2013: “ Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyềnsử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thulại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật v
Trang 1KHOA LUẬT
Tiểu luận môn: Pháp luật đất đai và môi trường
Đề tài: Anh (chị) hãy cho biết các trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật
hiện hành? Liên hệ thực tế?
Giảng viên hướng dẫn:
Sinh viên thực hiện:
Mã sinh viên:
Lớp:
Hà Nội, Tháng 03/2022
Trang 2Lời mở đầu
Nước ta đang trong thời kì phát triển mạnh về kinh tế, khoa học kỹthuật, quân sự, việc thu hồi đất để phục vụ cho lợi ích chung của đấtnước cũng như cộng đồng là không thể tránh khỏi Nhu cầu về đất đai làrất lớn cho các dự án đầu tư trong nước cũng như cho các khu côngnghiệp, khu kinh tế và khu công nghệ cao Đất đai là phương tiện chính
để thực hiện các mục tiêu phát triển trên Nên các vấn đề về thu hồi đấtđược nhà nước quy định rất rõ trong Luật Đất đai 2013 và trong đó cũng
có các trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật Các trườnghợp thu hồi đất không chỉ được quy định cụ thể ở Luật Đất đai năm 2013
mà còn đã được nhắc đến trong Hiến pháp năm 2013 tại Điều 54 Khoản
3 quy định: “Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân đang sử dụngtrong trường hợp thật cần thiết do luật định vì mục đích quốc phòng anninh; phát triển kinh tế-xã hội; vì lợi ích quốc gia công cộng"
Trang 32013: “ Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền
sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thulại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai.” Thu hồi đất
là biện pháp pháp lý làm chấm dứt quan hệ pháp luật đất đai Hình thứcpháp lý này là một quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩmquyền về giao đất, cho thuê đất Là biện pháp pháp lý quan trọng nhằmthể hiện quyền lực nhà nước với tư cách là người đại diện chủ sở hữutoàn dân về đất đai và thống nhất quản lý Quyền lực Nhà nước được thểhiện nhằm đảm bảo lợi ích của Nhà nước, của xã hội; đảm bảo trật tự kỷcương trong quản lý Nhà nước về đất đai
Phương pháp mệnh lệnh được dùng trong mọi trường hợp thu hồi đất.Quan hệ thu hồi đất gồm hai chủ thể là cơ quan Nhà nước có thẩmquyền và người sử dụng đất Thu hồi đất được thực hiện thông quaquyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền Xác định
rõ chủ thể bị thu hồi, lý do thu hồi, diện tích thu hồi, mục đích thu hồilàm căn cứ cho việc chấm dứt quan hệ pháp luật đất đai giữa Nhà nước
và người sử dụng đất
Trang 4II Thẩm quyền thu hồi đất:
Việc thu hồi đất do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành theo mộtthủ tục, trình tự nhất định Thẩm quyền thu hồi đất được xác định theothẩm quyền giao đất, cơ quan có thẩm quyền giao đất nào thì có quyềnthu hồi đối với loại đất đó
Điều 66 Luật đất đai 2013 quy định về Thẩm quyền thu hồi đất như sau:
“1 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trườnghợp sau đây:
a) Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ởnước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 2Điều này;
b) Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thịtrấn
2 Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trườnghợp sau đây:
a) Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;
b) Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữunhà ở tại Việt Nam
3 Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng quy định tạikhoản 1 và khoản 2 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết địnhthu hồi đất hoặc ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết địnhthu hồi đất.”
