(LUẬN văn THẠC sĩ) quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện vĩnh thạnh, tỉnh bình định

Nghiên cứu ngoài nước Ở trường THCS, TCM là một bộ phận trong bộ máy tổ chức của nhà trường dưới sự quản lý của Hiệu trưởng, TCM đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc chuẩn bị đi

Tôi xin cam đoan những vấn đề viết trong luận văn là nghiên cứu của bản thân Các số liệu và kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chƣa từng công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào khác

Tác giả

Nguyễn Văn Cượng

Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô giáo Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, Phòng Đào tạo sau Đại học, Thư viện trường Đại học Quy Nhơn, quý thầy cô giáo đã giảng dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn Văn phòng Huyện ủy Vĩnh Thạnh, Phòng Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định, quý thầy cô giáo của các trường THCS huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định đã cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho tác giả tiến hành khảo sát thực tế, thu thập tài liệu

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo – Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hùng đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn!

Bình Định, tháng 02 năm 2021

Tác giả

Nguyễn Văn Cượng

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Phạm vi nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 4

Chương 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 6

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 6

1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước 6

1.1.2 Nghiên cứu trong nước 7

1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 9

1.2.1 Khái niệm tổ chuyên môn 9

1.2.2 Khái niệm hoạt động của tổ chuyên môn 10

1.2.3 Khái niệm quản lý giáo dục 11

1.2.4 Khái niệm quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường

THCS 13

1.3.1 Vị trí, vai trò hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS 14

1.3.2 Mục tiêu hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS 15

1.3.3 Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS 17

1.3.4 Hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS 20

1.3.5 Các điều kiện hỗ trợ hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 21

1.4 LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 22

1.4.1 Mục tiêu, nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 22

1.4.2 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 24

1.4.3 Tổ chức bộ máy hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 26

1.4.4 Chỉ đạo lựa chọn hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 27

1.4.5 Kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 28

1.5 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 29

1.5.1 Yếu tố chủ quan 29

1.5.2 Yếu tố khách quan 32

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 33

TỈNH BÌNH ĐỊNH 35

2.1 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG 35

2.1.1 Mục đích khảo sát 35

2.1.2 Đối tượng khảo sát 35

2.1.3 Nội dung khảo sát 35

2.1.4 Phương pháp khảo sát 35

2.1.5 Chọn mẫu khảo sát 36

2.1.6 Xử lý số liệu 37

2.2 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH 37

2.2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội 37

2.2.2 Khái quát tình hình giáo dục 39

2.2.3 Tình hình giáo dục trung học cơ sở 41

2.3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH

BÌNH ĐỊNH 44

2.3.1 Thực trạng về nhận thức vai trò hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 44

2.3.2 Thực trạng về mục tiêu hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 46

2.3.3 Thực trạng về nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 48

2.3.4 Thực trạng về hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 52

2.4 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH

BÌNH ĐỊNH 57

2.4.1 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 57

2.4.2 Tổ chức lựa chọn nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 60

2.4.3 Chỉ đạo lựa chọn hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 62

2.4.4 Kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 64

2.5 THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH 68

2.5.1 Yếu tố chủ quan 69

2.5.2 Yếu tố khách quan 69

2.6 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH 70

2.6.1 Những mặt mạnh 70

2.6.2 Những mặt yếu 71

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 72

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH 73

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 73

3.1.3 Nguyên tắc phù hợp thực tiễn 74

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 74

3.2 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH 74

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn 74

3.2.2 Xây dựng cơ chế chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong việc tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn 77

3.2.3 Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục của tổ chuyên môn theo phát triển năng lực 81

3.2.4 Nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn thông qua tập huấn, bồi dưỡng kết hợp trực tiếp và trực tuyến 84

3.2.5 Đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động tổ chuyên môn gắn với chất lượng môn học và hoạt động giáo dục thuộc tổ quản lý 86

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 92

3.4 KHẢO NGHIỆM VỀ TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT 94

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 94

3.4.2 Các bước tiến hành khảo nghiệm 94

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 95

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 97

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99

1.KẾT LUẬN 99

2 KHUYẾN NGHỊ 101

2.1 Đối với Sở Giáo dục và Đạo tạo Bình Định 101

2.2 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định 101

2.3 Đối với các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định 101

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)

Viết tắt Viết đầy đủ

Bảng 2.1 Qui mô trường, lớp, học sinh các trường trung học cơ sở,

trường tiểu học và trung học cơ sở trong huyện Vĩnh Thạnh 42 Bảng 2.2 Thống kê số lượng, chất lượng cán bộ quản lý các trường THCS

trong huyện Vĩnh Thạnh 43 Bảng 2.3 Thống kê số lượng, chất lượng tổ trưởng, tổ phó TCM các

trường THCS trong huyện Vĩnh Thạnh 43 Bảng 2.4 Thống kê số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viên (bao gồm tổ

trưởng và tổ phó các tổ chuyên môn) trong các trường THCS ở huyện Vĩnh Thạnh 44 Bảng 2.5 Thực trạng nhận thức vai trò hoạt động của TCM ở các trường

THCS 45 Bảng 2.6 Thực trạng nhận thức mục tiêu hoạt động của TCM ở các

trường THCS 46 Bảng 2.7 Thực trạng về nội dung hoạt động của TCM ở trường THCS 49 Bảng 2.8 Thực trạng về hình thức hoạt động của TCM ở trường THCS 52 Bảng 2.9 Thực trạng về các điều kiện hỗ trợ hoạt động của TCM ở trường

THCS 56 Bảng 2.10 Thực trạng lập kế hoạch tổ chức hoạt động của TCM ở trường

THCS 58 Bảng 2.11 Thực trạng tổ chức lựa chọn nội dung hoạt động của TCM ở

trường THCS 60 Bảng 2.12 Thực trạng chỉ đạo lựa chọn hình thức hoạt động của TCM ở

trường THCS 62 Bảng 2.13 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động của TCM ở

trường THCS 65 Bảng 2.14 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động của

TCM ở các trường THCS 68

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI của Ban Chấp hành Trung ương (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã đưa ra quan điểm chỉ đạo: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục-đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học” với mục tiêu “Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời” [6]

