THU HOẠCH quá trình phát triển lý luận về chuyên chính vô sản và sự vận dụng sáng tạo của đảng ta hiện nay

Trong hệ thống các nguyên lý của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng về chuyên chính vô sản chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng nguyên lý nền tảng. Nói về điều này Lênin khẳng định: “Chỉ người nào mở rộng việc thừa nhận đấu tranh giai cấp đến mức thừa nhận chuyên chính vô sản mới là người mácxít. Đó là điều khác nhau sâu sắc nhất giữa người mácxít và người tiểu tư sản tầm thường. Chính dùng viên đá thử vàng ấy mà thử thách sự hiểu biết thực sự và sự thừa nhận thực sự chủ nghĩa Mác” . Điều đó chứng tỏ rằng, trong quá trình đấu tranh cách mạng để thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp công nhân sẽ không thể đánh đổ được kẻ thù của mình là giai cấp tư sản, sẽ không cải tạo được xã hội cũ, xã hội tư bản chủ nghĩa và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản nếu như giai cấp công nhân không giành được chính quyền và thiết lập chuyên chính vô sản. Chuyên chính vô sản là hình thức chính trị tất yếu phải trải qua để đưa loài người tiến tới một xã hội không còn giai cấp, không còn áp bức, bóc lột, mọi người được sống tự do hạnh phúc. Chính vì vậy, VI.LêNin cho rằng đây là vấn đề chủ yếu nhất của toàn bộ cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản đặc biệt là trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Chuyên chính vô sản, theo VI.Lênin đó là: “Việc tổ chức đội tiền phong của những người bị áp bức thành giai cấp thống trị để chấn áp bọn áp bức” . Thực chất đây là vấn đề chính quyền nhà nước, là thứ mà giai cấp công nhân phải giành lấy cho được và dùng nó để đập tan sự phản kháng của giai cấp bóc lột, xây dựng thành công xã hội mới. Vì vậy, chuyên chính vô sản đã đang và sẽ là vấn đề chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch đối với chủ nghĩa xã hội. ở nước ta trong thời gian qua, cũng đã xuất hiện những quan điểm sai trái, phản động xuyên tạc bản chất của chủ nghĩa xã hội, của nhà nước chuyên chính vô sản mà chúng ta đang xây dựng. Trong cuộc đấu tranh “ai thắng ai” giữa hai con đường tư bản chủ nghĩa và chủ nghĩa xã hội hiện nay, thực chất vẫn đặt ra những vấn đề trực tiếp đó là chuyên chính tư sản hay chuyên chính vô sản. Chính vì vậy, làm rõ tư tưởng của C.Mác Ph.Ăngghen và VI.Lênin về chuyên chính vô sản là một trong những vấn đề quan trọng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Mặt khác, trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân, và vì dân đòi hỏi chúng ta luôn luôn phải đấu tranh chống các quan điểm sai trái, xuyên tạc, về chuyên chính vô sản, về bản chất nhà nước xã hội chủ nghĩa, đây là nhiệm vụ thường xuyên, cấp bách hiện nay.

THU HOẠCH-Quá trình phát triển lý luận về chuyên chính vô sản và sự vận dụng sáng tạo của đảng ta hiện

nay

Trong hệ thống các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng về chuyên chính vô sản chiếm một vị trí đặc biệt quantrọng - nguyên lý nền tảng Nói về điều này Lênin khẳng định:

“Chỉ người nào mở rộng việc thừa nhận đấu tranh giai cấp đến

mức thừa nhận chuyên chính vô sản mới là người mácxít Đó là điều khác nhau sâu sắc nhất giữa người mácxít và người tiểu tư sản tầm thường Chính dùng viên đá thử vàng ấy mà thử thách

Điều đó chứng tỏ rằng, trong quá trình đấu tranh cách mạng đểthực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp công nhân sẽkhông thể đánh đổ được kẻ thù của mình là giai cấp tư sản, sẽkhông cải tạo được xã hội cũ, xã hội tư bản chủ nghĩa và xây