Trang 5III Các trường hợp thu hồi đất:
Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước là đại diện chủ sở hữu vàthống nhất quản lý Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụngtheo quy định của pháp luật Trong những trường hợp cần thiết, Nhànước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nướctrao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạmpháp luật về đất đai Khi xảy ra sự kiện thu hồi đất thì hộ gia đình, cánhân, các tổ chức đang sử dụng đất có nghĩa vụ phải trả lại phần đấtthuộc diện thu hồi mà họ đang sử dụng cho Nhà nước Tuy nhiên, khôngphải trường hợp nào Nhà nước cũng có thể tự lấy đất từ phía người sửdụng Hiện nay, theo quy định của pháp luật hiện hành, những trườnghợp Nhà nước được thực hiện việc thu hồi đất được quy định tại Khoản 1Điều 16 Luật Đất đai 2013:
“1 Nhà nước quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:
a) Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xãhội vì lợi ích quốc gia, công cộng;
b) Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai;
c) Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyệntrả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người.”
Và từng trường hợp thu hồi đất theo Khoản 1 Điều 16 Luật Đất đai 2013cũng được quy định cụ thể, rõ ràng tại các điều từ Điều 61 đến Điều 65Luật Đất đai 2013
1 Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh
Trang 6Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh được quy định tại Điều 61Luật Đất đai 2013:
“Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh trong các trườnghợp sau đây:
1 Làm nơi đóng quân, trụ sở làm việc;
2 Xây dựng căn cứ quân sự;
3 Xây dựng công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và công trình đặcbiệt về quốc phòng, an ninh;
4 Xây dựng ga, cảng quân sự;
5 Xây dựng công trình công nghiệp, khoa học và công nghệ, văn hóa,thể thao phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh;
6 Xây dựng kho tàng của lực lượng vũ trang nhân dân;
7 Làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi hủy vũ khí;
8 Xây dựng cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện, bệnh viện, nhà andưỡng của lực lượng vũ trang nhân dân;
9 Xây dựng nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân;
10 Xây dựng cơ sở giam giữ, cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng, Bộ Công
an quản lý.”
Xây dựng nền Quốc phòng an ninh vững mạnh là một nhiệm vụ quantrọng đối với một quốc gia Quốc phòng an ninh là hoạt động kết hợpsong song hai yếu tố biểu tượng cho sức mạnh của quốc gia, với mụcđích ngăn chặn và đánh bại những nguy hiểm vây quanh, tạo điều kiệnthuận lợi để xây dựng và phát triển đất nước Xây dựng nền quốc phòng
Trang 7an ninh vững mạnh nhằm tạo nên một sức mạnh to lớn tổng hợp cả vềkinh tế lẫn chính trị, quân sự, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ,
để hình thành nền tảng phục vụ cho công cuộc gìn giữ hòa bình, ổn địnhđời sống về cả vật chất và tinh thần cho nhân dân Xây dựng nền quốcphòng an ninh cỏn phục vụ cho sự nghiệp đổi mới, từng bước tiến lênchế độ xã hội chủ nghĩa Nhằm mục đích bảo vệ thành quả cách mạng,giữ gìn độc lập quốc gia; từng bước phát triển công nghiệp hóa, hiện đạihóa, góp phần hội nhập thế giới toàn cầu Vì vậy, nhà nước cần thu hồiđất để xây dựng công trình quan trọng, chuyên biệt để phục vụ cho nền
an ninh quốc phòng của Tổ quốc
2 Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
Tại Điều 62 Luật Đất đai 2013 thì việc thu hồi đất để phát triển kinh tế
-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng được quy định cụ thể gồm:
“Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia,công cộng trong các trường hợp sau đây:
1 Thực hiện các dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủtrương đầu tư mà phải thu hồi đất;
2 Thực hiện các dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết địnhđầu tư mà phải thu hồi đất, bao gồm:
a) Dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao,khu kinh tế; khu đô thị mới, dự án đầu tư bằng nguồn vốn hỗ trợ pháttriển chính thức (ODA);
Trang 8b) Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chứcchính trị - xã hội ở trung ương; trụ sở của tổ chức nước ngoài có chứcnăng ngoại giao; công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắngcảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởngniệm, công trình sự nghiệp công cấp quốc gia;
c) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật cấp quốc gia gồm giaothông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc; hệthống dẫn, chứa xăng dầu, khí đốt; kho dự trữ quốc gia; công trình thugom, xử lý chất thải;
3 Thực hiện các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận màphải thu hồi đất bao gồm:
a) Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chứcchính trị - xã hội; công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắngcảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởngniệm, công trình sự nghiệp công cấp địa phương;
b) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương gồm giaothông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc, chiếusáng đô thị; công trình thu gom, xử lý chất thải;
c) Dự án xây dựng công trình phục vụ sinh hoạt chung của cộng đồngdân cư; dự án tái định cư, nhà ở cho sinh viên, nhà ở xã hội, nhà ở côngvụ; xây dựng công trình của cơ sở tôn giáo; khu văn hóa, thể thao, vuichơi giải trí phục vụ công cộng; chợ; nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ,nhà hỏa táng;
d) Dự án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn mới; chỉnh
Trang 9trang đô thị, khu dân cư nông thôn; cụm công nghiệp; khu sản xuất, chếbiến nông sản, lâm sản, thủy sản, hải sản tập trung; dự án phát triểnrừng phòng hộ, rừng đặc dụng;
đ) Dự án khai thác khoáng sản được cơ quan có thẩm quyền cấp phép,trừ trường hợp khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thôngthường, than bùn, khoáng sản tại các khu vực có khoáng sản phân tán,nhỏ lẻ và khai thác tận thu khoáng sản.”
Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
có thể hiểu là: Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốcgia, công cộng là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đấtcủa người được nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất củangười sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai để phục vu cho nhu cầuphát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở giữ vững môi trường hòa bình, ổnđịnh để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm cho mọi người, xã hội đều được hưởngnhững giá trị đất đai mang lại sau khi bị thu hồi Việc thu hồi đất nhằmmục đích phát triển kinh tế - xã hội là cần thiết cho sự phát triển kinh tế
- xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng tạo động lực cho quá trình thựchiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thông qua các dự án xâydựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế,khu đô thị mới; các dự án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nôngthôn, cụm công nghiệp…
Để việc thu hồi đất ở Điều 61, Điều 62 Luật Đất đai 2013 là hợp pháp thìcòn phải được dựa trên căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, anninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng được quy
Trang 10định tại Điều 63 Luật Đất đai 2013:
“Việc thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế
-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải dựa trên các căn cứ sau đây:
1 Dự án thuộc các trường hợp thu hồi đất quy định tại Điều 61 và Điều
62 của Luật này;
2 Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan nhànước có thẩm quyền phê duyệt;
3 Tiến độ sử dụng đất thực hiện dự án.”
3 Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai
Trong thực tiễn sử dụng đất, vi phạm pháp luật đất đai là hiện tượng phổbiến xảy ra với sự đa dạng và phức tạp về tính chất Những vi phạm này
có thể xảy ra từ hai phía chủ thể, đó là người sử dụng đất và cơ quannhà nước thực thi trách nhiệm quản lý đất đai Các trường hợp thu hồiđất do vi phạm pháp luật về đất đai được quy định tại Điều 64 Luật Đấtđai 2013:
“1 Các trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai baogồm:
a) Sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê,công nhận quyền sử dụng đất và đã bị xử phạt vi phạm hành chính vềhành vi sử dụng đất không đúng mục đích mà tiếp tục vi phạm;
b) Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất;
c) Đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm
Trang 11d) Đất không được chuyển nhượng, tặng cho theo quy định của Luật này
mà nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho;
đ) Đất được Nhà nước giao để quản lý mà để bị lấn, chiếm;
e) Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luậtnày mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm;
g) Người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và đã bị
xử phạt vi phạm hành chính mà không chấp hành;
h) Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn 12 thángliên tục; đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong thời hạn 18tháng liên tục; đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn 24tháng liên tục;
i) Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư màkhông được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục hoặc tiến độ sửdụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khinhận bàn giao đất trên thực địa phải đưa đất vào sử dụng; trường hợpkhông đưa đất vào sử dụng thì chủ đầu tư được gia hạn sử dụng 24tháng và phải nộp cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sửdụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian chậm tiến độ thực hiện dự ántrong thời gian này; hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưađưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường vềđất và tài sản gắn liền với đất, trừ trường hợp do bất khả kháng
2 Việc thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai phải căn cứ vào vănbản, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định hành vi
Trang 12vi phạm pháp luật về đất đai.