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường trung học cơ sở Trong nhà trường, các tổ chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục Hoạt động chuyên môn của Tổ chuyên môn là một hoạt động thiết yếu, chủ lực cho tất cả hoạt động giáo dục trong nhà trường Vai trò quản

lý của tổ trưởng quyết định đến chất lượng hoạt động của tổ, góp phần không

nhỏ trong việc nâng cao chất lượng giáo dục Mọi công tác chuyên môn được bàn bạc, thống nhất và đi đến việc thực hiện đều phải qua sinh hoạt trao đổi giữa các thành viên trong tổ nhằm đảm bảo hiệu quả đúng theo mọi tiến độ của kế hoạch năm học đã được xây dựng

Đổi mới giáo dục phổ thông, đổi mới quản lý nhà trường, trong đó đổi mới quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trở thành đòi hỏi cấp bách để nâng cao chất lượng giáo dục Thời gian qua, công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định

đã đạt những kết quả nhất định, song bên cạnh đó vẫn còn tồn tại, hạn chế Thực hiện chức năng của nhà quản lý giáo dục, tôi có nhu cầu nghiên cứu công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở để phục vụ công tác của bản thân

Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh

Thạnh, tỉnh Bình Định”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định, luận văn đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, đáp ứng yêu cầu đổi mới

giáo dục phổ thông hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định thời gian qua đạt được những kết quả nhất định, song vẫn còn những bất cập và hạn chế

Nếu xây dựng được khung lý thuyết, khảo sát phân tích đúng thực trạng

sẽ đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định có tính cấp thiết và khả thi

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu, hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

- Điều tra, khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định

6 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, phân loại và

hệ thống hóa các tài liệu, các kết quả nghiên cứu về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở để xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở

6.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Dùng phiếu điều tra để thu thập ý kiến của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó TCM, giáo viên về các vấn đề liên quan đến thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn và thực trạng quản lý hoạt động của tổ

chuyên môn ở các trường trung học cơ sở

6.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng tổ chuyên môn và giáo viên để làm rõ thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở

6.2.3 Phương pháp quan sát

Phương pháp quan sát các hình thức thể hiện hoạt động quản lý của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các tổ trưởng tổ chuyên môn về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn

6.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu, kết quả nghiên cứu thu thập được trong quá trình nghiên cứu

7 Phạm vi nghiên cứu

Các trường trung học cơ sở ở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định: THCS thị trấn Vĩnh Thạnh, THCS Vĩnh Quang, THCS Huỳnh Thị Đào, THCS Vĩnh Hảo, THCS Vĩnh Hiệp, THCS Vĩnh Sơn

Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng: 11 người; Tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn: 26 người; Giáo viên: 60 người

Hoạt động của tổ chuyên môn và công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn của hiệu trưởng

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mục lục, danh mục các ký hiệu và các chữ viết tắt, danh mục các bảng, biểu, phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở

trường trung học cơ sở

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các

trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các

trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước

Ở trường THCS, TCM là một bộ phận trong bộ máy tổ chức của nhà

trường dưới sự quản lý của Hiệu trưởng, TCM đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc chuẩn bị điều kiện thực hiện các hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường TCM là nơi thực hiện xây dựng kế hoạch giáo dục môn học, xây dựng kế hoạch giáo dục của TCM trên cơ sở kế hoạch giáo dục của nhà trường; cũng chính là nơi triển khai thực hiện kế hoạch giáo dục của TCM theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được hội đồng trường phê duyệt; là nơi trao đổi, thảo luận về nội dung hoạt động, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh và là nơi triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục tới học sinh

Trong nhà trường, hoạt động của TCM là hoạt động thiết yếu, chủ lực cho tất cả các hoạt động giáo dục Do đó, công tác quản lý giáo dục nói chung và quản lý hoạt động của TCM nói riêng, được xác định là trọng điểm của công tác quản lý của Hiệu trưởng, và là vấn đề sống còn trong các hoạt động giáo dục của nhà trường Cho nên, công tác quản lý hoạt động của TCM cần được nghiên cứu

và thực hiện tốt để nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

Từ xưa đến nay, quốc gia nào cũng đề cao vai trò của giáo dục và quản

lý giáo dục Trong nhà trường cũng cần sự quản lý để đảm bảo hoạt động luôn được thông suốt, không bị xáo trộn hay gián đoạn Theo lời tác giả Nguyễn Thị Hương Giang thì các nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục Xô Viết đã khẳng định: kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý các hoạt động của đội ngũ giáo viên [7]

Tác giả M.I Kônđacôp đã viết: “Chúng ta hiểu quản lý nhà trường (công việc nhà trường) là một hệ thống xã hội - sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường, nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt kinh tế - xã hội, tổ chức - sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang lớn lên” [9]

Còn ở Singapore, tác giả của The Principal's Handbook (1993) đã khẳng định vai trò và nhiệm vụ của TCM trong trường THCS như sau:

Chỉ đạo trực tiếp việc đảm bảo nội dung môn học cho giáo viên trong TCM Xây dựng kế hoạch và thực hiện, theo dõi, đánh giá việc thực hiện chương trình môn học Phát triển đội ngũ giáo viên trong TCM của mình thông qua việc tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm, hội thảo, hội nghị, thao giảng,… Lựa chọn, chuẩn bị và tổ chức nguồn lực dạy và học như: sách giáo khoa, cơ sở vật chất,… để khuyến khích việc sử dụng hiệu quả nguồn lực này trong lớp học [dẫn theo 20]

Từ những kết quả nghiên cứu, đánh giá của các nhà nghiên cứu giáo dục trên thế giới nêu trên, đã khẳng định tầm quan trọng của TCM trong nhà trường THCS Có thể thấy rằng, công tác quản lý hoạt động của TCM là rất cần thiết trong việc nâng cao chất lượng dạy và học cũng như trong việc phát triển nhà trường, nhằm đáp ứng yêu cầu thay đổi nhanh chóng về kinh tế, xã hội, khoa học và công nghệ trên thế giới

1.1.2 Nghiên cứu trong nước

Ở nước ta, trong những năm qua, có nhiều công trình nghiên cứu về Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường của nhiều tác giả như Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Thái Duy Tuyên,… Nhưng hầu như, có rất ít công trình nghiên cứu riêng về quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS

Những năm gần đây, cũng có nhiều luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục nghiên cứu về biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn Đối với các trường Tiểu học, đã có một số luận văn của các tác giả như luận văn “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường Tiểu học quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh” của Nguyễn Thị Hương Giang Trong công trình nghiên cứu này, tác giả đã đưa ra bốn biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn là: nâng cao nhận thức về hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học; đổi mới các chức năng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học; nâng cao quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học; quan tâm các yếu ảnh hưởng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học [7] Đối với cấp THCS và THPT, cũng có nhiều luận văn như “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên” của tác giả Nguyễn Thanh Giới; “Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông” của Cù Tuấn Khanh;

“Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại các trường Trung học cơ sở Quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội” của Bùi Hải Ngọc Qua phân tích và so sánh, bản thân nhận thấy các đề tài đã phản ánh được thực trạng quản lý hoạt động của TCM ở một số trường Tiểu học, THCS

và THPT ở địa bàn tỉnh mình Trên cơ sở thực trạng về những mặt mạnh, hạn chế trong công tác quản lý, từ đó đã đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả trong quản lý hoạt động của TCM trong nhà trường Tuy nhiên, các biện pháp đưa ra còn tương đối giống nhau như: Biện pháp nâng cao nhận thức về hoạt động tổ chuyên môn; biện pháp quản lý công tác xây dựng, thực hiện kế hoạch hoạt động TCM; biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên; biện pháp quản lý việc thực hiện chương trình giảng dạy; biện pháp chỉ đạo nội dung sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học; biện pháp đổi mới phương pháp dạy học; biện

pháp quản lý sử dụng đồ dùng, thiết bị; biện pháp quản lý việc kiểm tra, đánh giá [8],[11],[14]

Các biện pháp đưa ra đều sát với tình hình thực tế của mỗi địa phương Tuy tình hình các địa phương khác nhau, nhưng hoạt động của TCM trong các trường THCS và THPT cơ bản là giống nhau nên có thể chọn lọc một số nội dung để kế thừa nghiên cứu Hơn nữa, các luận văn chưa đề cập đến biện pháp quản lý đổi mới hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn trên nền tảng ứng dụng công nghệ thông tin, cũng như quản lý công tác xây dựng và thực hiện

kế hoạch môn học, kế hoạch giáo dục tổ chuyên môn trong bối cảnh giao quyền tự chủ việc xây dựng kế hoạch giáo dục cho nhà trường

Từ việc thu thập và nghiên cứu các nguồn tài liệu cho thấy, trên địa bàn huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định từ trước đến nay, chưa có công trình nghiên cứu về Công tác quản lý hoạt động của TCM ở các trường THCS, cũng như chưa có bài viết đưa ra nội dung tổng kết kinh nghiệm về vấn đề này Trên cơ sở đó, bản thân thấy rằng cần nghiên cứu nghiêm túc, để đề xuất

các biện pháp quản lý hoạt động của TCM ở các trường THCS huyện Vĩnh

Thạnh, tỉnh Bình Định mang tính cần thiết và khả thi, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ngày một toàn diện

1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.2.1 Khái niệm tổ chuyên môn

Theo khoản 1, Điều 14, Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15 tháng 9 năm 2020 của Bộ Giáo dục

và Đào tạo quy định: “Cán bộ quản lý, giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của nhà trường được tổ chức thành các tổ chuyên môn Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó Tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn

do hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu sự quản lý, chỉ đạo của hiệu trưởng” [3]

Tuy nhiên, Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông

và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15 tháng 9 năm 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo không quy định rõ TCM có ít nhất bao nhiêu người

Như vậy theo quy định của Điều lệ, có thể hiểu:

Tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một nhóm cán bộ quản lý và giáo viên cùng giảng dạy về một môn hay một nhóm môn học hay một nhóm viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, tư vấn học sinh được tổ chức lại để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ quy định tại khoản 2, Điều 14, Điều lệ trường trung học cơ sở

Trong trường THCS có hai loại TCM phổ biến là tổ đơn môn và tổ liên môn Đối với các trường có quy mô lớn thì có tổ đơn môn (tổ Toán, tổ Văn,…), các trường quy mô nhỏ thường có tổ liên môn (tổ khoa học tự nhiên,

tổ khoa học xã hội, hay tổ Toán – Lý, tổ Hóa – Sinh, tổ Văn – Sử,…) Nhiều khi trong một trường cũng có cả hai loại tổ này

1.2.2 Khái niệm hoạt động của tổ chuyên môn

Theo Triết học, hoạt động là quan hệ biện chứng của chủ thể với khách thể bao gồm: Quá trình khách thể hoá là quá trình chủ thể chuyển những đặc điểm của mình vào đối tượng Quá trình chủ thể hoá khách thể là quá trình chủ thể tiếp thu những đặc điểm của khách thể vào năng lực của bản thân Theo quan điểm của Kark Marx (2002) cho rằng: Hoạt động của con người

là hoạt động có mục đích, có ý thức; mục đích, ý thức ấy như một quy luật, quyết định phương thức hoạt động và bắt ý chí con người phụ thuộc vào nó [4]

Trong Từ điển Tiếng Việt (1988) định nghĩa: Hoạt động là tiến hành những việc làm có quan hệ với nhau chặt chẽ nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xã hội [21]

Từ những quan điểm về hoạt động nêu trên, có thể hiểu rằng, hoạt động

là quá trình tác động qua lại tích cực giữa con người và thế giới khách quan (con người, sự vật, hiện tượng) mà qua đó thiết lập được mối quan hệ giữa con người với thế giới khách quan nhằm đạt mục đích nhất định nào đó của chủ thể

Hoạt động của TCM ở trường THCS là quá trình tác động qua lại giữa hiệu trưởng và TCM, hoặc giữa tổ trưởng với thành viên khác trong tổ, hoặc giữa các cá nhân trong tổ với các cơ quan, tổ chức và các cá nhân bên trong

và ngoài nhà trường, qua đó thiết lập các mối quan hệ nhằm thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn của TCM, từ đó đạt mục tiêu giáo dục đã đề ra trong năm học của nhà trường nói chung và của TCM nói riêng

Hoạt động của TCM ở trường THCS là hoạt động giải quyết các vấn đề

về chuyên môn của TCM nhằm đạt được mục đích hoạt động chuyên môn của nhà trường đặt ra đối với TCM

1.2.3 Khái niệm quản lý giáo dục

Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt vì chỉ có trong xã hội loài người giáo dục mới nảy sinh, phát triển và tồn tại vĩnh hằng Xã hội loài người ngày càng biến đổi, phát triển, giáo dục cũng phát triển và trở thành một hoạt động được tổ chức chuyên biệt: có chương trình, kế hoạch, có nội dung, phương pháp khoa học,… , từ đó khoa học quản lý nói chung và quản

lý giáo dục nói riêng được hình thành và phát triển Vậy, quản lý và quản lý giáo dục là gì?

