Lịch sử hơn 91 năm dưới ánh sáng của Đảng, của tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác Lênin cách mạng Việt Nam đã giành được hết thắng lợi này đến thắng lợi khác, có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với cách mạng Việt Nam mà còn có ý nghĩa to lớn đối với cách mạng thế giới. Hồ Chí Minh nghiên cứu và nắm vững tư tưởng của chủ nghĩa Mác Lênin về chiến tranh và quân đội cùng với thực tiễn sinh động của cách mạng thế giới, Người đã vạch trần bản chất, tính chất chính trị xã hội của cuộc chiến tranh ăn cướp, phi nghĩa của chủ nghĩa đế quốc thực dân. Người làm rõ nguồn gốc, bản chất của quân đội, từ đó Người cùng với Đảng ta sáng lập, rèn luyện, giáo dục Quân đội nhân dân Việt Nam thành quân đội của dân, do dân, vì dân. Với tư tưởng cách mạng và khoa học của Người và chủ nghĩa Mác Lênin cuộc chiến tranh của nhân dân Việt Nam thực sự là cuộc chiến tranh chính nghĩa, quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản thực sự là công cụ bạo lực sắc bén của Đảng của Nhà nước trong sự nghiệp chiến tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN). Tuy nhiên, sau khi Liên xô và hệ thống XHCN ở Đông âu sụp đổ, chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào, tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp. Với bản chất hiếu chiến xâm lược và tham vọng sen đầm quốc tế, chủ nghĩa đế quốc mà đứng đầu là đế quốc Mỹ luôn tìm mọi cách xoá bỏ chế độ XHCN ở các nước còn lại, trong đó Việt Nam là một trọng điểm. Nhân danh chống khủng bố, nhân đạo, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo và núp dưới danh nghĩa liên hiệp quốc, đế quốc Mỹ luôn tìm mọi cách quốc tế hoá các cuộc chiến tranh nhằm che đậy bản chất xâm lược, hiếu chiến của chúng, che đậy bản chất, tính chất phi nghĩa phản động của các cuộc chiến tranh do Mỹ tiến hành, đồng thời chúng luôn xuyên tạc, phủ nhận vai trò chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong đó có tư tưởng về chiến tranh và quân đội. Thật vậy, hơn lúc nào hết phải nghiên cứu, học tập, quán triệt nắm vững chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội, làm cơ sở vạch trần bản chất, âm mưu thủ đoạn của chúng. Với ý nghĩa đó, bài tiểu luận tập trung đi sâu phân tích một số nội dung về: “Quan điểm của chủ nghĩa MácLênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội. Vận dụng vào xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị hiện nay”
Trang 1I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỀ CHIẾN
TRANH VÀ QUÂN ĐỘI 2
1.3 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về chiến tranh và quân đội 2
1.3.1 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về chiến tranh 2
1.3.1.1 Khái niệm chiến tranh 2
1.3.1.2 Nguồn gốc và nguyên nhân của chiến tranh 2
1.3.2 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về Quân đội 5
1.3.2 1 Khái niệm quân đội 5
1.3.2.2 Nguồn gốc, bản chất, chức năng của quân đội 6
II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHIẾN TRANH VÀ QUÂN ĐỘI 8
2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh 8
2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về Quân đội 11
III MỘT SỐ NỘI DUNG, GIẢI PHÁP CƠ BẢN XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM VỮNG MẠNH VỀ CHÍNH TRỊ HIỆN NAY 14
3.1 Tăng cường giáo dục giác ngộ bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam cho quân đội ta 14
3.2 Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội 15
3.3 Giữ vững mục tiêu chiến đấu, lí tưởng XHCN cho quân đội trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế 16