1 VI.Lê-Nin to n t p, t p33, Nxb ti n b M1970, tr42 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ến bộ M1970, tr42 ộ M1970, tr42

dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản nếunhư giai cấp công nhân không giành được chính quyền và thiếtlập chuyên chính vô sản Chuyên chính vô sản là hình thứcchính trị tất yếu phải trải qua để đưa loài người tiến tới một xãhội không còn giai cấp, không còn áp bức, bóc lột, mọi ngườiđược sống tự do hạnh phúc Chính vì vậy, VI.Lê-Nin cho rằngđây là vấn đề chủ yếu nhất của toàn bộ cuộc đấu tranh giai cấpcủa giai cấp vô sản đặc biệt là trong cách mạng xã hội chủnghĩa.

Chuyên chính vô sản, theo VI.Lênin đó là: “Việc tổ chức

đội tiền phong của những người bị áp bức thành giai cấp thống

quyền nhà nước, là thứ mà giai cấp công nhân phải giành lấycho được và dùng nó để đập tan sự phản kháng của giai cấpbóc lột, xây dựng thành công xã hội mới Vì vậy, chuyên chính

vô sản đã đang và sẽ là vấn đề chống phá quyết liệt của các thế

2 VI.Lê-Nin to n t p, t p33, Nxb ti n b M1976, tr109 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ến bộ M1970, tr42 ộ M1970, tr42

lực thù địch đối với chủ nghĩa xã hội ở nước ta trong thời gianqua, cũng đã xuất hiện những quan điểm sai trái, phản độngxuyên tạc bản chất của chủ nghĩa xã hội, của nhà nước chuyênchính vô sản mà chúng ta đang xây dựng Trong cuộc đấu tranh

“ai thắng ai” giữa hai con đường tư bản chủ nghĩa và chủ nghĩa

xã hội hiện nay, thực chất vẫn đặt ra những vấn đề trực tiếp đó

là chuyên chính tư sản hay chuyên chính vô sản Chính vì vậy,làm rõ tư tưởng của C.Mác- Ph.Ăngghen và VI.Lênin về chuyênchính vô sản là một trong những vấn đề quan trọng trong sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủnghĩa ở nước ta Mặt khác, trong quá trình xây dựng nhà nướcpháp quyền của dân, do dân, và vì dân đòi hỏi chúng ta luônluôn phải đấu tranh chống các quan điểm sai trái, xuyên tạc, vềchuyên chính vô sản, về bản chất nhà nước xã hội chủ nghĩa,đây là nhiệm vụ thường xuyên, cấp bách hiện nay

Tư tưởng về chuyên chính vô sản hình thành gắn liền vớiquá trình hoạt động lý luận và thực tiễn của C.Mác- Ph.Ăngghen với quá trình chuyển đổi lập trường từ duy tâm sangduy vật, từ dân chủ cách mạng sang cộng sản chủ nghĩa Trongquá trình đó, với tư duy biện chứng duy vật và thực tiễn đấutranh cách mạng của giai cấp công nhân chống giai cấp tư sản,C.Mác- Ph Ăngghen đã không ngừng tìm tòi khám phá trên cơ

sở nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn qua từng thời kỳ, từnggiai đoạn thang trầm của phong trào cách mạng để hoàn thiệnhọc thuyết của mình Thông qua các tác phẩm chủ yếu như:

“Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” (1848); “đấu tranh giai cấp ở

Pháp” (1850); “ngày 18 tháng sương mù của Lui-Bô-na-pac-tơ”

(1851); “thư gửi cho Vâyđơmâyơ”(1852); “nội chiến ở

Pháp”(1871) Tư tưởng về chuyên chính vô sản không ngừng

được bổ xung, phát triển ngày càng rõ hơn Tuy nhiên tác phẩmđầu tiên đánh dấu sự manh nha hình thành tư tưởng về chuyên

chính vô sản đã được C.Mác đề cập tới trong tác phẩm “hệ tư

tưởng Đức” viết năm 1845 Ttrong tác phẩm này, khi phê phán

những quan điểm sai trái, duy tâm của các nhà tư tưởng Đức,đứng trên lập trường duy vật về lịch sử, C.Mác đã phân tích,luận giải xã hội tư bản, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

