Phân tích vai trò của đường dẫn mục tiêu và mô hình lãnh đạo chuyển đổi đến hiệu quả lãnh đạo của chủ tịch trương gia bình – fpt group Phân tích vai trò của đường dẫn mục tiêu và mô hình lãnh đạo chuyển đổi đến hiệu quả lãnh đạo của chủ tịch trương gia bình – fpt group Phân tích vai trò của đường dẫn mục tiêu và mô hình lãnh đạo chuyển đổi đến hiệu quả lãnh đạo của chủ tịch trương gia bình – fpt group Phân tích vai trò của đường dẫn mục tiêu và mô hình lãnh đạo chuyển đổi đến hiệu quả lãnh đạo của chủ tịch trương gia bình – fpt group
Trang 1ĐẠ I H C UEH Ọ – TRƯỜ NG KINH DOANH
KHOA
BỘ MÔN: LÃNH ĐẠO
Đề tài :
HÌNH LÃNH ĐẠ O CHUY ỂN ĐỔI ĐẾ N HIỆU QUẢ LÃNH ĐẠ O
Trang 2TÓM T ẮT:
Nghiên cứu này được th c hi n nh m phân tích vai trò c a lý thuyự ệ ằ ủ ết đường dẫn mục tiêu và mô hình lãnh đạo chuyển đổi đến hiệu quả lãnh đạo của Chủ tịch Trương Gia Bình t i Tạ ập đoàn FPT Tác gi ả thực hi n nghiên c u này dệ ứ ựa trên cơ sở dữ liệu th ứ cấp c a các nghiên củ ứu trước đây và nội dung cuốn sách “Lãnh đạo và lý thuy t thế ực hành” – Peter Northouse Kết quả cho thấy hai lý thuyết trên thực sự đem lại hiệu quả lãnh đạo cho ông Trương Gia Bình khi giúp nhân viên cảm thấy thỏa mãn trong công việc và thúc đẩy Tập đoàn FPT phát triển vững mạnh hơn Dù vậy, chúng ta đều biết không có phong cách lãnh đạo nào là tốt nhất, vẫn luôn còn những bất cập mà hai lý thuyết nêu trên chưa thể giải quyết hết được Vì vậy, nhà lãnh đạo cần có sự kết h p và ợ tìm cho mình phong cách lãnh đạo phù hợp để dẫn dắ ổ t t chức đạt được thành công
Từ khóa: đường dẫn mục tiêu, hiệu quả lãnh đạo, lãnh đạ o chuyển đổi, Trương Gia
Bình
Trang 3CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
1 Lý do chọn đề tài
Trong một tổ chức người lãnh đạo bao giờ cũng đóng vai trò hết sức quan tr ng, ọ quyết định tương lai của toàn b t ộ ổ chức Người lãnh đạo luôn xu t hi n trong các nhóm ấ ệ hoặc tổ chức với tư cách là người đại diện, ngườ ẫn đầu, đề xuất hướng đi chung cho i d mọi người và đưa ra các quyết định nội bộ Các t ổ chức tìm ki m nh ng cá nhân có kh ế ữ ả năng lãnh đạo vì tin rằng họ là tài sản đặc biệt Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để tìm ra những phương pháp giúp cho việc lãnh đạo đạt hiệu quả Nhiều trường học cũng được mở ra để dạy các khóa h c v kọ ề ỹ năng lãnh đạo V y câu hậ ỏi được đặt ra làm là thế nào để trở thành một nhà lãnh đạo thành công? Vi c này ph ệ ụ thuộc vào r t nhi u ấ ề thứ bao g m y u t bên trong và bên ngoài cồ ế ố ủa người lãnh đạo Tuy nhiên, có th ể nói “phong cách lãnh đạo” và “tư uy lãnh đạo” là nhữd ng yếu t cố ốt lõi để ạ t o nên các nhà lãnh đạo tài năng trong hàng chục thế k vỷ ừa qua
