, ĐV đạt chất lượng cao hay thấp trước hết bắt nguồn ở nhận thức của chủ thể về vị trí, vai trò của công tác GDCT TT cho CB, ĐV trong toàn bộ hoạt động của đảng bộ; ở mức độ quan tâm đến nội dung, chương trình, phương tiện và cả đối tượng của công tác GDCT TT; ở khả năng lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức các hoạt động GDCT TT; ở vai trò kiểm tra, giám sát quá trình truyền đạt thông tin, giảng dạy, học tập…

Chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV không phụ thuộc vào chủ thể nói chung mà chịu sự tác động của số lượng và chất lượng chủ thể Số lượng chủ thể đầy đủ sẽ bảo đảm cho công tác này hoạt động được nhịp nhàng, thông suốt theo đúng chức trách, nhiệm vụ của từng tổ chức, từng cá nhân Sự thiếu hụt về số lượng dẫn đến phải kiêm nhiệm, làm thay, công việc không có chiều sâu, thiếu đầy đủ, bài bản Tuy nhiên, yếu tố chi phối mạnh nhất đến chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV phải là phẩm chất và năng lực của chủ thể Sự mẫu mực về chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ nhận thức, năng lực giáo dục thuyết phục của chủ thể có vai trò quan trọng trong công tác GDCT TT Bên cạnh đó, chất lượng chủ thể còn biểu hiện ở nhận thức, trách nhiệm đối với công tác GDCT TT Khi có nhận thức đúng, chủ thể sẽ có tinh thần trách nhiệm cao, luôn tự giác, tích cực, sáng tạo, vượt qua mọi khó khăn trong quá trình tiến hành công tác GDCT TT cho CB, ĐV

Thứ hai, chất lượng nội dung, chương trình, phương pháp, hình thức, phương tiện công tác GDCT TT cho CB, ĐV

Về nội dung giáo dục, bao gồm toàn bộ các tri thức thuộc về lĩnh vực

chính trị mà công tác GDCT TT có nhiệm vụ phải truyền đạt đến người học,

là nguyên liệu tạo nên chất lượng ở đối tượng Nội dung thông qua các hình thức, phương pháp, phương tiện sẽ chuyển hóa thành ý thức chính trị của đối

tượng Sự tác động của nội dung biểu hiện ở tính lôgíc, cơ bản, nền tảng, đặc biệt là tính khoa học, thuyết phục, tính mới, phù hợp với trình độ của đối tượng Nội dung khoa học sâu sắc, đa dạng, cụ thể phù hợp với trình độ của đối tượng sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác GDCT TT

Về chương trình giáo dục là sự xác định nội dung, yêu cầu, mức độ của

một cấp học Vì vậy, chương trình giáo dục vừa là hình thức, vừa là sự thể hiện của nội dung giáo dục tạo thành một tổng thể hoàn chỉnh, là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng, hiệu quả của giáo dục Với nội dung, chương trình phù hợp, đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu của giáo dục

sẽ đem đến chất lượng, hiệu quả giáo dục cao Ngược lại, nếu nội dung, chương trình giáo dục không đi đúng mục tiêu, không bám sát yêu cầu giáo dục thì không những không đem đến hiệu quả mà còn phản giáo dục

Như vậy, để đánh giá chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV thì nội dung, chương trình GDCT TT cho CB, ĐV phải đảm bảo chất lượng, đáp ứng được mục tiêu giáo dục, phù hợp với đối tượng được giáo dục và mang tính khoa học Chất lượng chương trình GDCT TT là hiệu quả hoạt động truyền thụ, tiếp thu từ người dạy đến người học đúng và đủ nội dung chuyên môn cụ thể về chính trị tư tưởng, mà không phải những nội dung chuyên môn khác Tức là, chất lượng của bản thân nội dung chuyên môn chính trị tư tưởng chính là chất lượng cơ bản, quan trọng nhất, bên cạnh chất lượng của hệ thống công tác giáo dục nội dung chuyên môn này, trong toàn bộ chất lượng chương trình GDCT TT nói chung Thậm chí, chất lượng của nội dung chuyên môn chính trị tư tưởng còn chi phối, quy định ở mức độ lớn chất lượng của các yếu