và phát hiện thấy một lực lượng có khả năng xoá bỏ trật tự xãhội tư bản chủ nghĩa đó là giai cấp vô sản Cũng với tư duy biệnchứng và khả năng suy luận lôgíc, C.Mác cho rằng, giai cấp vôsản muốn thực hiện vai trò lịch sử của nó thì trước hết phải

giành lấy quyền thống trị chính trị Ông chỉ rõ: “Mỗi giai cấp

muốn vươn lên giành lấy quyền thống trị- thậm trí sự thống trị của nó đòi hỏi phải thủ tiêu toàn bộ hình thức xã hội cũ và thống trị nói chung, như điều xẩy ra ở giai cấp vô sản- thì giai

tư tưởng về một nền chuyên chính cách mạng của giai cấp vô

sản đã xuất hiện từ tác phẩm “hệ tư tưởng Đức”(1845) trước khi

3 C.Mác- Ph ng ghen to n t p, t p3, NxbCTQG, H1995,tr1 Ăng ghen toàn tập, tập3, NxbCTQG, H1995,tr1 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42

chủ nghĩa Mác ra đời Trải qua các giai đoạn hoạt động lý luận

và thực tiễn đấu tranh cách mạng của phong trào công nhân từnăm 1845 đến 1848, C.Mác- Ph Ăngghen cho ra đời nhiều tácphẩm lý luận kinh điển đánh dấu bước phát triển các nguyên lýcủa chủ nghĩa xã hội khoa học Tháng 2/1848, với việc Công bố

“tuyên ngôn của Đảng cộng sản”, cương lĩnh chính trị đầu tiên

của giai cấp vô sản, chủ nghĩa Mác, chủ nghĩa khoa học chínhthức ra đời Trong tác phẩm này, tư tưởng về chuyên chính vôsản có một bước phát triển mới trên cơ sở phân tích sự hìnhthành, phát triển của hai giai cấp cơ bản trong xã hội tư bản làgiai cấp vô sản và giai cấp tư sản cũng như vạch ra sự tất yếu

sự đấu tranh giữa chúng, C.Mác- Ph Ăngghen đã chỉ rõ đỉnhcao của cuộc đấu tranh ấy sẽ là sự bùng nổ của một cuộc cáchmạng vô sản, và tất yếu giai cấp vô sản sẽ giành được thắnglợi, giành lấy chính quyền, giành lấy dân chủ trở thành giai cấp

thống trị xã hội Các ông vạch rõ: “giai cấp vô sản mỗi nước

trước hết phải giành lấy chính quyền, tự vươn lên thành giai cấp dân tộc, phải tự mình trở thành dân tộc, tuy hoàn toàn không

Tác phẩm “tuyên ngôn Đảng cộng sản” chỉ ra cho giai cấp

vô sản “phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc”, điều đó có

nghĩa là giai cấp vô sản phải thiết lập một nền chuyên chính củamình, và trở thành giai cấp thống trị xã hội, giai cấp đại diện choquốc gia dân tộc mình Hoàn thành nhiệm vụ của cuộc cáchmạng vô sản trước hết ở trong nước mình, tất nhiên giai cấpdân tộc ở đây không phải là theo chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi ích

kỷ, biệt lập như là cách mà giai cấp tư sản thường hiểu, màgiành chính quyền trong một quốc gia dân tộc chỉ là mục tiêutrước mắt, và là tiền đề cho công cuộc giải phóng nhân loại củagiai cấp vô sản Rõ ràng đến đây, tư tưởng về giai cấp vô sản

được hình thành rõ nét hơn trong tác phẩm “hệ tư tưởng Đức”.

Trong tác phẩm này C.Mác- Ph Ăngghen trình bày chuyên

4 C.Mác- Ph ng ghen to n t p, t p 4, NxbCTQG, H1995, tr624 Ăng ghen toàn tập, tập3, NxbCTQG, H1995,tr1 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42

chính vô sản như là một tất yếu, con đường, biện pháp, để chogiai cấp vô sản thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình.