Sau m t quãng th i gian dài nghiên cộ ờ ứu và đúc kết, nhi u tác giề ả đã cho ra đời những quy n sách nói vể ề lãnh đạo và lý thuyết lãnh đạo Trong đó có Peter Northouse, chủ nhân c a cuủ ốn sách kinh điển “Lãnh đạo và lý thuy t thế ực hành” được yêu thích bởi nhiều nhà lãnh đạo lẫy lừng trên thế giới Ở đây, tôi lựa chọn hai chương “Lý thuyết đường dẫn mục tiêu” và “Mô hình lãnh đạo chuyển đổi” để nghiên cứu và phân tích sâu hơn vì tính thực tế và hiệu quả mà nó mang lại trong công tác lãnh đạo Để iúp ngườ g i đọc dễ dàng hình dung hơn về cách ứng dụng lý thuyết lãnh đạo này vào trong doanh nghiệp, tôi s tẽ ập trung phân tích phong cách lãnh đạo của Ch tủ ịch Trương Gia Bình – người sáng l p Công ty c ph n FPT Ông Bình t ng nói r ng ậ ổ ầ ừ ằ “Tôi sẽ chỉ rõ con đường
trở thành lãnh đạo cho các b n trạ ẻ”, đây là câu nói gây ấn tượng mạnh mẽ trong lòng tôi và là lý do tôi ch n Ch t ch ọ ủ ị Trương Gia Bình để thực hi n phân tích trong bài nghiên ệ cứu này
Trang 42 V ấn đề c ần nghiên c u ứ
- Vai trò của lý thuyết đường dẫn m c tiêu và ụ mô hình lãnh đạo chuyển đổi đến hiệu quả lãnh đạo c a Ch tủ ủ ịch Trương Gia Bình – FPT Group
- Cách th c áp dứ ụng lý thuyết đường d n mẫ ục tiêu và mô hình lãnh đạo chuyển đổi trong phong cách lãnh đạo của Ch tịch Trương Gia Bình FPT Group ủ –
3 Nội dung chính
Chương 1: Giới thiệu chung
Chương 2: Giới thiệu doanh nghiệp và nhà lãnh đạo
Chương 3: Cơ sở lý thuyết và Phân tích cách thức áp dụng lý thuyết của Chủ tịch Trương Gia Bình tại Công ty C ph n FPT ổ ầ
Chương 4: Thảo luận và gợi ý ưu – nhược điểm
Chương 5: Kết luận và đề xuất hướng nghiên cứu mới
Trang 5CHƯƠNG 2: GIỚI HIỆU DOANH NGHIỆP VÀ NHÀ LÃNH ĐẠO
CÔNG TY C Ổ PHẦ FPT – N FPT GROUP
FPT – tên vi t t t c a Công ty c ph n FPT là m t tế ắ ủ ổ ầ ộ ập đoàn kinh tế ớ ạ l n t i Việt Nam thuộc lĩnh vực cung c p các d ch vấ ị ụ liên quan đến công ngh thông tin Công ty ệ FPT hoạt động chính trong ba lĩnh vực bao g m: Công nghồ ệ, Viễn thông và Giáo dục FPT sở h u h t ng vi n thông ph kh p 59/63 t nh thành t i Vi t Nam và không ngữ ạ ầ ễ ủ ắ ỉ ạ ệ ừng tiến t i m r ng trên toàn c u Hiớ ở ộ ầ ện nay, công ty đã có 48 văn phòng tại 26 quốc gia và vùng lãnh th bên ngoài Vi t Nam ổ ệ
Trong suốt hơn 25 năm hoạt động, FPT luôn n l c mang l i s hài lòng cho ỗ ự ạ ự khách hàng thông qua các d ch vị ụ, sản ph m và gi i pháp công ngh tẩ ả ệ ối ưu nhất Đồng thời, FPT cũng không ngừng nghiên cứu và tiên phong trong các xu hướng công nghệ mới, góp ph n khầ ẳng định vị thế c a Vi t Nam trong cách m ng công nghi p 4.0 FPT ủ ệ ạ ệ
đã đạt được rất nhiều thành tựu cả trong và ngoài nước vào những năm gần đây như