Có nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra các khái niệm về quản lý, theo tác giả Đặng Quốc Bảo (1997) cho rằng: “Quản lý là quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung” [1]

Khi tiếp cận về khoa học quản lý, tác giả Vũ Văn Dân, Võ Nguyên Du

đưa ra khái niệm quản lý như sau: “Quản lý là tác động của chủ thể quản lý vào đối tượng quản lý trong một tổ chức (hay một hệ thống xã hội) với những phương pháp vừa có tính khoa học lại vừa có tính nghệ thuật, nhằm đạt mục tiêu chung cũng như mục tiêu riêng của các đối tượng trong tổ chức” [5] Cũng như quản lý xã hội nói chung, quản lý giáo dục cũng là một hoạt động có ý thức của nhà quản lý nhằm đạt mục đích của mình Tùy theo tiếp cận ở cấp quản lý vĩ mô (quản lý một loạt đối tượng có quy mô lớn, bao quát

cả hệ thống như cấp Bộ, cấp Sở Giáo dục và Đào tạo) hay cấp quản lý vi mô (cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo) mà các nhà nghiên cứu đã đưa các các khái niệm quản lý giáo dục khác nhau

Đối với cấp vĩ mô, theo tác giả Trần Kiểm (2014): “Quản lý giáo dục là

sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm tạo ra tính vượt trội/tính trồi của hệ thống; sử dụng một cách tối ưu các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đưa hệ thống đến mục tiêu một cách tốt nhất trong điều kiện đảm bảo sự cân bằng với môi trường bên ngoài luôn biến động”.[12]

Theo định nghĩa này, thì quản lý giáo dục đòi hỏi tính định hướng, đồng bộ và toàn diện đối với những tác động quản lý của nhà quản lý

Còn khi đòi hỏi tính cụ thể của những tác động quản lý vào đối tượng quản lý thì ông cho rằng: “Quản lý giáo dục là hoạt động tự giác của chủ thể quản lý nhằm huy động, tổ chức, điều phối, điều chỉnh, giám sát,… một cách

có hiệu quả các nguồn lực giáo dục (nhân lực, vật lực, tài lực) phục vụ cho mục tiêu phát triển giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội”.[12] Còn trên bình diện vi mô, quản lý giáo dục trong phạm vi nhà trường

có thể xem là đồng nghĩa với quản lý nhà trường [12]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc (1986) thì: “Quản lý nhà trường, quản lý giáo dục là tổ chức hoạt động dạy học… Có tổ chức được hoạt động dạy học,

thực hiện được các tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa mới quản lý được giáo dục, tức là cụ thể hóa đường lối giáo dục của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu của nhân dân, của đất nước”.[9]

Còn theo tác giả Trần Kiểm (2014): “Quản lý giáo dục (vi mô) được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch,

có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường” [12]

Từ các khái niệm quản lý và quản lý giáo dục nêu trên, có thể nói rằng quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu nhất định đã xác định từ trước trong điều kiện cụ thể và luôn biến động của môi trường

Khi tiếp cận theo hướng chức năng quản lý, có thể thấy rõ hoạt động quản lý gồm bốn chức năng đó là: lập kế hoạch, tổ chức bộ máy, lãnh đạo thực hiện kế hoạch, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch nhằm đạt được mục đích của tổ chức đề ra Chức năng kiểm tra, đánh giá không phải thực hiện cuối cùng mà là thực hiện đan xen với các chức năng khác

Hơn nữa, quản lý giáo dục có bản chất là quản lý con người Trong nhà trường, đội ngũ giáo viên và học sinh vừa là đối tượng quản lý vừa là chủ thể quản lý Do đó, có thể nói quản lý nhà trường không phải là trách nhiệm riêng của hiệu trưởng mà là trách nhiệm chung của các thành viên trong nhà trường

1.2.4 Khái niệm quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS

TCM là một bộ phận trong tổ chức nhà trường Hoạt động chủ yếu và

cơ bản nhất của TCM là hoạt động dạy học và giáo dục học sinh Nên khi hiệu trưởng quản lý hoạt động của TCM cũng có nghĩa là đang thực hiện quản

lý giáo dục

Do đó, từ một số khái niệm quản lý giáo dục đưa ra ở mục trên, có thể hiểu quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (hoạt động của tổ chuyên môn) thông qua công tác lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra, nhằm sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các thế mạnh, tiềm năng của TCM, đưa hoạt động của TCM đi vào nề nếp và đạt mục tiêu đã đề

ra trong năm học

1.3 LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.3.1 Vị trí, vai trò hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

TCM là một bộ phận cấu thành bộ máy của nhà trường Trong nhà trường, các TCM có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận và đoàn thể trong việc thực hiện nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụ khác trong chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được mục tiêu đề ra

TCM là lực lượng lao động quan trọng nhất ở trường học, chịu trách nhiệm về chất lượng các môn học do tổ quản lý

TCM là đầu mối quản lý Thông qua TCM, Hiệu trưởng quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động dạy học và giáo dục, hoạt động sư phạm của giáo viên

TCM có vai trò quan trọng xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường Theo khoản 2, Điều 14, Điều lệ trường THCS quy định TCM:

Chủ động xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình môn học, hoạt động giáo dục thuộc chuyên môn phụ trách theo tuần, tháng, học kỳ, năm học;

Phối hợp với các tổ chuyên môn khác xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường;

Đề xuất lựa chọn sách giáo khoa, xuất bản phẩm tham khảo để sử dụng trong nhà trường theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo;

Thực hiện kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được hội đồng trường phê duyệt;

Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo;

Tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo kế hoạch của tổ chuyên môn và của nhà trường; thực hiện các nhiệm vụ khác do hiệu trưởng phân công [3]

TCM là nơi để các thành viên trong tổ trao đổi, bàn bạc, thống nhất các mục tiêu, nội dung, hình thức hoạt động của tổ; nơi tổ chức thực hiện hiệu quả nhất về đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá học sinh; cũng là nơi gắn kết các thành viên trong tổ, nhóm để trở thành một tập thể lớn mạnh, phát triển toàn diện

Tác giả Thái Duy Tuyên (1999) đã khẳng định rằng: “Tổ chuyên môn

là tế bào cơ bản giữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản

lý đổi mới phương pháp dạy học, là đầu mối để thực hiện các quyết định, các chủ trưởng của hiệu trưởng, là nơi tổ chức học tập, ứng dụng, thể nghiệm những lý luận về phương pháp dạy học”.[19]