tố cấu thành còn lại của hệ thống công tác GDCT TT

Về phương pháp giáo dục, căn cứ vào tính chất các biện pháp tác động

tư tưởng, chủ yếu là dùng phương pháp: phương pháp thuyết phục; phương pháp ám thị; phương pháp nêu gương; phương pháp giáo dục cá nhân;

phương pháp giáo dục nhóm và phương pháp giáo dục đại chúng Đây cũng

là mặt rất quan trọng trong công tác GDCT TT cho CB, ĐV Bởi vì, nếu có nội dung, chương trình giáo dục phù hợp mà không có phương pháp giáo dục đúng cũng sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến kết quả học tập Một phương pháp giáo dục được coi là tốt, đạt hiệu quả phải phù hợp với trình độ, khả năng tiếp thu của đối tượng, giúp họ tiếp thu một cách dễ dàng, hiểu biết sâu sắc những nội dung cơ bản cần truyền đạt; kích thích, phát huy được tính năng động, sáng tạo của đối tượng; phải giúp đối tượng không những nắm được những tri thức mới, cơ bản, mà còn hình thành được phương pháp làm việc, cách tư duy độc lập trong nghiên cứu cũng như trong công tác sau này

Về hình thức và phương tiện giáo dục, công tác GDCT TT là nhiệm vụ

của toàn Đảng bộ, của mỗi CB, ĐV trước hết là của bí thư cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, đảng viên là cán bộ quản lý các cấp, trong đó, lấy chi bộ làm nền tảng; phải nâng cao hơn nữa tính giáo dục, tính thuyết phục và tính chiến đấu; phải kết hợp giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” là chính; việc nắm diễn biến tư tưởng phải đi đôi với quản lý CB, ĐV, giải quyết các vấn đề dư luận quan tâm và kịp thời định hướng dư luận trong Đảng bộ Do đó, hình thức GDCT TT cần tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như: mở rộng dân chủ, chống gia trưởng, nhũng nhiễu, chạy chức, chạy quyền, kiên quyết chống lợi ích nhóm; đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thành việc làm thường xuyên của mỗi tổ chức đảng, đảng viên và quần chúng; thông tin thời sự về tình hình trong nước và quốc tế định

kỳ cho CB, ĐV; đấu tranh ngăn chặn những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ và phòng chống âm mưu “diễn biến hòa bình” của các bộ quản lý các cấp, trong đó, lấy chi bộ làm nền tảng

Mặt khác, các phương tiện thông tin đại chúng với những ưu thế đặc biệt đã thực sự là một công cụ tuyên truyền giáo dục có hiệu quả xã hội cao

làm cho mỗi CB, ĐV và mỗi người dân trong đời sống sinh hoạt thường ngày của mình được tiếp cận với các phương tiện thông tin đại chúng một cách trực tiếp, cập nhật, phong phú, đa dạng, sinh động, dễ dàng Thông qua các phương tiện nghe, nhìn của đài phát thanh, đài truyền hình, sách báo in, báo mạng, báo ảnh, tạp chí CB, ĐV có thể thấm nhuần những nội dung chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, những điều cần phải làm, những vấn đề phải quan tâm Các phương tiện thông tin đại chúng cũng phê phán, nêu rõ các hiện tượng sai trái coi thường pháp luật, không hiểu pháp luật đã dẫn đến những hậu quả khó lường cho cá nhân, gia đình và xã hội Việc làm này có tác động mạnh tới nhận thức tư tưởng, tình cảm của mỗi người, khiến họ phải tự điều chỉnh hành vi của mình theo quy định của pháp luật Cho nên việc tuyên truyền GDCT TT thông qua các phương tiện thông tin đại chúng là cần thiết, có nhiều ưu thế và là một trong những phương pháp, phương thức tuyên truyền giáo dục hiện nay có hiệu quả cao, được nhiều người ở nhiều lứa tuổi quan tâm