3 Chính phủ quy định chi tiết Điều này.”
Đầu tiên, sử dụng đất không đúng mục đích được hiểu là hành vi mà đưađất thuộc quyền sử dụng và sở hữu của mình vào sử dụng trái với mụcđích sử dụng đất đã được ghi trong giấy chứng nhận hoặc quyết địnhgiao, cho thuê đất của cơ quan Nhà Nước có thẩm quyền Mục đích sửdụng đất được xác định như thế nào? Căn cứ để xác định mục đích sửdụng đất được quy định tại Điều 11 Luật Đất đai 2013;
“Việc xác định loại đất theo một trong các căn cứ sau đây:
1 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở đã được cấp trước ngày 10 tháng 12 năm2009; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tàisản khác gắn liền với đất;
2 Giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều
100 của Luật này đối với trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhậnquy định tại khoản 1 Điều này;
3 Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sửdụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với trường hợp chưađược cấp Giấy chứng nhận quy định tại khoản 1 Điều này;
4 Đối với trường hợp không có giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 3Điều này thì việc xác định loại đất thực hiện theo quy định của Chínhphủ.”
Đối với hành vi vi phạm trong việc sử dụng đất sai mục đích thì tại Nghịđịnh 102/2014/NĐ-CP đã nêu rõ những trường hợp cụ thể của từng hành
Trang 13vi vi phạm cũng như mức phạt từ Điều 6 đến Điều 9 Các trường hợp coi
- Chuyển mục đích sử dụng đất phi nông nghiệp sang mục đích kháctrong nhóm đất phi nông nghiệp mà không được cơ quan nhà nước
Tiếp đến là “Đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc khôngđúng thẩm quyền”, các trường hợp được coi là giao đất không đúngthẩm quyền gồm:
Trang 14- Người đứng đầu điểm dân cư giao đất hoặc UBND cấp xã giao đấtkhông đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đất đaiqua các thời kỳ;
- Tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để sử dụng nhưng
đã tự phân phối, bố trí cho cán bộ, công nhân viên, xã viên để sửdụng làm nhà ở và các mục đích khác
Lưu ý: Đất được giao không đúng thẩm quyền trước ngày 01/7/2014 cóthể được cấp Sổ đỏ (không bị thu hồi)
Đất không được chuyển nhượng, tặng cho theo quy định của Luật Đấtđai 2013 mà nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho Theo Điều 191 LuậtĐất đai 2013, các trường hợp không được nhận chuyển nhượng, nhậntặng cho quyền sử dụng đất gồm:
“1 Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo,người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nướcngoài không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụngđất đối với trường hợp mà pháp luật không cho phép chuyển nhượng,tặng cho quyền sử dụng đất
2 Tổ chức kinh tế không được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đấttrồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng của hộ gia đình, cánhân, trừ trường hợp được chuyển mục đích sử dụng đất theo quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyềnphê duyệt
3 Hộ gia đình, cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp khôngđược nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa
Trang 154 Hộ gia đình, cá nhân không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng choquyền sử dụng đất ở, đất nông nghiệp trong khu vực rừng phòng hộ,trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái thuộcrừng đặc dụng, nếu không sinh sống trong khu vực rừng phòng hộ, rừngđặc dụng đó.”