“Top 10 Doanh nghiệp tiêu biểu ASIA/ASIA Typical Enterprise”, “Top 10 Doanh nghiệp H t ng s xu t s c 2020 ạ ầ ố ấ ắ – Chương trình Top 10 Doanh nghiệp CNTT Vi t Nam ệ 2020”, “Nhà cung cấp d ch v vi n thông tiêu bi u v ị ụ ễ ể ề Chất lượng chăm sóc khách hàng băng thông rộng cố định” liên tiếp năm 2018, 2019, 2020 của IDG,
Sự phát tri n ể vượt bậc và v ng m nh c a FPT ph n lữ ạ ủ ầ ớn là nhờ vào đội ngũ nhân viên trẻ trung, tài năng cũng như tầm nhìn lãnh đạo xu t s c c a các nhà qu n lý c p ấ ắ ủ ả ấ cao, đặc biệt là Ch tủ ịch HĐQT FPT Trương Gia Bình, người được xem là linh h n cồ ủa FPT và luôn đưa ra những chiến lược quan tr ng trong su t chọ ố ặng đường thành công của công ty
Giới thiệu đôi nét về Chủ t ch Tị rương Gia Bình, ông sinh năm 1956 tại mảnh đất Nghệ Tĩnh, là con trai của bác sĩ Trương Gia Thọ Ông chuyển đến Hà N i sinh s ng t ộ ố ừ năm 2 tuổi và t ng tr thành con r cừ ở ể ủa Đại tướng Võ Nguyên Giáp Là một người thông minh, thích tìm tòi và nghiên c u, lứ ịch ử ọ s h c v n c a ông rấ ủ ất ấn tượng Sau khi học cử nhân Toán và tiến sĩ Toán Lý tại Đại học T ng hổ ợp Lomonosov, CHLB Nga, năm 1991 ông ti p tế ục được phong hàm Phó giáo sư tại Việt Nam Đến năm 1988, ông cùng 12 người b n thành l p công ty FPT và tr ạ ậ ở thành Giám đốc Sinh ra trong những năm tháng khói lửa chiến tranh, Trương Gia Bình ôm hoài bão đem đất nước phát triển vươn xa ra
Trang 6thế giới, ông quyết định đầu quân vào ngành công ngh thông tin và n l c phát tri n h ệ ỗ ự ể ệ thống này tại nước nhà Năm 2013, ông Trương Gia Bình vinh dự được Tập đoàn truyền thông Nikkei Nh t B n trao t ng giậ ả ặ ải thưởng Nikkei Asian vì những đóng góp quan trọng cho ngành CNTT Việt Nam
Để FPT có được vị thế vững vàng như hôm nay, tài năng lãnh đạo của Chủ tịch Trương Gia Bình đã đóng góp một phần rất lớn và chính là tấm gương mà các doanh nghiệp Vi t nên h c t p ệ ọ ậ Để cùng tìm hiểu sâu hơn về phong cách lãnh đạo hi u qu cệ ả ủa Chủ tịch Trương Gia Bình tại công ty FPT thông qua “Lý thuyết đường dẫn mục tiêu”
và “Mô hình lãnh đạo chuyển đổi”, chúng ta sẽ đi đến Chương 3: Cơ sở lý thuyết và Phân tích cách th ức áp d ng lý thuyụ ết củ a Ch tủ ịch Trương Gia Bình ạ t i công ty C ổ
phần FPT
Trang 7CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHÂN TÍCH CÁCH THỨC ÁP DỤNG LÝ THUYẾT C A CH TỦ Ủ ỊCH TRƯƠNG GIA BÌNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN FPT
1 Lý thuyết đường dẫn mục tiêu (Path Goal Theory) –
Dựa trên nhi u nghiên c u v ề ứ ề điều gì t o nên s ạ ự thỏa mãn và động l c cho nhân ự viên, lý thuyết đường d n mẫ ục tiêu đã được xuất hiện lần đầu tiên trong lãnh đạo vào những năm 1970 qua các tác phẩm c a Evans (1970), House (1971), House và Dessler ủ (1974), House và Mitchell (1974) Thuyết đường d n mẫ ục tiêu được hình thành nhằm mục đích giải thích cách thức mà hành vi của nhà lãnh đạ ảnh hưởng đếo n sự thỏa mãn và động lực hoàn thành mục tiêu của cấp dưới