3.4 Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của hệ thống tổ chức đảng trong quân đội; xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức 17
3.5 Kiên quyết đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lí luận, vạch trần bản chất phản động chính trị, phản khoa học của âm mưu “phi chính trị hóa quân đội” 18
KẾT LUẬN 20
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 3MỞ ĐẦU
Lịch sử hơn 91 năm dưới ánh sáng của Đảng, của tư tưởng Hồ Chí Minh, chủnghĩa Mác - Lênin cách mạng Việt Nam đã giành được hết thắng lợi này đến thắng lợikhác, có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với cách mạng Việt Nam mà còn có ý nghĩa tolớn đối với cách mạng thế giới Hồ Chí Minh nghiên cứu và nắm vững tư tưởng củachủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội cùng với thực tiễn sinh động củacách mạng thế giới, Người đã vạch trần bản chất, tính chất chính trị xã hội của cuộcchiến tranh ăn cướp, phi nghĩa của chủ nghĩa đế quốc thực dân Người làm rõ nguồngốc, bản chất của quân đội, từ đó Người cùng với Đảng ta sáng lập, rèn luyện, giáo dụcQuân đội nhân dân Việt Nam thành quân đội của dân, do dân, vì dân Với tư tưởngcách mạng và khoa học của Người và chủ nghĩa Mác - Lênin cuộc chiến tranh của nhândân Việt Nam thực sự là cuộc chiến tranh chính nghĩa, quân đội nhân dân Việt Nam làquân đội kiểu mới của giai cấp vô sản thực sự là công cụ bạo lực sắc bén của Đảng củaNhà nước trong sự nghiệp chiến tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN)
Tuy nhiên, sau khi Liên xô và hệ thống XHCN ở Đông âu sụp đổ, chủ nghĩa xãhội tạm thời lâm vào thoái trào, tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp Vớibản chất hiếu chiến xâm lược và tham vọng sen đầm quốc tế, chủ nghĩa đế quốc màđứng đầu là đế quốc Mỹ luôn tìm mọi cách xoá bỏ chế độ XHCN ở các nước còn lại,trong đó Việt Nam là một trọng điểm Nhân danh chống khủng bố, nhân đạo, nhânquyền, dân tộc, tôn giáo và núp dưới danh nghĩa liên hiệp quốc, đế quốc Mỹ luôn tìmmọi cách quốc tế hoá các cuộc chiến tranh nhằm che đậy bản chất xâm lược, hiếuchiến của chúng, che đậy bản chất, tính chất phi nghĩa phản động của các cuộc chiếntranh do Mỹ tiến hành, đồng thời chúng luôn xuyên tạc, phủ nhận vai trò chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong đó có tư tưởng về chiến tranh và quân đội
Thật vậy, hơn lúc nào hết phải nghiên cứu, học tập, quán triệt nắm vững chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội, làm cơ sở vạchtrần bản chất, âm mưu thủ đoạn của chúng Với ý nghĩa đó, bài tiểu luận tập trung đi
sâu phân tích một số nội dung về: “Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội Vận dụng vào xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị hiện nay”
Trang 4NỘI DUNG
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỀ
CHIẾN TRANH VÀ QUÂN ĐỘI.
1.3 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về chiến tranh và quân đội.
1.3.1 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về chiến tranh
1.3.1.1 Khái niệm chiến tranh
Quan điểm tôn giáo cho rằng: chiến tranh là sự trừng phạt của Chúa Trời đối vớiloài người do mắc tội tổ tông Chủ nghĩa Đácuyn xã hội quan niệm: chiến tranh làhiện tượng thuộc bản chất sinh tồn của con người Mantuýt quan niệm: chiến tranh làhiện tượng để giải quyết nhân khẩu thừa; Những quan điểm này đều giải thích chiếntranh mang tính chất bản năng, duy tâm, thần bí
Chủ nghĩa Mác - Lênin quan niệm: Chiến tranh là hiện tượng chính trị - xã hội mang tính lịch sử, là hoạt động đấu tranh vũ trang giữa các tập đoàn người trong một nước, hoặc giữa các nước nhằm thực hiện mục đích chính trị nhất định.
