Bảnthân tôi cũng đã có một số giải pháp để khắc phục những khó khăn trong việc họctrực tuyến và bước đầu có một số kết quả khả quan, nên tôi mạnh dạn đề xuất giảipháp “Một số biện pháp g
Trang 1BÁO CÁO TÓM TẮT Phạm vi ảnh hưởng, hiệu quả áp dụng của sáng kiến
1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giúp nâng cao chất lượng dạy học trực
tuyến cho học sinh tiểu học”
2 Cơ sở đề xuất
Theo Uỷ ban Văn hoá - Giáo dục của Quốc hội, từ đầu năm 2020, dịchCOVID-19 đã có nhiều tác động tiêu cực đến ngành giáo dục Trẻ em mầm non,học sinh, sinh viên đã phải tạm dừng đến trường trong nhiều tháng liên tiếp Nhiềugiáo viên, trẻ em, học sinh bị nhiễm COVID-19 Nhiều nhiệm vụ quan trọng củangành không thể tiến hành theo đúng kế hoạch
Gần hai năm qua, đại dịch COVID-19 đã làm đảo lộn và tàn phá tất cả cáclĩnh vực của đời sống, trong đó giáo dục và đào tạo là lĩnh vực chịu ảnh hưởng rấtnặng nề Kế hoạch năm học bị đứt đoạn, chương trình và nội dung giáo dục phảithay đổi theo hướng chỉ còn phần cốt lõi
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 diễn biến khó lường, như các lĩnh vựckhác của đời sống kinh tế - xã hội, giáo dục cũng chịu sự tác động nặng nề, họcsinh chịu nhiều thiệt thòi khi phải tạm dừng đến trường
Trước bối cảnh đó, ngành Giáo dục đã nỗ lực ứng phó, chủ động, tích cựcđiều chỉnh phương thức dạy học và kiểm tra đánh giá để thích ứng, nỗ lực thựchiện mục tiêu kép vừa đảm bảo chất lượng giáo dục, vừa phòng chống dịchCOVID-19 hiệu quả
Tuy nhiên, sau 2 năm triển khai dạy học trực tuyến kết hợp trực tiếp, đã cónhững ý kiến đánh giá trái chiều về chất lượng dạy và học theo phương thức này.Làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến đã được đặt ra Không chỉnhà nước mà giáo viên, phụ huynh, học sinh đều mong muốn ngành Giáo dục cónhững giải pháp tổng thể để nâng cao chất lượng dạy và học trực tuyến, thích ứngvới tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến khó lường, phức tạp
Trước khó khăn chung, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu đã triển khai dạy và học trựctuyến hoàn toàn từ đầu năm học 2021-2022 để đảm bảo an toàn về sức khoẻ cho
GV và HS nhưng vẫn đảm bảo được tiến độ của chương trình dạy học Trong quá
Trang 2trình thực hiện bản thân tôi cũng như các đồng nghiệp gặp rất nhiều khó khăn banđầu Tuy nhiên với lòng tâm huyết với nghề, tình yêu thương với học sinh Bảnthân tôi cũng đã có một số giải pháp để khắc phục những khó khăn trong việc họctrực tuyến và bước đầu có một số kết quả khả quan, nên tôi mạnh dạn đề xuất giải
pháp “Một số biện pháp giúp nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến cho học sinh
Tiểu học.”
2.1 Sự cần thiết hình thành giải pháp
Sự phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 cùng với sự phát triểnmạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông đã tác động đến mọi mặt kinh
tế, xã hội nói chung và giáo dục, đào tạo nói riêng Cuộc cách mạng về dạy và học
“trực tuyến” ra đời đã trở thành một xu thế tất yếu của thời đại Đặc biệt, bối cảnhđại dịch Covid-19 đang tác động mạnh mẽ đến toàn thế giới trong gần hai năm quanhư là một “phép thử”, vừa tạo ra những khó khăn trong công tác dạy học, nhưngcũng là cơ hội thúc đẩy hình thức trực tuyến phát triển và là một giải pháp hữuhiệu giải quyết tình huống trong bối cảnh học sinh chưa được đến trường
Có thể nói rằng, hình thức học trực tuyến sẽ được phát triển trong thời giantới và cùng với đó là các hình thức kiểm soát phù hợp nhằm bảo đảm và khôngngừng nâng cao chất lượng đào tạo, góp phần cụ thể hóa chính sách giáo dục nghềnghiệp mở, linh hoạt mà Đảng và Nhà nước đã giao nhiệm vụ cho ngành Việctriển khai dạy học trực tuyến trong thời điểm học sinh không thể đến trường đểphòng dịch bệnh Covid-19 là nhiệm vụ cần thiết đáp ứng việc thực hiện chươngtrình năm học
Hình thức học trực tuyến đã được phát triển ở các nước tiên tiến từ lâu, songtrong lĩnh vực giáo dục Việt Nam mới chỉ được đẩy mạnh từ khi dịch Covid - 19bùng phát Yếu tố bị động, bất ngờ trong việc tổ chức dạy học online để đối phóvới dịch bệnh trong bối cảnh giãn cách xã hội không thể tránh khỏi sự chuẩn bịchưa thật kỹ lưỡng cho hình thức đào tạo mới, ảnh hưởng không nhỏ đến chấtlượng giáo dục nói chung và chất lượng giáo dục nghề nghiệp nói riêng