TCM là tổ chức, theo dõi, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của tổ nói chung và nhiệm vụ của từng thành viên nói riêng, phản ánh kịp thời mặt mạnh, mặt còn hạn chế của các thành viên trong tổ, từ đó tham gia đánh giá, phân loại viên chức, đề xuất khen thưởng hàng năm Theo khoản 2, Điều 14, Điều lệ trường THCS quy định TCM: “Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo” [3]

1.3.2 Mục tiêu hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Chúng ta đã biết, mục tiêu là một ý tưởng của tương lai hoặc kết quả

mong muốn của một người hay một nhóm người đã hình dung ra, xây dựng

kế hoạch và cam kết thực hiện để đạt được

Có thể nói, mục tiêu giáo dục là một hệ thống các chuẩn mực của một mẫu hình nhân cách cần hình thành ở một đối tượng người được giáo dục nhất định Đó là một hệ thống cụ thể các yêu cầu xã hội trong mỗi thời đại, trong từng giai đoạn xác định đối với nhân cách một loại đối tượng giáo dục

Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh và các cộng sự (2012) đưa ra ý kiến rằng:

“Mục tiêu giáo dục là những tiêu chí, chỉ tiêu, những yêu cầu cụ thể đối với từng khâu, từng nhiệm vụ, từng nội dung của quá trình giáo dục phải đạt được sau một hoạt động giáo dục” [15]

Mục tiêu của giáo dục phổ thông quy định tại Điều 29, Luật Giáo dục (2019) có bao hàm mục tiêu giáo dục THCS là:

Giáo dục phổ thông nhằm phát triển toàn diện cho người học về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo; hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học chương trình giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Giáo dục tiểu học nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, năng lực của học sinh; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học cơ sở

Giáo dục trung học cơ sở nhằm củng cố và phát triển kết quả của giáo dục tiểu học; bảo đảm cho học sinh có học vấn phổ thông nền tảng, hiểu biết cần thiết tối thiểu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông hoặc chương trình giáo dục nghề nghiệp [17]

Trường trung học cơ sở là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân [3] nên phải thực hiện theo mục tiêu trên

Như vậy, trong nhà trường THCS, mục tiêu hoạt động của TCM trước hết là thực hiện theo mục tiêu chung này

Để thực hiện được mục tiêu chung này, ngay từ đầu năm học, tổ chuyên môn căn cứ vào Kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được Hội đồng trường phê duyệt để xây dựng kế hoạch môn học và kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn, tổ chức thực hiện nhằm đạt các mục tiêu cụ thể như:

Tổ chức thực hiện đầy đủ và hiệu quả chương trình từng môn học theo

kế hoạch giáo dục của từng cá nhân, từ đó hoàn thành kế hoạch giáo dục của nhà trường theo khung thời gian quy định của năm học Đồng thời thực hiện hóa các nhiệm vụ và yêu cầu khác của hiệu trưởng và cấp quản lý trong năm

để đảm bảo mục tiêu chung của trường, của Ngành giáo dục;

Tạo môi trường thuận lợi để các thành viên trao đổi, hợp tác, giúp đỡ nhau để thực hiện tốt nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới nội dung và hình thức kiểm tra, đánh giá học sinh theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh;

Thực hiện hiệu quả trong đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn; từ đó tạo được sự đồng thuận giữa các thành viên trong tổ, trong nhà trường và lan tỏa ra ngoài nhà trường;

Tham gia đánh giá, xếp loại viên chức, đề xuất khen thưởng đảm bảo chính xác, khách quan, tạo được động lực các thành viên để phát triển

1.3.3 Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Quan điểm của Chủ nghĩa Marx-Lênin cho rằng nội dung là phạm trù chỉ tổng hợp tất cả những mặt, những yếu tố, những quá trình tạo nên sự vật

Có thể hiểu, nội dung hoạt động của TCM gắng liền với việc thực hiện các nhiệm vụ của TCM

Theo Điều lệ trường THCS, tổ chuyên môn có nhiệm vụ:

Chủ động xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình

môn học, hoạt động giáo dục thuộc chuyên môn phụ trách theo tuần, tháng, học kỳ, năm học;

Phối hợp với các tổ chuyên môn khác xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường;

Thực hiện kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được hội đồng trường phê duyệt;

Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo;

Tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo kế hoạch của tổ chuyên môn và của nhà trường;

Tổ chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên môn ít nhất 01 lần trong 02 tuần

và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hoặc khi hiệu trưởng yêu cầu;

Tổ chuyên môn hoạt động theo nguyên tắc dân chủ, tôn trọng, chia sẻ, học tập, giúp đỡ lan nhau giữa các thành viên để phát triển năng lực chuyên môn Thực hiện các nhiệm vụ khác do hiệu trưởng phân công [3]

Để thực hiện các nhiệm vụ trên, tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức các hoạt động như:

- Xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục của TCM (Kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình môn học, hoạt động giáo dục thuộc chuyên môn phụ trách theo tuần, tháng, học kỳ, năm học; Kế hoạch sinh hoạt chuyên

đề, thao giảng; kế hoạch kiểm tra; kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu; kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ)

+ Xác định các mục tiêu, nhiệm vụ cơ bản của tổ chuyên môn mà các thành viên cần phải hoàn thành trong năm học

+ Đưa ra một số biện pháp thực hiện nhiệm vụ

+ Chỉ ra các điều kiện mà tổ chuyên môn cần và có thể đáp ứng cho các

cá nhân trong tổ chuyên môn, cũng như cho từng mặt hoạt động

+ Tạo ra môi trường phối hợp thống nhất, thuận lợi giữa các thành viên trong tổ với các đơn vị và cá nhân khác trong trường

+ Chỉ ra một lịch trình các hoạt động chính của tổ chuyên môn trong năm học

- Hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân

- Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục của giáo viên trong tổ: Quản

lý thực hiện chương trình dạy học và giáo dục theo kế hoạch giáo dục của TCM và nhà trường; quản lý soạn bài, lên lớp, kiểm tra đánh giá học sinh, quản lý dạy thêm; hoạt động ngoại khóa; hồ sơ chuyên môn

- Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá học sinh

+ Hướng dẫn giáo viên viên tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học, kỹ thuật dạy học tích cực; xây dựng kế hoạch bài học theo hướng tăng cường, phát huy tính chủ động, tích cực và tự học của học sinh thông qua việc thiết kế tiến trình dạy học thành các hoạt động để thực hiện cả ở trên lớp và ngoài lớp học

+ Đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá như đánh giá thông qua quan sát các hoạt động trên lớp, qua hồ sơ học tập, qua sản phẩm học tập, qua kết quả thực hành, thí nghiệm, qua bài thuyết trình về kết quả thực hiện nhiệm vụ trên lớp

- Tổ chức sinh hoạt TCM theo định kỳ

- Xây dựng và phát triển đội ngũ: Bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng chuyên đề, bồi dưỡng qua dự giờ thăm lớp, nghiên cứu khoa học; tham gia đánh giá xếp loại giáo viên hàng năm theo quy định; đề nghị khen thưởng, thực hiện chế độ chính sách cho giáo viên

- Bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu

- Công tác tham mưu, phối hợp hoạt động: Tham mưu với hiệu trưởng

và phó hiệu trưởng trong tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục; phối hợp với các TCM khác, với đoàn thể, với giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh

- Quản lý cơ sở vật chất của TCM, tự làm đồ dùng dạy học

- Hoạt động tự kiểm tra, dự giờ, thao giảng của tổ

- Tham gia đánh giá xếp loại giáo viên hàng năm theo quy định

- Đề nghị khen thưởng, thực hiện chế độ chính sách cho giáo viên

1.3.4 Hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Theo chủ nghĩa duy vật biện chứng, hình thức là phương thức tồn tại và phát triển của sự vật, là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố của nó

Như vậy có thể hiểu, hình thức hoạt động của TCM là cách thức thực

hiện các hoạt động của TCM, đó là thực hiện thực hiện sinh hoạt TCM để thực hiện các nội dung, nhiệm vụ của tổ

Sinh hoạt chuyên môn là một hoạt động nhằm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên Sinh hoạt chuyên môn cũng góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình giảng dạy Mặt khác, sinh hoạt chuyên môn còn tạo điều kiện cho giáo viên giữa các tổ giao lưu học tập lẫn nhau, trao đổi kinh nghiệm về những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả nhằm góp phần đẩy mạnh phong trào thi đua “Dạy tốt - Học tốt”, đồng thời qua đó tạo được sự thống nhất trong thực hiện quy chế chuyên môn Theo Điều lệ trường THCS quy định, TCM tổ chức sinh hoạt chuyên môn ít nhất 01 lần trong 02 tuần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hoặc khi hiệu trưởng yêu cầu [3]

Hoạt động tổ chuyên môn có thể diễn ra trực tiếp bằng các hình thức như: Sinh hoạt TCM theo chủ đề, sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học, sinh hoạt TCM thông qua dự giờ, sinh hoạt TCM theo hội giảng cấp tổ, liên tổ, sinh hoạt TCM theo chương trình tập huấn, bồi dưỡng, sinh hoạt TCM

thông qua kiểm tra, đánh giá thành viên của tổ,…

Ngoài ra, hoạt động tổ chuyên môn có thể diễn ra gián tiếp thông qua mạng Internet như tập huấn, bồi dưỡng bằng cách kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến

Mấy năm gần đây, Ngành giáo dục đã và đang đẩy mạnh sinh hoạt chuyên môn qua trang mạng “Trường học kết nối” tại địa chỉ website http://truonghocketnoi.edu.vn là hệ thống hỗ trợ tổ chức và quản lý các hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo với mục đích sau: Tổ chức và quản lý các hoạt động đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng giáo viên qua mạng;

hỗ trợ và theo dõi hoạt động sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn trong các trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên về đổi mới chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học và kiểm tra, đánh giá; tạo môi trường chia sẻ, thảo luận, hỗ trợ lẫn nhau giữa các trường phổ thông trên phạm vi toàn quốc; tổ chức các hoạt động học tập và hỗ trợ hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh qua mạng; Tổ chức và quản lý hoạt động học tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh qua mạng theo hình thức “hoạt động trải nghiệm sáng tạo”; Tạo môi trường gắn kết giữa các trường sư phạm với các trường phổ thông/trung tâm GDTX trong công tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên

Trong thời đại 4.0, việc tổ chức sinh hoạt TCM, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn qua mạng Internet đối với TCM là hết sức cần thiết

1.3.5 Các điều kiện hỗ trợ hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Tác giả Trần Thị Tuyến Oanh (2012) và các cộng sự cho rằng: “Quản

lý nhà trường là chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của tập thể nhà giáo và công nhân viên Chỉ khi nào đời sống vật chất của giáo viên được đảm bảo, tinh thần phấn khởi vươn lên lúc đó mới có thể nói là quản lý tốt Cần tạo một phong trào thi đua phấn đấu liên tục trong nhà trường, thầy dạy tốt, trò học tốt, cả trường hướng tới một chất lượng giáo dục tốt” [15]

Theo Thái Duy Tuyên (1998), “Trong mọi hoạt động của con người, 3 phạm trù nội dung, phương pháp và phương tiện luôn luôn gắn bó chặt chẽ với nhau Mỗi nội dung hoạt động đòi hỏi các phương pháp và phương tiện tương ứng’.[18]

Như vậy, để hoạt động của TCM trong nhà trường đạt hiệu quả, Hiệu trưởng cần tạo các điều kiện thuận lợi cho TCM hoạt động, cụ thể như:

Công tác chỉ đạo của Hiệu trưởng và các cấp quản lý đối với TCM phải kịp thời và đầy đủ bằng văn bản quy định, hướng dẫn cụ thể

Tổ trưởng, thành viên tổ phải được tạo điều kiện tham gia tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ thường xuyên

Đảm bảo cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, ấn phẩm, văn phòng phẩm và

bố trí nguồn kinh phí nhất định để tổ chức một số hoạt động của TCM

Nhà trường phát động các phong trào thi đua thiết thực cho giáo viên

và học sinh

Đội ngũ cán bộ quản lý luôn động viên, khuyến khích, chăm lo đời sống tinh thần, vật chất của giáo viên

Thực hiện khen thưởng công bằng, khách quan và kịp thời, …

1.4 LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.4.1 Mục tiêu, nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

1.4.1.1 Mục tiêu quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Hiểu một cách đơn giản thì mục tiêu chính là điều hướng tới, mong muốn đạt được của một cá nhân hay tổ chức nào đó trong tương lai Mục tiêu thường gắn liền với các kế hoạch, dự án,…và được triển khai theo từng giai đoạn, có sự đánh giá và kiểm soát thường xuyên

Mục tiêu quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS là huy động tốt

nhất các nguồn lực của TCM nhằm để hoàn thành tốt kế hoạch hoạt động của TCM, từ đó đạt các mục tiêu mà nhà trường đề ra cho TCM.