Như vậy, nếu có nội dung, chương trình đúng đắn phối hợp với phương pháp, hình thức và phương tiện giáo dục đúng đắn thì công tác GDCT TT cho

CB, ĐV đạt hiệu quả và chất lượng ngày càng cao hơn Đây là một trong những tiêu chí cơ bản đánh giá chất lượng của công tác này Tuy nhiên, công tác GDCT TT cho CB, ĐV đạt chất lượng như thế nào cũng phụ thuộc vào tiêu chí những người cán bộ chuyên trách làm công tác này

Thứ ba, chất lượng phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác GDCT TT cho CB, ĐV

Đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác GDCT TT cho CB, ĐV là những người trực tiếp tham gia vào quá trình giáo dục, truyền đạt tri thức, lý luận cho các CB, ĐV, bao gồm đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, đội ngũ cán bộ tuyên giáo các cấp, đội ngũ giảng viên trong các trường Đảng

thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và trung tâm bồi dưỡng chính trị quận, huyện Phẩm chất và năng lực của đội ngũ này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng công tác GDCT TT

Về phẩm chất chính trị, đội ngũ làm công tác GDCT TT cho CB, ĐV

phải tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, tích cực thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, không dao động trước những khó khăn thách thức, luôn giữ vững và nêu cao vai trò lãnh đạo của Đảng

Về phẩm chất, đạo đức, lối sống, có tinh thần trách nhiệm cao, gương

mẫu, đi đầu trong công tác, xử lý hài hòa các lợi ích, đặt lợi ích của Đảng, của

Tổ quốc lên trên hết, liên hệ mật thiết với nhân dân, tôn trọng và bảo vệ quyền làm chủ của nhân dân Có lối sống trong sạch, lành mạnh, có kỷ cương, kỷ luật, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí và kiên quyết đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí và các tiêu cực khác

Về bản lĩnh chính trị và sự nhạy bén chính trị, được hình thành trên cơ

sở giác ngộ sâu sắc về lý tưởng chính trị, tính khoa học và cách mạng của hệ

tư tưởng chính trị, nó là yếu tố cốt lõi của văn hóa chính trị Sự nhạy bén chính trị là khả năng phát hiện, nắm bắt và dự báo những vấn đề mới phát sinh trong đời sống chính trị Hiểu sâu sắc tri thức chính trị, nhất là tri thức ở trình độ lý luận, bám sát thực tiễn chính trị trong nước và quốc tế, tích cực tham gia vào phong trào chính trị của quần chúng, hòa mình vào chính trị của đất nước

Về trình độ năng lực, có hiểu biết cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để đủ sức hoàn thành tốt nhiệm vụ Có năng lực vận động và lãnh đạo quần chúng tổ chức thực hiện

chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Như vậy, người cán bộ làm chuyên trách có vai trò rất quan trọng trong việc quyết định chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV trong giai đoạn hiện nay

Thứ tư, khả năng nhận thức và vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đường lối chính sách, tri thức chính trị vào thực tiễn công tác của CB, ĐV

Mức độ hiểu biết về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng: hệ thống lý luận chính trị cũng

như nền tảng tư tưởng của Đảng ta là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối, của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước Do đó, để đánh giá chất lượng công tác GDCT TT cho CB,

ĐV phải đánh giá mức độ hiểu biết về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước của đội ngũ cán bộ đảng viên, xem những đối tượng này có nắm được cơ sở lý luận và thực tiễn, tính khoa học và tính cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, và đường lối chính sách của Đảng, có khả năng tích lũy kiến thức, kinh nghiệm tổng kết thực tiễn chú trọng gắn lý thuyết với thực hành, kiến thức vận dụng vào thực tiễn hay không Đồng thời việc vận dụng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước có hiệu quả không

và đề ra những quyết sách đúng, phù hợp với điều kiện cụ thể ở địa bàn, lĩnh vực mình phụ trách như thế nào