Trước hết, chiến tranh là một hiện tượng chính trị - xã hội, xuất hiện, vận độngtheo những quy luật xã hội Vì vậy, khi giải thích hiện tượng chiến tranh quy vào tínhbản năng sinh vật, phi xã hội, phi chính trị đều không tránh khỏi sai lầm
So với các hiện tượng chính trị - xã hội khác, đặc trưng cơ bản của chiến tranh làhành vi bạo lực vũ trang Mục đích của chiến tranh là nhằm thực hiện mục đích chínhtrị nhất định Chính trị là quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc về mặt nhà nước, chonên chiến tranh bao giờ cũng gắn với một giai cấp, dân tộc, nhà nước cụ thể Như vậy,chiến tranh gồm hai mặt cơ bản là chính trị và đấu tranh vũ trang
1.3.1.2 Nguồn gốc và nguyên nhân của chiến tranh
a Nguồn gốc của chiến tranh
Nguồn gốc của chiến tranh là vấn đề cơ bản của mọi quan điểm khi giải thíchhiện tượng chiến tranh Trong lịch sử, có nhiều quan điểm khác nhau về nguồn gốccủa chiến tranh Thế nhưng các quan điểm trước Mác - Lênin, không xuất phát từnhững mâu thuẫn của hiện thực xã hội để tìm nguồn gốc của chiến tranh mà xuất phát
từ lực lượng siêu nhiên, từ bản năng sinh học hoặc từ ý chí chủ quan của con người.Với các cách giải thích này, chiến tranh là không tránh khỏi và không loại trừ đượcđối với loài người
Trang 5Trái với những quan điểm đó, chủ nghĩa Mác- Lênin tìm nguồn gốc chiến tranh
từ hiện thực xã hội, từ những mâu thuẫn về kinh tế, chính trị, xã hội Chủ nghĩa Lênin chỉ ra, nguồn gốc chiến tranh từ chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất và đối khánggiai cấp không thể điều hoà Sự xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất thì xuấthiện giai cấp, đối kháng giai cấp là tất yếu
Mác-Trước sự bóc lột của giai cấp thống trị, giai cấp bị trị không ngừng đấu tranh, lúcngấm ngầm, lúc công khai, nhưng xu thế chung là ngày càng quyết liệt Trước sứcmạnh và sự phản kháng của giai cấp bị trị, giai cấp thống trị cũng dùng các thủ đoạn,phương thức khác nhau và phương thức cuối cùng là dùng sức mạnh quân sự, sứcmạnh bạo lực để đàn áp Giai cấp bị trị chỉ có thể đánh đổ giai cấp thống trị về mặtnhà nước khi có lực lượng tiên tiến lãnh đạo, tổ chức quần chúng nhân dân tạo nênsức mạnh bạo lực cách mạng và tiến hành chiến tranh cách mạng giành chính quyền.Ph.Ăngghen khẳng định, khi chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất xuất hiện
và cùng với nó là sự ra đời của giai cấp, tầng lớp áp bức bóc lột thì chiến tranh ra đời
và tồn tại như một tất yếu khách quan Chế độ áp bức bóc lột càng hoàn thiện thìchiến tranh càng phát triển
Lênin đã phát triển những luận điểm của C Mác và Ph Ăngghen về chiến tranhtrong điều kiện lịch sử mới: trong thời đại ngày nay còn chủ nghĩa đế quốc là cònnguy cơ xảy ra chiến tranh, chiến tranh là bạn đường của chủ nghĩa đế quốc
Như vậy, chiến tranh có nguồn gốc từ chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sảnxuất, có đối kháng giai cấp và áp bức bóc lột, chiến tranh không phải là một địnhmệnh gắn liền với con người và xã hội loài người Chiến tranh chỉ là hiện tượng xãhội có tính lịch sử và sẽ mất đi khi tiền đề kinh tế, chính trị của nó không còn Muốnloại bỏ chiến tranh ra khỏi đời sống xã hội, phải xoá bỏ chế độ tư hữu và đối khánggiai cấp, xây dựng thành công chế độ công hữu và xã hội không giai cấp - chế độcộng sản chủ nghĩa
b Nguyên nhân của chiến tranh
Trong xã hội có chế độ tư hữu và đối kháng giai cấp, chiến tranh là tất yếu,nhưng không phải lúc nào và ở đâu cũng có chiến tranh Chiến tranh chỉ nổ ra trongnhững điều kiện nhất định với những nguyên nhân cụ thể của nó
Nguyên nhân của chiến tranh là sự tác động tổng hợp của các điều kiện kháchquan và nhân tố chủ quan dẫn đến một cuộc chiến tranh cụ thể xuất hiện Nguyên
Trang 6nhân của chiến tranh được chia thành các cấp độ khác nhau, có nguyên nhân chung;nguyên nhân đặc thù và nguyên nhân đơn nhất.