1.4.1.2 Nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Hiệu trưởng quản lý trực tiếp hoạt động của TCM thông qua các công việc: Công tác xây dựng kế hoạch năm học của nhà trường để trên cơ sở đó các tổ trưởng TCM thiết kế kế hoạch năm học, hoạt động của TCM trong nhà trường

Dựa trên kế hoạch của nhà trường mà hiệu trưởng đã xây dựng chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

cụ thể để điều hành hoạt động của tổ chuyên môn

Tổ chức bộ máy nhà trường, đặc biệt là bộ máy của các TCM Ra quyết định thành lập các TCM, bổ nhiệm tổ trưởng và tổ phó TCM, qui định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng tổ và lãnh đạo TCM Hiệu trưởng phải tổ chức tốt hoạt động của “bộ máy” nhà trường, nghĩa là làm tốt công tác tổ chức cán bộ, nhất là các tổ trưởng TCM vì đây là những người trực tiếp quản

lý hoạt động ở các tổ, trực tiếp làm việc với giáo viên để thực thi nhiệm vụ chuyên môn, giúp cho hoạt động quản lý hoạt động của TCM có hiệu quả cao

Chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn tổ chức thực hiện và quản lý các hoạt động của tổ theo kế hoạch: hoạt động phân công giảng dạy và giảng dạy theo

kế hoạch hoạt động, đổi mới phương pháp giảng dạy, hoạt động kiểm tra đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, đánh giá xếp loại học sinh, hoạt động quản lý giáo viên khai thác, sử dụng bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

Kiểm tra giám sát, đánh giá hoạt động của TCM: các hoạt động chuyên môn của tổ, kiểm tra tổ trưởng về nền nếp quản lý tổ, kiểm tra hồ sơ chuyên môn như kế hoạch tổ, kế hoạch cá nhân, công tác bồi dưỡng chuyên môn của

tổ, hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học

1.4.2 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Khi nói về các chức năng quản lý, có nhiều tác giả khác nhau nghiên cứu về quản lý có ý kiến không giống nhau Người cho rằng có ba, người nói bốn, hoặc năm chức năng Theo tác giả Trần Kiểm (2014) cho rằng có bốn chức năng chủ yếu là:

Theo tác giả Trần Kiểm (2014): “Kế hoạch hóa bao gồm việc xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, xác định từng bước đi, những điều kiện, phương tiện cần thiết trong một thời gian nhất định của cả hệ thống quản lý và

bị quản lý” [12]

Theo tác giả Vũ Văn Dân và Võ Nguyên Du thì: Kế hoạch định hướng cho toàn bộ hoạt động của tổ chức, cũng như hoạt động của cá nhân trong phạm vi trách nhiệm và phận sự của mình đối với tổ chức Kế hoạch là cơ sở

để huy động tối đa các nguồn lực nhằm thực hiện các mục tiêu Kế hoạch là căn cứ cho việc kiểm tra và đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu của các đơn

vị và cá nhân trong phạm vi trách nhiệm của mình.[5]

Như vậy có thể hiểu, chức năng lập kế hoạch có thể xem là chức năng đầu tiên của một quá trình quản lý, là đầu tàu của con tàu chức năng quản lý,

nó định hướng cho mọi hoạt động của tổ chức

Chức năng lập kế hoạch có thể hiểu là quá trình xác định mục tiêu cần đạt và các biện pháp để thực hiện nhằm đạt mục tiêu đó

Điều lệ trường THCS quy định: Hiệu trưởng trường trung học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Có nhiệm vụ tổ chức xây dựng kế hoạch giáo dục hằng năm của nhà trường để trình hội đồng trường phê duyệt và tổ chức thực hiện [3]

Để xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường phù hợp với điều kiện của nhà trường, đảm bảo mục tiêu chung của Ngành, có tính khả thi và hiệu quả khi triển khai thực hiện thì hiệu trưởng phải căn cứ hướng dẫn nhiệm vụ năm học của Phòng Giáo dục và Đào tạo, phân tích các yếu tố bên trong và bên ngoài nhà trường để xây dựng kế hoạch Trong quá trình thu thập thông tin xây dựng kế hoạch, hiệu trưởng cần tham khảo ý kiến của đội ngũ tổ trưởng TCM và giáo viên cốt cán của trường TCM có nhiệm vụ: “phối hợp với các tổ chuyên môn khác xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường”.[3]

Căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được hội đồng trường phê duyệt, dựa vào tình hình của từng tổ chuyên môn, hiệu trưởng chỉ đạo và hướng dẫn TCM xây dựng kế hoạch giáo dục của tổ CM Từ đó, lập các kế hoạch chi tiết để thực hiện từng nhiệm vụ cụ thể TCM “Chủ động xây dựng

kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình môn học, hoạt động giáo dục thuộc chuyên môn phụ trách theo tuần, tháng, học kỳ, năm học” [3]

Như vậy, đầu năm học, hiệu trưởng chỉ đạo và hướng dẫn TCM xây dựng Kế hoạch giáo dục của TCM theo năm học; xây dựng kế hoạch dạy học

và giáo dục theo chương trình môn học, hoạt động giáo dục thuộc chuyên môn phụ trách theo tuần, tháng, học kỳ, năm học Từ đó cụ thể hóa thành:

- Kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh;

- Kế hoạch kiểm tra, đánh giá học sinh;

- Kế hoạch sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học;

- Kế hoạch phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi;

- Kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên;

- Kế hoạch công tác kiểm tra của tổ

1.4.3 Tổ chức bộ máy hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Để giúp cho mọi người cùng làm việc với nhau nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu, cần xây dựng và duy trì một cơ cấu nhất định về những vai trò, nhiệm vụ và trị trí công tác Có thể nói việc xây dựng các vai trò, nhiệm vụ là chức năng tổ chức trong quản lý

Theo tác giả Trần Kiểm (2014): “Tổ chức là một nhóm người có chuyên môn sâu làm việc cùng nhau để thực hiện một nhiệm vụ chung” [12]

Có thể hiểu, tổ chức là việc lựa chọn những công việc và giao cho mỗi

bộ phận một người chỉ huy với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm cần thiết để thực hiện mục tiêu của tổ chức đã vạch ra

Tổ chức lựa chọn nội dung hoạt động của TCM là căn cứ vào từng nhiệm

vụ trong kế hoạch giáo dục của TCM, dựa vào tình hình nhà trường như nhân lực, tài lực và vật lực, hiệu trưởng thành lập các TCM phù hợp với quy mô của nhà trường và bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó của các TCM đó Hướng dẫn các tổ chuyên môn xác định các nội dung, nhiệm vụ theo nhiệm vụ chung của nhà trường và các nội dung, nhiệm vụ riêng của từng tổ chuyên môn

Căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường và sự chỉ đạo, hướng dẫn của hiệu trưởng, các TCM xác định các nội dung công việc cần phải làm trong năm theo nhiệm vụ chung của nhà trường và các nội dung công việc mang tính đặc thù riêng của tổ chuyên môn

Để đảm bảo TCM thực hiện đầy đủ và hiệu quả các nội dung mà tổ đã

đề ra, hiệu trưởng còn phải đảm bảo các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và nguồn tài chính nhất định cho TCM; cũng như tạo môi trường thuận lợi để TCM thực hiện các nội dung

1.4.4 Chỉ đạo lựa chọn hình thức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Sau khi hoạch định kế hoạch và sắp xếp tổ chức, người cán bộ quản lý phải điều khiển cho hệ thống hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu đề ra [12]

Như vậy, chỉ đạo là điều hành, điều chỉnh hoạt động của hệ thống nhằm thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra, để biến mục tiêu dự kiến thành kết quả thực hiện

Trong nhà trường, sau khi xây dựng kế hoạch hoạt động của TCM và sắp xếp tổ chức, hiệu trưởng điều hành TCM thực hiện công việc theo kế hoạch để đạt mục tiêu đề ra Hình thức thực hiện các công việc có thể thực hiện trực tiếp (gồm có cá nhân, nhóm bộ môn, TCM, hoặc liên TCM), hoặc thực hiện gián tiếp thông qua mạng Internet (tổ chức hoạt động dạy học, sinh hoạt chuyên môn, tập huấn qua mạng Internet) Hiệu trưởng chỉ đạo hình thực hoạt động của TCM qua các hình thức như:

- Chỉ đạo lựa chọn hình thức sinh hoạt TCM theo chủ đề

- Chỉ đạo lựa chọn hình thức sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học

- Chỉ đạo lựa chọn giáo viên để dự giờ

- Chỉ đạo lựa chọn hình thức hội giảng cấp tổ, liên tổ

- Chỉ đạo lựa chọn hình thức tập huấn, bồi dưỡng trực tiếp

- Chỉ đạo lựa chọn hình thức tập huấn, bồi dưỡng kết hợp trực tiếp và trực tuyến

- Chỉ đạo lựa chọn hình thức kiểm tra tổ theo kế hoạch hoặc đột xuất Trong thời đại 4.0, việc tổ chức sinh hoạt TCM, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn qua mạng Internet đối với TCM là hết sức cần thiết Tuy nhiên,

để tránh lạm dụng dẫn đến không hiệu quả, tổ trưởng TCM dưới sự chỉ đạo của hiệu trưởng chọn hình thức thực hiện các nhiệm vụ phù hợp với nội dung, tính chất của từng nhiệm vụ

1.4.5 Kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Kiểm tra là chức năng quan trọng của nhà quản lý Kiểm tra nhằm thu thập các thông tin phản hồi về quá trình thực hiện mục tiêu đề ra, giúp nhà quản lý kịp thời điều chỉnh những sai lệch so với yêu cầu, so với mục tiêu, rà soát lại các mục tiêu sẽ đề ra trong tương lai và đánh giá khả năng cũng như chất lượng làm việc của các cá nhân dưới quyền để có những biện pháp tác động thích hợp.[5]

Bác Hồ đã từng nói: “Không có kiểm tra, giám sát thì coi như không có lãnh đạo Đường lối, nghị quyết dù có hay đến mấy mà không có kiểm tra, đôn đốc thì cuối cùng chỉ là mớ giấy lộn” [2]

Còn tác giả Trần Kiểm (2014) cho rằng: “kiểm tra chỉ một hoạt động nhằm thẩm định, xác định một hành vi của cá nhân hay một tổ chức trong quá trình thực hiện quyết định”, hay “kiểm tra là hoạt động quan sát và kiểm nghiệm mức độ phù hợp của quá trình hoạt động của đối tượng bị quản lý với các quyết định quản lý đã lựa chọn” [12]

Như vậy, để kịp thời đánh giá mức độ phù hợp của kết quả hoạt động của TCM với quyết định của hiệu trưởng thì hiệu trưởng cần phải kiểm tra và duy trì công tác này thường xuyên trong suốt quá trình quản lý Kiểm tra hoạt động của TCM không phải để kết thúc hoạt động mới kiểm tra, mà thực hiện thường xuyên, liên tục và đan xen với các chức năng quản lý khác

Trong quá trình quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS, hiệu trưởng cần kiểm tra các nội dung sau:

- Kiểm tra công tác quản lý của tổ trưởng

- Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giáo dục của TCM, thực hiện các kế hoạch theo từng nội dung

- Kiểm tra hồ sơ chuyên môn của tổ

- Kiểm tra chất lượng dạy học của tổ

- Kiểm tra nền nếp sinh hoạt tổ

- Kiểm tra kế hoạch bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

- Kiểm tra việc chỉ đạo phong trào học tập của học sinh

- Kiểm tra công tác tự kiểm tra của tổ

- Kiểm tra điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụ cho hoạt động của tổ

1.5 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.5.1 Yếu tố chủ quan

1.5.1.1 Năng lực quản lý của hiệu trưởng

Tại khoản 1, Điều 56 của Luật Giáo dục (2019) nêu rõ: “Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động của nhà trường, do

cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm hoặc công nhận”.[17]

Còn tại khoản 1, Điều 11 của Điều lệ trường THCS thì quy định hiệu trưởng có nhiệm vụ: “Tổ chức xây dựng chiến lược, tầm nhìn, mục tiêu, quy hoạch phát triển nhà trường; quy chế tổ chức và hoạt động của nhà trường; kế hoạch giáo dục hằng năm của nhà trường để trình hội đồng trường phê duyệt

và tổ chức thực hiện” [3]

Do đó, có thể nói rằng vai trò của hiệu trưởng trong quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động của TCM nói riêng là rất lớn, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và sự phát triển của nhà trường

Trong nhà trường, người hiệu trưởng vừa là người quản lý, vừa là người lãnh đạo Để đảm nhận có hiệu quả trọng trách lãnh đạo và quản lý nhà