Mức độ hiểu biết về truyền thống chính trị của dân tộc: thông qua việc

nâng cao chất lượng GDCT TT cho CB, ĐV thể hiện ở việc người học hiểu biết sâu rộng về truyền thống chính trị của dân tộc, những kiến thức về lịch sử dân tộc, về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước qua các thời kỳ, nhất là lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng; quá trình chiến đấu, xây dựng và trưởng thành của Đảng, những

bài học kinh nghiệm, những giá trị chính trị quý báu Những tri thức về truyền thống đấu tranh cách mạng của dân tộc, của Đảng phải được chuyển thành niềm vinh dự, tự hào, tình cảm yêu nước, yêu Đảng, yêu nhân dân, gắn bó với

cơ quan, đơn vị của người CB, ĐV; ý thức về chủ quyền dân tộc, về lãnh thổ,

về sự giàu mạnh của đất nước; niềm tin mạnh mẽ vào việc giữ gìn, phát huy, phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp CB, ĐV là lực lượng nòng cốt thay nhân dân giữ vai trò lãnh đạo, quản lý xã hội nên phải có lập trường tư tưởng chính trị vững vàng, phải phát huy được bản sắc văn hóa dân tộc Vì vậy, một trong những tiêu chí quyết định chất lượng công tác GDCT TT có liên quan đến mức độ hiểu biết về truyền thống chính trị của CB, ĐV

Mức độ hiểu biết về tình hình chính trị và quan hệ chính trị quốc tế:

trong một thế giới hội nhập như hiện nay, với những biến động lớn về kinh tế, chính trị, xã hội trên thế giới và khu vực đã và đang làm nảy sinh nhiều vấn

đề mới phức tạp Có những vấn đề đơn giản nhận thức được bằng trực giác nhưng cũng có những vấn đề đòi hỏi phải có sự khái quát, phân tích bằng tư duy lý luận thì mới có thể nhận thức và giải quyết được Do đó, người CB,

ĐV phải thể hiện bản lĩnh của mình, nắm bắt kịp thời tình hình chính trị và quan hệ chính trị quốc tế để có những nhận định đúng đắn phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước

Thường xuyên cập nhật thông tin về các sự kiện, nhân vật, “điểm nóng” chính trị diễn ra trong nước, khu vực và thế giới, những trải nghiệm của bản thân CB, ĐV trong các hoạt động chính trị - xã hội do cơ quan, đơn vị tổ chức Thông tin thời sự chính trị hàng ngày giúp CB, ĐV nhận thức sâu sắc hơn kiến thức cơ bản, đồng thời tác động mạnh mẽ đến cảm xúc, tình cảm của đối tượng, từ đó củng cố niềm tin, tăng nhu cầu, động cơ hành động và thông qua đó mà tích lũy kinh nghiệm hoạt động thực tiễn

Cùng với nhận thức, khả năng vận dụng sáng tạo kiến thức vào giải

quyết và thực hiện các nhiệm vụ thực tiễn của cơ quan, đơn vị, địa phương, ý thức chấp hành kỷ luật, kết quả phân loại đảng viên, các phần thưởng, danh hiệu được trao tặng là những căn cứ quan trọng để đánh giá chất lượng của công tác GDCT TT cho CB, ĐV

Thứ năm, chất lượng công tác lãnh đạo, quản lý của CB, ĐV và mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị của CB, ĐV

Một trong những thước đo quan trọng của chất lượng công tác GDCT

TT là chất lượng công tác lãnh đạo, quản lý của đội ngũ CB, ĐV Điều này được thể hiện rõ nét trên các phương diện:

Một là, chất lượng tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của

Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, mà trực tiếp là các chủ trương, chỉ thị công tác của cấp mình lãnh đạo, quản lý Để có thể hình thành, củng cố năng lực này, công tác GDCT TT cần chú ý đặc biệt đến việc trang bị các kiến thức, kỹ năng thực hành tổ chức hoạt động thực tiễn

Hai là, mức độ thực hiện công tác tuyên truyền, thuyết phục để quần

chúng hiểu rõ và có thái độ đúng đối với các chủ trương chính sách, pháp luật của Nhà nước, đường lối quan điểm của Đảng Để có thể có được năng lực này, công tác GDCT TT cho CB, ĐV cần chú trọng đến việc trang bị tri thức

cơ bản, hệ thống về đường lối của Đảng, chính sách, chủ trương, pháp luật của Nhà nước

Ba là, có thể phát hiện các vấn đề, các mâu thuẫn nảy sinh tại cơ sở

trong quá trình hoạt động thực tiễn, xử lý tại chỗ những vấn đề thuộc thẩm quyền, kịp thời báo cáo lên cấp trên qua các kênh thông tin gián tiếp, trực tiếp Để có thể hình thành năng lực giải quyết tại chỗ các công việc thuộc thẩm quyền chấm dứt tình trạng ỷ lại trông chờ vào cấp trên, trong GDCT TT cho CB, ĐV cần đặc biệt chú trọng trang bị nội dung, phương pháp thực hành, năng lực nghiên cứu đối với các lĩnh vực khác

Tóm lại, công tác GDCT TT cho CB, ĐV tác động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, đạo đức và khả năng thực hành công việc của mỗi người trong thực tiễn cuộc sống, giúp họ khắc phục những tư tưởng lạc hậu, nâng cao trình độ chính trị, tinh thần tự giác và tích cực tham gia vào các hoạt động chính trị, xã hội, xác định đúng động cơ và thái độ làm việc theo đúng chức trách, nhiệm vụ của từng người Chất lượng công tác GDCT TT cho CB, ĐV được thể hiện ở tinh thần tự giác, ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành nội quy, quy chế đã đề ra cũng như sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm

vụ được giao của CB, ĐV CB, ĐV là tấm gương cho quần chúng nhân dân noi theo, đào tạo họ thành những nhân tố điển hình, gương mẫu đi đầu trong mọi hoạt động, xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam

1.3 Sự cần thiết của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay

1.3.1 Yêu cầu khách quan của việc tăng cường công tác giáo dục chính trị

tư tưởng cho cán bộ, đảng viên

1.3.1.1 Xuất phát từ thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay

Trong những năm thực hiện đường lối đổi mới, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã có nhiều chủ trương, Nghị quyết, Chỉ thị, Quy định về xây dựng, phát triển đội ngũ đảng viên Thực tiễn phong phú và những thành tựu đạt được qua 35 năm đổi mới đã chứng minh rằng: sự phát triển lớn mạnh của đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng đã góp phần quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, trong thời gian qua, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên còn những hạn chế, yếu kém Do đó, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra Đó là tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ chủ chốt ở các cấp, yếu

bình và phê bình yếu; một bộ phận chưa thể hiện vai trò tiền phong gương mẫu, còn nói nhiều làm ít, chủ nghĩa cá nhân có chiều hướng gia tăng, tình thương yêu đồng chí trong Đảng giảm sút; tình trạng chạy chức, chạy quyền, chạy vị trí công tác, chạy tội, chạy bằng cấp, còn xảy ra ở nhiều nơi, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chưa được ngăn chặn, đẩy lùi, làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng

Trong lúc đó, công tác kiểm tra, giám sát đảng viên thiếu chặt chẽ, cấp

uỷ, chi bộ chưa nắm chắc tình hình tư tưởng và phẩm chất đạo đức của đảng viên, nhất là những đảng viên hoạt động phân tán, công tác ở nơi xa Nhiều đảng viên có khuyết điểm, vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước nhưng tổ chức Đảng không biết, hoặc phát hiện chậm Nhiều đảng viên trong các doanh nghiệp, nhất là ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước chỉ quan tâm, chú ý đến sản xuất kinh doanh, lợi ích kinh tế, chưa quan tâm đúng mức đến công tác xây dựng Đảng, phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đảng viên Ngày nay, đất nước đang trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa với nhiều khó khăn, thử thách đã và đang đòi hỏi con người phải năng động, sáng tạo hơn đặc biệt là đối với lực lượng trẻ Chính vì vậy, việc tăng cường công tác GDCT TT nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên hiện nay là vấn đề cấp bách và cấp thiết nhất

1.3.1.2 Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của người cán bộ đảng viên trong thời

kỳ mới

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Đảng là gồm các đảng viên mà tổ chức nên Mọi công việc của Đảng đều do đảng viên làm Mọi nghị quyết của Đảng đều do đảng viên chấp hành Mọi chính sách của Đảng đều do đảng viên mà thấu đến quần chúng Mọi khẩu hiệu, mọi kế hoạch của Đảng đều do đảng viên cố gắng thực hiện Người cũng thường xuyên căn dặn: chi bộ tốt là do có nhiều đảng viên tốt; đảng viên tốt thì Đảng mới mạnh; Đảng có mạnh thì Đảng mới làm trọn nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vẻ vang

Hiện nay, nhiệm vụ của người đảng viên theo Điều 2, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XII) đó là:

1 Tuyệt đối trung thành với mục đích lý tưởng cách mạng của Đảng, chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước; hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; phục tùng tuyệt đối sự phân công và điều động của Đảng

2 Không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ kiến thức, năng lực công tác, phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, có lối sống lành mạnh; đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục bộ, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác Chấp hành quy định của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm

3 Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân; tích cực tham gia công tác quần chúng, công tác xã hội nơi làm việc và nơi ở; tuyên truyền vận động gia đình và nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

4 Tham gia xây dựng, bảo vệ đường lối, chính sách và tổ chức của Đảng; phục tùng kỷ luật, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên tự phê bình và phê bình, trung thực với Đảng; làm công tác phát triển đảng viên; sinh hoạt đảng và đóng đảng phí đúng quy định [45]

1.3.1.3 Xuất phát từ vị trí, vai trò của đảng bộ Khối trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên

Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh có vị trí, vai trò quan trọng trong thực hiện công tác giáo dục chính trị tư tưởng của Đảng Làm cho công tác giáo dục chính trị tư tưởng thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình Thông qua công tác giáo dục chính trị tư tưởng để tuyên truyền, giải thích cho cán bộ, đảng viên, và người lao động trong các tổ chức đảng trực thuộc hiểu biết kịp thời những sự kiện đang

trương, chính sách của Đảng và Nhà nước

Hiện nay, công tác GDCT TT ở Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh còn nhiều hạn chế, thiếu sót, tính định hướng, tính chiến đấu, tính thuyết phục và hiệu quả chưa cao; thiếu chủ động và sắc bén trong đấu tranh chống âm mưu

“diễn biến hòa bình”, chống tuyên truyền phản động của các thế lực thù địch, bác bỏ các quan điểm sai trái; thiếu những hình thức, biện pháp cụ thể,

có sức thuyết phục để xây dựng, củng cố niềm tin, giải đáp những băn khoăn, vướng mắc, những vấn đề phức tạp và những mâu thuẫn mới nảy sinh trong quá trình đổi mới; chưa làm tốt chức năng dự báo tình hình, chuẩn

bị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên chủ động đi vào kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới” Chính vì vậy, việc tăng cường đổi mới, nâng cao chất lượng công tác GDCT TT hiện nay là vấn đề cần thiết và cấp bách nhất