Để bảo đảm và không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo trực tuyến, cùngvới việc hoàn thiện các chính sách, văn bản hướng dẫn, các công cụ quản lý, giámsát việc dạy – học trực tuyến, trách nhiệm tự chủ, sự chủ động, sáng tạo của mỗi cơ
sở giáo dục nghề nghiệp, sự nỗ lực của học sinh và của xã hội, thì một yếu tổkhông kém phần quan trọng đó là chất lượng, tinh thần trách nhiệm, không ngừnghọc hỏi của đội ngũ giáo viên
So với dạy học truyền thống, dạy học trực tuyến có nhiều ưu điểm: Học sinhkhông phải đến trường, có thể học ngay tại nhà, đảm bảo yêu cầu phòng chống
Trang 3dịch Covid; Giáo viên có thể phát huy hiệu quả của việc sử dụng hình ảnh, âmthanh và video để truyền đạt nội dung học tập đến người học giúp bài học thêmhấp dẫn và sinh động
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, cũng như phòng giáo dục TP Bà Rịa đã tập huấncho giáo viên các kỹ năng về dạy học trực tuyến; tập huấn các kỹ năng an toàn khi
tổ chức lớp học trực tuyến Tiếp tục tuyên truyền cho cha mẹ học sinh về học trựctuyến và khích lệ cha mẹ học sinh đảm bảo các yếu tố cần thiết đáp ứng việc họctrực tuyến cho con em mình Đa số giáo viên đều đồng thuận, nhanh nhạy và tíchcực ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học; chủ động, tự giác họctập, bồi dưỡng kỹ năng, xây dựng và lựa chọn học liệu; bước đầu biết sử dụng cácứng dụng, phần mềm dạy học khi được tập huấn Phần lớn cha mẹ học sinh đồngthuận với chủ trương của nhà trường; tích cực tăng cường các điều kiện học tậpcho con em mình như: máy tính, laptop, điện thoại thông minh…Với những họcsinh chưa tiếp cận được với học trực tuyến do các nguyên nhân khác nhau, Sở Giáodục và Đào tạo tiếp tục vận động tìm nguồn tài trợ thiết bị để các em có thể thamgia học tập
Tuy nhiên trong quá tình thực hiện, bản thân tôi nhận thấy có rất nhiều khókhăn, nhiều vấn đề cần giải quyết Thực tế qua thời gian dạy học trực tuyến vừaqua, những hạn chế này đã bộc lộ như: Khó khăn là học sinh tiểu học sử dụng máytính hoặc điện thoại thông minh chưa thành thạo, chủ yếu dựa vào cha mẹ Một sốgia đình học sinh chưa có mạng internet, không có điện thoại thông minh hoặc máytính Đường truyền mạng không ổn định Một số gia đình có nhiều người cùng sửdụng các thiết bị cho việc trực tuyến một lúc nên việc học của các con bị giánđoạn Nhiều gia đình chưa có góc học tập riêng cho các con dẫn đến việc học sinhchưa hoàn toàn tập trung được vào bài học
Học trực tuyến online đòi hỏi cả người dạy và người học phải thành thạotrong việc sử dụng máy tính, sử dụng các ứng dụng dạy học Việc dạy học trựctuyến cũng làm nảy sinh ra các vấn đề liên quan đến an ninh mạng cũng như cácvấn đề về sở hữu trí tuệ…
Trong quá trình dạy học, có những lúc vì điều kiện mạng không đảm bảo,giáo viên và học sinh không vào lớp đúng giờ, hoặc có khi đang dạy, đang học thì
bị treo máy, bị thoát ra làm ảnh hưởng việc dạy và học Một số giáo viên chưa sửdụng thành thạo các ứng dụng dạy học nên cảm thấy áp lực, dạy học chưa mang lạihiệu quả tích cực hoặc chỉ mang tâm lí đối phó Giáo viên và học sinh thiếu tươngtác làm bài học thiếu sự hấp dẫn, sinh động Học sinh chưa tích cực, chủ động, cònbiểu hiện học cho có, học đối phó, không hoàn thành các bài tập Những hạn chế
Trang 4trên nếu không được khắc phục sẽ tác động lớn đến kết quả, chất lượng của việcdạy học trong nhà trường.
Bên cạnh đó, dạy học trực tuyến cũng có những hạn chế như: Việc dạy họctrực tuyến đòi hỏi hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật về Công nghệ thông tin luônđáp ứng được việc kết nối, đảm bảo tình trạng hình ảnh, âm thanh ổn định Môitrường dạy và học trực tuyến làm giảm sự tương tác giữa người dạy và người học:Học trực tuyến qua mạng làm giảm khả năng truyền đạt với lòng say mê nhiệthuyết của giáo viên đến học sinh Học sinh không có nhiều cơ hội học hỏi trao đổithông tin với bạn bè, không kích thích được sự chủ động và sáng tạo của các em Trước những khó khăn như vậy, việc đề ra những giải pháp nâng cao chấtlượng dạy học trực tuyến để đạt được mục tiêu giáo dục là vô cùng cần thiết
2.2 Mục tiêu đạt được của sáng kiến
GV biết sử dụng một số ứng dụng phần mềm phục vụ cho dạy học trực tuyếnmột cách hiệu quả
GV khắc phục được một số khó khăn trong dạy học trực tuyến
Có những biện pháp giúp học sinh hứng thú hơn trong việc học trực tuyến,tham gia học đều, vào lớp đúng giờ để đảm bảo tiếp thu được các kiến thức cơ bảncủa các môn học
