Nhà nước thu hồi đất là việc nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất củangười được nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất viphạm pháp luật về đất đa
Trang 1ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
MÔN HỌC: PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI VÀ MÔI TRƯỜNG
ĐỀ TÀI: CÁC TRƯỜNG HỢP THU HỒI ĐẤT THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH? LIÊN HỆ THỰC TẾ?
Giảng viên hướng dẫn:
Sinh viên thực hiện:
Mã sinh viên:
Lớp:
Hà Nội, Tháng 3/2022
Trang 2A, TỔNG QUAN
I, Khái niệm thu hồi đất
Nhà nước thu hồi đất là việc nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất củangười được nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất viphạm pháp luật về đất đai
II, Các trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật
- Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng an ninh
- Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
- Thu hồi đất do vi phạm phát luật về đất đai
- Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất có
nguy cơ đe dọa tính mạng con người Ý nghĩa của thu hồi đất:
✔ Ý nghĩa của thu hồi đất vì mục đích quốc phòng an ninh:
Vì tính chất của an ninh quốc gia nên nhà nước cần thu hồi đất ở những khu vựcđặc biệt xây dựng những công trình mang tính chất chuyên biệt phục vụ an ninh quốc gia
✔ Ý nghĩa quy định về thu hồi đất để phát triển kinh tế vì lợi ích quốc gia, công cộng
Thứ nhất, ở Việt Nam đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ
sở hữu (Hiến pháp năm 2013) Nhà nước thực hiện quyền của chủ sở hữu thông qua việcquyết định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất;quyết định chính sách điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất không phải do người sử dụngđất, hoặc người được trao quyền sử dụng đất tạo ra Như vậy, thu hồi đất là phạm trùkhông thể thiếu trong toàn bộ các quyền của chủ sở hữu đất đai do Nhà nước làm đại diện
Thực tế, để làm tăng giá trị cao nhất của đất, Nhà nước cần phải điều tiết việcquản lý, sử dụng đất thông qua nhiều hình thức, trong đó có thu hồi đất, đây là một trongnhững nội dung quan trọng của chức năng quản lý nhà nước về đất đai, nhưng phải bảo
Trang 3đảm lợi ích quốc gia và nhu cầu phát triển chung của toàn xã hội Xuất phát từ yêu cầu này,các vấn đề liên quan đến thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, côngcộng phải được luật hóa nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hồi đất Bởi vì, đây không chỉ
là một phương thức thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai của Nhà nước,
mà còn là trách nhiệm của Nhà nước trong việc làm cho đất đai trở thành tư liệu sản xuấthiệu quả vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Thứ hai, thu hồi đất để thực hiện các dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế
xuất, khu đô thị, dự án tái định cư… sẽ làm tăng thêm giá trị của đất, không chỉ những nơi
có đất bị thu hồi, mà còn những khu vực “vệ tinh” của dự án Đây là trách nhiệm của Nhànước trong việc thực hiện chính sách quản lý đất đai, điều tiết giá trị tăng thêm từ đất thôngqua việc dịch chuyển vị trí đất trong các dự án phát triển kinh tế - xã hội, chuyển các loạiđất khác thành đất thực hiện dự án
Ở góc nhìn này, việc thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong các dự ánphát triển kinh tế - xã hội sẽ mang lại lợi ích cho Nhà nước, nhà đầu tư và người có đất bịthu hồi Cụ thể:
Đối với Nhà nước, chế định thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội mang đếnnhiều lợi ích cho công tác quản lý nhà nước như: Một là, giúp Nhà nước thực hiện quyhoạch sử dụng đất nhằm làm tăng tối đa hiệu quả sử dụng của từng loại đất; Hai là, tạođiều kiện cho nhà đầu tư tham gia thực hiện các dự án có sử dụng đất, từ đó kích thích nềnkinh tế phát triển; Ba là, Nhà nước không phải bỏ ra một khoản kinh phí rất lớn để xâydựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho nền kinh tế hoặc nhu cầu của xã hội, nhà đầu tư sẽ thayNhà nước làm việc này, thậm chí việc này còn tạo ra nguồn thu cho Nhà nước từ tiền giaođất, cho thuê đất, thuế…
Đối với nhà đầu tư, Nhà nước thu hồi đất để giao hoặc cho các tổ chức kinh tếthuê để thực hiện các dự án Xét về mặt kinh tế, đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt nênngười nào nắm trong tay nhiều đất đai sẽ có nhiều lợi thế hoạt động sản xuất, kinh doanh
Trang 4Đối với người có đất bị thu hồi, trong quá trình phát triển đất nước theo hướngcông nghiệp hóa, hiện đại hóa, tất yếu phải thu hồi đất để phục vụ cho lợi ích quốc gia, lợiích công cộng, bản thân việc này cũng tác động rất lớn đến người bị thu hồi đất Để bù đắpcho họ về những thiệt hại mà họ phải gánh chịu, trước khi ban hành Luật Đất đai năm
2003, Nhà nước ta đã có những quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dành chongười bị thu hồi đất Trên thực tế, những chính sách này ngày càng hoàn thiện và bảo đảmtốt hơn cho người có đất bị thu hồi ổn định đời sống và sản xuất, họ được bồi thườngquyền sử dụng đất trên cơ sở có sự thỏa thuận theo khung giá quy định và thị trường
Thứ ba, ngoài mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, việc thu hồi đất còn phải bảo
đảm sự ổn định về chính trị, an ninh, trật tự, an toàn xã hội Muốn vậy, Nhà nước cần phảiđiều tiết, giải quyết hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người bị thu hồi đất, đây
là động lực của sự phát triển, nếu giải quyết tốt lợi ích kinh tế giữa ba chủ thể này thì sẽ tạođộng lực cho sự phát triển của xã hội; ngược lại, chế định thu hồi đất để phát triển kinh tế -
xã hội sẽ là nguyên nhân của những đối kháng và mâu thuẫn xã hội
✔ Ý nghĩa của thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai, do chấm dứt viễ sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người:
Khi NSDĐ không sử dụng đất đúng theo những qui định của NN đưa ra thì việcthu hồi đất là cần thiết để có thể đảm bảo thực hiện quy hoạch sử dụng đất nhằm làm tăngtối đa hiệu quả sử dụng của từng loại đất Đảm bảo quyền và nghĩa vụ được giao củaNSDĐ phải thực hiện đúng
B, CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ LIÊN HỆ THỰC TẾ
I, Cơ sở pháp lý
Các trường hợp thu hồi đất được quy định rất rõ ràng trong Luật Đất Đai 2013:
Điều 61 Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh
Trang 5Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh trong các trường hợp sauđây:
1 Làm nơi đóng quân, trụ sở làm việc;
2 Xây dựng căn cứ quân sự;
3 Xây dựng công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và công trình đặc biệt về quốcphòng, an ninh;
4 Xây dựng ga, cảng quân sự;
5 Xây dựng công trình công nghiệp, khoa học và công nghệ, văn hóa, thể thao phục vụtrực tiếp cho quốc phòng, an ninh;
6 Xây dựng kho tàng của lực lượng vũ trang nhân dân;
7 Làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi hủy vũ khí;
8 Xây dựng cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện, bệnh viện, nhà an dưỡng của lựclượng vũ trang nhân dân;
9 Xây dựng nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân;
10 Xây dựng cơ sở giam giữ, cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý
Điều 62 Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vi ̂ ̀ lợi ích quốc gia, công cộng
Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộngtrong các trường hợp sau đây:
1 Thực hiện các dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư
mà phải thu hồi đất;
2 Thưc hị ên các ḍ ư ̣án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu
tư mà phải thu hồi đất, bao gồm:
a) Dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế; khu
đô thị mới, dự án đầu tư bằng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức
(ODA);
Trang 6b) Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội
ở trung ương; trụ sở của tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao; công trình di tíchlịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài,bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp quốc gia;
c) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật cấp quốc gia gồm giao thông, thủy lợi, cấpnước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc; hệ thống dẫn, chứa xăng dầu, khí đốt; kho dựtrữ quốc gia; công trình thu gom, xử lý chất thải;
3 Thưc hị ên c ̣ ác dư ̣án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận mà phải thuhồi đất bao gồm:
a) Dư ̣án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xãhội; công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên,quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp địa phương;
b) Dư ̣án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương gồm giao thông, thủy lợi,cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc, chiếu sáng đô thị; công trình thu gom, xử
lý chất thải;
c) Dư ̣án xây dưng công trình phục vụ sinh hoạt chung ̣ của cộng đồng dân cư; dự
án tái định cư, nhà ở cho sinh viên, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ; xây dựng công trình của
cơ sở tôn giáo; khu văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí phục vụ công cộng; chợ; nghĩa trang,nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng;
d) Dư ̣án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn mới; chỉnh trang đô thị, khudân cư nông thôn; cụm công nghiệp; khu sản xuất, chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản,hải sản tập trung; dự án phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng;
đ) Dự án khai thác khoáng sản được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, trừ trườnghợp khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, than bùn, khoáng sản tại cáckhu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ và khai thác tận thu khoáng sản
Điều 64: Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai
Trang 71 Các trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai bao gồm:
a) Sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê, công nhậnquyền sử dụng đất và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi sử dụng đất không đúngmục đích mà tiếp tục vi phạm b) Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất;
c) Đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền;
d) Đất không được chuyển nhượng, tặng cho theo quy định của Luật này mà nhậnchuyển nhượng, nhận tặng cho;
đ) Đất được Nhà nước giao để quản lý mà để bị lấn, chiếm;
e) Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này mà người sửdụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm;
g) Người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và đã bị xử phạt viphạm hành chính mà không chấp hành;
h) Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục; đấttrồng cây lâu năm không được sử dụng trong thời hạn 18 tháng liên tục; đất trồng rừngkhông được sử dụng trong thời hạn 24 tháng liên tục;
i) Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sửdụng trong thời hạn 12 tháng liên tụ hoặc tiến độ sử dụng chậm 24 tháng so với tiến độ ghitrong dự án đầu tư kể từ khi nhận ban giao đất trên thực địa phải đưa vào sử dụng; trườnghợp không đưa đất vào sử dụng thì chủ đầu tư được gia hạn sử dụng 24 tháng và phải nộpcho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đấ, tiền thuê đói với thời gianchậm tiến độ thực hiện dự án trong thời gian này; hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tưvẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tàisản gắn liền với đất, trừ trường hợp do bất khả kháng