Nguyên nhân chung của chiến tranh phản ánh những mối liên hệ sâu sắc giữaphương thức sản xuất bóc lột và những hiện tượng chính trị - xã hội do phương thứcsản xuất đó sinh ra dưới hình thức bạo lực vũ trang của giai cấp này sử dụng đối vớigiai cấp khác Phương thức sản xuất bóc lột chứa đựng mâu thuẫn đối kháng Chiếntranh biểu hiện sự gay gắt cực độ của các mâu thuẫn chính trị và đồng thời là phươngthức riêng để giải quyết mâu thuẫn đó Sự bóc lột càng cao thì mâu thuẫn càng pháttriển, đồng thời đấu tranh giai cấp cũng không ngừng tăng Để bảo vệ lợi ích của mình,giai cấp thống trị, bóc lột sẵn sàng sử dụng công cụ bạo lực vũ trang để đàn áp sự phảnkháng của giai cấp bị trị Từ đó, chiến tranh nổ ra
Nguyên nhân đặc thù của chiến tranh là chính sách hiếu chiến, phản động củanhững kẻ cầm đầu nhà nước phản động Để đạt được tham vọng tột độ về lợi ích,chúng sẵn sàng đàn áp bằng sức mạnh bạo lực ở bất cứ điều kiện nào Trong quan hệgiữa các quốc gia, dân tộc, giai cấp thống trị bóc lột luôn tham vọng mở rộng bóc lột
ra nước ngoài Những kẻ hiếu chiến luôn tìm mọi cách xâm lược bằng phát độngchiến tranh
Nguyên nhân đơn nhất là những tác động có tính đột biến, tức thì từ những nhân
tố như: tính bất thường của cá nhân cầm đầu tổ chức, diễn biến không chuẩn xác củacác thông tin và phương tiện tiến hành chiến tranh, trong những tình huống nhấtđịnh Nguyên nhân đơn nhất không mang tính phổ biến như những nguyên nhân khác,nhưng nó không biệt lập với các nguyên nhân khác mà là kết quả vận động tổng hợpcác nguyên nhân chung, nguyên nhân đặc thù đến trình độ nhất định và trong bối cảnh
cụ thể nó có thể xuất hiện
Sự vận động tổng hợp các nguyên nhân chung, nguyên nhân đặc thù tạo nêntrạng thái căng thẳng giữa hai bên chuẩn bị chiến tranh đến mức đã sẵn sàng, chỉ cầnmột tác động nhỏ nào đó thì chiến tranh sẽ nổ ra
Nguyên nhân đơn nhất xuất hiện và biểu hiện rất đa dạng Bởi vì sự chuẩn bị tiếnhành chiến tranh của hai bên tham chiến đã đầy đủ, quan hệ trở nên căng thẳng thì rấtnhiều tình huống và nhân tố tác động cho xuất hiện nguyên nhân đơn nhất Nguyênnhân đơn nhất rất khó kiểm duyệt và đoán định Trong bối cảnh chuẩn bị chiến tranh
Trang 7chống xâm lược mà không muốn hay chưa muốn nổ ra ngay thì hạn chế xuất hiệnnguyên nhân đơn nhất là rất cần thiết có ý nghĩa rất lớn.