Thuyết đường dẫn mục tiêu là một quá trình mà trong đó nhà lãnh đạo lựa chọn các hành vi cụ thể phù h p nh t v i nhu c u cợ ấ ớ ầ ủa người lao động và môi trường làm việc để giúp họ tiếp cận và thực hiện theo đường dẫn mục tiêu của riêng mình (Northouse, 2013) Nhờ vậy, các nhà lãnh đạo làm tăng kỳ vọng của cấp dưới cho sự thành công và sự hài lòng trong công việc
Ở lý thuyết đường d n mẫ ục tiêu, động lực được khái ni m hóa t ệ ừ quan điểm của
lý thuy t k v ng vế ỳ ọ ề động lực (Vroom, 1964) Dưới giả định c a lý thuy t k v ng, ủ ế ỳ ọ những ngườ ấp dưới c i sẽ được tạo động lực nếu họ nghĩ rằng họ có khả năng thực hiện công vi c, h tin r ng n l c c a h s mang l i k t qu tích c c và s ệ ọ ằ ỗ ự ủ ọ ẽ ạ ế ả ự ố tiền lương
họ nhận được là đáng giá Theo thuyết đường dẫn mục tiêu, người lãnh đạo có thể
động viên người dưới quyền bằng việc hoàn thiện các h nh thức phân ph i thu nhập ì ố cho ngườ lao độ g để đạt đếi n n các mục tiêu tổ chức, làm giảm trở ngại, khó khăn trong quá trình đạt đến mục tiêu và làm tính cơ hội trong quá trình làm thỏa m n cã ác
cá nhân
Về mặt khái niệm, lý thuyết đường dẫn m c tiêu r t ph c tụ ấ ứ ạp, nó thường đi theo các bước sau:
- Xác định đặc điểm của nhân viên và môi trường làm việc
- Chọn m t phong ộ cách lãnh đạo
- Tập trung vào các y u t ng l c giúp nhân viên thành công ế ố độ ự
Trang 8Lý thuy t này cho th y r ng mế ấ ằ ỗi phong cách lãnh đạo sẽ có ảnh hưởng khác nhau lên
động lực của cấp dưới, phụ thuộc vào đặc điểm c a cấp dướ và đặủ i c điểm nhiệm v ụ
1.1 Hành vi lãnh đạo
Mặc dù có rất nhiều hành vi khác nhau của lãnh đạo được đưa vào một phần của
lý thuyết đường d n m c tiêu, tuy nhiên theo House & Mitchell (1974), có b n hành ẫ ụ ố
vi đã được kiểm chứng là: Lãnh đạo chỉ thị, lãnh đạo hỗ trợ, lãnh đạo tham gia và lãnh đạo định hướng thành tích
Lãnh đạo chỉ thị (Directive Leadership): Nhà lãnh đạo đưa ra hướng dẫn cho
cấp dưới về nhiệm vụ của họ, bao gồm những gì họ mong đợi, làm thế nào để thực hi n nó, k ho ch và thệ ế ạ ời gian hoàn thành Nhà lãnh đạo ch s ỉ thị ẽ đặt ra các tiêu chuẩn rõ ràng v ề hiệu suất, đưa ra các quy tắc và quy định cho cấp dưới
Lãnh đạo hỗ trợ (Supportive Leadership): Đối x công b ng v i nhử ằ ớ ững người dưới quyền, thể hiện s thân thi n, gự ệ ần gũi trong khi hợp tác làm vi c Quan tâm ệ
đến các nhu cầu và hỗ tr cấp d i hoàn thành nhiệm vụ của họ ợ ướ
Lãnh đạo tham gia (Participative Leadership): Nhà lãnh đạo s l ng nghe chia ẽ ắ
sẻ c a củ ấp dưới trong các công vi c Tham gia bàn bệ ạc, tìm ý tưởng, sáng ki n ế với nhân viên để quyết định cách thức mà nhóm hoặc tổ chức sẽ tiến hành mục tiêu