Sau cách mạng 1848-1849 thông qua tổng kết cuộc đấutranh giai cấp ở Pháp, đặc biệt diễn biến cuộc cách mạng dânchủ tư sản tháng hai và cách mạng tháng 6 năm 1848, C Mác

đã khẳng định: việc giai cấp vô sản trong cuộc đấu tranh chống

kẻ thù của mình nhất thiết phải thành lập nền chuyên chính

cách mạng C.Mác gọi đó là “nền chuyên chính của giai cấp

công nhân”, “chuyên chính của những người bạn đồng minh của giai cấp nông dân”, hay đó là “chuyên chính của giai cấp vô sản” Trong tác phẩm “Đấu tranh giai cấp ở Pháp”, C.Mác gắn

tư tưởng chuyên chính vô sản với khái niệm cách mạng không

ngừng, cách mạng vô sản Ông chỉ rõ: “chủ nghĩa xã hội nay là

lời tuyên bố cách mạng không ngừng, là chuyên chính của giai cấp vô sản, coi đó là quá độ tất yếu đi đến xoá bỏ tất cả các

5 (sách ã d n; t p17, tr126) đã dẫn; tập17, tr126) ẫn; tập17, tr126) ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42

hiện thắng lợi mục tiêu chủ nghĩa xã hội, giai cấp vô sản phảitiến hành cuộc cách mạng không ngừng và kết quả, đồng thờicũng là bước tiếp theo của nó là phải thiết lập được nền chuyênchính vô sản, dùng nền chuyên chính này để xoá bỏ quan hệsản xuất tư bản chủ nghĩa- cái cơ sở kinh tế để sinh ra chế độ

áp bức, bóc lột tư bản chủ nghĩa Như vậy là tư tưởng chuyênchính vô sản được phát triển mở rộng thêm, Nhưng đến giaiđoạn này, C.Mác- Ph Ăngghen mới nêu ra sự cần thiết và tấtyếu phải giành được chính quyền trong quá trình đấu tranh củagiai cấp vô sản, còn thái độ của giai cấp vô sản đối với bộ máycủa giai cấp tư sản như thế nào thì giai hai ông chưa đề cậpđến Vấn đề này được các ông đề cập đến trong tác phẩm

“ngày 18 tháng sương mù của Lui-Bônapactơ” C.Mác viết năm

1851 Đó là thái độ dứt khoát là phải đập tan bộ máy nhà nước

áp bức đó C.Mác viết: “Tất cả các cuộc cách mạng đều hoàn bị

bộ máy nhà nước đó chứ không phải đập tan nó, các chính

Đảng nối gót đấu tranh giành chính quyền đều coi việc đoạt lấy toà lâu đài nhà nước đồ sộ ấy là chiến lợi phẩm chủ yếu của

Có thể nói, tư tưởng về chuyên chính vô sản của

C.Mác-Ph Ăngghen đã tiến thêm một bước làm rõ, giai cấp vô sảnkhông chỉ giành lấy chính quyền nhà nước mà nó phải phá huỷ,đập tan bộ máy nhà nước đó Sở dĩ, có tư tưởng này là do khinghiên cứu lịch sử các cuộc cách mạng ở Pháp, C.Mác đãnhận thấy rằng từ cách mạng tư sản Pháp năm 1789, một cuộccách mạng tư sản với sự ra đời của nền cộng hoà I, cho đếncuộc cách mạng tháng 2/1848, với sự ra đời của nền cộng hoà

II và cuộc đảo chính tháng chạp năm 1851 của Lui

Bô-na-pac-tơ, dẫn đến sự phục hồi của chiều đại quân chủ tư sản; thì kếtquả sau các cuộc cách mạng, hoặc phản cách mạng đó là một

bộ máy áp bức, bóc lột mới ra đời Và dường như, bộ máy nhànước ra đời sau lại hoàn bị hơn bộ máy nhà nước trước ở sự rã