Trường hợp người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhànước và đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà không chấp hành thì tạiKhoản 13 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP quy định: Người sử dụng đấtkhông thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ nộp tiền sử dụngđất, tiền thuê đất theo quy định của pháp luật mà đã bị cơ quan Nhànước có thẩm quyền cưỡng chế thực hiện nghĩa vụ tài chính nhưngkhông chấp hành thì sẽ bị thu hồi đất
Việc thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai phải căn cứ vào các vănbản, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định hành vi
vi phạm pháp luật đất đai Những hành vi vi phạm pháp luật đất đai xảy
ra, cho dù ai là người thực hiện đều có thể bị dẫn đến hậu quả pháp lý làNhà nước thu hồi đất, đó là hình thức xử lý đối với hành vi vi phạm.Trong những trường hợp thu hồi đất như vậy, chúng ta không bàn đếnvấn đề bồi thường
Qua đó cho thấy, để không bị thu hồi thì người sử dụng đất cần tránhnhững điều cấm mà luật đã quy định Việc thu hồi đất do vi phạm phápluật về đất đai phải căn cứ vào văn bản, quyết định của cơ quan Nhànước có thẩm quyền xác định hành vi vi phạm Nói cách khác, người sửdụng đất dù có vi phạm pháp luật đất đai thuộc các trường hợp luật trênthì chỉ bị thu hồi khi có quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có
Trang 16thẩm quyền.
4 Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật,
tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người
Các trường hợp thu hồi và các căn cứ để thu hồi đất do chấm dứt việc sửdụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tínhmạng con người được quy định tại Điều 65 Luật Đất đai 2013
“1 Các trường hợp thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo phápluật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người baogồm:
a) Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, đượcNhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồngốc từ ngân sách nhà nước bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơi khác,giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất; người sử dụng đất thuê củaNhà nước trả tiền thuê đất hàng năm bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơikhác, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất;
b) Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế;
c) Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất;
d) Đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn nhưng không được giahạn;
đ) Đất ở trong khu vực bị ô nhiễm môi trường có nguy cơ đe dọa tính
Trang 17b) Giấy chứng tử hoặc quyết định tuyên bố một người là đã chết theoquy định của pháp luật và văn bản xác nhận không có người thừa kế của
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của người để thừa kế đã chết đóđối với trường hợp thu hồi đất quy định tại điểm b khoản 1 Điều này;c) Văn bản trả lại đất của người sử dụng đất đối với trường hợp quy địnhtại điểm c khoản 1 Điều này;
d) Quyết định giao đất, quyết định cho thuê đất đối với trường hợp quyđịnh tại điểm d khoản 1 Điều này;
đ) Văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác định mức độ ô nhiễm môitrường, sạt lở, sụt lún, bị ảnh hưởng bởi hiện tượng thiên tai khác đe dọatính mạng con người đối với trường hợp quy định tại điểm đ và điểm ekhoản 1 Điều này
3 Chính phủ quy định chi tiết Điều này.”
Nhà nước thu hồi đất không chỉ để phục vụ cho lợi ích tổng thể của đấtnước mà còn đảm bảo lợi ích, đảm bảo quyền và nghĩa vụ cho người
Trang 18dân, cho từng cá nhân, từng người sử dụng đất.
IV Liên hệ thực tế:
1 Trường hợp thu hồi đất đúng quy định pháp luật:
- UBND tỉnh Quảng Bình ban hành quyết định số 1867/QĐ-UBND ngày05/6/2019 về việc thu hồi đất của Công ty TNHH Bệnh viện đa khoaBình An tại phường Nam Lý, thành phố Đồng Hới đối với Công tyTNHH Bệnh viện đa khoa Bình An vì thực hiện dự án chậm tiến độtrên 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ ngày nhậnbàn giao đất trên thực địa (vi phạm quy định tại Điểm i Khoản 1 Điều
ngay-05-6-2019-ve-viec-thu-hoi-dat-cua-cong-ty-tnhh-benh-vien-da-kho.htm
https://www.quangbinh.gov.vn/3cms/quyet-dinh-so-1867-qd-ubnd UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định 5671/QĐ-UBND về thu hồi khuđất "vàng" số 8-12 đường Lê Duẩn theo kết luận của Thanh tra Chínhphủ và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình.Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, UBND TP.HCM có sai phạmtrong việc không tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá tài sảntrên đất tại khu nhà đất số 8-12 Lê Duẩn Từ đó, Thanh tra yêu cầuthu hồi lại khu đất này Lý do bị thu hồi căn cứ theo căn cứ quy địnhtại Điểm c Khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai 2013 (đất được giao, cho
Trang 19thuê không đúng đối tượng) thuc-thu-hoi-khu-dat-vang-so-8-12-le-duan
http://tphcm.chinhphu.vn/tphcm-chinh Ngày 29/5/2020, Ủy ban nhân dân huyện Hàm Yên có Quyết định số36/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện việc xây dựng côngtrình: Đường từ Quốc lộ 2 vào Trụ sở làm việc của Huyện ủy và Ủyban nhân dân huyện Hàm Yên Lý do thu hồi là để xây dựng côngtrình được quy định tại Điểm b Khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2013
hoi-dat-de-thuc-hien-viec-xay-dung-cong-trinh-duong-tu-quoc-lo-2-vao-tru-so-lam-viec-cua-huyen-uy-va-uy-ban-nhan-dan-huyen-ham-yen-19693.html
http://hamyen.org.vn/tin-tuc-su-kien/van-hoa-xa-hoi/quyet-dinh-thu-2 Trường hợp thu hồi đất trái quy định pháp luật
Bản án số 75/2019/HC-PT ngày 14/6/2019 của TAND Cấp cao tại ĐàNẵng
❖ Nội dung
Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ TB được nhà nước cho thuê đấtlâu dài để đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ kinh doanh nhiều ngành nghề,trong đó có cửa hàng xăng dầu tại ngã tư Hà Lam, huyện Thăng Bìnhđược xây dựng từ năm 1990 Đến năm 2005, Kho bạc Nhà nước xâydựng bên lô đất liền kề nên cửa hàng xăng dầu được yêu cầu di dời
Theo đó, Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ TB đồng thuận bàn
Trang 20giao khu đất, di dời cây xăng đến địa điểm quy hoạch tại thửa số 16(diện tích 2.337m2) tại thị trấn Hà Lam.
Đến năm 2008, cây xăng được đưa vào hoạt động kinh doanh Năm
2011, Công ty Thăng Bình xin gia hạn thuê đất thì bất ngờ bị UBNDhuyện Thăng Bình yêu cầu di dời vì không phù hợp với quy hoạch
Ngày 30/10/2011, UBND tỉnh Quảng Nam có Công văn số KTN với nội dung chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tách thửa đất số
3578/UBND-16 thành 2 thửa, thửa 512 diện tích 748,7m2 và thửa số 3578/UBND-16 diện tích1429,7m2, để công ty được tiếp tục thuê thửa 512 và duy trì kinh doanhxăng dầu đến ngày 31/12/2014
Để chuẩn bị cho việc di dời cửa hàng xăng dầu, Công ty cổ phần Thươngmại và Dịch vụ TB đã mua lại tài sản và quyền thuê đất của Công ty cổphần Sành Sứ và Xây dựng Thăng Bình cùng 2 thửa đất ruộng hành langđường bộ để xây dựng cửa hàng xăng dầu mới tại tổ 7 thị trấn Hà Lam,huyện Thăng Bình
Ngày 29/11/2017, Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ TB nhận đượcquyết định số 4184/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Nam về việc thu hồithửa đất số 512, tờ bản đồ số 30 diện tích 748,7m2 của Công ty này.Cho rằng quyết định số 4184/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Nam làtrái luật (Luật đất đai năm 2013), gây thiệt hại cho doanh nghiệp Theo
đó, Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ TB đã khiếu nại Quyết định4184/QĐ-UBND ngày 29/11/2017 Tuy nhiên, ngày 26/3/2018, Chủ tịchUBND tỉnh Quảng Nam ban hành Quyết định số 1037/QĐ-UBND, khôngchấp nhận nội dung khiếu nại của Công ty cổ phần Thương mại và Dịch