2.3 Căn cứ đề xuất
Dựa trên tình hình thực tế trong năm học và các công văn chỉ đạo của Bộ
GD, Sở GDĐT tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, phòng GDĐT Tp Bà Rịa về việc triển khainhiệm vụ năm học mới trong tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp
Thông qua tình hình thực tế hiện nay trong tình hình dịch bệnh, học sinh kđược đến trường học trực tiếp,việc tổ chức cho học sinh học Online gặp nhiều khókhăn Cần có những giải pháp để việc học trực tuyến đạt hiệu quả hơn
3 Tóm tắt nội dung sáng kiến
3.1 Đối tượng, phạm vi áp dụng:
Áp dụng trong cấp học Tiểu học Có thể áp dụng không chỉ riêng lớp tôi chủnhiệm mà có thể áp dụng rộng rãi các lớp, các trường Tiểu học trên khắp cả nướcnếu thấy phù hợp với tình hình thực tế địa phương nơi địa bàn trường đang đóng
3.2 Nội dung mới của giải pháp
3.2.1 Thay đổi nhận thức của giáo viên, phụ huynh, học sinh về việc dạy học trực tuyến
Trang 5Trước khi nhận nhiệm vụ thực hiện dạy học trực tuyến, bản thân tôi, đồngnghiệp, phụ huynh học sinh cảm thấy ái ngại vì lo lắng dạy học sẽ không đáp ứngđược mục tiêu giáo dục Đặc biệt việc dạy học trực tuyến cũng còn khá xa lạ vớinền giáo dục Việt Nam Đối tượng học sinh Tiểu học còn nhỏ sẽ gặp khó khăntrong việc tiếp cận với máy móc công nghệ Chưa nói đến trong tình hình dịchbệnh kéo dài nhiều năm, nhiều gia đình còn gặp khó khăn về kinh tế, nhiều giađình đối mặt với nợ nần, miếng cơm, manh áo, sự mất mát người thân khi đại dịchtràn qua Việc trang bị cho trẻ một thiết bị để học trực tuyến, việc phối hợp hướngdẫn cho học sinh học ở nhà khi còn bận lo toan về kinh tế là một điều khó khăn, trởngại rất lớn Sau một thời gian thực hiện dạy học trực tuyến, tôi nhận thấy rằng,nếu trong tư tưởng, nhận thức chúng ta luôn luôn mang tâm lí việc dạy học trựctuyến là không hiệu quả, nếu như lúc nào cũng ngại khó, ngại khổ thì chẳng baogiờ thành công Giáo viên lại là người đóng vai trò cầu nối để kết nối giữa gia đìnhnhà trường và xã hội Nếu một người giáo viên không vượt qua được trở ngại vềtâm lí cho rằng thực hiện dạy học trực tuyến là khó khăn là không hiệu quả, thì ai
là người truyền cảm hứng động lực cho học sinh và phụ huynh để vượt qua khókhăn này Chúng ta phải hiểu được rằng dạy học trực tuyến chính là giải pháp tối
ưu nhất trong thời điểm dịch bệnh Covi 19 diễn biến phức tạp, sẽ gây ảnh hưởngđến an toàn sức khỏe của học sinh nếu để các em đến trường Chính vì thế, bảnthân tôi nhận thấy rằng mình cần thay đổi nhận thức và luôn cố gắng lan tỏa năng
lượng tích cực đó đến cho đồng nghiệp, phụ huynh và học sinh của tôi GV, PH,
HS nên tin tưởng vào những tác động tích cực mà dạy học trực tuyến có thể đemlại Nên có thái độ tích cực đối với sự thay đổi, sẵn sàng sử dụng các công cụ vàcông nghệ mới để thích ứng với các tình huống mới Thái độ tích cực đối với họctrực tuyến cũng có thể xây dựng cho GV và HS sự tự tin, sự sẵn sàng, kỳ vọng tíchcực, khả năng tư duy và sáng tạo
Tầm quan trọng của việc GV có thái độ tích cực đối với học trực tuyến là cầnthiết để giáo viên tiến hành bước tiếp theo của quá trình dạy học hiệu quả và truyềncảm hứng cho học sinh và phụ huynh trong việc chấp nhận sự thay đổi Thái độtích cực cũng giúp GV dễ dàng chấp nhận sự thay đổi, tạo ra sự thay đổi và chịutrách nhiệm khi đối mặt với khó khăn, phức tạp Chấp nhận thử thách và chịu tráchnhiệm giúp tăng khả năng tiếp nhận việc học trực tuyến của mọi người
Giáo viên phải là người tư vấn tâm lý, giải quyết khó khăn cho học sinh khihọc trực tuyến Phải nắm bắt tâm lí, kịp thời hỗ trợ, động viên các em khi gặp khókhăn khi học trực tuyến, có nhiều phương pháp giúp các em hứng thú với việc học.Nhà trường nên tổ chức những chuyên đề tập trung giải quyết các trở ngại vềtâm lý cho giáo viên, phụ huynh và học sinh bằng chương trình tư vấn trực tuyến
Trang 6“Vượt qua trở ngại tâm lý cho giáo viên, phụ huynh, học sinh trong đại dịch”.Trường cũng có những giải pháp thiết thực và kịp thời nhằm giải quyết những khókhăn, vướng mắc khi triển khai dạy trực tuyến như bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹnăng sử dụng công nghệ thông tin cho giáo viên bằng nhiều hình thức, liên kết vớicác công ty cung cấp dịch vụ viễn thông để hỗ trợ tốt nhất cho giáo viên, đảm bảochất lượng đường truyền Internet phục vụ giảng dạy và hội họp.