6 (C.Mác- Ph ng ghen to n t p, t p 18, NxbCTQG, H,1995, tr236) Ăng ghen toàn tập, tập3, NxbCTQG, H1995,tr1 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42

man và bản chất áp bức, bóc lột tinh vi sảo quyệt hơn, tính chấtbóc lột của nó đối với quần chúng nhân dân lao động càngnặng nề hơn Do đó, C.Mác cho rằng, giai cấp vô sản không thểchiếm lấy một chính quyền như thế, mà cần phải đập tan nó,giành chính quyền về tay mình Tuy nhiên lấy gì để thay thế cho

bộ máy nhà nước vừa bị đập tan thì lúc đó C.Mác không cókinh nghiệm thực tiễn lịch sử để giải đáp vấn đề đó

Tư tưởng về chuyên chính vô sản được cụ thể hơn trong

thư gửi cho một người bạn trong “Đồng minh những người cộng

sản” ở Mỹ, ngày 05/03/1852 là Vâyđơmâye Trong đó C.Mác

khảng định: đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến chuyên chính vôsản và bản thân sự chuyên chính này chỉ là bước quá độ đểtiến tới xoá bỏ giai cấp, đi tới một xã hội không còn giai cấp

Đến đây, chúng ta thấy thuật ngữ “chuyên chính vô sản” lần

đầu tiên được xuất hiện và một lần nữa, C.Mác khẳng định: vềphần tôi, tôi không hề có công phát hiện sự tồn tại của các giai

cấp trong xã hội hiện đại và sự đấu tranh của những giai cấp

đó Trước tôi từ lâu các nhà sử học đã trình bày sự phát triểncủa lịch sử, của cuộc đấu tranh giai cấp đó và các nhà kinh tế

tư sản đã mổ sẻ các giai cấp đó về mặt kinh tế Điều mới mẻ

Vậy là, đến năm 1852, tư tưởng về chuyên chính vô sản

đã có một bước tiến dài so với “Tuyên ngôn Đảng cộng sản”.

Chuyên chính vô sản là một tất yếu lịch sử, là bước quá độ để

đi tới một xã hội không có giai cấp Trong giai đoạn này,

C.Mác-Ph Ăngghen đã nêu rõ nhiệm vụ của chuyên chính vô sản là:

Xoá bỏ những sự khác biệt giai cấp nói chung, xoá bỏ tất cảnhững quan hệ sản xuất làm cơ sở cho những sự khác biệt ấy,xoá bỏ tất cả các quan hệ xã hội thích ứng với những quan hệsản xuất đó, đồng thời cũng cải biến tất cả những tư tưởng nảysinh từ những quan hệ sản xuất đó Nhiệm vụ của chuyên chính

vô sản đã thể hiện rõ tính chất triệt để của cách mạng vô sản

Nhận xét về tư tưởng chuyên chính vô sản của C Mác saunày VI.Lê-Nin cho rằng: chủ nghĩa Mác đã tiến một bước dài so

với “Tuyên ngôn Đảng cộng sản” Trong tuyên ngôn, vấn đề

nhà nước mới được đặt ra một cách trìu tượng, thì ở đây vấn

đề đó được đặt ra một cách cụ thể và kết luận được rút ra mộtcách chính xác Kết luận ấy là căn bản trong học thuyết của chủnghĩa Mác về nhà nước Tuy nhiên, VI.Lê-Nin cũng nhận xétrằng lấy cái gì để thay thế cho bộ máy tư sản đã bị đập tan thìvào năm 1852, C Mác chưa có kinh nghiệm lịch sử cung cấptài liệu để giải đáp vấn đề đó Tư tưởng về “đập tan”cũng chưa

được C.Mác- Ph Ăngghen cụ thể hoá rõ ràng, chưa chỉ rõ yếu

tố nào của bộ máy nhà nước phải phá huỷ, đập tan và nhữngyếu tố nào, bộ phận nào có thể được sử dụng tiếp Câu hỏi đóchỉ có thể đến công xã Pa ri mới được giải đáp