1.3.2 Nội dung giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh

1.3.2.1 Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối,

chính sách của Đảng

Công việc đầu tiên của giáo dục chính trị tư tưởng là hình thành ở mỗi người tri thức chính trị cơ bản, có hệ thống, mà cốt lỗi của nó là những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và những di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị, những quan điểm của Đảng về sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, những định hướng phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa của nước ta, làm cho thế giới quan chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội Cần làm cho những tư tưởng, quan điểm đó thâm nhập sâu vào cuộc sống của mọi người, trở thành tiềm lực chính trị - tinh thần đất nước, thành bản lĩnh chính trị con người Việt Nam, hình thành hệ thống chuẩn mực giá trị định hướng và

điều chỉnh mọi quan hệ chính trị, thái độ và hành vi chính trị của mỗi người Trên cơ sở đó hình thành và phát triển ở mỗi người, cũng như trên phạm vi toàn xã hội một thể trạng chính trị - tinh thần lành mạnh, có sức “đề kháng” cao có khả năng vô hiệu hóa mọi thủ đoạn công kích, phá hoại của kẻ thù trên lĩnh vực chính trị tư tưởng

1.3.2.2 Giáo dục truyền thống chính trị và những giá trị chính trị được đúc kết trong lịch sử

Một trong những đặc điểm tồn tại và phát triển của dân tộc Việt Nam trong lịch sử là luôn luôn phải đương đầu với kẻ thù đông và mạnh hơn mình gấp bội Hoàn cảnh lịch sử đó đã hun đúc cho dân tộc ta truyền thống yêu nước, đoàn kết dân tộc, bất khuất, kiên cường và sáng tạo trong dựng nước và giữ nước, truyền thống quyết tâm không chịu làm nô lệ Hoàn cảnh lịch sử Việt Nam làm cho con người Việt Nam hình thành nên sự nhạy bén chính trị

và tính tích cực trong việc tham gia vào đời sống chính trị của đất nước Kết hợp giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với việc giáo dục truyền thống chính trị quý báu của dân tộc sẽ góp phần tạo nên một nền văn hóa chính trị tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, một nền văn hóa chính trị phản ánh sâu sắc sự thống nhất của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

1.3.2.3 Giáo dục sâu sắc lý tưởng chính trị của giai cấp công nhân và của dân tộc, niềm tin vào sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo

Lý tưởng chính trị là mục đích cần đạt tới trong hoạt động chính trị, là

cơ sở cho việc hình thành niềm tin chính trị và là động lực thúc đẩy con người tham gia hoạt động chính trị Lý tưởng chính trị còn là căn cứ để xác định phương tiện, lựa chọn phương thức hoạt động chính trị thực tiễn Vì vậy, GDCT TT cần hướng tới việc hình thành lý tưởng chính trị của giai cấp công nhân và nhân dân lao động mà Đảng Cộng sản là người đại diện, biến lý tưởng đó thành lý tưởng của mỗi người Trước đây, trong thời kỳ cách mạng

giải phóng dân tộc, lý tưởng cách mạng “Không có gì quý hơn độc lập tự do”

đã mang sức mạnh tổng hợp, cổ vũ nhiều thế hệ con người Việt Nam dũng cảm chiến đấu, hy sinh giành độc lập, tự do cho Tổ quốc Ngày nay, lý tưởng chính trị “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, tiến bộ và văn minh” đang giúp con người Việt Nam củng cố niềm tin vững chắc vào con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn

1.3.2.4 Giáo dục bản lĩnh, sự nhạy bén chính trị và đấu tranh khắc phục sự

1.3.2.5 Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội, đấu tranh chống sự thụ động và thói thờ ơ chính trị

Là yếu tố đặc trưng cho phẩm chất chính trị tư tưởng của nhân cách có văn hóa cao, yếu tố phản ánh trình độ phát triển văn hóa chính trị và mức độ trưởng thành về chính trị của cá nhân, tính tích cực chính trị - xã hội trở thành một trong những nội dung cơ bản, thường xuyên của công tác giáo dục, rèn luyện chính trị tư tưởng

Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội, mà biện pháp chủ yếu là thông