3.2.2 Một số giải pháp giúp nâng cao chất lượng học trực tuyến
Để chuẩn bị tốt cho công tác dạy học trực tuyến chúng ta cần thực hiện tốtmột số vấn đề sau:
Thứ nhất, đối với nhà trường, cần tiếp thu tinh thần chỉ đạo của các cấp,
triển khai kịp thời đến giáo viên, phụ huynh và học sinh Hỗ trợ GV và HS gặp khókhăn về phương tiện dạy và học trực tuyến Tổ chức xây dựng đội ngũ cán bộ, giáoviên nắm bắt nhanh về công nghệ, thành lập tổ công nghệ thông tin hỗ trợ nhàtrường trong công tác tập huấn cho gv sử dụng các phần mềm dạy học trực tuyến
và các công tác khác liên quan đến sử dụng công nghệ thông tin Nhằm đảm bảotiến độ giảng dạy và chất lượng đào tạo Nhà trường tăng cường công tác kiểm tra,giám sát việc tổ chức dạy và học; tổ chức tập huấn, hướng dẫn giáo viên khóa mới
kỹ năng, sử dụng công cụ, phần mềm học trực tuyến; cách thức khai thác sử dụngthư viện số; linh hoạt bố trí lịch học ưu tiên học các học phần lý thuyết bằng hìnhthức trực tuyến trước, và bố trí lịch học các học phần thực hành, thí nghiệm họcsau (theo hướng học trực tiếp và có biện pháp phòng chống dịch trong từng tìnhhuống) Tiếp thu tinh thần công văn 3969/ BGDĐT – GDTH của BGD đào tạo vềđiều chỉnh chương trình dạy học phù hợp với tình hình thực tế
Tận dụng tối đa các phương tiện để hỗ trợ cho giáo viên khi dạy học trựctuyến Bồi dưỡng đội ngũ nhân lực (cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh) có kiếnthức, kỹ năng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số Trước hết là kỹ năng sử dụng côngnghệ thông tin, kỹ năng an toàn thông tin, kỹ năng khai thác, sử dụng hiệu quả cácứng dụng phục vụ công việc dạy - học Hướng dẫn cụ thể về tổ chức học trực tuyến
để triển khai, hướng dẫn, tập huấn cho giáo viên kỹ thuật thực hiện, xây dựng kếhoạch chi tiết theo từng bộ môn
Nhà trường, các thầy cô giáo cần phối hợp tốt với phụ huynh học sinh để traođổi kế hoạch, thống nhất cách làm, tăng cường sự phối hợp của phụ huynh khi các
em học sinh học tập tại nhà Căn cứ vào đặc thù vùng miền và các điều kiện hiện
có, các thầy cô giáo cần chủ động, linh hoạt lựa chọn hình thức tổ chức dạy họcsao cho phù hợp
Trang 7Điều tra, khảo sát học sinh khả năng đáp ứng yêu cầu học trực tuyến về thiết
bị học tập, tâm thế chuẩn bị học tập nhất là học sinh lớp 1, cần trang bị cho họcsinh những kỹ thuật để duy trì sự hứng thú, sự tập trung trong học tập trực tuyếncũng như cách thức cân bằng sức khỏe tinh thần và thể chất trong bối cảnh học tậptrực tuyến Nắm bắt, thống kê các trường hợp gia đình khó khăn trong việc trang bịmáy móc học trực tuyến để có giải pháp hỗ trợ Vận động các mạnh thường quân
hỗ trợ các gia đình khó khăn phương tiện học trực tuyến Liên hệ với các nhà mạnglớn như Vina, Viettel để vận động các gói cước internet đường truyền băng thôngmạnh và có giá ưu đãi cho GV, HS khi tham gia hòa mạng
Thứ hai, đối với giáo viên, dạy học trực tuyến đòi hỏi giáo viên phải có kỹ
năng sử dụng công nghệ thành thạo Nếu như giáo viên giảng dạy theo hình thứctruyền thống chỉ cần am hiểu nắm bắt sử dụng công nghệ ở một mức tối thiểu là cóthể hoàn thành nhiệm vụ, giáo viên dạy học trực tuyến phải có kiến thức và kỹnăng về sử dụng công nghệ khá thuần thục (ít nhất là với hệ thống vận hành hiệntại, với ứng dụng dạy học đang được sử dụng), giáo viên phải tạo được môi trườngkhuyến khích sự tương tác giữa giáo viên và học sinh
Giáo viên tự trang bị cho mình khả năng, kỹ năng ứng dụng công nghệ thôngtin, sử dụng thành thạo các phần mềm, hệ thống dạy học trực tuyến Giáo viêndành thời gian thiết lập các mối quan hệ, làm quen kết nối với học sinh và cha mẹhọc sinh Chuẩn bị các hoạt động dạy học cũng như các trò chơi, video clip với cáchoạt động khởi động vui nhộn tạo bầu không khí thoải mái trong lớp học Giáoviên luôn tương tác với học sinh, ghi nhận và khen thưởng trong quá trình dạy học.Qua đó, tạo mối thân thiện giữa giáo viên và học sinh Hướng dẫn học sinh cầnchậm hơn bình thường, tránh việc vô ý tạo ra áp lực thời gian cho học sinh vì nó sẽlàm triệt tiêu hứng thú học tập Để việc dạy học trực tuyến có hiệu quả, giáo viênphải tăng cường trau dồi kỹ năng sử dụng, ứng dụng, tích hợp công nghệ thông tintrong sử dụng, xây dựng, thiết kế bài giảng, chương trình Có kỹ năng tương tácvới người học thông qua các thiết bị công nghệ Giáo viên cần tích cực nghiên cứu,tìm hiểu về ứng dụng được sử dụng để sử dụng thành thạo Khi gặp khó khănvướng mắc cần trao đổi ngay với đội ngũ cán bộ công nghệ thông tin hoặc tìmkiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, đồng nghiệp Đồng thời, vì tương tác giao tiếp trong dạyhọc trực tuyến là gián tiếp, chủ yếu thông qua “bàn phím”, học sinh rất khó hiểuđược ý tưởng cũng như cảm xúc của giáo viên khi trao đổi, nên giáo viên cần cótính kiên trì và khả năng đọc suy nghĩ, cảm xúc của người học Giáo viên cần có sựsáng tạo và linh hoạt trong cách diễn đạt ngôn từ, hướng tới sự truyền đạt hiệu quả