Nhận thức về nguyên nhân của chiến tranh cần phân biệt giữa nguyên nhân vànguyên cớ Nguyên cớ của chiến tranh là tác động của các nhân tố từ những mối liên
hệ bên ngoài, nhưng nằm trong ý đồ chủ quan của bên gây chiến Khi bên gây chiến
đã chuẩn bị kỹ cho phát động chiến tranh, nhưng chưa có lý do, chúng thường viện ramột cớ nào đó để dọn đường dư luận, phát động chiến tranh
Hiện nay, với tham vọng về địa vị và lợi ích có tính toàn cầu của chủ nghĩa đếquốc, các nguyên nhân chiến tranh vận động rất phức tạp Nhận thức tính chất phứctạp của nguyên nhân chiến tranh hiện nay là cơ sở chuẩn bị về tư tưởng để không bịbất ngờ khi chiến tranh xảy ra
1.3.2 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về Quân đội
1.3.2 1 Khái niệm quân đội.
Ph Ăngghen chỉ rõ: "Quân đội là một tập đoàn người vũ trang có tổ chức, donhà nước xây dựng nên và dùng vào cuộc chiến tranh tấn công hoặc chiến tranh
phòng ngự" Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam viết: "Quân đội, tổ chức vũ trang
chuyên nghiệp do một tập đoàn nhà nước, tập đoàn chính trị hoặc phong trào chính trịlàm chức năng nhà nước xây dựng để tiến hành đấu tranh vũ trang nhằm thực hiệnmục đích chính trị của nhà nước, tập đoàn hay phong trào đó"
Trước hết, quân đội là một tổ chức vũ trang chuyên nghiệp, một tổ chức xã hội đặc thù Quân đội bao gồm những người có vũ trang, được tổ chức chặt chẽ; có cơ
cấu biên chế đặc biệt phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao và thực hiện chứcnăng bằng các vũ khí chuyên dùng Đây là đặc trưng cơ bản của quân đội để phân biệt
tổ chức quân đội với các tổ chức xã hội khác và tổ chức vũ trang trong xã hội cộngsản nguyên thuỷ
Quân đội là công cụ bạo lực vũ trang chủ yếu của một giai cấp, nhà nước nhất định Quân đội mang bản chất giai cấp sâu sắc Trong những điều kiện cụ thể, quân
đội là công cụ bạo lực vũ trang của một tập đoàn chính trị đại diện cho một giai cấpnhất định, đang có chức năng như nhà nước
Ba đặc trưng cơ bản trên của quân đội có quan hệ biện chứng với nhau, phản ánh cácmối liên hệ tất yếu của một tổ chức đặc thù trong xã hội có giai cấp và nhà nước
Trang 81.3.2.2 Nguồn gốc, bản chất, chức năng của quân đội
a Nguồn gốc của quân đội
Trong lịch sử đã xuất hiện một số quan điểm khác nhau về nguồn gốc của quânđội Trên lập trường duy tâm, các nhà tư tưởng của giai cấp phong kiến thời kỳ trungđại quan niệm quân đội do Chúa Trời sinh ra để giành hoà bình và công bằng cho CơĐốc giáo, bảo vệ lợi ích của giai cấp phong kiến và nhà thờ
Các nhà tư tưởng tư sản khi bàn về nguồn gốc của quân đội đã coi quân đội làsản phẩm tất yếu, tự nhiên thuần tuý và tồn tại vĩnh viễn trong lịch sử Do ảnh hưởngcủa thế giới quan duy tâm, phương pháp siêu hình và lợi ích giai cấp nên họ đã giảithích sai lầm, phiến diện nguồn gốc của quân đội
Chủ nghĩa Mác- Lênin ra đời, vấn đề nguồn gốc của quân đội mới được xem xét,luận giải một cách khoa học trên cơ sở các quan hệ kinh tế và giai cấp của xã hội Đi