Công xã Pari năm 1871 là cuộc cách mạng vô sản đầu tiêntrên thế giới, nổ ra ngày 28/3 ở thủ đô Pari và giành được thắnglợi, thiết lập được chính quyền của giai cấp công nhân Tuycông xã chỉ tồn tại 72 ngày đêm nhưng đó là mốc son chói lọitrong trang sử hào hùng của giai cấp công nhân Pháp và giaicấp công nhân thế giới Thắng lợi đó đã chứng tỏ khả năngcách mạng của giai cấp công nhân, vừa giải quyết tốt vấn đềdân tộc vừa giải quyết tốt vấn đề giai cấp trong cách mạng.Công xã Pari chứng tỏ rằng giai cấp công nhân đã có bướctrưởng thành vượt bậc từ sau cách mạng 1848-1849 Công xãPari là một thực tiễn lịch sử vô cùng quý giá để cho C.Mác- Ph

Ăngghen tổng kết kinh nghiệm phát triển và hoàn thiện họcthuyết của mình.

Trước khi cuộc cách mạng Pari nổ ra, C Mác- Ph.Ăngghen là những người theo dõi sát sao mọi diễn biến củatình hình Cuộc chiến Pháp –Phổ nổ ra ngày 19/7/1870 như làmột tiếng chuông báo hiệu sự sụp đổ hoàn toàn của nền đế chế

II thối nát từ theo dõi tình hình cách mạng ở Pháp, C.Mác đã

đưa ra lời tiên đoán hiên tài: “dầu cho cuộc chiến tranh của Lu-i

Bô-na-pác-tơ chống nước Phổ kết thúc như thế nào chăng nữa, tiếng chuông đưa đám nền đế chế II cũng sẽ điểm ở Pari rồi.

Đế chế II sẽ kết thúc…”.Trong quá trình diễn biến của cách

mạng ở Pari, C.Mác- Ph Ăngghen đã có những chỉ đạo cầnthiết đối với cách mạng Sau công xã Pari, C.Mác- Ph Ăngghen

đã bắt tay ngay vào việc tổng kết hoạt động của công xã

Những vấn đề đó được thể hiện trong tác phẩm “nội chiến ở

Pháp” Trong tác phẩm này C Mác đã tổng kết cuộc nội chiến

diễn ra ở Pháp và qua công xã Pari, C Mác đã chỉ ra, vai trònhiệm vụ, con đường hình thành, chức năng, hình thức tổ chức

và bản chất của chuyên chính vô sản Nếu như ở tác phẩm

“Đấu tranh giai cấp ở Pháp” C Mác cho rằng chuyên chính vô

sản được biểu hiện là giai cấp công nhân phải đấu tranh tựmình trở thành giai cấp dân tộc, phải giành lấy dân chủ và đậptan các bộ máy nhà nước cũ thì qua thực tiễn công xã Pari,C.Mác - Ph Ăngghen chỉ rõ, giai cấp công nhân phải thủ tiêutoàn bộ bộ máy nhà nước tư sản và thiết lập bộ máy nhà nướcchuyên chính của giai cấp công nhân Trong bộ máy nhà nước

tư sản C.Mác cho rằng cần phải đập tan các “công cụ quyền

lực vật chất” như quân đội thường trực, cảnh sát, bộ máy quan

liêu, quan toà đồng thời phải xoá bỏ “các công cụ áp bức tinh

thần” như các thế lực tăng lữ, tách nhà thờ ra khỏi trường học,

tách giáo hội ra khỏi nhà nước Về bản chất của nhà nướcchuyên chính vô sản, C Mác cho rằng, chuyên chính vô sản

mang bản chất của một nhà nước dân chủ, trong đó quyền lựcthực tế thuộc về giai cấp công nhân và nhân dân lao dộng Ông

khảng định: “về thực chất, công xã là một Chính phủ của giai

cấp công nhân, là kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp những người sản xuất chống lại giai cấp chiếm đoạt, là hình thức chính trị rốt cuộc đã tìm ra được khiến cho có thể thực hiện việc giải

con đường hình thành chuyên chính vô sản đó là con đườngbạo lực vũ trang cách mạng của quần chúng nhân dân do giaicấp công nhân lãnh đạo Chuyên chính vô sản có chức năng làchấn áp sự chống đối của giai cấp tư sản và các thế lực phảnđộng và tổ chức xây dựng một xã hội mới Nhiêm vụ của nhànước chuyên chính vô sản gồm cả nhiệm vụ đối nội và đốingoại, thông qua hoạt động của công xã Pari, C.Mác cho rằng:muốn hiểu về chuyên chính vô sản là gì, hãy nhìn vào công xãPari, chuyên chính vô sản là như thế đấy