Lãnh đạo định hướng thành tích (Achievement – Oriented Leadership):
Người lãnh đạo sẽ t ra các mục tiêu mang tính thách thức cho nhân viên và k đặ ỳ vọng h hoàn thành nhi m v v i khọ ệ ụ ớ ả năng cao nhất Giúp nhân viên c m thả ấy
tự tin với khả năg của mình và n lỗ ực đáp ứng kỳ v ng t c p trên ọ ừ ấ
Ngoài các hành vi lãnh đạo, lý thuyết đường dẫn mục tiêu còn hai thành phần khác là đặc điểm của cấp dưới và đặc điểm nhiệm vụ Những nhân tố này xác định tiềm năng của việc động viên và cách thức mà người lãnh đạo có thể hành động để làm tăng động viên
1.2 Đặc điểm của cấp dưới
Các đặc điểm của cấp dưới xác định hành vi của nhà lãnh đạo được diễn giải bởi nhu cầu của cấp dưới trong một ngữ cảnh nhất định Các nhà nghiên cứu đã tập trung
Trang 9vào nhu cầu của nhân viên về sự liên kết, cấu trúc công ty, khả năng nhận thức và mong muốn kiểm soát để đưa ra các dự đoán
Lý thuyết đường dẫn mục tiêu dự đoán rằng những người cấp dưới có nhu cầu mạnh mẽ về sự liên kết phù hợp với lãnh đạo hỗ trợ, bởi vì với họ thân thiện và quan tâm là nguồn gốc của sự hài lòng Đối với những người có xu hướng bảo thủ, độc tài và phải làm việc trong tình huống không chắc chắn thì phù hợp với sự lãnh đạo định hướng
Vì lãnh đạo định hướng cung cấp cấu trúc tư duy và nhiệm vụ rõ ràng, giúp đường dẫn mục tiêu ít mơ hồ hơn và đem lại cảm giác chắc chắn cho nhân viên Vậy nên, nhà lãnh đạo cần phải hiểu nhân viên của mình để biết cách thúc đẩy họ phù hợp nhất
1.3 Đặc điểm nhiệm vụ
Các đặc điểm nhiệm vụ bao gồm thiết kế nhiệm vụ của người theo dõi, hệ thống quyền hạn chính thức của tổ chức và nhóm làm việc chính của những người cấp dưới
- Thiết kế các nhiệm vụ: Các nhà lãnh đạo có thể hỗ trợ trong việc thiết kế các
nhiệm vụ Ví dụ, trong trường hợp công việc không rõ ràng, các nhà lãnh đạo có thể áp dụng những phương pháp quản lý chặt chẽ hơn hoặc cung cấp cho nhân viên một cấu trúc làm việc cụ thể
- Hệ thống quyền hạn: Tùy thuộc vào thẩm quyền nhiệm vụ, lãnh đạo có thể cung
cấp các mục tiêu, quy tắc và yêu cầu công việc rõ ràng hoặc trao nhiều quyền kiểm soát cho nhân viên hơn
- Nhóm làm việc: Nếu một đội nhóm không hợp tác được với nhau thì các nhà lãnh
đạo cần gắn kết kết các thành viên, hỗ trợ nâng cao tình đồng đội và sự nhiệt tình với trách nhiệm công việc
Nếu nhân viên gặp bất kỳ trở ngại nào trong công việc, khó khăn, thất vọng, thì nhà lãnh đạo phải giúp họ vượt qua các chướng ngại, điều đó sẽ làm tăng động lực hoàn thành nhiệm vụ và sự hài lòng trong công việc của nhân viên
2 Phân tích cách thức áp dụng lý thuyết đường dẫn mục tiêu của Chủ tịch
Trương Gia Bìnhtại Công ty Cổ phần FPT