Điều 65: Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người
Trang 81 Các trường hợp thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tựnguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người bao gồm:
a) Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước giaođất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước bịgiải thể, phá sản, chuyển đi nơi khác, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất; người
sử dụng đất thuê của Nhà nước trả tiền thuê đất hàng năm bị giải thể, phá sản, chuyển đinơi khác, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất;
b) Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế;
c) Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất;
d) Đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn nhưng không được gia hạn;
đ) Đất ở trong khu vực bị ô nhiễm môi trường có nguy cơ đe dọa tính mạng conngười;
e) Đất ở có nguy cơ sạt lở, sụt lún, bị ảnh hưởng bởi hiện tượng thiên tai khác đe dọatính mạng con người
II, Các ví dụ thu hồi đất trong thực tế
1 Vụ việc thu hồi đất sai phạm để lại hậu quả nghiêm trọng:
Nguồn gốc vụ án
- Ông Đoàn Văn Vương, sinh năm 1963, sống tại Cống Rộc, xã Vĩnh Quang,huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng Năm 1993, UBND huyện Tiên Lãng banhành Quyết định số 447/QĐ-UB ngày 4/10/1993 giao cho Đoàn Văn Vương diệntích 21ha đất bãi biển khu vực nam Cống Rộc thuộc xã Vinh Quang để sử dụng vàomục đích nuôi trồng thủy sản, thời hạn sử dụng là 14 năm Trong quá trình sử dụngông đã đắp bờ bao để sử dụng vượt quá diện tích được giao Tháng 3 năm 1997, ông
Trang 9Vươn làm đơn xin được giao bổ sung phần diện tích đất đã lấn chiếm ngoài diện tíchđược giao Tgangs
4 năm 1997, huyện Tiên Lãng ra Quyết định số 220/QĐ-UB ngày 09 tháng
4 năm 1997 giao bổ sung cho ông Vươn 19,3ha giáp với diện tích đã được giao, thờihạn 14 năm tính từ thời điểm giao 21ha năm 1993 Tổng cộng ông Vươn được sử dụng40,3ha đất để nuôi trồng thủy sản đến năm 2007
- Tháng 6 năm 2007, ông Vươn có đơn xin được giao lại đất nuôi trồng thủysản theo các quy định nói trên Tháng 12 năm 2007, UBND huyện Tiên Lãng yêucầu ông Vươn dừng đầy tư sản xuất trên phần diện tích 21ha vì đã hết thời hạn, sau 3tháng phải thu hồi sản phẩm và tài sản Tháng 6 năm 2009, Chủ tịch UBND huyệnTiên Lãng ban hành quyết định thu hồi 19,3ha đất còn lại, lý do tương tự
- Tháng 8 năm 2009, ông Vươn khởi kiện hành chính tại TAND huyện TiênLãng, yêu cầu hủy 2 quyết định, lý do việc giao 19,3ha đất sử dụng vào mục đíchnuôi trồng thủy sản là đất nông nghiệp đã được UBND Hải Phòng phê duyệt; đất thuhồi không được giao cho Phòng Nông nghiệp huyện hoặc UBND xã quản lý; khi thuhồi đất phải bồi thường hoa màu, tài sản gắn liền trên đất đã đầu tư xây dựng, trồngtrọt mấy năm qua
- Ngày 27/01/2010, TAND huyện Tiên Lãng đã bác bỏ yêu cầu khởi kiện củaông Vươn Đoàn Văn Vươn kháng cáo bản án sơ thẩm TAND thành phố Hải Phòng
đã thụ lý hồ sơ và tiến hành hòa giải bằng “ Biên bản thỏa thuận”: nếu ông rút đơnthì UBND huyện Tiên Lãng sẽ tiếp tục cho thuê đất Sau khi có Quyết định đưa vụ
án ra xét xử ngày 19 tháng 4 năm 2010, ông Vươn rút toàn bộ yêu cầu nên TANDthành phố Hải Phòng quyết định đình chỉ việc xét xử phúc thẩm vụ án hành chínhnày
Trang 10- Sau đó, huyện Tiên Lãng đã nhiều lần gửi thông báo làm việc với ông Vươn
về việc thu hồi đất đã hết thời hạn sử dụng Ông Vươn vẫn yêu cầu huyện tiếp tụcgiao đất để ông nuôi trồng thủy sản