từ các quan hệ kinh tế - xã hội hiện thực, quan điểm mácxít cho rằng, quân đội có
nguồn gốc từ chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và đối kháng giai cấp Trong đó, chế độ tư hữu là nguồn gốc kinh tế - nguồn gốc sâu xa, đối kháng giai cấp
là nguồn gốc xã hội - nguồn gốc trực tiếp của quân đội
Chế độ tư hữu và đối kháng giai cấp trong xã hội là nguồn gốc khách quan đưa tới
sự xuất hiện và tồn tại của nhà nước Để bảo vệ lợi ích của mình, đàn áp quần chúng
nhân dân lao động, giai cấp thống trị đã tổ chức ra quân đội V.I Lênin chỉ rõ: “Quân đội chính là công cụ bạo lực chủ yếu của quyền lực nhà nước” Từ khi xuất hiện bộ máy
cường bức đặc biệt là nhà nước, quân đội thực sự trở thành công cụ bạo lực để nhà nướcđàn áp nhân dân lao động, duy trì lợi ích của giai cấp thống trị trong nước; bảo vệ lãnhthổ của nhà nước đó khỏi sự xâm lược từ bên ngoài và đi xâm chiếm các nước khác để
mở rộng lãnh thổ, áp đặt ách nô dịch đối với các dân tộc khác
Như vậy, quân đội là một phạm trù lịch sử, nó chỉ xuất hiện, tồn tại gắn liền vớichế độ tư hữu và đối kháng giai cấp và sẽ mất đi khi không còn chế độ tư hữu và đốikháng giai cấp
b Bản chất của quân đội
Các nhà lý luận ngoài Mácxít luôn tìm cách che đậy và xuyên tạc bản chất vốn
có của quân đội, phủ nhận bản chất giai cấp của quân đội, cho quân đội là lực lượngsiêu giai cấp, của mọi giai cấp hoặc của toàn dân tộc Họ tìm mọi cách xoá nhoà sự
Trang 9khác biệt về bản chất giữa quân đội tư sản với quân đội xã hội chủ nghĩa, hòng lừa bịpnhân dân và binh lính trong quân đội của họ.
Với phương pháp tiếp cận khoa học trên lập trường duy vật biện chứng, chủnghĩa Mác - Lênin khắng định: bản chất quân đội là công cụ bạo lực vũ trang của mộtgiai cấp, một nhà nước nhất định nhằm phục vụ lợi ích của giai cấp và nhà nước tổchức, nuôi dưỡng nó Quân đội mang bản chất giai cấp sâu sắc
Vấn đề này đã được V.I Lênin khẳng định: "Không phải chỉ dưới chính thể quânchủ, quân đội mới là công cụ đàn áp Nó vẫn là công cụ đàn áp trong tất cả các chính thếcộng hoà tư sản, kể cả những chính thể cộng hoà dân chủ nhất" Với tính cách là một hiệntượng chính trị - xã hội, bất cứ quân đội nào trong lịch sử cũng mang bản chất giai cấp sâusắc Yếu tố quyết định bản chất giai cấp của một quân đội là ở chỗ, quân đội đó là chỗ dựacủa chế độ chính trị xã hội nào; hoạt động của nó bảo vệ lợi ích của giai cấp nào và quânđội đó mang bản chất giai cấp nào Bản chất giai cấp của quân đội còn được thể hiện trongquá trình xây dựng và tổ chức quân đội Giai cấp thống trị bảo đảm sự vững mạnh, vềchính trị của quân đội, bảo đảm phương hướng phát triển và hoạt động của quân đội phùhợp với lợi ích của mình
Trong lịch sử chưa có một quân đội nào chiến đấu vì lợi ích chung của tất cả cácgiai cấp, vì nó là công cụ bạo lực vũ trang của một giai cấp, một nhà nước nhất định