Đầu tiên, FPT khẳng định, nguồn nhân lực là giá trị cốt lõi và là nền tảng vững chắc giúp FPT không ngừng tạo nên giá trị gia tăng hiệu quả cho khách hàng Để thúc đẩy toàn thể đội ngũ lãnh đạo cùng với nhân viên FPT cống hiến và tạo nên kỳ tích, chủ
Trang 10tịch Trương Gia Bình đã xây dựng một văn hóa làm việc kiên định gói gọn trong 6 chữ
“Tôn đổi đồng – Chí gương sáng” Trong đó, “Tôn đổi đồng” có nghĩa là “Tôn trọng cá nhân – Tinh thần đổi mới – Tinh thần đồng đội”; “Chí gương sáng” có nghĩa là “Chí công – Gương mẫu – Sáng suốt” Có thể thấy Trương Gia Bình là một nhà lãnh đạo có tầm nhìn sâu sắc và phong cách lãnh đạo dân chủ, ông đã đem đến cho FPT môi trường làm việc hiện đại và cởi mở nhưng vẫn đảm bảo tính kỷ luật và sự công bằng Tiếp theo, chúng ta sẽ cùng phân tích việc ứng dụng lý thuyết đường dẫn mục tiêu trong hoạt động lãnh đạo của Chủ tịch Trương Gia Bình tại FPT
2.1 Phân tích ứng dụng hành vi lãnh đạo
- Lãnh đạo chỉ thị: Trương Gia Bình không muốn mình là một nhà lãnh đạo hành
động độc đoán vì vậy ông ít khi chỉ định nhiệm vụ cụ thể cho những người dưới quyền ngoại trừ trường hợp khẩn cấp Khi một quyết định quan trọng nào đó được đưa ra, nó
đã trải qua nhiều cuộc thảo luận, bàn bạc bởi rất nhiều người từ lãnh đạo cấp cao, cấp trung, cho đến các nhân viên Tuy nhiên, trong một số công việc chưa có định hướng rõ ràng, Chủ tịch Trương Gia Bình cùng các nhà điều hành sẽ đưa ra cấu trúc công việc và nhắc nhở các nhà quản trị cấp dưới theo dõi việc thực hiện tại công ty hoặc phòng ban của mình Riêng ở các bộ phận kỹ thuật, lắp ráp, thiết kế phần mềm, là những công việc cần có hướng dẫn rõ ràng để hành động, những người quản lý sẽ thường xuyên thực hiện hành vi lãnh đạo chỉ thị hơn vì nó phù hợp trong tình huống này
- Lãnh đạo hỗ trợ: Ông Trương Gia Bình mặc dù là Chủ tịch HĐQT của FPT
nhưng tính cách lại rất dễ chịu và gần gũi Ông thường được nhận xét là người sống tình cảm và dễ khóc Trong công ty hay nói vui rằng cứ mỗi khi nhân viên xin nghỉ việc thì ông Bình lại khóc, chính vì vậy chẳng ai nỡ “dứt áo ra đi” ột người đã từng làm việc M
tại FPT chân tình nhận xét “Tôi chưa thấy một lãnh đạo nào bình dân đến thế, thậm chí
sẵn sàng ngồi nhậu với bất cứ một nhân viên nào Anh không có ô tô riêng, thích đi xe buýt, thậm chí là thích đi bộ Bắt anh mặc comple chẳng khác nào cực hình Anh là một tướng cực kỳ dân dã mà tôi biết từ trước đến nay” Hai câu chuyện trên cho thấy rằng ông Trương Gia Bình rất được yêu mến và có mối quan hệ thân thiết với các nhân viên khác Ông hiểu rõ về tính cách, khát vọng và tiềm năng phát triển của các quản lý cấp dưới để dẫn dắt họ từng bước chạm tới thành công Ngoài ra, văn hóa của FPT rất chú