- Ngày 05/01/2012, khi hơn 100 cảnh sát, bộ đội cưỡng chế, thu hồi đất của giađình ông Đoàn Văn Vươn, một số người đã gài mìn tự chế trong vườn, cầm súnghoa cải chống lại Bốn cảnh sát và hai cán bộ huyện đội bị thương, trong số này cóngười đứng đầu công an huyện Tiên Lãng Lực lượng cưỡng chế phá dỡ nhà ôngVươn Vụ nổ súng sáng 05 tháng 01 không chỉ tồi tệ nhất trong lịch sử cưỡng chế ởHải Phòng mà còn chấn động dư luận cả nước
- Ngày 10/01/2012, 04 bị can gồm Đoàn Văn Quý(46 tuổi), Đoàn Văn Vươn(49tuổi), Đoàn Văn Sinh(55 tuổi) và Đoàn Văn Vệ(38 tuổi) bị khởi tố, bắt tạm giam vìtội giết người Phạm Thị Báu(tức Hiền, vợ ông Quý) và Nguyễn Thị Thương( vợông Vươn) bị khởi tố về tội chống người thi hành công vụ, song được tại ngoại vàcho áp dụng biện pháp ngăn chặn là cấm đi khỏi nơi cư trú
Kết luận của cơ quan có thẩm quyền
Ngày 01/02/2012, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có ý kiến kết luận UBND huyệnTiên Lãng, thành phố Hải Phòng đã có những sai phạm trong giao đất, thu hồi đất, cưỡng
chế thu hồi đất, cưỡng chế thu hồi đất đã giao cho ông Đoàn Văn Vươn như sau:
❖ Việc giao đất, thu hồi đất
- Quyết định số 447/QĐ-UB ngày 4 tháng 10 năm 1993 của UBND huyện TiênLãng giao 21 ha đất cho ông Đoàn Văn Vươn là phù hợp với quy định của phápluật đất đai tại thời điểm ban hành
- Quyết định số 220/QĐ-UB ngày 9 tháng 4 năm 1997 của UBND huyện TiênLãng giao bổ sung 19,3 ha đất cho ông Đoàn Văn Vươn vào mục đích nuôi trồngthủy sản với thời hạn 14 năm, tính từ ngày 4/10/1993 là đúng với thẩm quyền vàphù hợp với thực tế sử dụng đất Tuy nhiên quyết định này không đúng với quy
Trang 11định của pháp luật về giao đất, cho thuê đất; về thời hạn giao đất và thời điểmtính thời hạn giao đất
- Các Quyết định số 460/QĐ-UBND ngày 23/4/2008, Quyết định số UBND ngày 7/4/2009 của UBND huyện Tiên Lãng thu hồi đất oonh Đoàn VănVươn với lý do hết thời hạn sử dụng là không đúng với quy định của Luật ĐấtĐai 2003 và Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thihành luật Đất Đai 2003
461/QĐ-❖ Việc cưỡng chế thu hồi đất
Do quyết định thu hồi đất không đúng với quy định của pháp luật đất đai nên Quyếtđịnh cưỡng chế tu hồi đất cũng không đúng pháp luật Mặt khác, việc tổ chức thu hồi đấtcủa UBND huyện Tiên Lãng cũng có nhiều thiếu sót, sai phạm
❖ Việc phá dỡ nhà của ông Đoàn Văn Vươn
Việc lãnh đạo chính quyền địa phương chỉ đạo phá nhà của ông Đoàn Văn Vươn là
có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự cần phải được khởi tố, điều tra làm rõ và xử lý
nghiêm minh
Kết luận: có thể thấy việc thu hồi đất sai quy định của UBND huyện Tiên Lãng đã
gây ảnh hưởng đến gia đình nhà ông Vươn Cùng với đó là quyết định cưỡng chế thu hồiđất sai quy định đã khiến ông Vươn phải thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật,chống lại chính quyền, để lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho xã hội
2 Ví dụ thu hồi đất sai phạm bị khởi kiện:
Vụ kiện của vợ chồng ông Nguyễn Minh Đức, bà Mai Thị Hoài Châu (ở phườngPhương Sơn, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa)
Diễn biến vụ việc:
Trang 12- Theo hồ sơ, ông Đức và bà Châu có thửa đất trồng cây lâu năm rộng hơn750m2 ở phường Phước Hải (TP Nha Trang)
- Năm 2005, Công ty CP bất động sản Hà Quang đo vẽ, xác nhận diện tích đất
để thực hiện dự án khu đô thị mới Lê Hồng Phong II
- Ngày 2-3-2016, vợ chồng ông Đức đến UBND phường Phước Hải để nhậntiền bồi thường về đất thì nhận được hai quyết định của UBND TP Nha Trangcùng ngày 31-12-2015 về việc thu hồi và bồi thường toàn bộ diện tích nêu trênvới số tiền hơn 432 triệu đồng
- Cho rằng việc thu hồi đất không đúng mục đích và trình tự theo quy định phápluật; đất được thu hồi làm khu đô thị để phân lô bán nhưng không có sự thỏathuận về giá bồi thường giữa chủ đầu tư dự án với chủ đất khiến số tiền bồithường quá thấp, vợ chồng ông Đức khiếu nại lần lượt từ chủ tịch UBND TP NhaTrang đến chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa nhưng đều bị bác đơn
- Vợ chồng ông bà khởi kiện thì ngày 9-7-2019, TAND tỉnh Khánh Hòa xử sơthẩm, tuyên không chấp nhận các nội dung khởi kiện
- Tại phiên tòa phúc thẩm, dựa trên những phân tích,đánh giá,TAND cấp cao tại
Đà Nẵng đã tuyên chấp nhận toàn bộ kháng cáo của vợ chồng ông Đức, hủy cácquyết định thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ khi thu
hồi đất của UBND TP Nha Trang; hủy quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu củachủ tịch UBND TP Nha Trang và quyết định giải quyết lần
2 của chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa trong vụ án này
Sai phạm: : Trường hợp thu hồi đất trên là Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội
vì lợi ích quốc gia, công cộng được quy định trong Điều 62 Luật đất đai 2013 và thuộc
thẩm quyền thu hồi của UBND cấp tỉnh.Trong vụ việc trên UBND TP Nha Trang đã đứng
Trang 13ra thu hồi đất đúng thẩm quyền.Tuy nhiên,trong quá trình thu hồi đất đã xảy ra những saiphạm như sau:
- Quá trình thu hồi đất để làm khu đô thị mới Lê Hồng Phong II, UBND TPNha Trang không thực hiện đúng quy định pháp luật về trình tự, thủ tục thu hồiđất, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông Đức.Cụ thể,UBND TP Nha Trang không thông báo về việc thu hồi đất cho gia đình ông Đức
- UBND TP Nha Trang không lập phương án bồi thường, tổ chức họp lấy ý kiến
về phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư
- Thêm vào đó,dự án khu đô thị Lê Hồng Phong II được phân lô bán với giá
9-11 triệu đồng/m2, vợ chồng ông Đức bị thu hồi hơn 750m2 đất nhưng chỉ được bồithường hơn 432 triệu đồng cũng là không phù hợp với quyền lợi của các bên
Xử lí sai pham:̣
- TAND cấp cao tại Đà Nẵng tuyên chấp nhận toàn bộ kháng cáo của vợ chồngông Đức
- TAND cấp cao tại Đà Nẵng tuyên hủy các quyết định thu hồi đất, bồi thường
và hỗ trợ khi thu hồi đất của UBND TP Nha Trang; hủy quyết định giải quyếtkhiếu nại lần đầu của chủ tịch UBND TP Nha Trang và quyết định giải quyết lần
2 của chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa trong vụ án này
3 Ví dụ thu hồi đất đúng quy định:
Trang 14UBND thành phố Nam Định ban hành quyết định thu hồi đất của 03 hộ gia đình tự nguyện trả lại đất ( hiến đất) để thực hiện dự án: Cải tạo nâng cấp đường Vĩnh Trường, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định
Phân tích quyết định thu hồi đất
- Lý do thu hồi đất: Thu hồi đất của người tự nguyện trả lại đất ( hiến đất) đểphát triển kinh tế-xã hội vì mục đích quốc gia, công cộng
- Quyết định thu hồi đất: Quyết định số 3761/QĐ-UBND, Quyết định số 3762/QĐ_UBND, Quyết định số 3763/QĐ-UBND: Quyết định vụ việc thu hồi đất đểthực hiện dự án: Cải tạo nâng cấp đường Vĩnh Trường, phường Lộc Vượng,thành phố Nam Định
Kết luận: Vụ việc thuộc trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 điều 65 luật ĐấtĐai 2013: Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất,
có nguy cơ đe dọa tính mạng con người và điểm c khoản 3 điều 62 Luật Đất Đai 2013: Thuhồi đất để phát triển kinh tế-xã hội vì mục đích quốc gia, công cộng
III, Kiến nghị tham khảo
1 Các cơ quan nhà nước cần thường xuyên rà soát, hệ thống hóa các quy địnhcủa pháp luật về thu hồi đất nhằm kịp thời phát hiện sai sót, bất cập và chồng chéogiữa các quy định về thu hồi đất theo Luật Đất đai 2013 với các văn bản luật chuyênngành khác như Luật Nhà ở, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Kinh doanh bấtđộng sản, Luật Đấu thầu, Luật Xử lý vi phạm hành chính… Đồng thời xử lý nghiêmnhững trường hợp “Người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ với nhà nước hoặc
đã xử lý mà vẫn không chấp hành”
2 Cần làm rõ và bổ sung quy định về người sử dụng đất không thực hiện nghĩa
vụ đối với Nhà nước trong những trường hợp nào, mức độ lỗi đến đâu thì bị thu hồi
Trang 15đất Việc quy định chung chung như hiện nay rất khó thực hiện cho cả cơ quan Nhànước có thẩm quyền và người sử dụng đất
3 Về trình tự, thủ tục thu hồi đất cần bổ sung quy định đối với các trường hợpthu hồi đất khác do vi phạm pháp luật đất đai cũng phải được kiểm tra, thanh tra rồimới được tiến hành thu hồi đất nhằm bảo đảm tính khách quan và cũng là cơ sở pháp
lý cho việc thu hồi đất
IV, Danh mục tài liệu tham khảo:
- Luật Đất đai năm 2013
- Giáo trình Luật Đất đai Khoa Luật-Đại học Quốc gia Hà Nội
- Bài nghiên cứu đăng trên Tạp chí Khoa học và Phát triển 2013:”ĐÁNH GIÁ THỰC TIỄN TRIỂN KHAI CÔNG TÁC THU HỒI ĐẤT, BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH
CƯ THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT” của nhóm nghiên cứu Đào Trung Chính
(Nghiên cứu sinh, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội) ,Đặng Hùng Võ(Trường Đạihọc Khoa học Tự nhiên ĐHQG Hà Nội), Nguyễn Thanh Trà (Khoa Tài nguyên và Môitrường, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội)
- Các quyết định hành chính về thu hồi đất tại thành phố Nam Định
https://namdinh.gov.vn/thanhphonamdinh/1227/29393/39313/qd - thu - hoi - dat/
- Vụ án Đoàn Văn Vươn theo anhsangluat https://anhsangluat.com/vu - an - doan van - vuon -o- tien - lang - hai - phong/
-Nguồn:http://www.tapchicongthuong.vn/bai - viet/thu - hoi - dat - de - phat - trien kinh - te - xa
- hoi - vi - loi - ich - quoc - gia - cong - cong - thuc - trang - va - kien - nghi - sua - doi 57383.htm
- Bài viết”Chính quyền thua kiện vì thu hồi đất sai luật” trên báo Tuổi trẻ online:
https://tuoitre.vn/chinh - quyen - thua - kien - vi - thu - hoi - dat - sai - luat -
20200410110056282.htm?fbclid=IwAR0wASTi5GQ6VidC32qS_eN6_baFHt00RVyMpQ_ - e - kPOdrGRe5NYvMFxak
Trang 16-
-Đề bài: Anh (chị) hãy cho biết các trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật hiện hành? Liên hệ thực tế?
1 Khái niệm:
Khái niệm thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính đểthu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ bannhân dân xã, phường, thị trấn quản lí theo quy định của Luật đất đai
2 Các trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật hiện hành:
Căn cứ khoản 1 Điều 16 Luật Đất đai năm 2013, Nhà nước
quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:
Trang 17- Thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xãhội vì lợi ích quốc gia, công cộng;
- Thu hồi do vi phạm pháp luật về đất đai;
- Thu hồi do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyệntrả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người, cụ thể:
● Thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh
Theo Điều 61 Luật Đất đai năm 2013, Nhà nước thu hồi đất vì mụcđích quốc phòng, an ninh trong các trường hợp sau:
- Làm nơi đóng quân, trụ sở làm việc;
- Xây dựng căn cứ quân sự;
- Xây dựng công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và công trìnhđặc biệt về quốc phòng, an ninh;
- Xây dựng ga, cảng quân sự;
- Xây dựng công trình công nghiệp, khoa học và công nghệ, vănhóa, thể thao phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh;
- Xây dựng kho tàng của lực lượng vũ trang nhân dân;
- Làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi hủy vũ khí;
- Xây dựng cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện, bệnh viện, nhà andưỡng của lực lượng vũ trang nhân dân;
- Xây dựng nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân;
- Xây dựng cơ sở giam giữ, cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng, BộCông an quản lý