Để giữ vững phương hướng chính trị và tăng cường bản chất giai cấp cho quân đội,giai cấp thống trị tiến hành truyền bá hệ tư tưởng của nó cho quân đội bằng hệ thốnggiáo dục về tư tưởng cho binh lính; thực hiện triệt để đường lối tổ chức, phươnghướng hoạt động và kiểm soát mọi hoạt động của quân đội
Sự ra đời, tồn tại và phát triển của quân đội luôn gắn với vai trò của giai cấp vànhà nước Bản chất giai cấp của quân đội được biểu hiện vai trò quyết định của giaicấp, nhà nước đối với quân đội về cả chính trị, tư tưởng và tổ chức Về chính trị, giaicấp và nhà nước quyết định mục tiêu, lý tưởng chiến đấu; đến các chức năng, nhiệm
vụ cơ bản của quân đội Đồng thời, hệ tư tưởng của giai cấp đó luôn giữ vai trò thốngtrị đối với quân đội, chi phối đến đời sống tinh thần của quân đội Về tổ chức, giai cấp
và nhà nước quyết định đường lối, nguyên tắc tổ chức xây dựng quân đội; quyết định
cơ chế lãnh đạo, thành phần chỉ huy và binh lính tham gia trong quân đội
c Chức năng của quân đội
Trang 10Bản chất giai cấp và vai trò của quân đội trong một hệ thống chính trị - xã hộicòn được biểu hiện trực tiếp ở chức năng của nó Chức năng của quân đội là dùng bạolực vũ trang, kể cả tiến hành chiến tranh để bảo vệ lợi ích căn bản của giai cấp, nhànước tổ chức ra nó.
Mỗi quân đội có hai chức năng cụ thể là chức năng đối nội và chức năng đối ngoại.Tuỳ theo mục đích chính trị, tính chất nhiệm vụ, khả năng và điều kiện thực hiện cũngnhư quan điểm và phương hướng sử dụng công cụ bạo lực của giai cấp, nhà nước nhấtđịnh mà dẫn đến biếu hiện chức năng của mỗi quân đội cụ thể có sự khác nhau
Quân đội của các giai cấp, nhà nước bóc lột, về đối nội là công cụ bạo lực để đàn
áp sự phản kháng của nhân dân và phong trào cách mạng trong nước, bảo vệ lợi íchcủa giai cấp thống trị Về đối ngoại, quân đội là công cụ tiến hành chiến tranh xâmlược các nước khác nhằm mở rộng quyền thống trị của giai cấp thống trị ra ngoài biêngiới quốc gia, chống phá các nước xã hội chủ nghĩa và phong trào giải phóng dân tộc,thực hiện mưu đồ bá chủ thế giới
Quân đội các nước xã hội chủ nghĩa, chức năng đối nội là công cụ bạo lực vũtrang của giai cấp công nhân và nhà nước chuyên chính vô sản để đè bẹp sự phảnkháng của các thế lực thù địch, bảo vệ nền chuyên chính vô sản, bảo vệ chế độ xã hộichủ nghĩa, về đối ngoại, quân đội xã hội chủ nghĩa là công cụ bảo vệ Tổ quốc, sẵnsàng đập tan mọi âm mưu xâm lược của kẻ thù bên ngoài, làm nghĩa vụ quốc tế nhằmthực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Như vậy, bất cứ quân đội nào cũng có hai chức năng là đối nội và đối ngoại Haichức năng của quân đội có quan hệ biện chứng với nhau Song, tuỳ theo đường lốichính trị của giai cấp, nhà nước và trong hoàn cảnh cụ thể mà các chức năng đó đượcbiếu hiện và thực thi khác nhau, đồng thời luôn có sự vận động, biến đổi
II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHIẾN TRANH VÀ QUÂN ĐỘI
2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh.