7 C.Mác- Ph ng ghen to n t p, tâp.17,NxbCTQG, H1994,tr454 Ăng ghen toàn tập, tập3, NxbCTQG, H1995,tr1 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42

Tư tưởng về chuyên chính vô sản được C.Mác trình bày

một cách rõ ràng hơn trong tác phẩm “Phê phán cương lĩnh

Gôta” Trong tác phẩm này, C.Mác đã kịch liệt phê phán quan

điểm về “nhà nước tự do” của chủ nghĩa Látxan Ông ta cho rằng: “nhà nước tự do” thể hiện quan niệm về tính siêu giai cấp

của nhà nước, do đó có thể dựa vào nhà nước của giai cấp bóclột để tổ chức chủ nghĩa xã hội( lập các hợp tác xã do nhà nướcPhổ giúp đỡ để xây dựng chủ nghĩa xã hội) C Mác cho rằng:

“mặc dầu tất cả những lời lẽ dân chủ rất kêu của nó, toàn bộ

cương lĩnh từ đầu chí cuối đều nhiễm phải cái bệnh của phái Látxan là lòng tin của thần dân vào nhà nước, hoặc là- điều này cũng chẳng có gì tốt hơn- tin vào phép màu dân chủ, hay nói cho đúng hơn, đó là sự thoả hiệp giữa hai lòng tin ấy vào phép

Cùng với sự phê phán quan điểm của chủ nghĩa Látxan về nhànước chuyên chính vô sản, C Mác đã chỉ rõ vai trò của nhà

8 C.Mác- Ph ng ghen to n t p, NxbCTQG,H,1995, Ăng ghen toàn tập, tập3, NxbCTQG, H1995,tr1 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 tr51-52.

nước vô sản sau khi giai cấp công nhân giành được chínhquyền, chuyên chính vô sản phải tiến hành cải tạo xã hội cũ xâydựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa C.Mác khẳng định rằng: giữa

xã hội tư bản và xã hội cộng sản có một thời kỳ cải biến cáchmạng từ xã hội trước đến xã hội sau Tương ứng với thời kỳ ấy

là một thời kỳ quá độ chính trị trong đó nhà nước không thể có

gì khác hơn là chuyên chính cách mạng của giai cấp vô sản

Tóm lại, chúng ta có thể thấy rằng, tư tưởng về chuyênchính vô sản của C.Mác- Ph Ăngghen từ lúc còn manh nha chođến 1895 đã không ngừng được bổ sung và phát triển, hoànthiện Đặc biệt đến công xã Pari 1871, nó không đơn thuần chỉ

là một tư tưởng mà đã trở thành hiện thực vật chất dưới hìnhthức chính quyền công xã Tuy nhiên chủ nghĩa xã hội khoa họcnói chung cũng như tư tưởng về chuyên chính vô sản nói riêngkhông phải là cái gì đó bất biến mà nó phải không ngừng được

bổ sung và phát triển trong điều kiện hoàn cảnh lịch sử mới,

vấn đề mang tính quy luật đó được chứng minh rõ nét nhấttrong giai đoạn VI.Lê-Nin tiếp tục bảo vệ và phát triển lý luận vềchủ nghĩa xã hội khoa học về chuyên chính vô sản trong điềukiện lịch sử mới.

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đã pháttriển thành chủ nghĩa đế quốc, chấm dứt thời kỳ phát triểntương đối hoà bình của thế giới những năm 70-80 của thế kỷthứ XIX

Chủ nghĩa tư bản phát triển thành chủ nghĩa đế quốc làmcho mâu thuẫn vốn có trong lòng chủ nghĩa tư bản trở nên gaygắt, đặc biệt là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản và giai cấp tưsản ngoài ra còn xuất hiện những mâu thuẫn mới, đó là mâuthuẫn giữa nhân dân lao động của các nước thuộc địa với chủnghĩa đế quốc Giai cấp tư sản tăng cường bóc lột giai cấp vôsản, dùng siêu lợi nhuận mua chuộc một số công nhân lànhnghề, biến họ thành bộ phận công nhân quý tộc hơn nữa ở

khắp nơi, giai cấp tư sản còn tìm cách cấu kết với bọn địa chủ,phong kiến phản động bóc lột nhân dân lao động, làm cho đờisống của họ khổ cực nặng nề hơn Sự cạnh tranh của chủnghĩa tư bản không những làm xuất hiện mâu thuẫn giữa cáctập đoàn tư bản với nhau mà còn làm xuất hiện ngày càngchầm trọng mâu thuẫn giữa các nước đế quốc với nhau Từ sựphát triển của chủ nghĩa tư bản trong giai đoạn này ta có thểkhảng định: giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản đã lỗi thời lạchậu không còn đóng vai trò trung tâm trong sự phát triển củalịch sử nữa thời đại đã chuyển sang một thời đại mới thời đại

của “cách mạng vô sản”, thời đại của “chuyên chính vô sản”,

thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội sắpbắt đầu

Cũng trong giai đoạn này phong trào cách mạng chuyển

từ Đức sang Nga, phong trào công sản và công nhân quốc tế

có bước phát triển mới cả về chiều rộng lẫn chiều sâu Tuy

nhiên trong phong trào công nhân cũng xuất hiện các trào lưu

cơ hội xét lại chia làm ba phái: phái hữu cầm đầu là Bécxanh;muốn khuôn phong trào công nhân vào đấu tranh kinh tế, đưa

ra khẩu hiệu phản động “phong trào là tất cả, mục đích cuối

cùng chỉ là con số không” đòi xét lại chủ nghĩa Mác trên tất cả

các nguyên lý trong đó trọng tâm là về cách mạng vô sản và

vấn đề chuyên chính vô sản Phái giữa do Kauxky đứng đầu “

luồn lách như con rắn nước” khoác áo chủ nghĩa Mác chống lại,

xuyên tạc chủ nghĩa Mác Chúng cho rằng vấn đề chuyên chính

vô sản là vấn đề mà Mác “lỡ miệng nói ở đâu đó có một lần” Do

đó vấn đề khách quan đặt ra yêu cầu phải có một Đảng như thếnào? Trang bị lý luận tư tưởng như thế nào để đáp ứng với đòihỏi sự phát triển của lịch sử, phong trào công nhân và phát triểnchủ nghĩa Mác lên một trình độ mới Giữa lúc bấy giờ Lêninlãnh tụ vĩ đại đã đáp ứng yêu cầu của lịch sử và phong tràocộng sản và công nhân quốc tế

Đứng trước tình thình đó, VI.Lênin đã đấu tranh khôngkhoan nhượng chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại, bảo vệ và pháttriển học thuyết Mác, trong đó vấn đề chuyên chính vô sản làvấn được VI.Lênin quan tâm đặc biệt Ông cho rằng, chuyênchính vô sản là vấn đề cốt lõi xuyên suốt toàn bộ học thuyết

Mác, là “hòn đá thử vàng” với lập trường của những người mácxít và còn nhấn mạnh rằng “chỉ người nào mở rộng việc

thừa nhận đấu tranh giai cấp đến mức thừa nhận chuyên chính

Thông qua các tác phẩm như: “Nhà nước và cách mạng” (1917); “cách mạng vô sản và tên phản bội Kauxky” (1918) và

nhiều tác phẩm khác, tư tưởng về chuyên chính vô sản đãđược phát triển hoàn thiện Trong đó VI.Lênin chỉ ra khái niệm

về chuyên chính vô sản, người cho rằng: chuyên chính vô sản

là “việc tổ chức đội tiền phong của những người bị áp bức thành

giai cấp thống trị để chấn áp bọn áp bức” Như vậy, trong khái

9 VI.Lê-Nin to n t p, t p33, NxbTB,M1976, tr42 àn tập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42 ập, tập33, Nxb tiến bộ M1970, tr42