ý tưởng, khơi dậy cảm xúc cho học sinh để thiết kế bài học, xây dựng kịch bản cáctình huống dạy học để giải quyết một cách hợp lý Đồng thời, giáo viên cần tận
Trang 8dụng những tính năng của ứng dụng, tìm hiểu những cách dạy học tăng cường sựtương tác giữa giáo viên và học sinh
Nhà trường, các thầy cô giáo cần phối hợp tốt với phụ huynh học sinh để traođổi kế hoạch, thống nhất cách làm, tăng cường sự phối hợp của phụ huynh khi các
em học sinh học tập tại nhà Căn cứ vào đặc thù vùng miền và các điều kiện hiện
có, các thầy cô giáo cần chủ động, linh hoạt lựa chọn hình thức tổ chức dạy họcsao cho phù hợp
Giáo viên dành thời gian thiết lập các mối quan hệ, làm quen kết nối với họcsinh và cha mẹ học sinh Chuẩn bị các hoạt động dạy học cũng như các trò chơi,video clip với các hoạt động khởi động vui nhộn, tạo bầu không khí thoải máitrong lớp học Giáo viên luôn cài chế độ hình ảnh nổi lên màn hình chính, luôntương tác với học sinh, ghi nhận và khen thưởng trong quá trình dạy học Qua đó,tạo mối thân thiện giữa giáo viên và học sinh, hướng dẫn học sinh cần chậm hơnbình thường, tránh việc vô ý tạo ra áp lực thời gian cho học sinh vì nó sẽ làm triệttiêu hứng thú học tập
Việc tiếp xúc, tương tác với thầy cô, bạn bè nhưng chỉ qua màn hình máy tính,điện thoại, chưa kể đến một thời gian dài thực hiện giãn cách xã hội trẻ bị ở nhàquá lâu, ít được giao tiếp vơi mọi người cho nên học sinh dễ bị căng thẳng hoặckhi tham gia học online cho có mặt chứ không tập trung vào bài giảng Để giảiquyết các vấn đề này, theo tôi, GV nên phân phối thời gian thành nhiều phân đoạnnhỏ giữa việc giảng lý thuyết, kết hợp làm bài test ngắn dạng trắc nghiệm, các trò
Thiết kế trò chơi để củng cố kiến thức và tập trung sự chú ý của HS
Trang 9chơi học tập, video và câu hỏi thảo luận, cuối mỗi bài test ngắn này giáo viên nênđánh giá nhanh và tìm cách điều chỉnh cho học sinh Việc tổ chức các bài test ngắnnày còn giúp giáo viên theo dõi kịp thời tình trạng tập trung của học sinh cũng nhưkhả năng tiếp thu bài để kịp thời cải tiến phương pháp cũng như điều chỉnh khốilượng kiến thức phù hợp cho tiết giảng tiếp theo Một trong những yếu tố quyếtđịnh cho chất lượng của lớp học trực tuyến đó chính là tâm lý của người dạy, cầnthoải mái, tích cực để truyền cảm hứng học tập cho học sinh, từ đó xây dựng bầukhông khí lớp học sôi nổi, thu hút sự tương tác của học sinh, giúp các em có nhiềuhoạt động, tránh nhàm chán khi học trên lớp học online Cho nên việc chuẩn bị tâm
lí vượt qua những khó khăn trong dạy và học trực tuyến là một trong những việclàm vô cùng quan trọng Trong quá trình giảng dạy lý thuyết giáo viên cần phảităng cường tương tác với học sinh nhiều hơn bằng các phương pháp như vấn đáp,biểu quyết đánh giá, bình luận, khen ngợi, khích lệ, ghi nhận những ý tưởng mớicủa học sinh để các em nỗ lực đóng góp ý kiến, xây dựng bài, góp phần nâng caovai trò của người học Giáo viên cần bao quát lớp học, yêu cầu học sinh mở camera
để quan sát được các em học sinh Chú ý gọi tuần tự luân phiên học sinh phát biểu,tương tác Tránh trường hợp chỉ gọi học sinh tích cực mà bỏ quên các đối tượnghọc sinh khác
Các trường học cũng được yêu cầu kiểm soát, phê duyệt tư liệu tranh, ảnh,hình nền, clip… của giáo viên, học sinh tự khai thác sử dụng làm tư liệu phục vụ
và dạy học trực tuyến nhằm tránh sai sót về mặt chuyên môn…
Để tạo thuận lợi cho học sinh, từ đầu năm học đến nay, nhà trường đã có cácđiều chỉnh về thời khoá biểu, giảm số phút học trong mỗi tiết, thay đổi thời khoábiểu theo tuần, tháng để học sinh tiếp thu kiến thức tốt hơn khi học trực tuyến.Giáo viên cũng xây dựng bài dạy theo hướng giảm tối đa lý thuyết, tăng yêu cầuvận dụng kiến thức thông qua việc gửi các video hướng dẫn học sinh thực hành đểgiúp học sinh tiếp thu hiệu quả khi học trực tuyến
Các giáo viên linh hoạt, sáng tạo, chủ động hơn trong các tiết dạy của mình,ngoài việc chuẩn bị giáo án các môn học chi tiết theo thời khóa biểu, đã dành nhiềuthời gian để học hỏi về công nghệ thông tin và xem những bài giảng tập huấn đểtiếp thu những phương pháp dạy học tích cực mới
Bản thân tôi đã ứng dụng kiến thức CNTT để xây dựng giáo án online, lồngghép thêm các trò chơi hiện đại, hấp dẫn qua hình ảnh, video minh họa cho bàigiảng để tạo sự sinh động, cuốn hút học sinh Nhờ đó, giờ học trực tuyến trở nênsinh động, gần gũi, giúp học sinh tập trung hơn trong giờ học, ghi nhớ, hiểu và dễdàng vận dụng kiến thức vào thực tiễn
Trang 10Giáo viên còn chia sẻ và hướng dẫn cho học sinh các phương pháp
để học online hiệu quả nhất như: Có tinh thần tự giác học tập; xây dựng khônggian học tập riêng tư; có kế hoạch học tập rõ ràng; tích cực tương tác bằng câu hỏi,trò chơi và tham gia thảo luận; ghi chép đầy đủ và đọc lại bài sau mỗi buổi học;thực hành bài học thường xuyên; luôn giữ sức khỏe tốt
GV phải sử dụng các công cụ và phương pháp trực tuyến để đánh giá, xếp loại
và cung cấp phản hồi cho học sinh, trong phạm vi hạn chế của các công cụ và công
cụ công nghệ thông tin, truyền thông hiện có Học cách làm thế nào để đào tạo trựctuyến hiệu quả đòi hỏi GV phải được đào tạo và thực hành Ví dụ, sau mỗi giờ họctrực tuyến cần lấy thông tin phản hồi bằng hình thức trực tuyến từ người học để
GV, HS có sự điều chỉnh và tương tác hiệu quả hơn trong các giờ học sau Cần cónhững cách tiếp cận sáng tạo để vượt qua những trở ngại đối với đánh giá trựctuyến GV có thể yêu cầu học sinh thực hiện một nhiệm vụ trong khi đó yêu cầuhọc sinh quay một đoạn video ngắn bằng giọng nói của các em, để đảm bảo rằnghọc sinh đang thực hiện nhiệm vụ và bài tập về nhà Như vậy, GV có thể sử dụngmột kỹ thuật và công cụ đơn giản để kiểm tra xem học sinh có đang tự làm bài vàtương tác kịp thời với GV hay không Một số ứng dụng giao bài tập về nhà và kiểmtra việc nắm bắt kiến thức bài học của học sinh như Azota, OLM Gv chấm sửabài thường xuyên để giúp học sinh nắm chắc các kiến thức đã học Chỗ nào HSchưa hiểu, GV có thể giảng lại, hoặc gửi các Video bài giảng, kết hợp với sự hỗ trợcủa phụ huynh, tránh để học sinh bị hổng kiến thức
Một video minh họa cho bài giảng Lịch sử
Trang 11Kỹ năng giao tiếp là rất cần thiết đối với GV để có thể đánh giá mức độ nănglực của học sinh, quản lý hành vi của học sinh, giữ cho học sinh tham gia vàkhuyến khích, động viên học sinh trong các giờ học trực tuyến Giáo viên cũng cần
có kỹ năng giao tiếp tốt để tương tác với học sinh, khám phá các kỹ năng, tài năng
và ý tưởng sáng tạo của học sinh
Giáo viên cần biết làm thế nào để học sinh có sự chuẩn bị trước khi học trựctuyến Ví dụ, gửi tài liệu học tập hoặc giao các nhiệm vụ nhỏ cho học sinh làmtrước bài học tạo ra môi trường thuận lợi cho tương tác trực tuyến và cho học sinh
đủ thời gian để “khởi động” các chủ đề của khóa học, từ đó có thể tăng cường sựtham gia của các em trong giờ học Điều đó cũng nhắc nhở học sinh tham gia họcđúng giờ trong giờ học Việc chuẩn bị giảng dạy trực tuyến tốt không chỉ bao gồmviệc chia sẻ tài liệu mà còn cung cấp phản hồi, trả lời câu hỏi và đưa ra phươngpháp kiểm soát hành vi của học sinh trong giờ học
Khả năng quản lý các lớp học và việc học trực tuyến của học sinh là một kỹnăng quan trọng không chỉ đơn thuần là hiểu cách sử dụng các công cụ kỹ thuật số
để chia học sinh thành các nhóm Hiểu cách quản lý các tương tác trong lớp và bồidưỡng các kỹ năng, chẳng hạn như làm việc nhóm và cộng tác, trong các bài họctrực tuyến là những kỹ năng giáo viên sẽ yêu cầu được đào tạo và hỗ trợ đặc biệt
GV cần quản lý bài học và truyền tải nội dung học tập trong một khoảng thời gian giới hạn Trong các tiết học kéo dài 20 phút, GV phải trình bày được các kiến thức trọng tâm, đòi hỏi phải có kế hoạch Kỹ năng quản lý thời gian cũng cần thiết
Giáo viên chấm bài nhận xét bài học sinh qua ứng dụng Azota
Trang 12cho giáo viên để chuẩn bị cho các buổi học trực tuyến trước khi bắt đầu, để đảm bảo học sinh đến lớp đúng giờ và bài học bắt đầu đúng giờ.
Giáo viên cần nắm rõ các tính năng chính của nền tảng trực tuyến mà bạn đang sử dụng Các nền tảng học tập cung cấp một loạt các tính năng như chia nhóm, chia sẻ màn hình và quản lý tài liệu học tập, cũng như hỗ trợ giao tiếp Điều quan trọng là giáo viên phải hiểu rõ những ưu điểm và hạn chế của nền tảng để lập
kế hoạch bài giảng một cách hiệu quả Để đảm bảo buổi học diễn ra tốt đẹp, giáo viên cần kiểm tra các tính năng trước khi vào bài học
Áp dụng công nghệ và phương pháp giảng dạy phù hợp Không giống như việc giảng dạy và tương tác trực tiếp với học sinh trên lớp học, các bài giảng trực tuyến dường như giới hạn giáo viên trong một chiếc màn hình nhỏ, khiến học sinh
xa rời với nội dung học Các buổi học trực tuyến kéo dài, truyền đạt một chiều có
xu hướng khiến học sinh bắt đầu mất tập trung sau 10-15 phút Do đó, giáo viên
có thể cân nhắc tổ chức hoặc chia nhỏ buổi học thành các bài giảng ngắn, đi kèm với nhiều hoạt động để thu hút học sinh
Theo dõi sự chủ động trong học tập và sự tiến bộ của học sinh qua từng bài học Để theo dõi sự chủ động trong học tập và sự tiến bộ của học sinh qua thời gian, có thể thực hiện những cách sau:
+ Đánh giá việc học tập của học sinh Đưa ra các bài tập, câu đố, thăm dò ý kiến và tóm tắt các kiến thức cơ bản đã truyền đạt trong lớp học để theo dõi sự tiến
bộ của học sinh
+ Xây dựng trải nghiệm học tập cá nhân
+ Khen thưởng những hành vi tích cực của học sinh Sử dụng phần mềm quản lí lớp học Classdjo để theo dõi, khen thưởng kịp thời cố gắng của học sinh để ghi nhận, tuyên dương Giúp các em tự tin, hứng thú hơn
Thứ ba là khuyến khích sự tham gia của cha mẹ và người chăm sóc trẻ trong
việc tạo điều kiện cho việc học trực tuyến của các em Tạo ra một môi trường giađình hỗ trợ HS học tập là việc làm vô cùng quan trọng Đối với nhiều bậc cha mẹ,việc giúp đỡ con cái học tập trực tuyến có thể là một thách thức Liên hệ với PH vàđồng thuận về cách cha mẹ có thể hỗ trợ HS Cho cha mẹ trẻ biết các nhiệm vụ họcần làm và kỳ vọng của giáo viên đối với họ Nếu trẻ không thể theo kịp bài tập vềnhà, hãy khuyên PH không nên quá lo lắng, vì đó không phải một vấn đề lớn.Khuyến khích các bậc cha mẹ cho trẻ em xây dựng những thói quen hàng ngày vàlàm các công việc đơn giản như đọc sách hoặc viết về một ngày của các em Giáoviên cần thiết kế các hoạt động học tập tương tác Áp dụng các hoạt động như
Trang 13tranh luận, làm việc nhóm, thực hiện dự án, nghiên cứu tình huống, đóng vai vàthuyết trình để giúp học sinh có các kỹ năng khác ngoài kiến thức trên lớp và khiếnbài giảng trở nên thú vị hơn! Có thể sử dụng nhiều công cụ cộng tác trực tuyến để
hỗ trợ các hoạt động nhóm
Đối với cha mẹ học sinh: Tạo một không gian học tập cố định và có quy tắc
Độ tuổi học sinh tiểu học là tuổi rất thích khám phá nên dễ bị mất tập trung, hiếuđộng và ồn ào Để trẻ học trực tuyến một cách tập trung, cha mẹ cần tạo một khônggian học tập cố định và có quy tắc tôn trọng trật tự khi con học Không gian họctập phải yên tĩnh, được thu xếp gọn gàng, đầy đủ đồ dùng học tập Tất cả những đồvật gây phiền nhiễu và mất tập trung như ti vi, đồ chơi, vật nuôi,… ra khỏi tầm mắtcủa học sinh Cha mẹ luôn đồng hành, làm tốt công tác tư tưởng cho các em đốivới việc học trực tuyến để học sinh hiểu rõ, chuẩn bị tâm thế để tiếp cận phươngpháp này nên tạo không gian yên tĩnh, cố định, sắp xếp đồ dùng học tập gọn gàng
và dễ lấy khi cần Điều quan trọng cha mẹ cần rèn nền nếp học tập tự lập, độngviên, khen ngợi tạo sự hưng phấn trong học tập cho học sinh Ngoài ra, cha mẹ cònphải chủ động tìm hiểu công nghệ thông tin, phương pháp sư phạm giúp các em sửdụng thành thạo, an toàn các thiết bị học trực tuyến Thường xuyên, cập nhật kiếnthức chăm sóc con cái đúng cách trong mùa dịch, tạo bầu không khí tâm lý thoảimái trong gia đình Hướng dẫn các em hoạt động nhẹ nhàng như vệ sinh nhàcửa,phụ ba mẹ việc nhà, chăm sóc cây cảnh, vật nuôi
Cha mẹ cũng cần xác định vai trò mình như là một giáo viên, phải theo sátviệc học cùng con, hỗ trợ Gv nhắc nhở Hs chuẩn bị bài, làm bài Bởi vì trong lớphọc online, cô giáo không thể đến từng bàn học để kiểm tra và hỗ trợ học sinh.Trong khi đó, trẻ không thể thực hiện nhiều thao tác cùng lúc như không thể vừanghe, vừa nhìn, vừa thao tác tay (do kỹ năng phối hợp thính giác – vận động hoặcthị giác - vận động vẫn đang phát triển) Do đó, cha mẹ cần điều hướng các thiết bịcông nghệ, định hướng sự chú ý của con cũng như nhắc nhở và hỗ trợ kịp thời Cho con mặc đồng phục khi ngồi học, dạy con ngồi đúng tư thế Trẻ sẽ có tâmthế học tốt hơn nếu ăn mặc như ngày đi học thường ngày Điều này khiến con tậptrung hơn và thoát khỏi cảm giác ở nhà hoặc cảm giác hôm nay là thứ 7 Đưa ra lờikhen Để giúp con tập trung chú ý trong giờ học trực tuyến, cha mẹ có thể làm cáclời nhắc nhở dễ thương dán trên màn hình máy tính ngay trước mặt Ngoài ra, cha
mẹ có thể sáng tạo và hào phóng khen thưởng để giúp con có động lực tập trunghọc tập Đưa một món đồ khi con cảm thấy lo lắng Với một số trẻ quá hiếu động,khi bị bắt phải ngồi yên tập trung vào bài học sẽ khiến các con rất bồn chồn Cha
mẹ có thể đưa cho con quả bóng stress để bóp vặn nó khi lo lắng Điều này sẽkhiến con kiểm soát hành vi tốt hơn và ngồi yên tại chỗ
Trang 14Hỗ trợ tâm lý cảm xúc cho con Vì cảm xúc của trẻ rất dễ tổn thương, chonên sự háo hức học tập sẽ bị đè bẹp ngay lập tức với những lời phê bình, lên giọng,không được chú ý khi giơ tay muốn phát biểu Cha mẹ cần sẵn sàng hỗ trợ tâm lýcảm xúc cho con trẻ khi vào học trực tuyến, từ nhận diện đến bình thường hóa cảmxúc và hướng dẫn con thực hiện những bài tập thư giãn phù hợp khi đối diện vớicác cảm xúc tiêu cực Cha mẹ cần chủ động học hỏi và nâng cấp năng lực côngnghệ Điều này sẽ giúp con sử dụng thiết bị an toàn, tìm hiểu thêm về phương pháp
sư phạm, cách quản lý cảm xúc và kỷ luật tích cực mà giáo viên vận dụng khitương tác với con trẻ
Cha mẹ cũng cần cập nhật những kiến thức để chăm sóc con cái đúng cáchtrong mùa dịch, từ việc dành thời gian cho con đủ, tạo ra cảm xúc tích cực, lên lịchtrình, ứng phó với hành vi không đúng đắn của trẻ, quản lý căng thẳng trong giađình
Thứ tư, đối với học sinh, việc học trực tuyến đòi hỏi học sinh phải có kiến
thức nhất định về công nghệ thông tin, đặc biệt là kỹ năng trong việc sử dụng máytính, sử dụng ứng dụng dạy học nhà trường cung cấp và khai thác nguồn tài liệu sốtrên mạng Học sinh cần tìm hiểu kỹ về ứng dụng mà học sinh sử dụng để học.Nhiều học sinh có ý nghĩ chủ quan khi cho rằng việc học trực tuyến chỉ cần đăngnhập vào nhóm, đúng giờ là ngồi học Tuy nhiên, học sinh cần tìm hiểu kỹ về cácthông tin về hệ thống phần mềm để có thể tham gia học, lấy tài liệu, khắc phục các
sự cố,…nếu có thắc mắc gì thì phải hỏi giáo viên, trao đổi với bạn bè để được giải
Phối hợp với PHHS hỗ trợ việc học của HS ở nhà đóng vai trò rất quan
trọng
Trang 15đáp ngay Học sinh còn phải được trang bị một số kĩ năng sử dụng thiết bị học trựctuyến đảm bảo an toàn cho sức khỏe, tránh để xảy ra tình trạng cháy nổ chập điện,điện giật Biết tự học khi phụ huynh đi làm Biết tương tác sử dụng thành thạo cácthao tác trên thiết bị để tương tác vơi giáo viên Học sinh cần chuẩn bị tâm lý, tâmthế sẵn sàng, trang phục nghiêm túc khi tham gia học trực tuyến và chuẩn bị đầy
đủ dụng cụ, thiết bị học tập quan trọng nhất là điện thoại thông minh, máy vi tính,máy tính bảng, tai nghe và sách giáo khoa
Học sinh cần chuẩn bị tâm lý, tâm thế sẵn sàng, trang phục nghiêm túc khitham gia học trực tuyến và chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, thiết bị học tập quan trọngnhất là điện thoại thông minh, máy vi tính, máy tính bảng, tai nghe và sách giáokhoa Các em nên chọn cho mình góc học tập, không gian yên tĩnh thoải mái phùhợp với ngôi nhà của mình Trong quá trình học tập cần chú ý lắng nghe, tham giathảo luận và đóng góp tích cực vào bài học Để làm được như vậy học sinh cần chủđộng đọc bài, soạn bài trước mỗi tiết học, buổi học Tập thói quen lên lớp trước 10phút để chào hỏi làm quen thầy, cô và các bạn tạo mối quan hệ thân thiện trong lớphọc
Ngoài ra, học sinh tạo nhóm học tập trên Zalo, Facebook để chia sẻ, giải đápthắc mắc nội dung bài học và tham gia vận động, lao động nhẹ nhàng đi ngủ đúnggiờ, đảm bảo đủ 8 tiếng, tăng cường các hoạt động thể dục thể thao nâng cao sứckhỏe học tập Đặc biệt, rèn luyện khả năng tự lập trong học tập Chú ý tắt một sốtính năng trên thiết bị gây ảnh hưởng đến giờ học Điều đó sẽ mang lại cho bảnthân người học nhớ lâu hơn về kiến thức Có ý thức tự học, hoàn thành các bài tậpgiáo viên giao Trong quá trình học trực tuyến, thời lượng tiết học ngắn, khối lượngkiến thức cũng khá dài tốc độ chia sẻ màn hình và tài liệu khá nhanh, và khó theodõi hơn so với qua trình học trực tiếp Vì vậy, học trực tuyến đòi hỏi học sinh cầnnâng cao khả năng chú ý với bài giảng, đồng thời phải có kỹ năng đọc tốt để có thểnắm bắt các ý mà tài liệu chia sẻ Đọc nhanh, nắm bắt được thông tin mà mình đọc
dễ dàng và kịp thời giúp nâng cao hiệu quả học tập đáng kể Với lượng kiến thứckhông nhỏ cần lĩnh hội trong từng bài học thì đọc nhanh là cách để cải thiện hiệuquả học tập của chính bản thân Đồng thời, học sinh cũng cần tận dụng khả năngghi chép thường xuyên Ghi chép giúp việc duy trì nhớ kiến thức hữu ích cho bảnthân dễ dàng hơn rất nhiều
Bên cạnh đó, với học trực tuyến, học sinh không trực tiếp lên lớp nên chấtlượng tiếp thu phụ thuộc rất lớn vào khả năng tự học, tinh thần tự giác, sự linh hoạtchủ động của các em Vì vậy, mỗi học sinh phải có tính chủ động rất cao trongviệc nghiên cứu SGK, tích cực tương tác với giáo viên cũng như tương tác vớinhững người học khác để tiếp nhận kiến thức, tích cực tham gia thảo luận Học