Trên cơ sở lập trường duy vật biện chứng, Hồ Chí Minh đã luận giải một cáchđúng đắn khoa học về bản chất, quy luật của chiến tranh và sự tác động của nó đếnđời sống xã hội Nghiên cứu bản chất của chủ nghĩa tư bản, của bọn đế quốc thực dân,
Hồ Chí Minh thấy rằng: ở đâu dù chính quốc hay thuộc địa thì giai cấp tư sản với mọi
âm mưu thủ đoạn xảo trá, chúng bóc lột, hà hiếp quần chúng nhân dân lao động nhằm
Trang 11vơ vét cho lợi ích của chúng Chính sự phát hiện này, Hồ Chí Minh đã ví: "Chủ nghĩa
đế quốc như con đỉa có hai cái vòi, một cái vòi bám vào giai cấp công nhân ở chính quốc, một vòi bám vào thuộc địa, muốn giết con vật này phải đồng thời cắt cả hai cái vòi của nó" Rõ ràng sự ăn bám này đã dẫn đến giai cấp vô sản, quần chúng nhân dân
lao động ngày càng bần cùng, cuộc sống khổ sở, bị chúng trà đạp lên phẩm giá con
người Với bản chất của chúng như vậy, Hồ Chí Minh đi đến kết luận: "Ngày nào còn bọn đế quốc thì nguy cơ chiến tranh vẫn còn" Khi phân tích và luận giải, Hồ Chí
Minh đã vạch trần bộ mặt thật của chủ nghĩa đế quốc ở thuộc địa Người phê phán,vạch mặt cái gọi là khai hoá văn minh của thực dân Pháp, thực chất là sự bóc lột, đầuđộc, dùng chính sách ngu dân
Người phân tích và vạch mặt cuộc chiến tranh ăn cướp, phi nghĩa của Mỹ ở ĐôngDương Với bản chất thống trị bóc lột, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ ra sứcđàn áp đồng bào Miền Nam, chúng dựng nên chính phủ bù nhìn để đàn áp, bắn giết vô cớđồng bào Miền Nam chúng muốn áp đặt nền văn minh kiểu Mỹ đối với Việt Nam, làm
cho nhân dân ta sống trong nỗi khổ cực Người chỉ rõ: "Ngày nào mà chưa đuổi được đế quốc Mỹ ra khỏi Miền Nam nước ta chưa giải phóng được ách thống trị tàn bạo của Mỹ diệm thì nhân dân ta chưa thể ăn ngon ngủ yên được"
Mặt khác, nghiên cứu quá trình tiến hành chiến tranh, Hồ Chí Minh khẳng định quyluật của chiến tranh là mạnh được yếu thua Song, mạnh ở đây theo Người phải đánh giáđầy đủ, toàn diện trên tất cả các mặt, và luôn quan tâm đến sự chuyển hoá trong sứcmạnh để tiến hành chiến tranh, đặc biệt là sự chuyển hoá giữa thế, thời và lực; chỉ ra mốiliên hệ giữa thế, thời, lực và khái quát thành những vấn đề có tính quy luật Sự khái quáttrong bài thơ "Học đánh cờ" thể hiện tư tưởng quân sự của Người về tính kiên quyết,
quyết đoán, chọn thời cờ: "Phải nhìn cho rộng suy cho kỹ Kiên quyết không ngừng thế tiến công Lạc nước hai xe đành bỏ phí Gặp thời một tốt cũng thành công Vốn trước hai bên ngang thế lực Mà sau thắng lợi một bên giành Tấn công phòng thủ không sơ
hở Đại tướng anh hùng mới xứng danh".
Từ đặc điểm, điều kiện và truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc, với tầmnhìn chiến lược và sự sáng tạo, Hồ Chí Minh khẳng định chiến tranh giải phóng dântộc của nhân dân ta là chiến tranh nhân dân Đây là một trong những di sản quý báu
của Người và được thể hiện sâu sắc trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến: "Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc.